DW: Ένα Καλάσνικοφ για 300 ευρώ

Με­γά­λο μέρος των πα­ρά­νο­μων όπλων στην Ευ­ρώ­πη προ­έρ­χε­ται από τις βαλ­κα­νι­κές χώρες. Σύμ­φω­να με τις έρευ­νες, ανά­λο­γα όπλα χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν και στις τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις στο Πα­ρί­σι.

Οι δρά­στες των τρο­μο­κρα­τι­κών επι­θέ­σε­ων στο Πα­ρί­σι χρη­σι­μο­ποί­η­σαν εκτός των άλλων και δύο όπλα τύπου Ζά­στα­βα Μ70 από την πρώην Γιου­γκο­σλα­βία. Αλλά και τα ίχνη από τα όπλα της επί­θε­σης στο σα­τι­ρι­κό πε­ριο­δι­κό Charlie Hebdo στις 7 Ια­νουα­ρί­ου του 2015 οδη­γούν στα Βαλ­κά­νια. Η εξάρ­θρω­ση, τέλος, ενός τρο­μο­κρα­τι­κού πυ­ρή­να στην Ιτα­λία και το Κό­σο­βο πριν από με­ρι­κές ημέ­ρες οδή­γη­σε στην ανα­κά­λυ­ψη ση­μα­ντι­κού αριθ­μού πα­ρά­νο­μων όπλων σε ένα χωριό του Κο­σό­βου.

Μετά το τέλος τους πο­λέ­μου στη Γιου­γκο­σλα­βία τη δε­κα­ε­τία του 1990 και το άνοιγ­μα των απο­θη­κών πυ­ρο­μα­χι­κών στην Αλ­βα­νία το 1997 ανθεί μια πα­ρά­νο­μη αγορά όπλων όχι μόνο στα Βαλ­κά­νια – το οπλο­στά­σιο των πρώην κομ­μου­νι­στι­κών κρα­τών έχει φτά­σει σή­με­ρα και στις χώρες της ευ­ρω­παϊ­κής ένω­σης. Οι τιμές τους κυ­μαί­νο­νται από 300 με 500 ευρώ για ένα Κα­λάσ­νι­κοφ στα Βαλ­κά­νια μέχρι 2.000 ευρώ για ένα αντί­στοι­χο όπλο σε κά­ποια από τις άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες.

Σύμ­φω­να με τις έρευ­νες του Φλα­μαν­δι­κού Ιν­στι­τού­του για την Ει­ρή­νη η πλειο­ψη­φία των πα­ρά­νο­μων όπλων προ­έρ­χε­ται από τα κράτη των Βαλ­κα­νί­ων. Ένας από τους ει­δι­κούς του Ιν­στι­τού­του, ο Νιλς Ντι­κέτ, εξη­γεί στη DW ότι τα όπλα εξά­γο­νται από διά­φο­ρες χώρες: «Μι­λά­με για τη Σερ­βία, την Κρο­α­τία, τη Βοσ­νία, την Αλ­βα­νία. Θα έλεγε κα­νείς πως αυτά τα κράτη έχουν πραγ­μα­τι­κό πρό­βλη­μα με τα πα­ρά­νο­μα όπλα. Πρό­κει­ται για εκεί­να που έμει­ναν στα χέρια των πο­λι­τών μετά το τέλος των πο­λέ­μων. Μετά τις έρευ­νές μας πι­στεύ­ου­με ότι στις χώρες των δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων υπάρ­χουν πε­ρισ­σό­τε­ρα πα­ρά­νο­μα απ’ ό,τι νό­μι­μα όπλα».

Το γε­γο­νός αυτό απο­τε­λεί βέ­βαια κίν­δυ­νο για την ασφά­λεια στην Ευ­ρώ­πη. Η δια­πί­στω­ση πως οι λα­θρέ­μπο­ροι χρη­σι­μο­ποιούν τους δρό­μους του εμπο­ρί­ου ναρ­κω­τι­κών και του human trafficking δεν είναι και­νούρ­για. Ο Ιβάν Ζβερ­ζα­νόφ­σκι, εμπει­ρο­γνώ­μων της υπη­ρε­σί­ας του ΟΗΕ για τον Έλεγ­χο των Ελα­φρών Όπλων στην Ανα­το­λι­κή Ευ­ρώ­πη είναι προ­βλη­μα­τι­σμέ­νος για την πι­θα­νό­τη­τα σύν­δε­σης αυτού του εμπο­ρί­ου με τρο­μο­κρα­τι­κές ομά­δες. Φο­βά­ται κυ­ρί­ως πως τα Βαλ­κά­νια θα με­τα­τρα­πούν σε πηγή φθη­νών όπλων για τρο­μο­κρα­τι­κούς πυ­ρή­νες στην Ευ­ρώ­πη: «Δε γνω­ρί­ζου­με πώς έφτα­σαν τα συ­γκε­κρι­μέ­να όπλα στα χέρια των τρο­μο­κρα­τών στο Πα­ρί­σι. Ξέ­ρου­με ωστό­σο ότι υπάρ­χουν κα­νά­λια επι­κοι­νω­νί­ας με­τα­ξύ των με­σα­ζό­ντων, του ορ­γα­νω­μέ­νου εγκλή­μα­τος και των τρο­μο­κρα­τών».

Αλλά κι ο Μπου­ρίμ Ρα­μα­τά­νι, ει­δι­κός απ’ το Κό­σο­βο που ερ­γά­ζε­ται στο Ιν­στι­τού­το Ευ­ρω­παϊ­κών Σπου­δών στην Πρί­στι­να, εκτι­μά ότι ο κίν­δυ­νος είναι ιδιαί­τε­ρα υψη­λός: «Γνω­ρί­ζου­με ότι οι χώρες των δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων είναι οι­κο­νο­μι­κά αδύ­να­μες, γε­γο­νός που διευ­κο­λύ­νει τους τρο­μο­κρά­τες να ανα­ζη­τή­σουν εκεί όπλα».

Εκα­τομ­μύ­ρια πα­ρά­νο­μα όπλα στα Βαλ­κά­νια

Ο αριθ­μός των πα­ρά­νο­μων όπλων στα Βαλ­κά­νια είναι ανη­συ­χη­τι­κός. Σύμ­φω­να με το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών της Σερ­βί­ας υπάρ­χουν στη χώρα έως και 900.000 πα­ρά­νο­μα όπλα. Πα­ράλ­λη­λα μια έκ­θε­ση του ΟΗΕ κάνει λόγο για 450.000 ελα­φρά όπλα μόνο στο Κό­σο­βο. Στη Βοσ­νία-Ερ­ζε­γο­βί­νη ο αριθ­μός των πα­ρά­νο­μων όπλων εκτι­μά­ται ότι αγ­γί­ζει τις 750.000. Όσο για την Αλ­βα­νία, δεν υπάρ­χει μέχρι σή­με­ρα ακρι­βής αριθ­μός. «Γνω­ρί­ζου­με ωστό­σο» σχο­λιά­ζει ο Φάτος Κλόζι, πρώην διευ­θυ­ντής των αλ­βα­νι­κών μυ­στι­κών υπη­ρε­σιών, «ότι πολλά όπλα βρί­σκο­νται στην κα­το­χή εγκλη­μα­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων. Πολλά όμως είναι και στα χέρια απλών αν­θρώ­πων, τα οποία απέ­κτη­σαν μετά το άνοιγ­μα των απο­θη­κών πυ­ρο­μα­χι­κών το 1997. Η οπλο­κα­το­χή τούς πα­ρέ­χει ένα αί­σθη­μα ασφά­λειας».

Πα­ρό­μοια είναι η κα­τά­στα­ση και σε άλλες χώρες των Βαλ­κα­νί­ων. Σύμ­φω­να με τον Νιλς Ντι­κέτ, πολ­λοί ήταν εκεί­νοι που μετά τους πο­λέ­μους απλώς κρά­τη­σαν τα όπλα τους: «Δια­πι­στώ­νου­με τώρα πως οι άν­θρω­ποι έχουν ξε­κι­νή­σει να πω­λούν αυτά τα όπλα, και μά­λι­στα σε αν­θρώ­πους οι οποί­οι τα προ­ω­θούν στις χώρες της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Εκεί αλ­λά­ζουν διαρ­κώς χέρια από τη μια εγκλη­μα­τι­κή ορ­γά­νω­ση στη άλλη».

Μετά το τέλος του πο­λέ­μου στη Γιου­γκο­σλα­βία ξε­κί­νη­σε μία κα­μπά­νια με στόχο να πεί­σει τους πο­λί­τες να πα­ρα­δώ­σουν οι­κειο­θε­λώς τα όπλα τους στις Αρχές. Ωστό­σο τα απο­τε­λέ­σμα­τα δεν ήταν τα ανα­με­νό­με­να. Φέτος πα­ρα­δό­θη­καν στη Σερ­βία μόνο 7.500 όπλα. Ο αριθ­μός των πα­ρά­νο­μων όπλων στη χώρα υπο­λο­γί­ζε­ται πως είναι εκα­το­ντα­πλά­σιος.

Πηγή www.dw.com

Λι­ντί­τα Αράπι/ Δη­μή­τρης Ελευ­θε­ρά­κης