“Σκάκι όχι πόκερ”-“Καθυστέρηση πληρωμών μέχρι να υπάρξει συμφωνία”

O Γιάννης Μηλιός με ανάρ­τησή του στον προ­σω­πικό του λογα­ρια­σμό στο Facebook προ­τεί­νει «καθυ­στέ­ρηση των υπο­χρε­ώ­σεων προς τους δανει­στές». Το μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ γράφει πως μία είναι η λύση μέχρι να υπάρξει συμ­φω­νία: «Η καθυ­στέ­ρηση πλη­ρω­μών».

Το στέ­λε­χος του ΣΥΡΙΖΑ στο κείμενό του που φέρει τον τίτλο: «Σκάκι, όχι πόκερ» υπο­γραμ­μί­ζει πως η στάση πλη­ρω­μών δεν «συνε­πά­γε­ται και έξοδο από την Ευρω­ζώνη» εξη­γώ­ντας πως «η υιο­θέ­τηση εκ μέρους οποιασ­δή­ποτε χώρας ενός νέου απο­κλει­στι­κού εθνικού νομί­σμα­τος θα μετέ­τρεπε την Ευρω­ζώνη από μια ενιαία νομι­σμα­τική περιοχή σε ζώνη στα­θε­ρών συναλ­λαγ­μα­τι­κών ισο­τι­μιών, η στα­θε­ρό­τητα (και ύπαρξη) της οποίας θα κατέρ­ρεε σύντομα, από την ανε­ξέ­λεγ­κτη λει­τουρ­γία των χρη­μα­τα­γο­ρών στο περι­βάλ­λον “συναλ­λαγ­μα­τι­κού κιν­δύ­νου” που θα δημιουρ­γείτο αμέσως μετά την πρώτη έξοδο».

Ο κ. Μηλιός κατα­λή­γει: «Βρι­σκό­μα­στε μπροστά σε μια ιστο­ρική πρό­κληση και πρέπει να αντα­πο­κρι­θούμε χωρίς δισταγ­μούς και αμφι­τα­λα­ντεύ­σεις».

Δια­βά­στε παρα­κάτω την ανάρ­τησή του στο Facebook:

Σκάκι, όχι πόκερ!

(Ξανα­κερ­δί­ζο­ντας τον χαμένο χρόνο)

του Γιάννη Μηλιού

Η εντολή που έχει η κυβέρ­νηση από τις εκλογές της 25ης Ιανουα­ρίου είναι διπλή:

(α) Να στα­μα­τή­σει τις πολι­τι­κές λιτό­τη­τας, θέτο­ντας στο επί­κε­ντρο τα συμ­φέ­ρο­ντα της κοι­νω­νι­κής πλειο­ψη­φίας, (β) να εξα­σφα­λί­σει μια συμ­φω­νία με τους δανει­στές για την κάλυψη των χρη­μα­το­δο­τι­κών αναγκών του ελλη­νι­κού Δημο­σίου.

Αν οι δανει­στές αδια­φο­ρούν για τη δημο­κρα­τία και τη βούληση του ελλη­νι­κού λαού και απαι­τούν τη συνέ­χιση της λιτό­τη­τας στην Ελλάδα (δηλαδή ζητούν από την ελλη­νική κυβέρ­νηση να αθε­τή­σει τη βασική εντολή που της έδωσε ο ελλη­νι­κός λαός), τότε η λύση είναι μία:

Καθυ­στέ­ρηση των υπο­χρε­ώ­σεων προς τους δανει­στές. Με άλλα λόγια, καθυ­στέ­ρηση πλη­ρω­μών μέχρις ότου υπάρξει συμ­φω­νία. Πάντα εντός της Ζώνης του Ευρώ, μια που η «νομι­σμα­τική» υπο­τί­μηση της αγο­ρα­στι­κής δύναμης και του βιο­τι­κού επι­πέ­δου της κοι­νω­νι­κής πλειο­ψη­φίας είναι εξίσου ανε­πι­θύ­μητη με την «εσω­τε­ρική υπο­τί­μηση».

1. Λιτό­τητα

Η λιτό­τητα απο­τε­λεί τον ακρο­γω­νιαίο λίθο των νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρων πολι­τι­κών. Στην επι­φά­νεια, λει­τουρ­γεί ως στρα­τη­γική για τη μείωση του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κόστους. Η λιτό­τητα μειώνει το κόστος εργα­σίας του ιδιω­τι­κού τομέα, αυξάνει τα κέρδη ανά μονάδα κόστους (εργα­σίας) και ως εκ τούτου αυξάνει το ποσοστό κέρδους. Συμπλη­ρώ­νε­ται από την οικο­νο­μία στη χρήση «υλικού κεφα­λαίου» και από θεσμι­κές αλλαγές οι οποίες ενι­σχύ­ουν αφενός την κινη­τι­κό­τητα και τον αντα­γω­νι­σμό των κεφα­λαίων και αφε­τέ­ρου την ισχύ των διευ­θυ­ντών στο εσω­τε­ρικό της επι­χεί­ρη­σης και των κατόχων χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών τίτλων στο εσω­τε­ρικό της κοι­νω­νίας.

Όσον αφορά τη δημο­σιο­νο­μική εξυ­γί­ανση, η λιτό­τητα δίνει προ­τε­ραιό­τητα σε περι­κο­πές δημο­σίων δαπανών που σημαί­νουν συρ­ρί­κνωση του κράτους πρό­νοιας, με παράλ­ληλη μείωση των φόρων επί του κεφα­λαίου, αλλά και στα­διακή εξα­φά­νιση της όποιας προ­ο­δευ­τι­κό­τη­τας στον φόρο εισο­δή­μα­τος.

Ωστόσο, αυτό που απο­τε­λεί κόστος για την καπι­τα­λι­στική τάξη, συνιστά το βιοτικό επίπεδο της εργα­ζό­με­νης πλειο­ψη­φίας της κοι­νω­νίας. Αυτό ισχύει και για το κράτος πρό­νοιας, του οποίου οι υπη­ρε­σίες μπορούν να θεω­ρη­θούν ως μορφή «κοι­νω­νι­κού μισθού».

Είναι σαφές λοιπόν ότι η λιτό­τητα απο­τε­λεί πρω­τί­στως μια ταξική πολι­τική: Προωθεί διαρκώς τα συμ­φέ­ρο­ντα του κεφα­λαίου έναντι εκείνων των μισθω­τών, επαγ­γελ­μα­τιών, συντα­ξιού­χων, και άλλων ευά­λω­των ομάδων. Σε μακρο­πρό­θε­σμη βάση στο­χεύει στη δημιουρ­γία ενός μοντέ­λου εργα­σίας με λιγό­τερα δικαιώ­ματα και μικρό­τερη κοι­νω­νική προ­στα­σία, με χαμη­λούς και ευέ­λι­κτους μισθούς και την απουσία οποιασ­δή­ποτε ουσια­στι­κής δια­πραγ­μα­τευ­τι­κής ισχύος για τους μισθω­τούς.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, σε μια συγκυ­ρία τέτοιας όξυνσης των κοι­νω­νι­κών αντα­γω­νι­σμών όπως η σημε­ρινή, μια κυβέρ­νηση που τάσ­σε­ται με τη μεριά της εργα­σίας και της κοι­νω­νι­κής πλειο­ψη­φίας δεν μπορεί ούτε καν να δια­νοη­θεί να υπο­χω­ρή­σει σε εκβια­σμούς για τη συνέ­χιση της λιτό­τη­τας. Δεν μπορεί να μεταλ­λα­χθεί σε μια κυβέρ­νηση των λίγων, σε μια κυβέρ­νηση αυτών που όχι απλώς δεν ψήφισαν τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά επι­πλέον αντι­μά­χο­νται την παρούσα κυβέρ­νηση.

2. Ζώνη του ευρώ

Η ζώνη του ευρώ (ΖτΕ) απο­τε­λεί μία ιδιό­μορφη νομι­σμα­τική ένωση, δεδο­μέ­νου ότι η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δεν λει­τουρ­γεί ως δανει­στής τελευ­ταίας κατα­φυ­γής για τις χώρες-μέλη της (δεν δανεί­ζει άμεσα τα κράτη-μέλη της ΖτΕ). Με τον τρόπο αυτό τα κράτη-μέλη της ΖτΕ εκθέ­τουν σκόπιμα τον εαυτό τους σε χρη­μα­το­πι­στω­τικό κίνδυνο, με βάση τον κανόνα ότι οι κρα­τι­κές πολι­τι­κές πρέπει πάντα να «αξιο­λο­γού­νται» από τις αγορές και να έχουν την έγκρισή τους, δηλαδή να εκφρά­ζουν τα συμ­φέ­ρο­ντα των αγορών.

Έχοντας πολι­τικά συνο­μο­λο­γή­σει ότι δεν «επι­τρέ­πε­ται» να δανεί­ζο­νται άμεσα από την ΕΚΤ, τα κράτη-μέλη της ΖτΕ γνώ­ρι­ζαν εξαρχής ότι, σε μια συγκυ­ρία δημο­σιο­νο­μι­κής δυσχέ­ρειας, για να έχουν την ανα­γκαία ρευ­στό­τητα ώστε να απο­πλη­ρώ­νουν τους κατό­χους των κρα­τι­κών ομο­λό­γων τους θα έπρεπε να περι­κό­ψουν κοι­νω­νι­κές δαπάνες. Αυτό καθιστά τη συρ­ρί­κνωση του κράτους πρό­νοιας προ­ϋ­πό­θεση για τη χρη­μα­το­πι­στω­τική φερεγ­γυό­τητα. Οι κυβερ­νώ­σες ελίτ όλων των χωρών της ΖτΕ είχαν, επο­μέ­νως, υπο­βά­λει οικειο­θε­λώς τον εαυτό τους σε έναν υψηλό κίνδυνο χρε­ο­στα­σίου, προ­κει­μέ­νου να παγιώ­σουν τις νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρες στρα­τη­γι­κές. Με άλλα λόγια, είχαν από κοινού απο­φα­σί­σει να εκμε­ταλ­λευ­τούν τις κρίσεις ως μέσα για την περαι­τέρω ενί­σχυση των νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρων πολι­τι­κών.

Στο πλαίσιο αυτό, η εξυ­πη­ρέ­τηση του δημό­σιου χρέους «παγι­δεύει» τη δημο­σιο­νο­μική πολι­τική στη λιτό­τητα, τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις και την απα­ξί­ωση της εργα­σίας.

Έχοντας συνεί­δηση της κατά­στα­σης, η παρούσα ελλη­νική κυβέρ­νηση δεν επι­τρέ­πε­ται (και δεν πρό­κει­ται) να εγκλω­βι­στεί σε αυτή τη νεο­φι­λε­λεύ­θερη παγίδα, επι­διώ­κο­ντας την πάση θυσία αποφυγή μιας καθυ­στέ­ρη­σης πλη­ρω­μών προς τους δανει­στές.

3. Ευρώ

Από τα παρα­πάνω προ­κύ­πτει ότι το πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι εργα­ζό­με­νοι και ευρύ­τερα οι λαϊκές τάξεις στη ΖτΕ δεν έγκει­ται στο ότι περισ­σό­τε­ρες χώρες έχουν το ευρώ ως κοινό νόμισμα. Έγκει­ται στο πολι­τικό πλαίσιο, που επι­βάλ­λει στις χώρες-μέλη της ΖτΕ να υπό­κει­νται στα κρι­τή­ρια, την αξιο­λό­γηση και τη χρη­μα­το­δό­τηση των χρη­μα­τα­γο­ρών, καθώς η ΕΚΤ περιο­ρί­ζε­ται στο ρόλο μιας «ιδιό­μορ­φης» Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας, χωρίς τη λει­τουρ­γία του δανει­στή τελευ­ταίας κατα­φυ­γής.

Το ζήτημα είναι πολι­τικό. Η νεο­φι­λε­λεύ­θερη παγίδα μπορεί να διαρ­ρα­γεί όταν η ελλη­νική κυβέρ­νηση κατα­στή­σει σαφές ότι, αν ανα­γκα­στεί, θα τολ­μή­σει να επι­λέ­ξει την καθυ­στέ­ρηση πλη­ρω­μών, προ­κει­μέ­νου να μην αθε­τή­σει τη λαϊκή εντολή, να μην προ­δώ­σει όσους την εμπι­στεύ­τη­καν.

Η επί­πτωση από μια αύξηση στα επι­τό­κια των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων θα είναι αμε­λη­τέα, αφού έτσι κι αλλιώς η χώρα βρί­σκε­ται εκτός αγορών. Τα επι­τό­κια θα μειω­θούν ραγδαία, αλλά και οι άλλοι χρη­μα­το­πι­στω­τι­κοί δείκτες θα βελ­τιω­θούν αντί­στοιχα, μόνο όταν θα υπάρξει μια βιώσιμη, δηλαδή επω­φε­λής για την κοι­νω­νική πλειο­ψη­φία και συμβατή με τη λαϊκή εντολή συμ­φω­νία.

Η καθυ­στέ­ρηση πλη­ρω­μών δεν συνε­πά­γε­ται έξοδο από τη ΖτΕ. Η υιο­θέ­τηση εκ μέρους οποιασ­δή­ποτε χώρας ενός νέου απο­κλει­στι­κού εθνικού νομί­σμα­τος θα μετέ­τρεπε τη ΖτΕ από μια ενιαία νομι­σμα­τική περιοχή σε ζώνη στα­θε­ρών συναλ­λαγ­μα­τι­κών ισο­τι­μιών, η στα­θε­ρό­τητα (και ύπαρξη) της οποίας θα κατέρ­ρεε σύντομα, από την ανε­ξέ­λεγ­κτη λει­τουρ­γία των χρη­μα­τα­γο­ρών στο περι­βάλ­λον «συναλ­λαγ­μα­τι­κού κιν­δύ­νου» που θα δημιουρ­γείτο αμέσως μετά την πρώτη «έξοδο». Γι’ αυτό κανείς δεν θα τολ­μή­σει να θέσει ζήτημα απο­βο­λής της Ελλάδας από τη ΖτΕ.

Πολύ περισ­σό­τερο, η καθυ­στέ­ρηση πλη­ρω­μών προς το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο δεν συνε­πά­γε­ται αυτό­ματα «πιστω­τικό γεγονός», αφού για την ύπαρξη ή μη πιστω­τι­κού γεγο­νό­τος πρέπει να απο­φα­σί­σει το Εκτε­λε­στικό Συμ­βού­λιο του Ταμείου.

Μάλιστα, την 1/5/2015, τρεις σημα­ντι­κοί οίκοι αξιο­λό­γη­σης, Standard and Poor’s, Fitch και DBRS, ανα­κοί­νω­σαν ότι δεν θα θεω­ρή­σουν χρε­ο­στά­σιο (default) μια καθυ­στέ­ρηση πλη­ρω­μών του ελλη­νι­κού Δημο­σίου προς το ΔΝΤ ή την ΕΚΤ. Ειδι­κό­τερα, ο Frank Gill, αξιω­μα­τού­χος της Standard and Poor’s, δήλωσε τα εξής: «Εάν η Ελλάδα, για οποιο­δή­ποτε λόγο, αδυ­να­τούσε να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει μια πληρωμή προς το ΔΝΤ ή την ΕΚΤ, αυτό δεν θα απο­τε­λούσε χρε­ο­στά­σιο σύμφωνα με τα κρι­τή­ριά μας, διότι πρό­κει­ται για χρέος του “επί­ση­μου” τομέα».

Εντελώς ανε­ξάρ­τητα από τα κομ­μά­τια εκείνα της Αρι­στε­ράς που υπο­στη­ρί­ζουν την έξοδο από τη ΖτΕ και την ΕΕ στο πλαίσιο ενός ευρύ­τε­ρου σχεδίου για τον ριζικό μετα­σχη­μα­τι­σμό της οικο­νο­μίας και της κοι­νω­νίας, η «αποβολή από το ευρώ» απο­τε­λεί από την αρχή της κρίσης μια κενή περιε­χο­μέ­νου προ­πα­γάνδα εκφο­βι­σμού εκ μέρους του εσω­τε­ρι­κού και διε­θνούς νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρου κατε­στη­μέ­νου. Εντού­τοις, στην προ­ο­πτική αυτή προ­σχω­ρούν εσχάτως και μερίδες της ελλη­νι­κής και διε­θνούς ολι­γαρ­χίας (με τους εκπρο­σώ­πους τους), που δρα­στη­ριο­ποιού­με­νες στο εξω­τε­ρικό, ή έχοντας την (κινητή) περιου­σία τους σε διεθνές νόμισμα, ευελ­πι­στούν να κερ­δο­σκο­πή­σουν από την υπο­τί­μηση ενός ενδε­χό­με­νου νέου ελλη­νι­κού νομί­σμα­τος.

4. «Μνη­μό­νιο για το κεφά­λαιο»!

Ας το επα­να­λά­βουμε: Ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές με βάση τη δέσμευση ότι θα τερ­μα­τί­σει τις πολι­τι­κές της λιτό­τη­τας και θα θέσει σε κίνηση μια δια­δι­κα­σία στή­ρι­ξης των συμ­φε­ρό­ντων της κοι­νω­νι­κής πλειο­ψη­φίας. Αυτό σημαί­νει ότι προ­τε­ραιό­τητα στις εξε­λί­ξεις έχει το «εσω­τε­ρικό μέτωπο», η πάλη για κοι­νω­νική δικαιο­σύνη και δημο­κρα­τία, ενάντια στα συμ­φέ­ρο­ντα της ολι­γαρ­χίας που επέβαλε τις μνη­μο­νια­κές πολι­τι­κές.

Ήδη χάθηκε πολύ­τι­μος χρόνος. Ο λαός από την πρώτη στιγμή, μας έδειξε ότι βρί­σκε­ται στο πλευρό μας και με τη μαζική παρου­σία χιλιά­δων πολιτών στους δρόμους, μας άνοιγε το δρόμο να προ­ω­θή­σουμε όλα αυτά για τα οποία μας ψήφισε. Τις βαθιές τομές που θα αλλά­ξουν την εικόνα της κοι­νω­νίας και θα δώσουν ελπίδα και κίνητρο στρά­τευ­σης και αγώνα στην κοι­νω­νική πλειο­ψη­φία.

Άλλωστε, αυτή η εσω­τε­ρική δυνα­μική μπορεί να τρο­φο­δο­τή­σει την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της δια­πραγ­μά­τευ­σης με τους δανει­στές. Θυμίζω εδώ τον βασικό κανόνα της δια­πραγ­μά­τευ­σης: Δεν πας να δια­πραγ­μα­τευ­τείς με τίποτε λιγό­τερο, του­λά­χι­στον από τα αιτή­ματά σου. Οι δίκαιες απαι­τή­σεις ενός λαού που ταλαι­πω­ρή­θηκε του­λά­χι­στον για μια πεντα­ε­τία από αντι­λαϊ­κές πολι­τι­κές, που δεν πέτυχαν κανέναν από τους δια­κη­ρυγ­μέ­νους τους στόχους, δεν μπαί­νουν σε ποσοστά.

Η κυβέρ­νηση βρί­σκε­ται σήμερα μπροστά σε μια ιστο­ρική πρό­κληση. Οφείλει να επι­διώ­ξει να περιο­ρί­σει τη στρα­τη­γική του κεφα­λαίου για υπαγωγή όλων των πτυχών της κοι­νω­νι­κής ζωής στην επο­πτεία των αγορών και στο κρι­τή­ριο του κέρδους, μέσα σε ένα ευρω­παϊκό και διεθνές περι­βάλ­λον που κυριαρ­χεί­ται από τις νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρες ελίτ και αντι­λαμ­βά­νε­ται ως «ηθικό κίνδυνο» κάθε πολι­τική που ευνοεί τα συμ­φέ­ρο­ντα των εργα­ζο­μέ­νων.

Βασικό ζητού­μενο για μας είναι η «αντί­στροφη ανα­δια­νομή», που σημαί­νει πολι­τι­κές κοι­νω­νι­κής δικαιο­σύ­νης, μετα­φορά των βαρών στους «έχοντες», ένα «μνη­μό­νιο για το μεγάλο κεφά­λαιο», που θα απο­φέ­ρει τα χρη­μα­το­δο­τικά μέσα για την υλο­ποί­ηση του προ­γράμ­μα­τός μας.

Όρο και προ­ϋ­πό­θεση απο­τε­λούν η θέσπιση ενός ριζο­σπα­στι­κού φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος, που θα ελα­φρύ­νει την κοι­νω­νική πλειο­ψη­φία και θα κατα­νέ­μει τα βάρη στο κεφά­λαιο και τον πλούτο, η διεύ­ρυνση του χώρου των κοι­νω­νι­κών αγαθών στον αντί­ποδα της λογικής των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων, η δημο­κρα­τία.

Η πλειο­ψη­φία της κοι­νω­νίας θα βρί­σκε­ται πάντα στο πλευρό μιας κυβέρ­νη­σης που πασχί­ζει να στα­μα­τή­σει τη λιτό­τητα και να αντι­στρέ­ψει τις προ­τε­ραιό­τη­τες πολι­τι­κής προς όφελος των πολλών. Με άλλα λόγια, η πλειο­ψη­φία της κοι­νω­νίας θα είναι πάντα αντί­θετη προς τη συρ­ρί­κνωση των μισθών και την επέ­κταση της επι­σφα­λούς απα­σχό­λη­σης, τον εκφυ­λι­σμό και τη συρ­ρί­κνωση των δημόσιων-κοινωφελών υπη­ρε­σιών, που αυξά­νουν το κόστος της εκπαί­δευ­σης και της υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης, θα είναι αντί­θετη με την απο­δυ­νά­μωση των δημο­κρα­τι­κών θεσμών και την ενί­σχυση της κατα­στο­λής. Θα αντι­λαμ­βά­νε­ται πάντα την «κρίση της εργα­σίας» (δηλαδή την ανεργία, την κατάρ­γηση δικαιω­μά­των, την επι­σφαλή και κακο­πλη­ρω­μένη εργασία, κλπ.) ως μια κοι­νω­νική ασθέ­νεια που πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί καθαυτή, όχι ως μελ­λο­ντικό παρε­πό­μενο της ανά­καμ­ψης των κερδών.

Βρι­σκό­μα­στε μπροστά σε μια ιστο­ρική πρό­κληση και πρέπει να αντα­πο­κρι­θούμε χωρίς δισταγ­μούς και αμφι­τα­λα­ντεύ­σεις!