Π ρόκειται για τη ρύθμιση που προβλέπει τη δημιουργία Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό, που θα ανάψει το πράσινο φως για την ανάπτυξη της τουριστικής κατοικίας, κάτι που θα σηματοδοτήσει και την εκμετάλλευση των εκτάσεων του ΕΟΤ από ιδιώτες, θα ξεκαθαρίσει τους όρους του παιχνιδιού για τους επενδυτές, αλλά και θα δώσει το «φιλί της ζωής» στα υπάρχοντα ξενοδοχεία που παραπαίουν κάτω από το βάρος των άδειων κλινών τους, αλλά και της αδυναμίας – εξαιτίας νομοθετικού κενού – πολύχρονης εκμίσθωσης των δωματίων τους μέσω των μεθόδων condo hotels (ξενοδοχεία με πολυτελή διαμερίσματα) και των fractionals (ξενοδοχεία με μπανγκαλόου). Ταυτόχρονα, καθορίζονται τα κριτήρια κατηγοριοποίησης τουριστικών περιοχών «πράσινων ξενοδοχείων» και «πράσινων προορισμών».
Μαχαίρι στις επιδοτήσεις
Ειδικότερα, ως προς την ελεγχόμενη «είσοδο νέων κλινών», δηλαδή τη δυνατότητα προσθήκης νέων κρεβατιών, είτε μέσω ίδρυσης νέων μονάδων ή μέσω επέκτασης υφιστάμενων, δεν πρόκειται να ενθαρρύνεται με δημόσια επιχορήγηση ή άλλης μορφής ενίσχυση, ώστε να μην υπάρξει περαιτέρω επιβάρυνση ήδη ανεπτυγμένων τουριστικά περιοχών, οι οποίες αντμετωπίζουν ήδη προβλήματα υπερσυγκέντρωσης και υπερφόρτωσης των υποδομών τους. Σε αρκετές μάλιστα από τις περιοχές αυτές διαπιστώνεται επιπλέον ότι εμφανίζεται και πρόβλημα ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητας των μονάδων, οι οποίες παρουσιάζουν χαμηλές πληρότητες. Η μη επιδοτούμενη δημιουργία νέων κλινών μπορεί να ελέγχεται μέσω των ρυθμίσεων που προβλέπονται ήδη στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο που διέπει την εκτός σχεδίου δόμηση, μέσω των Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου ή των Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης, καθώς και την εντός σχεδίου μέσω των ΓΠΣ και των περιοχών ελέγχου τουριστικής ανάπτυξης.
Η αναβάθμιση των ανεπτυγμένων ώριμων περιοχών θα επέλθει μόνο με την εφαρμογή ενός πλέγματος πολιτικών, στη βάση ολοκληρωμένου σχεδιασμού και με καθορισμό στόχων προτεραιότητας. Θα εκπονηθεί «σχέδιο δράσης» για καθεμιά από τις περιοχές αυτές που δεν θα στηρίζεται κατΆ ανάγκη και κατά βάση σε θεσμικό κείμενο του χαρακτήρα του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού, δεδομένου ότι αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει μείγμα πολιτικών που έχουν σχέση π.χ. με τη δημοσιονομική πολιτική, τους πόρους της Αυτοδιοίκησης, την απασχόληση, τη δημόσια τάξη, την κοινωνική συμμετοχή, την ισότητα των φύλων, και ακόμη την επιχειρηματκότητα, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το τουριστικό μάρκετινγκ, τη διαχείριση τουριστικών προορισμών κ.λπ.
Οπως υπογραμμίζεται, οι υπηρεσίες του υπ. Πολιτισμού και Τουρισμού επεξεργάζονται τη σύνταξη νομοθετικών διατάξεων με τιςοποίες θα θεσμοθετείται μια μορφή τουριστικών εγκαταστάσεων, ξενοδοχείων και τουριστικών κατοικιών υπό όρους και προϋποθέσεις. Πρόκειται για τη θεσμοθέτηση μιας μορφής εγκατάστασης ειδικής τουριστικής υποδομής, όπως αυτές μέχρι τώρα προβλέπονται στον. Ν. 2160/93.
Η προώθηση «πρασίνων ξενοδοχείων» και «πράσινων προορισμών» θα γίνει μέσα από τρεις άξονες:
1. Από την ενίσχυση, μέσω κινήτρων, της δημιουργίας ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων με φιλοπεριβαλλοντκά χαρακτηριστικά. Αυτό προβλέπεται ήδη, αφενός από διατάξεις του έως σήμερα ισχύοντος αναπτυξιακού νόμου και θα περιλαμβάνεται, με κάποια μορφή στον υπό κατάθεση νέο αναπτυξιακό νόμο, και αφετέρου, από το Ε.Π. «Ανταγωνιστικότητα – Επιχειρηματικότητα», μέσω των μέτρων ενίσχυσης ΜΜΕ του τουρισμού, και ειδικότερα, μέσω του υπό προκήρυξη προγράμματος «πράσινου τουρισμού».
2. Από την πιστοποίηση, μέσω των σχετικών διαδομένων συστημάτων διασφάλισης ποιότητας (ΙSO 14001, ecolabel, EMAS, Green Hotels κ.ά.), του φιλοπεριβαλλοντικού χαρακτήρα των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων, και σε συνδυασμό βέβαια με το πιστοποιητκό ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων. Η πιστοποίηση αυτή είναι επιλέξιμη δράση στον ενισχυόμενο εκσυγχρονισμό μέσω του αναπτυξιακού νόμου, καθώς και μέσω των δράσεων των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων του ΕΣΠΑ.
3. Από την ένταξη της προβολής των ξενοδοχειακών αυτών μονάδων σε προγράμματα προώθσης στην αγορά (μάρκετινγκ), προβολής και διαφήμισης, τα οποία εκπονεί ή υποστηρίζει ο ΕΟΤ.
Χάθηκαν οι στόχοι
Οπως σημειώνεται στη σχετική εισήγηση για τις χωροθετήσεις μεγάλων επενδύσεων, ορισμένες πτυχές σε σχέση με τα αποτελέσματα εφαρμογής του αναπτυξιακού νόμου 3299/2004 απέδειξαν στην πράξη ότι αυτά δεν οδήγησαν στην επίτευξη των σκοπών του.
Συγκεκριμένα, στόχοι του νόμου ήταν «η ενδυνάμωση της ισόρροπης ανάπτυξης, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, η προστασία του περιβάλλοντος και η επίτευξη της περιφερειακής σύγκλισης», αλλά με την εφαρμογή του νόμου, στον τουριστικό τομέα ενισχύθηκαν υπέρμετρα μερικές καθιερωμένες τουριστικά και επιβαρημένες περιβαλλοντικά περιοχές (Ρόδος, Κρήτη, Χαλκιδική κ.λπ.) και επιχορηγήθηκε στην ουσία αυτό που η ιδιωτκή πρωτοβουλία θα επιδίωκε και χωρίς κίνητρα (όπου δεν της το απαγόρευε ο χωροταξικός σχεδιασμός), λόγω της εξασφαλισμένης επιχειρηματικής απόδοσης.
Ειδικότερα, η υποτιθέμενη αναβάθμιση της προσφοράς με ξενοδοχεία υποχρεωτικά 5 αστέρων προκάλεσε στρέβλωση της αγοράς εφόσον δημιουργήθηκαν πολλά καινούργια ξενοδοχεία με κρατική ενίσχυση, που όμως, στην πραγματικότητα, λειτουργούν παρέχοντας υπηρεσίες χαμηλότερων τάξεων.
Αν στα παραπάνω προστεθεί και η ενίσχυση ίδρυσης νέων ξενοδοχείων μέσα σε προστατευόμενες περιοχές και μέσα σε χαρακτηρισμένους παραδοσιακούς οικισμούς, με αποτέλεσμα να προκρίνονται οι νέες κατασκευές αντί της αποκατάστασης όπου αυτό είναι δυνατόν παραδοσιακών και διατηρητέων κτισμάτων, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι οι βασικοί στόχοι της τουριστικής πολιτικής μάλλον δεν ικανοποιήθηκαν κατά την εφαρμογή του σημαντικού αυτού αναπτυξιακού εργαλείου. Τέλος, στα μικρά νησιά και τις βραχονησίδες απαιτείται να τίθενται συγκεκριμένοι περιορισμοί για ανοικοδόμηση εγκαταστάσεων οικιστικού ή τουριστικού χαρακτήρα, δεδομένου ότι αποτελούν ευαίσθητα οικοσυστήματα.
