Οι πυλώνες οι οποίοι στήριξαν το θαύμα της Δωδεκανησιακής οικονομίας, αλλά που έχουν πάψει να υφίστανται”

Ομι­λία του Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, Γιώρ­γου Χα­τζη­μάρ­κου, στη Βουλή των Ελ­λή­νων στις 2 Μαρ­τί­ου 2016, στο πλαί­σιο των εκ­δη­λώ­σε­ων της Εν­σω­μά­τω­σης

Στους πυ­λώ­νες οι οποί­οι στή­ρι­ξαν επί σειρά ετών το θαύμα της Δω­δε­κα­νη­σια­κής οι­κο­νο­μί­ας, αλλά που σή­με­ρα έχουν πάψει να υφί­στα­νται, αφιέ­ρω­σε ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου κ. Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος την ομι­λία του στην ει­δι­κή εκ­δή­λω­ση της Βου­λής με θέμα «Εν­σω­μά­τω­ση της Δω­δε­κα­νή­σου στην Ελ­λά­δα: Ιστο­ρι­κή ανα­δρο­μή. Ανα­πτυ­ξια­κές δυ­να­τό­τη­τες και προ­ο­πτι­κές», που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε σή­με­ρα στην Αί­θου­σα Γε­ρου­σί­ας της Βου­λής, στο πλαί­σιο των εκ­δη­λώ­σε­ων για την επέ­τειο της Εν­σω­μά­τω­σης της Δω­δε­κα­νή­σου.

Με στόχο να ανα­δεί­ξει τους πα­ρά­γο­ντες που έχουν ανα­κό­ψει την ανα­πτυ­ξια­κή δυ­να­τό­τη­τα και προ­ο­πτι­κή της Δω­δε­κα­νή­σου, πολύ δε πε­ρισ­σό­τε­ρο σε μια πε­ρί­ο­δο εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λη όπου τα νησιά της βρί­σκο­νται ενώ­πιον ιστο­ρι­κών αλ­λα­γών και προ­κλή­σε­ων, ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου ανέ­τρε­ξε στην «οι­κο­νο­μι­κή ιστο­ρία» της Δω­δε­κα­νή­σου τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες, για να πα­ρου­σιά­σει ανά­γλυ­φα τις πο­λι­τι­κές που άλ­λο­τε- όπως τό­νι­σε – ήταν στη σωστή κα­τεύ­θυν­ση θω­ρά­κι­σης των νη­σιών μας και άλ­λο­τε συ­ντε­λού­σαν στην απο­δυ­νά­μω­σή τους , με ότι αυτό συ­νε­πα­γό­ταν για τις εθνι­κές υπο­θέ­σεις, την εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή και την διε­θνή θέση και υπό­στα­ση της χώρας.

Οι πυ­λώ­νες που στή­ρι­ξαν την οι­κο­νο­μία της Δω­δε­κα­νή­σου ήταν:

– το ει­δι­κό δα­σμο­λο­γι­κό κα­θε­στώς που είχε κα­θιε­ρώ­σει η Ιτα­λι­κή διοί­κη­ση στις 16/4/1938

– τα προ­νό­μια φο­ρο­λο­γι­κά και πι­στο­δο­τι­κά, που έπα­ψαν να ισχύ­ουν με την επι­βο­λή από 1ης Ια­νουα­ρί­ου 1987 στα νησιά και την ηπει­ρω­τι­κή χώρα, του φόρου προ­στι­θέ­με­νης αξίας (Φ.Π.Α.).

– οι μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ, που θε­σπί­στη­καν για πρώτη φορά με το άρθρο 17 του Ν. 1642/1986 και ίσχυαν μέχρι το κα­λο­καί­ρι του 2015, οπότε κα­ταρ­γή­θη­καν και

– η πε­ριου­σία των Δω­δε­κα­νη­σί­ων μετά το πέρας της Ιτα­λι­κής κα­το­χής, την οποία βιαί­ως και πα­ρα­νό­μως ιδιο­ποι­ή­θη­κε το Ιτα­λι­κό Δη­μό­σιο, για να εμ­φα­νί­ζε­ται σή­με­ρα ως πε­ριου­σία του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου, όρο που ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης απο­κα­τέ­στη­σε κατά την ση­με­ρι­νή του ομι­λία, όπου έκανε λόγο για «φε­ρό­με­νη πε­ριου­σία του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου».

Κα­τα­λή­γο­ντας στην επε­τεια­κή ομι­λία του ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου τό­νι­σε:

«Η Δω­δε­κά­νη­σος στην μα­κραί­ω­νη δια­δρο­μή της αλλά και στις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες γνώ­ρι­σε πε­ριό­δους ακμής και πα­ρακ­μής, ακτι­νο­βο­λί­ας και τα­πει­νώ­σε­ων, ευ­μά­ρειας και φυ­σι­κών κα­τα­στρο­φών∙ ποτέ της όμως δεν λύ­γι­σε στις αντι­ξο­ό­τη­τες και τα προ­βλή­μα­τα στα οποία αντέ­τα­ξε ερ­γα­τι­κό­τη­τα, φρό­νη­ση και φι­λο­πα­τρία. Στη ση­με­ρι­νή με­τα­βα­τι­κή εποχή, η Δω­δε­κά­νη­σος επέ­δει­ξε και θα επι­δεί­ξει στο μέλ­λον επι­νοη­τι­κό­τη­τα, φι­λο­τι­μία, γεν­ναιό­τη­τα και αν­θρω­πι­σμό, δι­καιώ­νο­ντας την πε­ποί­θη­ση ότι μπο­ρεί να κα­τέ­χει μικρά κομ­μά­τια γης, αλλά ταυ­τό­χρο­να κα­τέ­χει με­γά­λα και έν­δο­ξα στοι­χεία προ­σφο­ράς στις καρ­διές των αν­θρώ­πων όντας κομ­μά­τι μιας σπου­δαί­ας, ανυ­πέρ­βλη­της και έν­δο­ξης πα­τρί­δας, της Ελ­λη­νι­κής».

Στην ση­με­ρι­νή ει­δι­κή εκ­δή­λω­ση της Βου­λής, η οποία έγινε υπό την προ­ε­δρία του Προ­έ­δρου της Επι­τρο­πής Πε­ρι­φε­ρειών του Ελ­λη­νι­κού Κοι­νο­βου­λί­ου, βου­λευ­τή Δω­δε­κα­νή­σου κ. Δη­μή­τρη Γάκη, χαι­ρε­τι­σμό απηύ­θυ­ναν ο Πρό­ε­δρος της Βου­λής κ. Νίκος Βού­τσης και ο Υπουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής κ. Θε­ό­δω­ρος Δρί­τσας.

Ομι­λία του Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, Γιώρ­γου Χα­τζη­μάρ­κου, στη Βουλή των Ελ­λή­νων στις 2 Μαρ­τί­ου 2016

στο πλαί­σιο των εκ­δη­λώ­σε­ων της Εν­σω­μά­τω­σης

Κυ­ρί­ες και Κύ­ριοι,

Στη μακρά πο­ρεία της εν­σω­μά­τω­σης της Δω­δε­κα­νή­σου με τον εθνι­κό κορμό, που είχε διάρ­κεια με­γα­λύ­τε­ρη από 640 χρό­νια, ολό­κλη­ρο το Δω­δε­κα­νη­σια­κό νη­σιω­τι­κό σύ­μπλεγ­μα πέ­ρα­σε από εξαι­ρε­τι­κά ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες, πο­λι­τι­κές και οι­κο­νο­μι­κές, που άλ­λο­τε ήταν στη σωστή κα­τεύ­θυν­ση θω­ρά­κι­σης των νη­σιών μας και άλ­λο­τε συ­ντε­λού­σαν στην απο­δυ­νά­μω­σή τους , με ότι αυτό συ­νε­πα­γό­ταν για τις εθνι­κές υπο­θέ­σεις, την εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή και την διε­θνή θέση και υπό­στα­ση της χώρας.

Στα πρώτα με­τα­πε­λευ­θε­ρω­τι­κά χρό­νια η Δω­δε­κά­νη­σος, ως ακρο­τε­λεύ­τιος εδα­φι­κός χώρος του κρά­τους Ελλάς, έχει ιδιαί­τε­ρη με­τα­χεί­ρι­ση από τις Ελ­λη­νι­κές Κυ­βερ­νή­σεις, δε­δο­μέ­νου ότι υπήρ­ξε αδή­ρι­τη ανά­γκη για την ανα­συ­γκρό­τη­ση και ανα­διάρ­θρω­ση της Δω­δε­κα­νη­σια­κής οι­κο­νο­μί­ας, που εμα­στί­ζε­το κυ­ριο­λε­κτι­κά από την ανερ­γία και την συ­νε­χή με­τα­νά­στευ­ση των κα­τοί­κων της, κυ­ρί­ως προς τις νέες χώρες, επει­δή υπήρ­χε υπο­λει­τουρ­γία όλων των πα­ρα­γω­γι­κών το­μέ­ων και κλά­δων της οι­κο­νο­μί­ας της. Έτσι κα­τέ­στη απα­ραί­τη­το να εφαρ­μο­στεί το ει­δι­κό δα­σμο­λο­γι­κό κα­θε­στώς που είχε κα­θιε­ρώ­σει η Ιτα­λι­κή διοί­κη­ση στις 16/4/1938 με το διά­ταγ­μα 131 περί Τε­λω­νεια­κού Δα­σμο­λο­γί­ου.

Με από­φα­ση της Ελ­λη­νι­κής Στρα­τιω­τι­κής Διοί­κη­σης που κυ­ρώ­θη­κε με το ΛΔ (34ο) ψή­φι­σμα (ΦΕΚ 262/Α/1947) και στη συ­νέ­χεια των απο­φά­σε­ων της Γε­νι­κής Διοί­κη­σης Δω­δε­κα­νή­σου υπ. αριθμ. 29040/1948 και 21442/49 καθώς αυτές εν­σω­μα­τώ­θη­καν σε ενιαίο κεί­με­νο με την 19459 από­φα­ση της 18ης Ιου­νί­ου 1956 της τότε Νο­μαρ­χί­ας Δω­δε­κα­νή­σου.

Η ει­σα­γω­γή του συ­γκε­κρι­μέ­νου ει­δι­κού δα­σμο­λο­γί­ου που εφαρ­μό­στη­κε για τη Δω­δε­κά­νη­σο απε­τέ­λε­σε μοχλό ανά­πτυ­ξης της πε­ριο­χής, με ρυθ­μούς μά­λι­στα, πολύ με­γα­λύ­τε­ρους από αυ­τούς που είχαν βιώ­σει οι άλλες πε­ριο­χές της χώρας, νη­σιω­τι­κές ή ηπει­ρω­τι­κές και πα­ράλ­λη­λα συ­νι­στού­σε ένα κο­ρυ­φαίο μέτρο πε­ρι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης, αφού όλες οι επεν­δυ­τι­κές προ­σπά­θειες, οι επαγ­γελ­μα­τι­κές τά­ξεις και σύ­μπα­σα η κοι­νω­νι­κή δια­στρω­μά­τω­ση της Δω­δε­κα­νή­σου άρ­χι­σε να ωφε­λεί­ται πα­ρά­γο­ντας πλού­το, εξα­κο­ντί­ζο­ντας στα μέσα πε­ρί­που της δε­κα­ε­τί­ας του `60 την ανερ­γία στον αριθ­μό μηδέν, την δε με­τα­νά­στευ­ση κα­τέ­στη­σε μια απλή πτυχή της σύγ­χρο­νης ιστο­ρί­ας της.

Κυ­ρί­ες και Κύ­ριοι,

Η Δω­δε­κά­νη­σος δεν έχει μόνο ει­δι­κό δα­σμο­λο­γι­κό κα­θε­στώς που εκ­πνέ­ει μαζί με την εφαρ­μο­γή την συμ­φω­νιών έντα­ξης της Ελ­λά­δος στις Ευ­ρω­παϊ­κές κοι­νό­τη­τες την 1-1-1981 αλλά και προ­νό­μια φο­ρο­λο­γι­κά και πι­στο­δο­τι­κά, πα­ρά­γο­ντες που δη­μιούρ­γη­σαν μια δια­φο­ρε­τι­κή δη­μο­σιο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση και ανέ­βα­σαν το επί­πε­δο της οι­κο­νο­μι­κής ευ­μά­ρειας των κα­τοί­κων της. Ο Με­τα­ξι­κός Α.Ν. 660/37 που θε­σπί­ζει τον φόρο κύ­κλου ερ­γα­σιών επει­δή εκ­δό­θη­κε πριν την απε­λευ­θέ­ρω­ση και την εν­σω­μά­τω­ση της Δω­δε­κα­νή­σου στη μη­τέ­ρα Ελ­λά­δα, με απο­τέ­λε­σμα δεν ίσχυ­σε καθ όλη την διάρ­κεια της επι­βο­λής του στα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου όπως δεν ίσχυ­σε ο φόρος πο­λυ­τε­λεί­ας ο φόρος χαρ­το­σή­μου και άλλοι μι­κρό­τε­ροι φόροι από τους οποί­ους η Δω­δε­κα­νη­σια­κή οι­κο­νο­μία απαλ­λά­χθη­κε.

Το τρί­πτυ­χο που στη­ρί­χθη­κε το θαύμα της Δω­δε­κα­νη­σια­κής οι­κο­νο­μί­ας ήταν εκτός από το «φι­λό­πο­νον και το ερ­γα­τι­κόν» των κα­τοί­κων της ήταν α) Το ει­δι­κό δα­σμο­λό­γιο β) η ισχύ­ου­σα φο­ρο­λο­γία και γ) οι πι­στο­δο­τι­κές διευ­κο­λύν­σεις του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος. Όλα αυτά όμως είχαν ένα τέλος είτε ως ευ­ερ­γε­τι­κές δια­τά­ξεις είτε ως προ­νο­μια­κοί νόμοι με την επι­βο­λή από 1ης Ια­νουα­ρί­ου 1987 στα νησιά και την ηπει­ρω­τι­κή χώρα την κατά Ευ­ρω­παϊ­κή επι­τα­γή θέ­σπι­ση και ισχύ του φόρου προ­στι­θέ­με­νης αξίας (Φ.Π.Α.).

Ύστε­ρα από διαρ­κή διεκ­δί­κη­ση και αγώ­νες για την επί­τευ­ξη της μεί­ω­σης των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ, τόσο από τους πο­λι­τεια­κούς πα­ρά­γο­ντες της Δω­δε­κα­νή­σου όσο και τις επαγ­γελ­μα­τι­κές τά­ξεις με επι­κε­φα­λής το Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου και τους εμπο­ρι­κούς συλ­λό­γους ο ΦΠΑ θε­σπί­ζε­ται μειω­μέ­νος κατά 30% για αγαθά και υπη­ρε­σί­ες όπως αυτό προ­βλε­πό­ταν από το άρθρο 17 του Ν. 1642/1986, και σε συν­δυα­σμό με τις δια­τά­ξεις των άρ­θρων 2 του Ν. 1676/1986 και του άρ­θρου 8 του Ν. 1881/1991 η θέ­σπι­ση των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ επε­κτά­θη­κε στο νησί της Σα­μο­θρά­κης του Νομού Έβρου, ως επί­σης και στα υπό­λοι­πα νησιά των νομών του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου, Λέ­σβου, Χίου και Σάμου.

Παρά τους αγώ­νες και την κα­θο­λι­κή αντί­δρα­ση των νη­σιω­τών για την κα­τάρ­γη­ση των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ είναι εμ­φα­νές σή­με­ρα ότι είναι ένα μέτρο που δεν επι­φέ­ρει κά­ποιο θε­τι­κό απο­τέ­λε­σμα ούτε στην δο­κι­μα­ζό­με­νη οι­κο­νο­μία των νη­σιών αλλά και κατ επέ­κτα­ση ούτε στην ίδια την εθνι­κή οι­κο­νο­μία. Η κα­τάρ­γη­ση της μεί­ω­σης των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ εξ άλλου απο­τε­λεί και συ­νταγ­μα­τι­κή εκτρο­πή κα­θό­σον αυτό έρ­χε­ται σε αντί­θε­ση με την πα­ρά­γρα­φο 4 του άρ­θρου 101 του ισχύ­ο­ντος Συ­ντάγ­μα­τος βάσει του οποί­ου, « Ο κοι­νός νο­μο­θέ­της και η διοί­κη­ση όταν δρουν κα­νο­νι­στι­κά υπο­χρε­ού­νται να λαμ­βά­νουν υπόψη τις ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες ΤΩΝ ΝΗ­ΣΙΩ­ΤΙ­ΚΩΝ ΚΑΙ ΟΡΕΙ­ΝΩΝ ΠΕ­ΡΙΟ­ΧΩΝ με­ρι­μνώ­ντας για την ανά­πτυ­ξή τους». Είναι δε αξιο­ση­μεί­ω­το ότι διέ­λα­θε της προ­σο­χής της κε­ντρι­κής Κυ­βέρ­νη­σης αλλά και της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης το πλή­θος με­λε­τών και γνω­μα­τεύ­σε­ων που έχουν εκ­πο­νη­θεί για αυτό το κε­φα­λαιώ­δες ζή­τη­μα για το οποίο απλά πα­ρα­θέ­τω ένα μικρό από­σπα­σμα του κα­θη­γη­τή Π. Δ. Δαγ­τό­γλου που σε γνω­μά­τευ­σή του για λο­γα­ρια­σμό του Επι­με­λη­τη­ρί­ου Δω­δε­κα­νή­σου το 1983 ανα­φέ­ρει : « Ο μειω­μέ­νος για την Δω­δε­κά­νη­σο συ­ντε­λε­στής ΦΠΑ δεν απο­τε­λεί ΦΟ­ΡΟ­ΛΟ­ΓΙ­ΚΗ ΔΙΑ­ΚΡΙ­ΣΗ εις βάρος ει­σα­γο­μέ­νων και εις όφε­λος εγ­χω­ρί­ων προ­ϊ­ό­ντων ούτε είναι ασυμ­βί­βα­στος με την αντα­γω­νι­στι­κή ου­δε­τε­ρό­τη­τα του ΦΠΑ, ούτε τέλος θίγει τους ιδί­ους πό­ρους των Ευ­ρω­παϊ­κών Κοι­νο­τή­των».

Οι πρό­σφα­τες δη­λώ­σεις Υπουρ­γών και Βου­λευ­τών της κυ­βερ­νη­τι­κής πλειο­ψη­φί­ας φαί­νε­ται ότι ανα­γνω­ρί­ζουν την ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα και την ανε­πάρ­κεια του μέ­τρου και κατά συ­νέ­πεια έστω και εκ των υστέ­ρων θα πρέ­πει να φρο­ντί­σουν όλοι οι πο­λι­τεια­κοί πα­ρά­γο­ντες και ιδιαι­τέ­ρως η Κυ­βέρ­νη­ση να διορ­θώ­σει την με­γά­λη αδι­κία και να θε­ρα­πεύ­σει την ανι­σό­τη­τα που δη­μιουρ­γή­θη­κε προς τους νη­σιώ­τες της ακρι­τι­κής Δω­δε­κα­νή­σου.

Η δε Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή, ή και το ΔΝΤ, πρέ­πει να συ­μπρά­ξουν προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση γιατί αυτό είναι και προς το συμ­φέ­ρον της Ευ­ρώ­πης. Σε ανά­λο­γη δε προ­σπά­θεια κα­ταρ­γή­σε­ως όχι των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ αλλά του ει­δι­κού δα­σμο­λο­γί­ου της Δω­δε­κα­νή­σου από τις Ελ­λη­νι­κές κυ­βερ­νή­σεις του 1960-61 οι Δω­δε­κα­νή­σιοι Βου­λευ­τές Στέ­λιος Κω­τιά­δης της συ­μπο­λί­τευ­σης και Γιάν­νης Ζί­γδης της αντι­πο­λί­τευ­σης, σκλη­ροί πο­λι­τι­κοί αντί­πα­λοι εκεί­νης της επο­χής, υπε­ρα­μύν­θη­καν με κοινά επι­χει­ρή­μα­τα και σύ­νε­ση την μη εξο­μοί­ω­ση του φο­ρο­λο­γι­κού κα­θε­στώ­τος της Δω­δε­κα­νή­σου, με τέ­τοιο τρόπο, που ο πρώην Πρω­θυ­πουρ­γός της χώρας αεί­μνη­στος Πα­να­γιώ­της Κα­νελ­λό­που­λος, (Αντι­πρό­ε­δρος τότε της κυ­βέρ­νη­σης Κ. Κα­ρα­μαν­λή) κα­τέ­λη­ξε στην αγό­ρευ­σή του στη συ­νε­δρί­α­ση της Βου­λής των Ελ­λή­νων της 14ης Μαρ­τί­ου του 1960 όπως ανα­φέ­ρε­ται στα ίδια πρα­κτι­κά της Βου­λής ως εξής:

῾Εί­μαι βέ­βαιος κύ­ριοι συ­νά­δελ­φοι, ότι οι υψη­λό­φρο­νες κά­τοι­κοι της Δω­δε­κα­νή­σου θα εκτι­μή­σουν την στά­σιν αυτήν. Επί τη βάσει των μέχρι τούδε δε­δο­μέ­νων απο­δει­κνύ­ε­ται ότι την έχουν ήδη εκτι­μή­σει μη πα­ρα­συρ­θέ­ντες εις δια­μαρ­τυ­ρί­ας ομα­δι­κώς, αλλά και έτι πε­ραι­τέ­ρω θα εκτι­μή­σουν και έτι εντο­νώ­τε­ρον μετά την ανά­γνω­σιν της αγο­ρεύ­σε­ως του κ. Κω­τιά­δη, θα εκτι­μή­σουν την στά­σιν αυτήν και θα δουν ποια είναι η αλη­θής απο­στο­λή του Έλ­λη­νος Πο­λι­τι­κού’’

Ένα με­γά­λο ζή­τη­μα που τα­λά­νι­σε για πολ­λές δε­κα­ε­τί­ες την πο­λι­τι­κο­οι­κο­νο­μι­κή ζωή της Δω­δε­κα­νή­σου υπήρ­ξε η πε­ριου­σία των Δω­δε­κα­νη­σί­ων μετά το πέρας της Ιτα­λι­κής κα­το­χής. Ο λόγος υπήρ­ξε η βίαιη και πα­ρά­νο­μη ιδιο­ποί­η­ση της πε­ριου­σί­ας του Δω­δε­κα­νη­σια­κού λαού από το Ιτα­λι­κό Δη­μό­σιο. Όταν έλαβε χώρα η σύ­να­ψη της συμ­φω­νί­ας ει­ρή­νης των Πα­ρι­σί­ων μετά το τέλος του Β` Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου οι σύμ­μα­χοι απο­φά­σι­σαν να απο­δώ­σουν την ακί­νη­τη πε­ριου­σία του Ιτα­λι­κού Δη­μο­σί­ου κατά δια­δο­χή στο Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο. Το θέμα όμως που εγεί­ρε­το τότε ήταν κατά πόσο η επί 33 χρό­νια Ιτα­λι­κή κα­το­χή οι­κειο­ποι­ή­θη­κε μια με­γά­λη κα­τη­γο­ρία αγρών και αστι­κών ακι­νή­των του νε­ο­σύ­στα­του Κτη­μα­το­λο­γί­ου για λο­γα­ρια­σμό του Ιτα­λι­κού Δη­μο­σί­ου ύστε­ρα μά­λι­στα από συ­νε­χή κυ­βερ­νη­τι­κά δια­τάγ­μα­τα του 1923, 1924 και 1925 που εξέ­δω­σε χωρίς φειδώ η φα­σι­στι­κή Ιτα­λία.

Το μέγα αυτό ζή­τη­μα απα­ντή­θη­κε με­ρι­κώς από την Ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση του 1952 η οποία προ­έ­βη στη σύ­στα­ση με τον Ν. 2100 της 28ης Απρι­λί­ου 1952 του «Ορ­γα­νι­σμού Ακί­νη­της Πε­ριου­σί­ας του Δη­μο­σί­ου εν Δω­δε­κα­νή­σω-ΟΔΑΠΔΔ» με κύριο σκοπό την διοί­κη­ση και δια­χεί­ρι­ση των πε­ριου­σια­κών στοι­χεί­ων του Ορ­γα­νι­σμού με την μορφή της εκ­ποί­η­σης, της διά­θε­σης ή και της του­ρι­στι­κής/εμπο­ρι­κής εκ­με­τάλ­λευ­σης.

Ο Ορ­γα­νι­σμός Ακί­νη­της Πε­ριου­σί­ας του Δη­μο­σί­ου μπο­ρού­σε βάσει των δια­τά­ξε­ων του νόμου που τον ίδρυ­σε να χρη­μα­το­δο­τή­σει από τα έσοδά του σειρά έργων, ενώ ταυ­τό­χρο­να απο­τε­λού­σε και εχέγ­γυο για τους κα­τοί­κους του νη­σιω­τι­κού συ­μπλέγ­μα­τος η ύπαρ­ξή του διότι πέρα από την οι­κο­νο­μο­τε­χνι­κή πλευ­ρά υπήρ­χε και η πτυχή της συ­ναι­σθη­μα­τι­κής αξίας για τους κα­τοί­κους. Για τη λει­τουρ­γία του συ­γκε­κρι­μέ­νου Ορ­γα­νι­σμού από το 1952 μέχρι το 1973 εξε­δό­θη­σαν πλη­θώ­ρα νο­μο­θε­τι­κών δια­τά­ξε­ων με πρά­ξεις Υπουρ­γι­κών Συμ­βου­λί­ων, με Βα­σι­λι­κά Δια­τάγ­μα­τα, με ανα­γκα­στι­κούς νό­μους αλλά και με απλές απο­φά­σεις των Υπουρ­γών οι­κο­νο­μι­κών προ­κει­μέ­νου να ρυθ­μί­σουν την κα­λύ­τε­ρη λει­τουρ­γία του Ορ­γα­νι­σμού που προ­σέ­φε­ρε στους κα­τοί­κους την δη­μιουρ­γία έργων υπο­δο­μής όπως σχο­λεία, παι­δι­κοί σταθ­μοί και άλλα.

Η κα­τάρ­γη­ση του Ορ­γα­νι­σμού με το Νο­μο­θε­τι­κό Διά­ταγ­μα 195/1973 επέ­φε­ρε την δυ­να­τό­τη­τα όπως, όλη η κι­νη­τή και ακί­νη­τη πε­ριου­σία του Ορ­γα­νι­σμού να πε­ριέλ­θει αυ­το­δί­καια στην κυ­ριό­τη­τα του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου και μά­λι­στα υπό την δια­χεί­ρι­ση και πλήρη επο­πτεία του Υπουρ­γεί­ου οι­κο­νο­μι­κών. Πρέ­πει να επι­ση­μά­νου­με εδώ ως άξιο λόγου ότι πολλά από τα κτή­ρια που πα­ρέ­λα­βε η Ελ­λά­δα μετά την απε­λευ­θέ­ρω­ση είχαν υπο­στεί τε­ρά­στιες ζη­μιές και το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο βρι­σκό­ταν μπρο­στά σε προ­βλή­μα­τα με­τα­τρο­πής κτη­ρί­ων που είχαν χρη­σι­μο­ποι­η­θεί στον πό­λε­μο για στρα­τιω­τι­κούς σκο­πούς ενώ κατά την διάρ­κεια της ει­ρή­νης θα έπρε­πε να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για πο­λι­τι­κούς σκο­πούς.

Τέλος στο βι­βλίο «Η Δω­δε­κα­νη­σια­κή Οι­κο­νο­μία από της απε­λευ­θε­ρώ­σε­ως της Δω­δε­κα­νή­σου 1947-1989» του συ­μπο­λί­τη μας Κυ­ριά­κου Ι. Φίνα που βρα­βεύ­τη­κε από την Ακα­δη­μία Αθη­νών το 1990 ανα­φέ­ρε­ται ότι:

«Το σύ­νο­λο των Δη­μό­σιων κτη­ρί­ων, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και εκεί­νων που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν για τη στέ­γα­ση των Δη­μό­σιων Υπη­ρε­σιών, τα οποία πα­ρέ­λα­βε το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο ανέρ­χο­νται σε 1847 εκ των οποί­ων 965 στη Ρόδο, 601 στη Κω 246 στη Λέρο και τα υπό­λοι­πα 35 δια­σπαρ­μέ­να σε άλλα νησιά. Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα κτή­ρια αυτά ανα­και­νί­στη­καν για σκο­πούς του­ρι­στι­κούς, αλλά και για σκο­πούς κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας. Η πε­ριου­σία δε των Δω­δε­κα­νη­σί­ων υπο­λο­γι­ζό­ταν πε­ρί­που σε πε­ντα­κό­σιες χι­λιά­δες στρέμ­μα­τα (500.000) στη Ρόδο, πε­ρί­που εξή­ντα χι­λιά­δες στρέμ­μα­τα (60.000) στη Κω και πε­ρί­που χίλια πε­ντα­κό­σια στρέμ­μα­τα (1.500) στη Λέρο.

Σή­με­ρα εξαι­ρου­μέ­νων των δη­μο­σί­ων κτη­μά­των που είναι δε­σμευ­μέ­να από την Αρ­χαιο­λο­γι­κή Υπη­ρε­σία, από την Διεύ­θυν­ση Δασών και την Εται­ρεία Του­ρι­στι­κών Ακι­νή­των υπο­λο­γί­ζε­ται βάσει εκτι­μή­σε­ως της ίδια της Εφο­ρί­ας Δη­μο­σί­ων Κτη­μά­των σε πε­ρί­που τριά­ντα χι­λιά­δες ακί­νη­τα (30.000) από τα οποία κα­τα­γε­γραμ­μέ­να υπέρ του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου είναι πε­ρί­που εί­κο­σι χι­λιά­δες (20.000).

Τέλος με το Νο­μο­θε­τι­κό Διά­ταγ­μα 719/1977 δι­νό­ταν η δυ­να­τό­τη­τα εξα­γο­ράς και από­δο­σης δη­μο­σί­ων κτη­μά­των, όπου βάσει αυτής της δια­δι­κα­σί­ας πα­ρα­χω­ρή­θη­καν με εξα­γο­ρά πε­ρισ­σό­τε­ρα από 4.000 ακί­νη­τα.

Σε αυτό το ση­μείο, οφεί­λου­με για λό­γους απο­κα­τά­στα­σης της ιστο­ρι­κής αλη­θεί­ας, να ση­μειώ­σου­με πως η Ελ­λη­νι­κή πο­λι­τεία αντι­με­τώ­πι­σε δια­χρο­νι­κά και στα­θε­ρά την πε­ριου­σία του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου στη Δω­δε­κά­νη­σο με ιδαί­τε­ρες ρυθ­μί­σεις που στο σύ­νο­λο τους ανα­γνώ­ρι­ζαν το γε­γο­νός πως η πε­ριου­σία αυτή ήταν στην ουσία ιδιω­τι­κή πε­ριου­σία των Δω­δε­κα­νη­σί­ων που τους αφαι­ρέ­θη­κε βίαια απο τον Ιταλό κα­τα­κτη­τή.

Για αυτό τον λόγο θε­σμο­θε­τή­θη­κε και η δια­δι­κα­σία από­δο­σης του 75% των εσό­δων απο την εκ­ποί­η­ση, αξιο­ποί­η­ση ή μί­σθω­ση των ακι­νή­των αυτών στην Νο­μαρ­χια­κή Αυ­το­διοί­κη­ση της Δω­δε­κα­νή­σου για την εκτέ­λε­ση έργων κοι­νής ωφε­λεί­ας.

Αυτό ίσχυ­σε έως και το έτος 2011, οπότε και με τρόπο δόλιο, το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο κα­τήρ­γη­σε την από­δο­ση των ανω­τέ­ρω εσό­δων, μέσω της κα­τάρ­γη­σης της Κτη­μα­τι­κής Εται­ρεί­ας του Δη­μο­σί­ου, που είχε ιδρυ­θεί με τον ν. 973/1979, δια της συγ­χω­νεύ­σε­ως της με την ΕΤΑΔ Α.Ε. που εν τω με­τα­ξύ ίδρυ­σε με τον ν. 4002/2011. Αυτή η πε­ριου­σία, σή­με­ρα βρί­σκε­ται ου­σια­στι­κά στην διά­θε­ση του ΤΑΙ­ΠΕΔ, με τρόπο που πα­ρα­χα­ράσ­σει την ιστο­ρία και πα­ρα­βιά­ζει κα­τά­φω­ρα κάθε έν­νοια δι­καί­ου αλλά και δι­καιώ­μα­τος των Δω­δε­κα­νη­σί­ων.

Έχο­ντας πλήρη επί­γνω­ση του χώρου στον οποίο σή­με­ρα βρι­σκό­μα­στε, αλλά και πλήρη αντί­λη­ψη του ιστο­ρι­κού δι­καί­ου του Δω­δε­κα­νη­σια­κού λαού, θα μου επι­τρέ­ψε­τε να απο­δώ­σω σε αυτή την πε­ριου­σία του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου τον τίτλο που πραγ­μα­τι­κά την πε­ρι­γρά­φει και αυτός είναι : η ῾φε­ρό­με­νη’ ως πε­ριου­σία του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου.

Η Δω­δε­κά­νη­σος στην μα­κραί­ω­νη δια­δρο­μή της αλλά και στις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες γνώ­ρι­σε πε­ριό­δους ακμής και πα­ρακ­μής, ακτι­νο­βο­λί­ας και τα­πει­νώ­σε­ων, ευ­μά­ρειας και φυ­σι­κών κα­τα­στρο­φών∙ ποτέ της όμως δεν λύ­γι­σε στις αντι­ξο­ό­τη­τες και τα προ­βλή­μα­τα στα οποία αντέ­τα­ξε ερ­γα­τι­κό­τη­τα, φρό­νη­ση και φι­λο­πα­τρία.

Στη ση­με­ρι­νή με­τα­βα­τι­κή εποχή, η Δω­δε­κά­νη­σος επέ­δει­ξε και θα επι­δεί­ξει στο μέλ­λον επι­νοη­τι­κό­τη­τα, φι­λο­τι­μία, γεν­ναιό­τη­τα και αν­θρω­πι­σμό, δι­καιώ­νο­ντας την πε­ποί­θη­ση ότι μπο­ρεί να κα­τέ­χει μικρά κομ­μά­τια γης, αλλά ταυ­τό­χρο­να κα­τέ­χει με­γά­λα και έν­δο­ξα στοι­χεία προ­σφο­ράς στις καρ­διές των αν­θρώ­πων όντας κομ­μά­τι μιας σπου­δαί­ας, ανυ­πέρ­βλη­της και έν­δο­ξης πα­τρί­δας, της Ελ­λη­νι­κής.