Μεσαιωνική πόλη της Ρόδου: Ένα ταξίδι στον χρόνο

Ένα ζω­ντα­νό μνη­μείο στο πέ­ρα­σμα των αιώ­νων

Πα­ντο­τι­νά νέα, ζω­ντα­νή, σα­γη­νευ­τι­κή, μυ­στη­ριώ­δης, η Παλιά Πόλη της Ρόδου, ένα μω­σαϊ­κό ετε­ρό­κλη­των πο­λι­τι­σμών, μνη­μείο πα­γκό­σμιας ιστο­ρι­κής ση­μα­σί­ας, με­τα­φέ­ρει τον επι­σκέ­πτη σε επο­χές αλ­λο­τι­νές, ενώ η φήμη της τα­ξι­δεύ­ει αέναα στα πέ­ρα­τα της γης…

Θαρ­ρείς ότι σαν ψί­θυ­ροι ακού­γο­νται οι καλ­πα­σμοί των αλό­γων και ο από­η­χος από τις βα­ριές πα­τη­μα­σιές των πά­νο­πλων Ιω­αν­νι­τών Οσπι­τα­λιέ­ρων Ιπ­πο­τών.

Και την ίδια στιγ­μή, ένα με­θυ­στι­κό άρωμα Ανα­το­λής πλα­νά­ται στην ατμό­σφαι­ρα.

Σε τούτο τον τόπο, εναλ­λάσ­σο­νται, με τρόπο συ­ναρ­πα­στι­κό, οι χρο­νι­κές ιστο­ρι­κές πε­ρί­ο­δοι, δη­μιουρ­γώ­ντας έναν μυ­στη­ρια­κό καμβά.

Σε τούτο τον τόπο, έδε­σαν σαν σε κου­βά­ρι τις τύχες τους δια­φο­ρε­τι­κές φυλές και πο­λι­τι­σμοί.

Τούτη τη γη ερω­τεύ­τη­καν, χωρίς δεύ­τε­ρη κου­βέ­ντα και διεκ­δί­κη­σαν ξένοι κα­τα­κτη­τές, βάρ­βα­ροι και λι­γό­τε­ρο βάρ­βα­ροι.

Με­σαιω­νι­κή Πόλη της Ρόδου.

Φι­λό­ξε­νη, γοη­τευ­τι­κή, μυ­στη­ρια­κή και μυ­στη­ριώ­δης, γε­μά­τη χρώ­μα­τα και αρώ­μα­τα, απο­τε­λεί ανα­πό­σπα­στο κομ­μά­τι της ιστο­ρί­ας του νη­σιού και πα­ράλ­λη­λα ένα ζω­ντα­νό του κύτ­τα­ρο.

Στενά πλα­κό­στρω­τα σο­κά­κια, μι­σο­σκό­τει­νες στοές, γοτ­θι­κοί πύρ­γοι, βυ­ζα­ντι­νές εκ­κλη­σί­ες, οθω­μα­νι­κά τζα­μιά, πλα­τεί­ες και σπί­τια με ολάν­θι­στες αυλές, δη­μιουρ­γούν το παζλ της Με­σαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου, της με­γα­λύ­τε­ρης, ζω­ντα­νής, Με­σαιω­νι­κής Πόλης της Ευ­ρώ­πης. Κράμα δια­φο­ρε­τι­κών πο­λι­τι­σμών και μυ­στη­ριώ­δους συ­νέ­νω­σης του χθες με το σή­με­ρα, μοιά­ζει να αιω­ρεί­ται ανά­με­σα στο ιπ­πι­κό πα­ρελ­θόν και στο σύγ­χρο­νο παρόν.

Η Παλιά Πόλη είναι ένα εξαι­ρε­τι­κό μου­σείο με­σαιω­νι­κής επο­χής και μνη­μείο με πε­ρί­ο­πτη θέση στη λίστα με τα μνη­μεία Πα­γκό­σμιας Πο­λι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς της Unesco.

Ένα κομ­μά­τι γης που κα­τα­φέρ­νει, σε κά­ποια λίγα στρέμ­μα­τα, να συ­γκε­ντρώ­νει 2.500 χρό­νια Ιστο­ρί­ας.

Ένας υπέ­ρο­χος τόπος, όπου ακόμα και σή­με­ρα οι λίγες χι­λιά­δες μό­νι­μοι κά­τοι­κοί του και οι εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες επι­σκέ­πτες του μοι­ρά­ζο­νται μια θαυ­μά­σια πα­λέ­τα πο­λυ­ε­θνι­κών επιρ­ρο­ών.

Αυτά και πολλά ακόμη είναι η Παλιά Πόλη της Ρόδου, που καμία πένα μέχρι σή­με­ρα, όσο εμπνευ­σμέ­νη κι αν είναι, δεν κα­τά­φε­ρε να απο­δώ­σει…

Πε­ρί­πα­τος στην ιστο­ρία

Η Με­σαιω­νι­κή Πόλη άρ­χι­σε να δια­μορ­φώ­νε­ται στο τε­λευ­ταίο τέ­ταρ­το του 7ου αιώνα μ.Χ., πα­λά­τι Μα­γί­στρου Ρό­δο­ςπά­νω στα λεί­ψα­να του προ­ϋ­πάρ­χο­ντος ελ­λη­νι­στι­κού οι­κι­σμού, στο βό­ρειο τμήμα του νη­σιού. Τη ση­με­ρι­νή της δε ει­κό­να οφεί­λει, κυ­ρί­ως, στην εγκα­τά­στα­ση των Ιω­αν­νι­τών Ιπ­πο­τών, από το 1309 και για δύο πε­ρί­που αιώ­νες.

Ένα ψηλό αμυ­ντι­κό τεί­χος, άρι­στα δια­τη­ρη­μέ­νο, μή­κους πε­ρί­που 5 χι­λιο­μέ­τρων, φι­λο­ξε­νεί στα «σπλά­χνα» του την Παλιά Πόλη. Ένα πα­νί­σχυ­ρο τεί­χος, που αντι­στά­θη­κε ακόμα και στην πο­λιορ­κία του Μω­ά­μεθ του Β’ του Πορ­θη­τή, το 1480, η οποία κα­τέ­λη­ξε στην ήττα της υπέρ­τε­ρης αριθ­μη­τι­κά τουρ­κι­κής δύ­να­μης.

Η Παλιά Πόλη χω­ρι­ζό­ταν με ένα εσω­τε­ρι­κό τεί­χος σε δύο μέρη. Το Κολ­λά­κιο ή Chateu, τόπο δια­μο­νής των Ιπ­πο­τών και ευ­γε­νών, στη βό­ρεια πλευ­ρά της και στη Χώρα ή Μπούρ­γκο, όπου διέ­με­ναν και ερ­γά­ζο­νταν οι Έλ­λη­νες, οι Eβραί­οι και οι Φρά­γκοι.

Η Χώρα ανα­πτύ­χθη­κε στο νότιο και με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της Πα­λιάς Πόλης.

Το­πό­ση­μο της Με­σαιω­νι­κής Πόλης απο­τε­λεί το επι­βλη­τι­κό Πα­λά­τι του Με­γά­λου Μά­γι­στρου, το πε­ρί­φη­μο Κα­στέ­λο, στο Κολ­λά­κιο, ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα μνη­μεία που ανε­γέρ­θη­κε στους μέ­σους χρό­νους.

Το Πα­λά­τι στέ­κει αγέ­ρω­χο στο ψη­λό­τε­ρο ση­μείο της Πόλης, με τον επι­βλη­τι­κό όγκο του να προ­κα­λεί δέος στον επι­σκέ­πτη.

Κα­τα­σκευά­στη­κε στα τέλη του 7ου αιώνα μ.Χ. από τους Βυ­ζα­ντι­νούς και αρ­χι­κά λει­τούρ­γη­σε ως φρού­ριο, για να με­τα­τρα­πεί, στις αρχές του 14ου αιώνα, από τους Ιπ­πό­τες του Αγίου Ιω­άν­νη σε κα­τοι­κία του Με­γά­λου Μά­γι­στρου, καθώς και σε διοι­κη­τι­κό κέ­ντρο του ιπ­πο­τι­κού κρά­τους.

Δυ­στυ­χώς, το 1856 κα­τα­στρά­φη­κε ολο­κλη­ρω­τι­κά από έκρη­ξη δυ­να­μί­τι­δας, που φυ­λασ­σό­ταν στην εκ­κλη­σία του Αγίου Ιω­άν­νη, απέ­να­ντι από το Πα­λά­τι, για να ανα­στη­λω­θεί το 1939 από τον Ιταλό διοι­κη­τή της Δω­δε­κα­νή­σου, Mariο de Vecchi.

Σή­με­ρα λει­τουρ­γεί ως επι­σκέ­ψι­μος χώρος και Μου­σείο, με πλή­θος εκ­θε­μά­των και απο­τε­λεί τον με­γα­λύ­τε­ρο πόλο έλξης επι­σκε­πτών στη Με­σαιω­νι­κή Πόλη.

Στο Πα­λά­τι οδη­γεί από το λι­μά­νι, η διά­ση­μη Οδός των Ιπ­πο­τών. Ο πλέον εμ­βλη­μα­τι­κός και πιο κα­λο­δια­τη­ρη­μέ­νος, λι­θό­στρω­τος, με­σαιω­νι­κός δρό­μος στην Ευ­ρώ­πη, με 200 μέτρα μήκος και 6 μέτρα πλά­τος.

Κατά μήκος της Οδού των Ιπ­πο­τών βρί­σκο­νται τα κα­τα­λύ­μα­τα των «Γλωσ­σών», δη­λα­δή, οι χώροι συ­νε­στιά­σε­ων των ιπ­πο­τών της ίδιας εθνι­κό­τη­τας και φι­λο­ξε­νί­ας των επί­ση­μων προ­σκε­κλη­μέ­νων τους.

Κά­στρο Ρό­δο­ςΟι Ιω­αν­νί­τες της Ρόδου ήταν ορ­γα­νω­μέ­νοι σε επτά δια­φο­ρε­τι­κές «Γλώσ­σες», αυτές της Γαλ­λί­ας, της Γερ­μα­νί­ας, της Προ­βη­γκί­ας, της Ωβέρ­νης, της Ιτα­λί­ας, της Ισπα­νί­ας και της Αγ­γλί­ας και κάθε «Γλώσ­σα» είχε το δικό της κα­τά­λυ­μα.

Σή­με­ρα, έχουν δια­τη­ρη­θεί σχε­δόν ανέ­πα­φα και σώ­ζο­νται από εκεί­νη την εποχή τα τέσ­σε­ρα από τα επτά κα­τα­λύ­μα­τα των «Γλωσ­σών».

Στην Οδό των Ιπ­πο­τών, με τα με­γα­λο­πρε­πή, ιπ­πο­τι­κά κτί­ρια, με τις πε­ρί­τε­χνα δια­κο­σμη­μέ­νες ει­σό­δους, στο­λι­σμέ­νες με τα οι­κό­ση­μα των ιπ­πο­τών και των με­γά­λων μα­γί­στρων, στο ημί­φως, μπο­ρεί κα­νείς σχε­δόν να δια­κρί­νει τις σκιές των Ιω­αν­νι­τών ιπ­πο­τών.

Η πλα­κό­στρω­τη Οδός των Ιπ­πο­τών κα­τα­λή­γει στην Πλα­τεία Με­γά­λου Αλε­ξάν­δρου ή Μου­σεί­ου, όπου στέ­κει η Πα­να­γιά του Κά­στρου, εκ­κλη­σία η οποία χρο­νο­λο­γεί­ται από τον 11ο μ.Χ. αιώνα. Εκεί βρί­σκε­ται και το νο­σο­κο­μείο των Ιπ­πο­τών, ένα μο­να­δι­κό γοτ­θι­κό κομ­ψο­τέ­χνη­μα, το οποίο σή­με­ρα φι­λο­ξε­νεί το Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο της Ρόδου, με πλή­θος ευ­ρη­μά­των από τη μα­κραί­ω­νη ιστο­ρία του νη­σιού.

Η πε­ρι­πλά­νη­ση στα σο­κά­κια της Πα­λιάς Πόλης συ­νε­χί­ζε­ται στην πε­ριο­χή του Μπούρ­γκου, με τα αρ­χο­ντι­κά των Ελ­λή­νων και Φρά­γκων εμπό­ρων.

Στην αρχή της οδού Σω­κρά­τους, του πιο εμπο­ρι­κό δρό­μου της Με­σαιω­νι­κής Πόλης μέχρι και σή­με­ρα, που σφύ­ζει από ζωή, στην Πλα­τεία Ιπ­πο­κρά­τους, βρί­σκε­ται το κτί­ριο της Κα­στελ­λα­νί­ας. Ένα από τα ωραιό­τε­ρα ιπ­πο­τι­κά αρ­χι­τε­κτο­νι­κά μνη­μεία της Ρόδου, με στοι­χεία ανα­γεν­νη­σια­κής τε­χνο­τρο­πί­ας, χτι­σμέ­νο το 1506.

Εκεί αρ­χι­κά λει­τουρ­γού­σε, στα πρό­τυ­πα των πό­λε­ων της δυ­τι­κής Ευ­ρώ­πης, το Εμπο­ρι­κό Δι­κα­στή­ριο, ενώ σή­με­ρα φι­λο­ξε­νεί τη Δη­μο­τι­κή Βι­βλιο­θή­κη, καθώς και το Ιστο­ρι­κό και Λα­ο­γρα­φι­κό Αρ­χείο.

Στην άλλη πλευ­ρά της οδού Σω­κρά­τους συ­να­ντά κα­νείς το τέ­με­νος του Σου­λεϊ­μάν του Με­γα­λο­πρε­πή, με την πε­ρί­τε­χνη, μαρ­μά­ρι­νη εί­σο­δο, το οποίο χτί­στη­κε στη θέση ενός πα­λαιό­τε­ρου, που, όπως λέ­γε­ται, είχε ανα­γεί­ρει ο Σουλ­τά­νος Σου­λεϊ­μάν, κα­τα­κτη­τής της πόλης.

Στο ση­μείο όπου συ­να­ντώ­νται η οδός Σω­κρά­τους με την οδό Ορ­φέ­ως βρί­σκε­ται ο Πύρ­γος του Ρο­λο­γιού, που έχτι­σε ο Φεχτί πασάς το 1857 και αρ­χι­κά χρη­σί­μευε ως πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο. Η θέα της Πα­λιάς Πόλης από την κο­ρυ­φή του είναι μα­γι­κή.

Ακο­λου­θώ­ντας κα­νείς την οδό Αρ­χε­λά­ου, θα βρε­θεί στην πλα­τεία Αρί­ω­νος, με το τζαμί του Μου­στα­φά Πασά και τα τουρ­κι­κά λου­τρά, χτι­σμέ­να τον 16ο αιώνα, που λει­τουρ­γούν και σή­με­ρα.

Από την πλα­τεία Ιπ­πο­κρά­τους ξε­κι­νά και η οδός Αρι­στο­τέ­λους, που οδη­γεί ανα­το­λι­κά στην πλα­τεία Εβραί­ων Μαρ­τύ­ρων, με το γνω­στό σι­ντρι­βά­νι με τους ιπ­πό­κα­μπους, αφιε­ρω­μέ­νη στη μνήμη των Εβραί­ων του Ολο­καυ­τώ­μα­τος.

Από εκεί, μέσω της Πιν­δά­ρου κα­τα­λή­γει κα­νείς στην Πα­να­γία των Αγ­γέ­λων ή Πα­να­γία του Μπούρ­γκου, με τις τρεις αψί­δες του ιερού βή­μα­τος, ότι απέ­μει­νε από τον υπέ­ρο­χο υστε­ρο­γοτ­θι­κό ναό του 14ου αιώνα, μετά τον βομ­βαρ­δι­σμό του στη διάρ­κεια του Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου, να στέ­κουν πει­σμα­τι­κά. Το θέαμα, με τις ει­δι­κά φω­τι­ζό­με­νες

αψί­δες, το βράδυ, κόβει την ανάσα.

Ένας πε­ρί­πα­τος στην Παλιά Πόλη της Ρόδου ποτέ δεν είναι αρ­κε­τός. Μία και μόνη φορά δεν αρκεί για να δει και να θαυ­μά­σει κα­νείς όλα όσα πρέ­πει. Αρκεί μόνο για να πάρει μια μικρή «γεύση» από το άρωμα αυτής της μο­να­δι­κής Με­σαιω­νι­κής Πόλης.

Πηγή money-tourism.gr/