Σφίγγει ο κλοιός για τους μεγάλους μπαταχτσήδες-Στήνουν κοινό μηχανισμό ΤτΕ και ΓΓΔΕ

Έναν κοινό συ­ντο­νι­στι­κό μη­χα­νι­σμό για την αντιµετώ­πι­ση των οφει­λε­τών µε µεγάλα χρέη ταυ­τό­χρο­να προς το ∆ηµόσιο και προς τις τρά­πε­ζες, στή­νουν κυ­βέρ­νη­ση, Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Δη­μο­σί­ων Εσό­δων και Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δος, επι­βε­βαιώ­νο­ντας πλή­ρως το σχε­τι­κό δη­μο­σί­ευ­μα του Euro2day.gr.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην εν­διά­με­ση έκ­θε­ση νο­μι­σμα­τι­κής πο­λι­τι­κής της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος, η τε­λευ­ταία συµµετέ­χει από κοι­νού µε τα αρµόδια υπουρ­γεία και τη Γε­νι­κή Γραµµατεία ∆ηµοσίων Εσό­δων στη δια­μόρ­φω­ση ενόςσυ­ντο­νι­στι­κού μη­χα­νι­σμού για τους με­γα­λο­φει­λέ­τες τρα­πε­ζών και Δη­μο­σί­ου.

Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, έχει υπάρ­ξει ήδη ση­μα­ντι­κή προ­ερ­γα­σία στη βάση δε­δο­μέ­νων και το μη­τρώο των με­γα­λο­ο­φει­λε­τών είναι σχε­δόν έτοι­μο καθώς έχουν συ­γκε­ντρω­θεί από τις τρά­πε­ζες, τις εφο­ρί­ες και τα ασφα­λι­στι­κά τα­μεία οι με­γά­λες λη­ξι­πρό­θε­σμες οφει­λές, που προ­έρ­χο­νται κυ­ρί­ως από επι­χει­ρή­σεις και δευ­τε­ρευό­ντως από επι­χει­ρη­μα­τί­ες ως φυ­σι­κά πρό­σω­πα.

Κυ­βέρ­νη­ση, ΤτΕ ΕΛΛ -0,90% και ΓΓΔΕ θα πρέ­πει να αξιο­λο­γή­σουν ποια από τα πα­ρα­πά­νω χρέη μπο­ρούν ναει­σπρα­χθούν και πώς μπο­ρούν Δη­μό­σιο και τρά­πε­ζες να συ­ντο­νί­σουν τις ενέρ­γειές τους για όσες εκ των επι­χει­ρή­σε­ων κρί­νο­νται βιώ­σι­μες.

Η συμ­με­το­χή της ΤτE στο σχήμα επι­τρέ­πει τον συ­ντο­νι­σμό δρά­σης του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος με το Δη­μό­σιο. Άλ­λω­στε, οι ίδιες οι τρά­πε­ζες θα πρέ­πει για τα δά­νεια με­γά­λων και με­σαί­ων επι­χει­ρη­μα­τι­κών ομί­λων να υιο­θε­τή­σουν πιο ενερ­γη­τι­κή πο­λι­τι­κή δια­χεί­ρι­σης μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νεί­ων μέσω έμ­φα­σης σε συ­ντο­νι­σμέ­νη αντι­με­τώ­πι­ση των κοι­νών πι­στού­χων, όπως η ανα­φέ­ρει η εν­διά­με­ση έκ­θε­ση της ΤτE.

Η σύν­δε­ση με το σχέ­διο δρά­σης του ΤΧΣ για κόκ­κι­να κοι­νο­πρα­κτι­κά δά­νεια

Ση­μειώ­νε­ται ότι το ΤΧΣ προ­τεί­νει, βάσει της σχε­τι­κής με­λέ­της της McKinsey, τη δη­μιουρ­γία συ­ντο­νι­στι­κού ορ­γά­νου (forum) με­τα­ξύ των τεσ­σά­ρων συ­στη­μι­κών τρα­πε­ζών για δά­νεια υπερ­χρε­ω­μέ­νων, πλην όμως βιώ­σι­μων, με­γά­λων και με­σαί­ων επι­χει­ρη­μα­τι­κών ομί­λων (σ.σ. τζί­ρος άνω των 20 εκατ. ευρώ και χρέη άνω των 10 εκατ. ευρώ), ύψους 15 δισ. ευρώ, εκ των οποί­ων τα 11 δισ. ευρώ βρί­σκο­νται σε κα­θυ­στέ­ρη­ση.

Ταυ­τό­χρο­να, υπήρ­ξε ξε­χω­ρι­στή προ­σέγ­γι­ση σε κλα­δι­κό επί­πε­δο, βάσει της οποί­ας η με­λέ­τη προ­τεί­νει να συ­μπε­ρι­λη­φθούν στο πεδίο του μό­νι­μου μη­χα­νι­σμού συ­ντο­νι­σμού δρά­σης οι επι­χει­ρή­σεις των κλά­δων του­ρι­σμού, υγεί­ας-φαρ­μά­κων, με­τα­φο­ρών, τρο­φί­μων-ποτών και ιχθυο­καλ­λιερ­γειών. Πρό­κει­ται για κλά­δους με συ­νο­λι­κή δα­νεια­κή έκ­θε­ση 7,5 δισ., εκ των οποί­ων τα 4,5 δισ. είναι δά­νεια σε κα­θυ­στέ­ρη­ση.

Αρ­κε­τοί από τους πα­ρα­πά­νω ομί­λους εμ­φα­νί­ζουν λη­ξι­πρό­θε­σμες οφει­λές προς εφο­ρία και τα­μεία. Τα πα­ρα­πά­νω δά­νεια μπο­ρούν να ανα­διαρ­θρω­θούν με ή χωρίς συμ­με­το­χή του Δη­μο­σί­ου, εξα­σφα­λί­ζο­ντας τη βιω­σι­μό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων και την ομαλή εξυ­πη­ρέ­τη­ση του ενα­πο­μεί­να­ντος χρέ­ους προς εφο­ρία και τα­μεία.

Δεν είναι τυ­χαίο ότι το επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νο Μνη­μό­νιο πε­ρι­λαμ­βά­νει δέ­σμευ­ση της κυ­βέρ­νη­σης να ει­σά­γει νο­μο­θε­τι­κή πρό­βλε­ψη, βάσει της οποί­ας «απο­φά­σεις που ελή­φθη­σαν στο πλαί­σιο ανα­διαρ­θρώ­σε­ων, από στε­λέ­χη των τρα­πε­ζών ή κρα­τι­κούς λει­τουρ­γούς, με καλή πίστη, προς το συμ­φέ­ρον του πι­στω­τή και σε συμ­μόρ­φω­ση με τις δια­δι­κα­σί­ες που εφαρ­μό­ζο­νται και αντι­κει­με­νι­κά κρι­τή­ρια, θε­ω­ρού­νται νό­μι­μες όσον αφορά την αστι­κή και ποι­νι­κή ευ­θύ­νη, σύμ­φω­να με τις γε­νι­κές αρχές και τις ασφα­λι­στι­κές δι­κλί­δες του υφι­στά­με­νου νο­μο­θε­τι­κού πλαι­σί­ου».

Σχε­δόν ένα στα δύο δά­νεια έχει κα­ταγ­γελ­θεί

Η ποιό­τη­τα του χαρ­το­φυ­λα­κί­ου δα­νεί­ων των τρα­πε­ζών επι­δει­νώ­θη­κε το 2015. Τα μη εξυ­πη­ρε­τού­με­να δά­νεια ανήλ­θαν τον Δε­κέμ­βριο του 2015 σε 35,6% από 33,8%, ένα χρόνο πριν, ενώ τα μη εξυ­πη­ρε­τούµενα ανοίγµατα (Non-Performing Exposures – NPEs) στο 44,2% από 39,9%, αντί­στοι­χα.

Το 44% των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων ανοιγ­μά­των είναι δά­νεια των οποί­ων οι συμ­βά­σεις έχουν ήδη κα­ταγ­γελ­θεί από τις τρά­πε­ζες, σύμ­φω­να με την εν­διά­με­ση έκ­θε­ση της ΤτΕ ΕΛΛ -0,90%. Για μέρος από αυτά έχουν ήδη ξε­κι­νή­σει δια­δι­κα­σί­ες ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης (κα­τά­σχε­ση και πλει­στη­ριασµός κι­νη­τών και ακι­νή­των, κα­τά­σχε­ση απαι­τή­σε­ων εις χεί­ρας τρί­των).

Προς το παρόν πά­ντως οι δια­δι­κα­σί­ες προ­χω­ρούν αργά. Όπως προ­κύ­πτει από την έρευ­να της McKinsey σε δείγ­μα 1.153 ομί­λων, με συ­νο­λι­κό δα­νει­σμό 36,2 δισ. και μη εξυ­πη­ρε­τού­με­να ανοίγ­μα­τα 19,9 δισ., μόλις για 51 ομί­λους οι τρά­πε­ζες έχουν κι­νή­σει δια­δι­κα­σία εκ­κα­θά­ρι­σης. Τα δά­νεια σε -ορι­στι­κή- κα­θυ­στέ­ρη­ση των πα­ρα­πά­νω ομί­λων ανέρ­χο­νται μόλις σε 1,5 δισ. ευρώ.

Ποιοι κλά­δοι αντι­με­τω­πί­ζουν το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα

Με βάση τα στοι­χεία, το υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων ανοιγ­μά­των κα­τα­γρά­φε­ται στακα­τα­να­λω­τι­κά δά­νεια (54,7%) και ακο­λου­θούν τα επι­χει­ρηµατικά δά­νεια (43,8%) και τα στε­γα­στι­κά δά­νεια (41%).

Κλά­δοι όπως η ενέρ­γεια/πε­τρε­λαιοει­δή (3,5%) εµφα­νί­ζουν αι­σθη­τά χαµηλό­τε­ρα πο­σο­στά κα­θυ­στε­ρή­σε­ων σε σύ­γκρι­ση µε τους υπό­λοι­πους κλά­δους. Από τους κλά­δους µε σηµαντι­κά υπό­λοι­πα τρα­πε­ζι­κών δα­νεί­ων, εν­δει­κτι­κά, το εµπόριο κα­τα­γρά­φει πο­σο­στό µη εξυ­πη­ρε­τούµενων ανοιγµάτων 48,5%, οι κα­τα­σκευ­ές 52,5%, η εστί­α­ση 76,3% και οι βιοµηχα­νι­κοί κλά­δοι της κλω­στο­ϋ­φα­ντουρ­γί­ας και ξυ­λεί­ας 73% και 72,5% αντί­στοι­χα.

Όσον αφορά στη διάρ­θρω­ση των µη εξυ­πη­ρε­τούµενων ανοιγµάτων, το 1/4 πε­ρί­που χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται ωςαβέ­βαι­ης εί­σπρα­ξης (“unlikely to pay”). Είναι, δη­λα­δή, είτε δά­νεια που επί του πα­ρό­ντος δεν εµφα­νί­ζουν κα­θυ­στέ­ρη­ση µεγα­λύ­τε­ρη των 90 ηµερών, εντού­τοις οι τρά­πε­ζες θε­ω­ρούν ότι υπάρ­χουν βάσιµες εν­δεί­ξεις για δυ­σκο­λί­ες των δα­νειο­λη­πτών σχε­τι­κά µε την εµπρό­θεσµη απο­πλη­ρωµή τους, είτε δά­νεια που έχουν ρυθµιστεί πρό­σφα­τα αλλά δεν έχει πα­ρέλ­θει 12μηνο ομα­λής εξυ­πη­ρέ­τη­σης.

Απαι­τού­νται μα­κρο­χρό­νιες ρυθ­μί­σεις

Η εν­διά­με­ση έκ­θε­ση το­νί­ζει για άλλη μια φορά την ανά­γκη να ανα­λη­φθούν ενερ­γη­τι­κό­τε­ρες πο­λι­τι­κές δια­χεί­ρι­σης από τις τρά­πε­ζες, για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρη αντι­με­τώ­πι­ση του προ­βλή­μα­τος μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νεί­ων, ζη­τώ­ντας να υπάρ­ξει στρο­φή σε µακρο­χρό­νιες ρυθµίσεις, συ­ντο­νισµένη αντιµετώ­πι­ση των κοι­νών πι­στού­χων, καθώς και έµφαση στην ανα­διάρ­θρω­ση των βιώσιµων επι­χει­ρή­σε­ων.

Τα στοι­χεία της εν­διά­με­σης έκ­θε­σης είναι εν­δει­κτι­κά: Από το σύ­νο­λο των ρυθ­μί­σε­ων που έχουν κάνει οι τρά­πε­ζες, λύ­σεις βρα­χυ­πρό­θεσµου χα­ρα­κτή­ρα εφαρµόστη­καν στο 61% των πε­ρι­πτώ­σε­ων, λύ­σεις µακρο­πρό­θεσµου χα­ρα­κτή­ρα στο 33% και λύ­σεις ορι­στι­κής διευ­θέ­τη­σης µόνο στο 6%. Απο­τέ­λε­σμα είναι το 70% πε­ρί­που των δα­νεί­ων που ρυθ­μί­στη­καν στο πα­ρελ­θόν να εµφα­νί­ζει εκ νέου κα­θυ­στέ­ρη­ση.