Οι επιστήμονες για την ακραία βία των ανηλίκων

Η υπό­θε­ση της Γέ­φυ­ρας Θεσ­σα­λο­νί­κης είναι μια εντε­λώς ξε­χω­ρι­στή πε­ρί­πτω­ση και αυτό είναι το ση­μείο συμ­φω­νί­ας των εμπει­ρο­γνω­μό­νων με τους οποί­ους συ­νο­μί­λη­σε η «Εφ.Συν.», που ανα­τρέ­πουν τα όσα έχουν μέχρι σή­με­ρα δει το φως της δη­μο­σιό­τη­τας περί μπού­λινγκ, όπως έχου­με συ­νη­θί­σει να απο­κα­λού­με πλέον κάθε δια­πλη­κτι­σμό με­τα­ξύ παι­διών.

Το σί­γου­ρο είναι ότι πρό­κει­ται για μια υπό­θε­ση που εγεί­ρει ερω­τή­μα­τα και προ­βλη­μα­τί­ζει.

Σε με­ρι­κά από αυτά, για το πώς μπο­ρεί να προ­σεγ­γί­σει κά­ποιος μια τέ­τοια συ­μπε­ρι­φο­ρά, αν εντά­θη­κε η βία με­τα­ξύ των ανη­λί­κων, αλλά και το τι γί­νε­ται τώρα, ανα­ζη­τή­σα­με απα­ντή­σεις από επι­στή­μο­νες που ασχο­λού­νται με παι­διά, αλλά και με το έγκλη­μα. Αβο­λος συν­δυα­σμός.

◽ «Συ­ζη­τά­με ελα­φρά τη καρ­δία για τι­μω­ρία, αλλά δεν γί­νε­ται ποτέ η συ­ζή­τη­ση της θε­τι­κής αντα­μοι­βής τού τι κερ­δί­ζει κά­ποιος αν ακο­λου­θεί τους κα­νό­νες…», πα­ρα­τη­ρεί ο διευ­θυ­ντής στη διεύ­θυν­ση Ψυ­χι­κής Υγεί­ας και Κοι­νω­νι­κής Πρό­νοιας στο Ιν­στι­τού­το Υγεί­ας του Παι­διού, Γιώρ­γος Νι­κο­λα­ΐ­δης.

◽ «Δεν γεν­νά­ει εγκλη­μα­τί­ες το σχο­λείο… να δούμε την ψυ­χι­κή προ­διά­θε­ση», επι­ση­μαί­νει ο πρώην υπουρ­γός Δη­μό­σιας Τάξης και κα­θη­γη­τής εγκλη­μα­το­λο­γί­αςΓιάν­νης Πα­νού­σης.

◽ «Να προ­σέ­ξου­με ιδιαί­τε­ρα τι θα γίνει με τα άλλα παι­διά, τα αδερ­φά­κια… Επει­δή πρό­κει­ται για ει­δι­κή πε­ρί­πτω­ση δεν ση­μαί­νει ότι δεν πρέ­πει να μας κι­νη­το­ποιεί να παίρ­νου­με απο­φά­σεις που ανα­τρέ­πουν τις πά­γιες προ­σεγ­γί­σεις μας», λέει η πρό­ε­δρος της Ελ­λη­νι­κής Εται­ρεί­ας Με­λέ­της του Εγκλή­μα­τος και του Κοι­νω­νι­κού Ελέγ­χου, κα­θη­γή­τρια εγκλη­μα­το­λο­γί­ας Σοφία Βι­δά­λη.

◽ «Το στοί­χη­μα είναι να απο­δεί­ξου­με ως κοι­νω­νία ότι μπο­ρού­με να βρί­σκου­με υπεύ­θυ­νες απα­ντή­σεις σε τέ­τοιες σο­κα­ρι­στι­κές εκτρο­πές, άλλες από τη δαι­μο­νο­ποί­η­ση», ανα­φέ­ρει ο Συ­νή­γο­ρος του Παι­διού, Γιώρ­γος Μό­σχος.

Ας δούμε ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα τι μας είπαν:

Γιώρ­γος Μό­σχος: «Χωρίς δαι­μο­νο­ποί­η­ση»

Η αφαί­ρε­ση ζωής είναι μια σο­βα­ρό­τα­τη πράξη που δεν επι­τρέ­πε­ται με κα­νέ­να τρόπο να κα­τα­γρα­φεί στην κοι­νω­νία ως “ατι­μώ­ρη­τη”.

Οταν όμως έχει δια­πρα­χθεί από ένα παιδί τόσο μι­κρής ηλι­κί­ας, είναι απο­λύ­τως απα­ραί­τη­το όλοι όσοι ασχο­λού­μα­στε με την υπό­θε­ση, να συμ­βά­λου­με στην κα­τα­νό­η­ση των αι­τί­ων και στην απο­συμ­φό­ρη­ση των εντά­σε­ων, ώστε να απο­φευ­χθούν νε­ό­τε­ρες ενέρ­γειες βίας ή ηρω­ο­ποί­η­ση των εμπλε­κο­μέ­νων.

Η οριο­θε­τη­μέ­νη ανα­φο­ρά των μέσων ενη­μέ­ρω­σης στην υπό­θε­ση και ο σε­βα­σμός της ιδιω­τι­κής ζωής του θύτη μπο­ρούν να επι­τρέ­ψουν στους λει­τουρ­γούς που θα ανα­λά­βουν την ευ­θύ­νη δια­λεύ­καν­σης των αι­τί­ων και υπο­στή­ρι­ξης της επα­να­κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σης του ανή­λι­κου δρά­στη, να επι­τε­λέ­σουν το έργο τους κατά το δυ­να­τόν απε­ρί­σπα­στα.

Το στοί­χη­μα βέ­βαια για την ποι­νι­κή Δι­καιο­σύ­νη και τους προ­νοια­κούς θε­σμούς είναι να απο­δεί­ξουν έμπρα­κτα ότι ως κοι­νω­νία μπο­ρού­με να βρί­σκου­με υπεύ­θυ­νες κοι­νο­τι­κές απα­ντή­σεις σε τέ­τοιες σο­κα­ρι­στι­κές εκτρο­πές, άλλες από τη δαι­μο­νο­ποί­η­ση και την κα­τα­δί­κη της νέας γε­νιάς».

Γιώρ­γος Νι­κο­λα­ΐ­δης: «Η θε­τι­κή αντα­μοι­βή»

Ο ηθι­κός πα­νι­κός δεν είναι ο τρό­πος για να βοη­θή­σεις μια κα­τά­στα­ση. Μια κοι­νω­νία φο­βι­σμέ­νη βιαιο­πρα­γεί συ­χνό­τε­ρα.

Δεν είναι ο φόβος αυτός που μπο­ρεί να οδη­γή­σει στην αντι­με­τώ­πι­ση οποιασ­δή­πο­τε κα­τά­στα­σης.

Το “μπού­λινγκ” δυ­στυ­χώς έχει γίνει μια κου­βέ­ντα που στη χώρα μας τη λέμε πολύ εύ­κο­λα όποτε δη­μιουρ­γεί­ται θέμα, αλλά δεν ξέρω αν τα στοι­χεία κα­τα­δει­κνύ­ουν κάτι τέ­τοιο.

Το βέ­βαιο είναι ότι έχει αυ­ξη­θεί αυτά τα χρό­νια η δια­προ­σω­πι­κή βία και ανά­με­σα στους ανή­λι­κους, κάτι που το ξέ­ρα­με αφού σε πε­ριό­δους κρί­σης όπου αυ­ξά­νε­ται ο κοι­νω­νι­κός απο­κλει­σμός, η ανι­σό­τη­τα και η φτώ­χεια, το βλέ­που­με να συμ­βαί­νει ως στα­τι­στι­κό φαι­νό­με­νο διε­θνώς και η Ελ­λά­δα είναι εφτά χρό­νια πια σε μια τέ­τοια συν­θή­κη.

• Ποια είναι τα μέσα για να αντι­με­τω­πί­σεις κάτι τέ­τοιο;

Προ­φα­νώς δεν εμπε­ριέ­χουν κα­νε­νός εί­δους πα­νι­κό, αλλά αντι­θέ­τως εμπε­ριέ­χουν την εξοι­κεί­ω­ση των παι­διών με τις έν­νοιες της δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τας, της ανο­χής στη δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τα και του δια­λό­γου.

Είναι πολύ ση­μα­ντι­κή η θέ­σπι­ση κα­νό­νων στην κοι­νό­τη­τα των παι­διών και να τα ει­σα­γά­γου­με σε τρό­πους επί­λυ­σης των δια­φο­ρών που δεν εμπε­ριέ­χουν την άσκη­ση βίας.

Για κά­ποιο λόγο νο­μί­ζου­με ότι τα παι­διά θα κα­τα­δι­κά­σουν τη βία.

Δεν είναι δε­δο­μέ­νο, χρειά­ζε­ται ιδιαί­τε­ρη δου­λειά, προ­λη­πτι­κά, και σε αρ­κε­τά σχο­λεία γί­νε­ται, για το τι ση­μαί­νει το δι­καί­ω­μα το δικό μου και του δι­πλα­νού μου και αν έχου­με μια δια­φο­ρά πώς τη λύ­νου­με ώστε αν τυχόν εκ­δη­λω­θούν δια­φω­νί­ες να μπο­ρεί εύ­κο­λα να τις δια­χει­ρι­στεί κα­νείς, γιατί μετά δεν είναι εύ­κο­λο…

Παί­ζουν ρόλο επί­σης η κοι­νό­τη­τα, η γει­το­νιά, αλλά και η ενερ­γη­τι­κή έντα­ξη των παι­διών και των εφή­βων σε κά­ποιου εί­δους θε­τι­κό όραμα για τη ζωή, ένα σύ­στη­μα αξιών και κα­νό­νων.

Πώς να πούμε τώρα “να ακο­λου­θή­σεις αυ­τούς τους κα­νό­νες για να είναι αυτή η προ­ο­πτι­κή σου” με ένα πο­σο­στό ανερ­γί­ας νέων κοντά στο 60%.

Και ένα ανή­λι­κο παιδί είναι εκτε­θει­μέ­νο σε μια σειρά από αλ­λε­πάλ­λη­λες μα­ταιώ­σεις και δεν είναι εύ­κο­λο να του πούμε να ακο­λου­θή­σει συ­γκε­κρι­μέ­νους κα­νό­νες γιατί ποια θα είναι η αντα­μοι­βή του αν ακο­λου­θή­σει τους κα­νό­νες.

Ζούμε όλοι σε μια κα­τά­στα­ση που δεν επη­ρε­ά­ζει μόνο τους φτω­χούς, το γε­γο­νός ότι ένα κομ­μά­τι της κοι­νω­νί­ας είναι υπο­βαθ­μι­σμέ­νο σε αυτή τη συν­θή­κη επη­ρε­ά­ζει το κοι­νω­νι­κό κλίμα, περ­νά­ει στις οι­κο­γέ­νειες και στα παι­διά….

Γιάν­νης Πα­νού­σης: «Η ψυ­χι­κή προ­διά­θε­ση»

Χρειά­ζο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες συν­θή­κες για να φτά­σει κα­νείς στο έγκλη­μα…

Από την πρώτη στιγ­μή είπα ότι απο­κλεί­ε­ται να έχει να κάνει με θύμα “εκ­φο­βι­σμού”, κι απ’ ό,τι φαί­νε­ται, δεν ήταν θύμα…

Για να προ­σεγ­γί­σεις μία τέ­τοια πράξη οφεί­λεις να δεις την ψυ­χι­κή προ­διά­θε­ση, ενώ χρειά­ζε­ται και μια τε­χνι­κή για να κά­νεις κάτι τέ­τοιο, πρέ­πει να δει κα­νείς τι συμ­βαί­νει με το παιδί και την οι­κο­γέ­νεια.

Δεν γεν­νιού­νται εγκλη­μα­τί­ες μέσα στα σχο­λεία ούτε φτιά­χνο­νται χα­ρα­κτή­ρες έτοι­μοι να σκο­τώ­σουν και να σκο­τω­θούν.

Δεν έχει σχέση με μπού­λινγκ, είναι μια πολύ εξαι­ρε­τι­κή πε­ρί­πτω­ση.

Σοφία Βι­δά­λη: «Προ­σο­χή στα αδέλ­φια»

Δεν είναι μια συ­νή­θης πε­ρί­πτω­ση, είναι λάθος να κά­νου­με υπο­θέ­σεις για το τι έγινε, αυτό είναι δου­λειά της Αστυ­νο­μί­ας να το πει όταν δει όλο το ιστο­ρι­κό της υπό­θε­σης, τη σχέση των παι­διών, τον ρόλο που έχει παί­ξει ή δεν έχει παί­ξει το πε­ρι­βάλ­λον.

Εδώ έχου­με να κά­νου­με με έναν ανή­λι­κο δρά­στη και ένα ανή­λι­κο θύμα και δεν ισχύ­ουν αυτά που ισχύ­ουν για το δί­καιο των ενη­λί­κων, υπάρ­χουν ει­δι­κές δια­τά­ξεις με κα­τεύ­θυν­ση την προ­στα­σία της προ­σω­πι­κό­τη­τας του ανη­λί­κου και πολύ σωστά.

Εκτι­μώ ότι ένα τέ­τοιο γε­γο­νός θα πρέ­πει να μας προ­βλη­μα­τί­σει.

Πρέ­πει να δοθεί με­γά­λη προ­σο­χή στο πε­ρι­βάλ­λον αν υπάρ­χουν αδέρ­φια, τι θα γί­νουν αυτά τα παι­διά, θα πρέ­πει να προ­στα­τευ­τούν.

Δεν πρό­κει­ται απλά για έναν φόνο συ­νο­μη­λί­κων: στους ανή­λι­κους το τραύ­μα είναι πολ­λα­πλά­σιο, χρειά­ζε­ται με­γά­λη δια­κρι­τι­κό­τη­τα στη δια­χεί­ρι­ση του θέ­μα­τος.

Καμιά φορά η εμπλο­κή με το σύ­στη­μα προ­κα­λεί με­γα­λύ­τε­ρη βλάβη από το έγκλη­μα στην ψυχή αυτών των υπό δια­μόρ­φω­ση προ­σω­πι­κο­τή­των.

Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι υπάρ­χει πολλή βία στην ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία η οποία δεν είναι μπού­λινγκ, είναι βία και κα­νέ­νας δεν μπο­ρεί να προ­βλέ­ψει πώς θα εξε­λι­χθεί.

Αυτά τα προ­βλή­μα­τα γί­νο­νται ακόμη εντο­νό­τε­ρα επει­δή δεν εί­μα­στε μια ανοι­χτή κοι­νω­νία η οποία συ­ζη­τά τα προ­βλή­μα­τά της: και αυτό στις μι­κρές κοι­νω­νί­ες, όπως είναι αυτή ενός χω­ριού, είναι πιο δύ­σκο­λο γιατί όχι μόνο θάβει τα προ­βλή­μα­τα, αλλά δεν μπο­ρείς και να ξε­φύ­γεις.

Αν ζεις εκεί, δεν μπο­ρεί να πει κά­ποιος αλ­λά­ζω σχο­λείο στο χωριό, πού να πάει;

Με βάση τα όσα γνω­ρί­ζου­με, έχου­με να κά­νου­με με μια ατο­μι­κή σύ­γκρου­ση, ανά­με­σα σε δύο παι­διά και δεν νο­μί­ζω ότι ο δια­πλη­κτι­σμός μπο­ρεί να κα­τα­λή­ξει σε μια αν­θρω­πο­κτο­νία τέ­τοιου τύπου, αυτό το έγκλη­μα ούτε για ενή­λι­κα είναι εύ­κο­λο.

Απαι­τεί­ται ψυ­χραι­μία, είναι μια πολύ τρα­γι­κή υπό­θε­ση από την άποψη των συ­νε­πειών της και πρέ­πει να προ­στα­τευ­τεί εκτός από την οι­κο­γέ­νεια του θύ­μα­τος και αυτή του δρά­στη με έμ­φα­ση στα αδερ­φά­κια αν υπάρ­χουν, πώς θα συ­νε­χί­σουν τη ζωή τους, πώς θα αφο­μοιώ­σει το πι­τσι­ρί­κι τον φόνο του αδερ­φού του, χρειά­ζο­νται ει­δι­κές υπη­ρε­σί­ες και μέτρα.

efsyn.gr