«Οι ξενοδόχοι πρέπει να κόψουν την εξάρτηση από τους τουριστικούς οργανισμούς αν θέλουν να επιβιώσουν»

Γρά­φει

ο Νε­κτά­ριος Κα­λο­γή­ρου

Είναι ένας από τους πιο φη­μι­σμέ­νους οι­κο­νο­μι­κούς συμ­βού­λους της Ευ­ρώ­πης, είναι το πρό­σω­πο στο οποίο κα­τα­φεύ­γουν οι πιο με­γά­λοι επι­χει­ρη­μα­τί­ες για συμ­βου­λές, υπήρ­ξε μέχρι πρό­σφα­τα ο επι­κε­φα­λής οι­κο­νο­μι­κός διευ­θυ­ντής μίας από τις με­γα­λύ­τε­ρες πο­λυ­ε­θνι­κές εται­ρεί­ες του κό­σμου, με τε­ρά­στιο στόλο αε­ρο­πλά­νων και πλοί­ων που απέ­δι­δαν ετή­σιο τζίρο 80 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Εχει γυ­ρί­σει ολό­κλη­ρο τον κόσμο, ωστό­σο θε­ω­ρεί ότι σπίτι του είναι η Ρόδος. Την θε­ω­ρεί ως τον πιο όμορ­φο τόπο στον κόσμο και αυτό γιατί το νησί έχει τους πιο ευ­γε­νι­κούς αν­θρώ­πους που έχει συ­να­ντή­σει ποτέ.

Ο κ. Willem Bax, μαζί με τη σύ­ζυ­γό του Johanna και την κόρη τους Rianne βρα­βεύ­θη­καν την πε­ρα­σμέ­νη Πα­ρα­σκευή από το Δήμο Ρόδου και ανα­γο­ρεύ­τη­καν ως δη­μό­τες επί τιμή για την αγάπη τους στο νησί και για το γε­γο­νός ότι το έχουν επι­σκε­φθεί πε­ρισ­σό­τε­ρες από 50 φορές. Ο ίδιος, λέει ότι στο νησί τον κρά­τη­σε ένας άν­θρω­πος, ο Αντώ­νης από την Παλιά Πόλη, ο οποί­ος με τον τρόπο του κα­τά­φε­ρε και τον έκανε φίλο της Ρόδου.

Ο κ. Bax, μαζί με όλη του την οι­κο­γέ­νεια, υπο­δέ­χθη­κε τη «Δη­μο­κρα­τι­κή» στο ξε­νο­δο­χείο όπου δια­μέ­νει και απά­ντη­σε σε όλες τις ερω­τή­σεις που του υπε­βλή­θη­σαν. Μι­λά­ει με θαυ­μα­σμό για την ερ­γα­τι­κό­τη­τα των Ελ­λή­νων, με πίκρα για τις χα­μη­λές τιμές των ξε­νο­δο­χεί­ων, καλεί τους ξε­νο­δό­χους να απο­κο­πούν από την εξάρ­τη­ση των του­ρι­στι­κών ορ­γα­νι­σμών, διότι μόνο έτσι θα βγά­λουν κέρ­δος, θα εξυ­γιαν­θούν και θα απο­δί­δουν κέρδη στους με­τό­χους και κα­λούς μι­σθούς στο προ­σω­πι­κό. Εκεί­νο που το­νί­ζει είναι ότι οι Ρο­δί­τες οφεί­λουν να ξα­να­ζω­ντα­νέ­ψουν την καλή ελ­λη­νι­κή μου­σι­κή του Ξαρ­χά­κου, του Χα­τζη­δά­κι και του Πά­ριου, που πια έχει χαθεί από τα εστια­τό­ρια και τα μπαρ.

Στη συ­νέ­ντευ­ξη συμ­με­τέ­χει και η κόρη του κα. Rianne Bax, η οποία κα­τέ­χει βα­ρείς τί­τλους σπου­δών και στην Ολ­λαν­δία έχει τον τίτλο του οι­κο­νο­μι­κού επό­πτη.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: Γιατί επι­λέ­γε­τε όλα αυτά τα χρό­νια τη Ρόδο;

W. Βax: Τι να πρω­το­πώ για τη Ρόδο. Ο ήλιος και η θά­λασ­σα είναι πα­ντού το ίδιο ή του­λά­χι­στον σχε­δόν το ίδιο. Εκεί­νο που μας έχει κλέ­ψει την καρ­διά και ερ­χό­μα­στε δυο φορές το χρόνο είναι η κα­λο­σύ­νη των Ρο­δι­τών. Εχω έρθει πάνω από 50 φορές στο νησί και ποτέ δεν μας έχουν κλέ­ψει, ποτέ δεν βρε­θή­κα­με στη μέση καβγά, δεν έχου­με νιώ­σει ανα­σφα­λείς. Είναι μο­να­δι­κό αυτό που νιώ­θου­με στη Ρόδο, και πρέ­πει να ξέ­ρεις ότι όλο αυτό ξε­κί­νη­σε από ένα φίλο, τον Αντώ­νη, που έχει μα­γα­ζί στην Παλιά Πόλη. Αυτό θέλω να το γρά­ψεις στη συ­νέ­ντευ­ξη. Η φι­λο­ξε­νία του, και η κα­λο­σύ­νη του μας κέρ­δι­σε ως φί­λους και μετά σκε­φτό­μα­σταν κάθε χρόνο να έρ­θου­με στο νησί, μόνο για να τον συ­να­ντή­σου­με.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: Ηρ­θα­τε πρώτη φορά στο νησί το 1975. Πώς σας φαί­νε­ται σή­με­ρα η Ρόδος σε σύ­γκρι­ση με τότε;

W. Bax: Η Ρόδος σή­με­ρα είναι δια­φο­ρε­τι­κή. Δεν μπορώ να πω αν είναι πιο όμορ­φη ή πιο άσχη­μη. Απλώς είναι δια­φο­ρε­τι­κή, πε­ρισ­σό­τε­ρα ξε­νο­δο­χεία μπρο­στά στις πα­ρα­λί­ες και πολ­λοί πε­ρισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: Υπάρ­χει κάτι που δεν σας αρέ­σει;

W. Bax: Αρ­χι­κά δεν μου αρέ­σει η συ­μπε­ρι­φο­ρά των του­ρι­στών. Με στε­να­χω­ρεί πάρα πολύ αυτό που βλέπω να γί­νε­ται στα εστια­τό­ρια των ξε­νο­δο­χεί­ων. Βλέπω τους του­ρί­στες να πα­ρα­γε­μί­ζουν τα πιάτα τους με το δω­ρε­άν φα­γη­τό και στο τέλος τρώνε μόνο ελά­χι­στο. Το υπό­λοι­πο του φα­γη­ρού τους πε­τιέ­ται στα σκου­πί­δια. Αυτό είναι άθλιο ως συ­μπε­ρι­φο­ρά.

Rianne Bax: Το ίδιο πρό­βλη­μα έχω εντο­πί­σει κι εγώ. Αυτού του εί­δους η συ­μπε­ρι­φο­ρά των του­ρι­στών είναι πολύ κακή και στε­να­χω­ριέ­μαι ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο γνω­ρί­ζο­ντας ότι οι άν­θρω­ποι αυτοί στα σπί­τια τους δεν θα έκα­ναν ποτέ κάτι τέ­τοιο.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: To all inclusive δη­μιουρ­γεί πα­ρά­λο­γες συ­μπε­ρι­φο­ρές.

W. Bax: Ωωω, αυτό είναι πραγ­μα­τι­κό­τη­τα και είναι τρελό όλο αυτό που συμ­βαί­νει. Εγώ, για 14 ημέ­ρες δια­κο­πές στη Ρόδο πλή­ρω­σα 950 ευρώ το άτομο. Σε αυτά τα χρή­μα­τα συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται τα ει­σι­τή­ρια, οι με­τα­φο­ρές από και προς το αε­ρο­δρό­μιο, η δια­μο­νή σ’ ένα εξαι­ρε­τι­κό ξε­νο­δο­χείο μπρο­στά στη θά­λασ­σα, η πλή­ρης δια­τρο­φή μας όλη μέρα, όλα τα ποτά πλη­ρω­μέ­να, κάθε μέρα κα­θα­ρά σε­ντό­νια και κα­θα­ρί­στρια κάθε πρωί. Είστε τρε­λοί; Πώς θα τα κα­τα­φέ­ρε­τε με τόσο χα­μη­λές τιμές; Εγώ, για 10 ημέ­ρες στην Ολ­λαν­δία, σε μια πολύ μικρή μο­νά­δα, χα­μη­λό­τε­ρης κα­τη­γο­ρί­ας, χωρίς φα­γη­τό, 50 χι­λιό­με­τρα μα­κριά από τη θά­λασ­σα έπρε­πε να πλη­ρώ­σω 2.400 ευρώ το άτομο και έπρε­πε να χρε­ω­θώ έξτρα για κάθε φορά που ζη­τού­σα κα­θα­ρά σε­ντό­νια και κα­θά­ρι­σμα του δω­μα­τί­ου.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: Αυτά είναι τα απο­τε­λέ­σμα­τα της εξάρ­τη­σης των ξε­νο­δό­χων από τους με­γά­λους του­ρι­στι­κούς ορ­γα­νι­σμούς. Πι­στεύ­ε­τε ότι υπάρ­χει δυ­να­τό­τη­τα αυτό να αλ­λά­ξει;

W. Bax: Και βέ­βαια. Κόψτε την εξάρ­τη­ση από τους του­ρι­στι­κούς ορ­γα­νι­σμούς. Στην οι­κο­νο­μία δεν υπάρ­χει μέση άποψη. Υπάρ­χει το ΛΑΘΟΣ και το ΣΩΣΤΟ. Αυτό που συμ­βαί­νει με τα ξε­νο­δο­χεία της Ρόδου είναι ΛΑΘΟΣ. Πρέ­πει να κοπεί η εξάρ­τη­ση από τους του­ρι­στι­κούς ορ­γα­νι­σμούς. Δεν θα μπο­ρέ­σε­τε να αντέ­ξε­τε για πολύ αυτή την κα­τά­στα­ση. Οι ντό­πιοι ξε­νο­δό­χοι μπο­ρούν να συ­νερ­γα­στούν με­τα­ξύ τους και όλοι μαζί να πω­λούν Ρόδο, σε τιμές που πρέ­πει για το νησί και αντά­ξιες για την ποιό­τη­τα που προ­σφέ­ρει. Πρέ­πει να επι­λέ­ξε­τε, θέ­λε­τε να είστε οι κα­λύ­τε­ροι, ή να βγά­λε­τε χρή­μα­τα; Μην απα­ντή­σεις. Η σωστή οδός είναι να βγά­λε­τε χρή­μα­τα, να αμει­φθούν όλοι κα­λύ­τε­ρα και μετά όλοι θα γί­νουν οι κα­λύ­τε­ροι. Κόψτε την εξάρ­τη­ση από τους με­γά­λους.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: Και γί­νε­ται αυτό;

W. Bax: Και βέ­βαια γί­νε­ται. Θα δυ­σκο­λευ­τεί­τε για δύο χρό­νια. Τόσο θα χρεια­στεί­τε για να προ­σαρ­μο­στεί­τε στην νέα κα­τά­στα­ση, αλλά μετά τα πάντα θα λει­τουρ­γούν από μόνα τους. Οι Ευ­ρω­παί­οι αγα­πούν την Ελ­λά­δα για τις δια­κο­πές τους και θα την επι­λέ­ξουν έστω κι αν χρεια­στεί να πλη­ρώ­σουν 300 ευρώ πα­ρα­πά­νω για το πα­κέ­το των δια­κο­πών τους. Πι­στέψ­τε με, με 300 ευρώ πα­ρα­πά­νω ανά πρό­σω­πο και χωρίς την εξάρ­τη­ση από τους του­ρι­στι­κούς ορ­γα­νι­σμούς, όλα τα ξε­νο­δο­χεία θα γί­νουν υγιείς επι­χει­ρή­σεις, θα κερ­δί­ζουν αρ­κε­τά και οι ερ­γα­ζό­με­νοι θα είναι καλά αμει­βό­με­νοι. Το αξί­ζουν αυτό, γιατί βλέ­που­με τους ξε­νο­δο­χο­ϋ­παλ­λή­λους να ερ­γά­ζο­νται πολύ σκλη­ρά και ξέρω ότι οι αμοι­βές τους είναι χα­μη­λές.

Rianne Bax: Αν εί­χα­με σή­με­ρα μια σχη­μα­τι­κή απει­κό­νι­ση της πο­ρεί­ας των οι­κο­νο­μι­κών των ξε­νο­δο­χεί­ων, θα βλέ­πα­με μια κούρ­βα που πάει προς τα κάτω. Με τις συμ­φω­νί­ες που υπάρ­χουν, όλο το κέρ­δος πάει στους tour operators.

Συμ­φω­νώ από­λυ­τα ότι πρέ­πει να κο­πούν οι του­ρι­στι­κοί ορ­γα­νι­σμοί και οι ξε­νο­δό­χοι να πο­ρευ­τούν από μόνοι τους. Δεν λέω ότι είναι εύ­κο­λο, όμως δεν είναι τόσο δύ­σκο­λο όσο μπο­ρεί να φα­ντά­ζει. Οι Ευ­ρω­παί­οι αγα­πούν τη Ρόδο και θα πλη­ρώ­σουν εύ­κο­λα 300 ευρώ πα­ρα­πά­νω στο άτομο για να έρ­θουν στο νησί και πε­ρά­σουν όμορ­φα. Εγώ πλή­ρω­σα 700 ευρώ για μια εβδο­μά­δα δια­κο­πές στην Πορ­το­γα­λία, χωρίς φα­γη­τό και χωρίς τις με­τα­φο­ρές. Πρέ­πει όλες οι τιμές να ανέ­βουν στη Ρόδο. Στε­να­χω­ριέ­μαι να βλέπω τον κόσμο να ερ­γά­ζε­ται σκλη­ρά, γιατί οι Ελ­λη­νες δου­λεύ­ουν σκλη­ρά και ταυ­τό­χρο­να να βλέ­πουν τον χει­μώ­να με απαι­σιο­δο­ξία.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: Συμ­φω­νεί­τε ότι οι Ελ­λη­νες είναι σκλη­ρά ερ­γα­ζό­με­νοι;

• W. Bax: Τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης στο εξω­τε­ρι­κό προ­σπα­θούν να πε­ρά­σουν το μή­νυ­μα ότι οι Ελ­λη­νες είναι τε­μπέ­λη­δες. Όλα αυτά τα χρό­νια που έρ­χο­μαι στη Ρόδο, δεν έχω δει έναν τε­μπέ­λη Ελ­λη­να. Ολοι δου­λεύ­ουν σκλη­ρά για να βγά­λουν το ψωμί τους.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: Οι τιμές έξω από τα ξε­νο­δο­χεία πώς σας φαί­νο­νται;

W. Bax: Όλα είναι φθηνά. Προ­χθές το βράδυ έκανα ένα υπέ­ρο­χο δεί­πνο, σ’ ένα φα­ντα­στι­κό ση­μείο του νη­σιού, φά­γα­με και ήπια­με καλά. Σε πλη­ρο­φο­ρώ, ότι για το πο­λυ­τε­λές αυτό δεί­πνο, σε πο­λυ­τε­λές πε­ρι­βάλ­λον πλη­ρώ­σα­με μόνο 150 ευρώ. Για το ίδιο τρα­πέ­ζι στην Ολ­λαν­δία, οι τιμές ξε­κι­νούν από 450 ευρώ και ανε­βαί­νουν. Οσο για τα ταξί, προ­σω­πι­κά κι­νού­μαι πάντα με ταξί στη Ρόδο. Πλη­ρώ­νω 20 ευρώ για να με πα­ρα­λά­βει το ταξί από την εί­σο­δο του ξε­νο­δο­χεί­ου (στην Ια­λυ­σό) και να κα­τε­βώ στη Ρόδο ή 25 ευρώ για να πάω στο αε­ρο­δρό­μιο. Οι τιμές αυτές είναι οι μισές ακόμα και το 1/3 από εκεί­νες που ισχύ­ουν σε όλη την Ευ­ρώ­πη και πι­στέψ­τε με, σε όλη την Ευ­ρώ­πη οι τιμές των καυ­σί­μων δεν έχουν ιδιαί­τε­ρες δια­φο­ρές. Τώρα, σκέ­ψου κάτι άλλο. Την ώρα που κάνω κρά­τη­ση δια­κο­πών, αν ζη­τή­σω με­τα­φο­ρά με ταξί από το αε­ρο­δρό­μιο της Ρόδου μέχρι το ξε­νο­δο­χείο μου, ο του­ρι­στι­κός ορ­γα­νι­σμός θα με χρε­ώ­σει 50 ευρώ. Σκέ­ψου, 25 ευρώ παίρ­νει ο του­ρι­στι­κός ορ­γα­νι­σμός και 25 ευρώ ή ακόμα και λι­γό­τε­ρα, ο τα­ξι­τζής. Αυτό ση­μαί­νει ότι οι με­γά­λοι πρά­κτο­ρες ξέ­ρουν καλά τις τιμές που ισχύ­ουν στο εξω­τε­ρι­κό και με γνώ­μο­να αυτές χρε­ώ­νουν για το νησί.

Rianne Bax: Ακόμα και από τις χα­μη­λές τιμές των ξε­νο­δο­χεί­ων, οι του­ρι­στι­κοί ορ­γα­νι­σμοί κερ­δί­ζουν πολλά χρή­μα­τα, γιατί ακο­λου­θούν την πο­λι­τι­κή της χα­μη­λής επέν­δυ­σης με υψη­λές απο­δό­σεις.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: Φέτος, από τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης προ­βλή­θη­κε πολύ το προ­σφυ­γι­κό κύμα που δέ­χθη­καν τα νησιά μας. Μπο­ρού­σε αυτό να επη­ρε­ά­σει την από­φα­σή σας να έρ­θε­τε στη Ρόδο;

W. Bax: Πραγ­μα­τι­κά, το προ­σφυ­γι­κό ήταν και είναι συ­νε­χώς στην τη­λε­ό­ρα­ση. Η πλη­ρο­φό­ρη­ση που μας δί­νο­νταν έλεγε ότι οι με­τα­νά­στες βγαί­νουν στις πα­ρα­λί­ες, κοι­μού­νται δίπλα στον κόσμο που θέλει να κάνει δια­κο­πές, πα­ρε­νο­χλούν, ακόμα και τρο­μο­κρα­τούν. Η γυ­ναί­κα μου επη­ρε­ά­στη­κε από όλο αυτό και έλεγε συ­νέ­χεια ότι δεν πρέ­πει να έρ­θου­με στη Ρόδο, όμως της είπα, να μου έχει εμπι­στο­σύ­νη, όπως κι εγώ έχω εμπι­στο­σύ­νη στους φί­λους μου στη Ρόδο. Μά­λι­στα η γυ­ναί­κα μου, το πρώτο βράδυ που φτά­σα­με στο νησί και βγή­κα­με στο μπαλ­κό­νι του ξε­νο­δο­χεί­ου, είδε μια βάρκα στη θά­λασ­σα και φο­βή­θη­κε ότι έρ­χο­νται με­τα­νά­στες. Εγώ πάλι της είπα ότι … ναι είναι με­τα­νά­στες και βγαί­νουν με τα κα­λάσ­νι­κοφ και καλό θα ήταν να κρυ­φτεί στο δω­μά­τιο (εδώ ο Willem Bax γέ­λα­σε με­γα­λό­φω­να). Ηρ­θα­με στη Ρόδο και όλα είναι τόσο όμορ­φα. Ωωω, φίλε μου, η Ευ­ρώ­πη πα­ρα­πλη­ρο­φο­ρεί­ται στο θέμα των με­τα­να­στών στα ελ­λη­νι­κά νησιά. Πού είναι οι με­τα­νά­στες; Πού είναι η πα­ρε­νό­χλη­ση που λένε; Πού είναι η τρο­μο­κρα­τία; Είναι τρα­γι­κά όλα εκεί­να που λέ­γο­νται κα­θη­με­ρι­νά στους Ευ­ρω­παί­ους για τα ελ­λη­νι­κά νησιά.

• Δη­μο­κρα­τι­κή: Υπάρ­χει κάτι που σας λεί­πει στη Ρόδο;

W. Bax: Ναι, μου λεί­πει η ελ­λη­νι­κή μου­σι­κή. Ζορ­μπάς, Χα­τζη­δά­κις, Πά­ριος, πού είναι η ελ­λη­νι­κή μου­σι­κή; Είναι ελά­χι­στα τα εστια­τό­ρια και τα μπαρ που έχουν ελ­λη­νι­κή μου­σι­κή. Ερ­χό­μα­στε με λα­χτά­ρα να ακού­σου­με ελ­λη­νι­κή μου­σι­κή, να δούμε ένα συρ­τά­κι να το χο­ρεύ­ουν. Πού είναι όλα αυτά; Η μου­σι­κή είναι η πα­ρά­δο­σή σας, είναι η κουλ­τού­ρα σας και αυτήν την ξε­χά­σα­τε. Επι­στρέψ­τε στις ρίζες σας. Ελ­λά­δα είναι ο ήλιος, η θά­λασ­σα και η ελ­λη­νι­κή μου­σι­κή. Ζω­ντα­νέψ­τε τα ξανά και θα εκ­πλα­γεί­τε από τα απο­τε­λέ­σμα­τα.

Rianne Bax: Θέλω πολύ να ακού­σω την ελ­λη­νι­κή μου­σι­κή που τόσο αγαπώ, όμως το μόνο μέρος που βρί­σκω τη μου­σι­κή αυτή είναι στις ελ­λη­νι­κές βρα­διές των ξε­νο­δο­χεί­ων. Αν δείτε τα ξε­νο­δο­χεία, κάθε φορά που έχουν ελ­λη­νι­κή βρα­διά, είναι πάντα γε­μά­τα. Τα υπό­λοι­πα μπο­ρού­με να τα βρού­με οπου­δή­πο­τε στον κόσμο.