Βιετνάμ 40 χρόνια μετά: Ο εφιάλτης του Πορτοκαλί Παράγοντα είναι εδώ

Ο Ταν Τρι δεν ξέρει τί­πο­τε για τον Agent Orange (Πορ­το­κα­λί Πα­ρά­γο­ντα). Αλλά οι για­τροί λένε ότι ζει υπό την επί­δρα­σή του κάθε μέρα, όταν σέρ­νε­ται για να κα­τε­βεί από το ξύ­λι­νο κρε­βά­τι του και πε­ρι­μέ­νει κά­ποιον να τον τα­ΐ­σει. Είναι 25 ετών.

Η μη­τέ­ρα του, η Βο Τι Ναμ, είχε εκτε­θεί στον Agent Orange όταν πριν από μισό αιώνα οι αμε­ρι­κα­νι­κές στρα­τιω­τι­κές δυ­νά­μεις ψέ­κα­σαν τα εδάφη του Βιετ­νάμ με αυτό το ισχυ­ρό ζι­ζα­νιο­κτό­νο για να απο­ψι­λώ­σουν τη ζού­γκλα και να στε­ρή­σουν τους Βιετ­κόνγκ από τις βά­σεις και τα ορ­μη­τή­ριά τους.

Η Ναμ έχει κάθε λόγο να πι­στεύ­ει ότι σε αυτό οφεί­λε­ται το ότι ο γιος της γεν­νή­θη­κε σω­μα­τι­κά ανά­πη­ρος και με νοη­τι­κή στέ­ρη­ση. Ο «πορ­το­κα­λί πα­ρά­γο­ντας» που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε στο Βιετ­νάμ πε­ριεί­χε μια διο­ξί­νη στην οποία απο­δί­δο­νται τα πε­ρισ­σό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα υγεί­ας.

«Και άλλοι άν­θρω­ποι στην πε­ριο­χή επλή­γη­σαν από τον Agent Orange, αλλά για εμάς ήταν πιο κακό, του­λά­χι­στον οι άλλοι μπο­ρούν να περ­πα­τούν, εκεί­νος όχι» λέει.

Σω­ρια­σμέ­νος στο τσι­με­ντέ­νιο πά­τω­μα στα πόδια της ο Τρι την διορ­θώ­νει: «Κι εγώ μπορώ να περ­πα­τάω, με τα χέρια μου».

Ο Πό­λε­μος του Βιετ­νάμ τε­λεί­ω­σε πριν από 40 χρό­νια και οι μνή­μες του αρ­χί­ζουν να σβή­νο­νται στις νέες γε­νιές.

Αλλά ο Agent Orange είναι μία κλη­ρο­νο­μιά που δεν μπο­ρεί να ξε­χα­στεί, με όλα αυτά τα παι­διά της δεύ­τε­ρης με­τα­πο­λε­μι­κής γε­νιάς που γεν­νιού­νται με πα­ρα­μορ­φώ­σεις, τις οποί­ες οι για­τροί απο­δί­δουν στην φυ­το­κτό­να χη­μι­κή ουσία.

Περί τα τρία εκα­τομ­μύ­ρια Βιετ­να­μέ­ζοι προ­σβλή­θη­καν από κα­τα­λη­κτι­κές ασθέ­νειες, από ανα­πη­ρί­ες και νό­σους μετά την επαφή τους με τον χη­μι­κό πα­ρά­γο­ντα, σύμ­φω­να με την Ένωση Θυ­μά­των του Agent Orange/Dioxin του Βιετ­νάμ.

Σή­με­ρα οι πα­ρα­μορ­φώ­σεις είναι πα­ντού ορα­τές. Στους δρό­μους, ζη­τιά­νοι που κρα­τούν παι­διά με πα­ρα­μορ­φω­μέ­να κε­φά­λια ή μέλη. Ορι­σμέ­να παι­διά γεν­νιού­νται χωρίς μάτια.

Δη­μο­σιο­γρά­φος του Reuters έκανε αυτόν τον μήνα ένα οδοι­πο­ρι­κό από το βό­ρειο στο νότιο Βιετ­νάμ και κα­τέ­γρα­ψε τις μαρ­τυ­ρί­ες αν­θρώ­πων που οι οι­κο­γέ­νειές τους λένε ότι έχουν εκτε­θεί στον Agent Orange.

Πρώην στρα­τιώ­της, ο Ντο Ντουκ Ντιού λέει ότι έθαψε τα 12 από τα 15 παι­διά του και έχει ετοι­μά­σει τά­φους για τις δύο κόρες του που πι­στεύ­ει ότι δεν θα ζή­σουν πολύ.

Ο Ντανγκ Νγκοκ Χουνγκ, 15 ετών, μένει αμί­λη­τος ξα­πλω­μέ­νος όλη μέρα στο στρώ­μα του από μπα­μπού, με μάτια άτονα και στόμα κρε­μα­σμέ­νο. Δεν μπο­ρεί να περ­πα­τή­σει και έχει το ευαί­σθη­το δέρμα του μωρού, γιατί δεν βγαί­νει ποτέ έξω.

Η υπό­θε­ση του Πορ­το­κα­λί Πα­ρά­γο­ντα είναι πο­λύ­πλο­κη, οι μα­κρο­πρό­θε­σμες συ­νέ­πειές του απο­τε­λούν αντι­κεί­με­νο συ­ζή­τη­σης και δι­κα­στι­κών αγω­γών από βιετ­να­μέ­ζους και αμε­ρι­κα­νούς βε­τε­ρά­νους.

Αμε­ρι­κα­νι­κές έρευ­νες έχουν δεί­ξει αυ­ξη­μέ­νο κίν­δυ­νο για λεμ­φο­κυτ­τα­ρι­κή λευ­χαι­μία και με­λά­νω­μα σε μέλη του στρα­τιω­τι­κού προ­σω­πι­κού που έχουν εκτε­θεί, αλλά ταυ­τό­χρο­να και δυ­σκο­λί­ες στην εξα­γω­γή αξιό­πι­στων συ­μπε­ρα­σμά­των.

Οι Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες απο­τε­λούν πλέον ση­μα­ντι­κό σύμ­μα­χο του Βιετ­νάμ, όπως ο Agent Orange πα­ρα­μέ­νει ση­μείο τρι­βής στις σχέ­σεις των δύο χωρών.

Η Ουά­σινγ­κτον διέ­θε­σε 43 εκα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια το 2012 για τον κα­θα­ρι­σμό πε­ριο­χών που έχουν μο­λυν­θεί από τη διο­ξί­νη από τα 20 εκα­τομ­μύ­ρια γα­λό­νια Agent Orange με τα οποία ο αμε­ρι­κα­νι­κός στρα­τός ψέ­κα­σε από το 1962 μέχρι το 1971 το Βιετ­νάμ, αλλά υπάρ­χουν πολ­λοί Βιετ­να­μέ­ζοι που λένε ότι δεν είναι αρ­κε­τό.

Αμε­ρι­κα­νοί βε­τε­ρά­νοι, όπως ο Τσακ Πα­λά­τσο, έχουν αφιε­ρώ­σει χρό­νια από τη ζωή τους για την αντι­με­τώ­πι­ση του Agent Orange.

Όμως, δεν είναι κα­θό­λου βέ­βαιος ότι κερ­δί­ζουν τη μάχη.

«Η κα­τά­στα­ση βελ­τιώ­νε­ται ή γί­νε­ται χει­ρό­τε­ρη; Είναι μία δου­λειά χωρίς τέλος. Δεν έχου­με ιδέα πόσο θα διαρ­κέ­σει λέει.

in.gr