Ξεκινούν πάλι οι ανασκαφές στην περιοχή της Κυμισάλας

Στο τέλος Ιου­νί­ου, έπει­τα από ένα με­γά­λο διά­στη­μα αρ­γί­ας, ξε­κι­νούν και πάλι οι ανα­σκα­φές στην πε­ριο­χή της Κυ­μι­σά­λας από το Πα­νε­πι­στή­μιο Αι­γαί­ου, το Εθνι­κό Με­τσό­βιο Πο­λυ­τε­χνείο και την Ακα­δη­μία Επι­στη­μών της Πο­λω­νί­ας.

Η έρευ­να κατά το 2012 αντι­με­τώ­πι­σε σο­βα­ρές δυ­σκο­λί­ες λόγω της δει­νής οι­κο­νο­μι­κής κα­τά­στα­σης στην οποία έχει πε­ριέλ­θει η χώρα, με απο­τέ­λε­σμα την πα­ντε­λή έλ­λει­ψη κρα­τι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης. Ωστό­σο, παρά τις με­γά­λες δυ­σχέ­ρειες, κα­τέ­στη δυ­να­τό να διε­ξα­χθεί κα­νο­νι­κά -αν και μόνο για δύο εβδο­μά­δες- χάρη στην εθε­λο­ντι­κή προ­σφο­ρά και συ­νει­σφο­ρά των μελών της ανα­σκα­φι­κής ομά­δας (αρ­χαιο­λό­γων, το­πο­γρά­φων και φοι­τη­τών) και την ανι­διο­τε­λή συ­νει­σφο­ρά και στή­ρι­ξη της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας Σιαν­νών και Μο­νο­λί­θου.

Από το 2006 στην πε­ριο­χή διε­ξά­γε­ται συ­στη­μα­τι­κή αρ­χαιο­λο­γι­κή έρευ­να από το Τμήμα Με­σο­γεια­κών Σπου­δών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου και την ΚΒ’ Εφο­ρεία Προϊ­στο­ρι­κών και Κλα­σι­κών Αρ­χαιο­τή­των, με σκοπό τον κα­θα­ρι­σμό των υπέρ­γειων μνη­μεί­ων, τον εντο­πι­σμό πε­ρισ­σό­τε­ρων αρ­χαιο­λο­γι­κών θέ­σε­ων και μνη­μεί­ων, την ανα­σκα­φή των ση­μα­ντι­κό­τε­ρων από αυτά και, με­σο­πρό­θε­σμα, την ανά­δει­ξη του χώρου.

Πε­ρί­που 70 χι­λιό­με­τρα νότια από τη Ρόδο, σε μια πυκνά δα­σω­μέ­νη και ημιο­ρει­νή πε­ριο­χή κεί­το­νται τα κα­τά­λοι­πα ενός ελά­χι­στα γνω­στού μέχρι σή­με­ρα αρ­χαί­ου Δήμου της Ρόδου. Ο Δήμος των Κυ­μι­σα­λέ­ων, βρι­σκό­ταν στη νότια εσχα­τιά της Κα­μι­ρί­δος Χώρας και υπα­γό­ταν διοι­κη­τι­κά στην άλ­λο­τε κρα­ταιή Κά­μι­ρο.

Η πε­ριο­χή σή­με­ρα, απο­κομ­μέ­νη από το υπό­λοι­πο νησί από τον επι­μή­κη και επι­βλη­τι­κό όγκο του Ακρα­μί­τη, εμπί­πτει στα διοι­κη­τι­κά όρια της Δη­μο­τι­κής Ενό­τη­τας Ατα­βύ­ρου, με τις αρ­χαιο­λο­γι­κές θέ­σεις να μοι­ρά­ζο­νται στις αγρο­τι­κές πε­ριο­χές των δη­μο­τι­κών δια­με­ρι­σμά­των Σιαν­νών και Μο­νο­λί­θου.

Η δια­τή­ρη­ση του το­πω­νυ­μί­ου Κυ­μι­σά­λα απο­τε­λεί τρα­ντα­χτή από­δει­ξη της συ­νέ­χειας που υπήρ­ξε στην πε­ριο­χή από την ελ­λη­νι­κή αρ­χαιό­τη­τα μέχρι σή­με­ρα και η εντο­πιό­τη­τά του επι­βε­βαιώ­νε­ται από τις επι­τύμ­βιες στή­λες επι­φα­νών αν­δρών που τά­φη­καν στη νε­κρό­πο­λη και τα ονό­μα­τά τους συ­νο­δεύ­ο­νταν από το εθνι­κό επί­θε­το «Κυ­μι­σα­λεύς».

Ο Δήμος των Κυ­μι­σα­λέ­ων φαί­νε­ται πως κα­τοι­κεί­το του­λά­χι­στον από τον 7ο αι. π.Χ., όπως μαρ­τυ­ρούν τα ευ­ρή­μα­τα από την εκτε­τα­μέ­νη νε­κρό­πο­λη, μέχρι και την ύστε­ρη αρ­χαιό­τη­τα (4ος-6ος αι. μ.Χ.), όπως μαρ­τυ­ρούν τα κατά και­ρούς αρ­χαιο­λο­γι­κά ευ­ρή­μα­τα

Η έκτα­ση που κα­τα­λαμ­βά­νουν οι αρ­χαιό­τη­τες ξε­περ­νά τα 10.000 στρέμ­μα­τα πράγ­μα που δεν είναι κα­θό­λου πε­ρί­ερ­γο, αν ανα­λο­γι­στεί κα­νείς πως ο Δήμος είχε τη δική του ακρό­πο­λη, απαρ­τι­ζό­ταν από του­λά­χι­στον τρεις οι­κι­σμούς (η λε­γό­με­νη κα­τοί­κη­ση «κω­μη­δόν») και είχε μια κε­ντρι­κή, με­γά­λη νε­κρό­πο­λη και του­λά­χι­στον άλλες τρεις μι­κρό­τε­ρες πε­ρι­φε­ρεια­κές νε­κρο­πό­λεις.

Ο λόφος του Αγίου Φωκά, ο οποί­ος δε­σπό­ζει στην πε­ριο­χή φι­λο­ξε­νεί στην κο­ρυ­φή του την ακρό­πο­λη των Κυ­μι­σα­λέ­ων, όπου σή­με­ρα σώ­ζο­νται εντυ­πω­σια­κά τμή­μα­τα των τει­χών που την πε­ρι­τρέ­χουν, καθώς και η θε­με­λί­ω­ση και η πρώτη σειρά δόμων ενός μι­κρού ελ­λη­νι­στι­κού ναού.

Η έντο­νη δυ­στυ­χώς αρ­χαιο­κα­πη­λι­κή αλλά και τυ­χο­διω­κτι­κή αρ­χαιο­λο­γι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα στον χώρο της κε­ντρι­κής νε­κρό­πο­λης, από τα μέσα κυ­ρί­ως του 19ου αι. μέχρι και τα τε­λευ­ταία χρό­νια, μάς έχει στε­ρή­σει τε­ρά­στιες πο­σό­τη­τες αντι­κει­μέ­νων και έχει κα­τα­στρέ­ψει πολ­λές εκα­το­ντά­δες τάφων, στε­ρώ­ντας μας ση­μα­ντι­κή γνώση για τον πο­λι­τι­σμό και την ιστο­ρία του ση­μα­ντι­κού αυτού δήμου της Ρο­δια­κής υπαί­θρου.

Η πε­ριο­χή βέ­βαια δεν έχει μόνο τε­ρά­στιο αρ­χαιο­λο­γι­κό εν­δια­φέ­ρον. Βρί­σκε­ται στην καρ­διά της πε­ριο­χής Ατά­βυ­ρος-Ακρα­μί­της-Αρ­με­νι­στής, που έχει εντα­χθεί στο Ευ­ρω­παϊ­κό πρό­γραμ­μα Νatura 2000, ως Μνη­μείο της Φύσης, καθώς, πέραν της ιδιαί­τε­ρης γε­ω­μορ­φο­λο­γί­ας, του φυ­σι­κού κάλ­λους και του πυ­κνού δά­σους, συ­γκε­ντρώ­νει μο­να­δι­κά οι­κο­συ­στή­μα­τα κοι­νού κοι­νο­τι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος.

Αυτό το προ­τέ­ρη­μα της πε­ριο­χής, σε συν­δυα­σμό με την ανά­δει­ξη των αρ­χαιο­λο­γι­κών θέ­σε­ων και μνη­μεί­ων, θα μπο­ρού­σε να οδη­γή­σει σύ­ντο­μα στη δη­μιουρ­γία ενός μο­να­δι­κού αρ­χαιο­λο­γι­κού-οι­κο­λο­γι­κού πάρ­κου, το οποίο θα δια­σφά­λι­ζε τη φυ­σιο­γνω­μία της πε­ριο­χής και θα οδη­γού­σε σε μια αει­φο­ρι­κή και βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη την ημειο­ρει­νή πε­ριο­χή Ατά­βυ­ρος-Ακρα­μί­της-Αρ­με­νι­στής.