Τι είναι οι ΜΟΜΑ που ανασυγκροτεί ο Π. Καμμένος – Η ιστορία, η προσφορά τους και ο λόγος που καταργήθηκαν

«Μετά από τις τερά­στιες κατα­στρο­φές στις διά­φο­ρες υπο­δο­μές της που υπέστη η χώρα κατά την διάρ­κεια του Β’ Παγκο­σμίου πολέμου αλλά και του εμφυ­λίου πολέμου (1946-1949), το 1957 κλή­θη­καν και οι Ένοπλες Δυνά­μεις της χώρας να συμ­βάλ­λουν στην ανα­συ­γκρό­τηση της.

Γι αυτό το σκοπό συγκρο­τή­θη­καν στις έδρες των σπου­δαιό­τε­ρων νομών επτά Μικτές Ομάδες Μηχα­νη­μά­των Ανα­συ­γκρο­τή­σεως. Οι έδρες των επτά ΜΟΜΑ ανά τον Ελλα­δικό χώρο ήταν στις πόλεις Αθήνα, Θεσ­σα­λο­νίκη, Ηρά­κλειο, Κρήτης, Πάτρα, Λαμία, Λάρισα, Ιωάν­νινα.

Οι ΜΟΜΑ ήταν κατα­σκευα­στι­κές Μονάδες διοι­κη­τικά και ανα­λάμ­βα­ναν την εκτέ­λεση έργων που τους ανέθετε η προϊ­στα­μένη αρχή στο νομό της έδρας των ή σε γει­το­νι­κούς νομούς. Το προ­σω­πικό των Μονάδων απο­τε­λού­νταν από αξιω­μα­τι­κούς και οπλίτες του Μηχα­νι­κού, τεχνικά καταρ­τι­σμέ­νους αλλά και με μικρό ποσοστό αξιω­μα­τι­κών από τα λοιπά όπλα του Στρατού ή και κλάδων των Ενόπλων Δυνά­μεων (Ναυτικό, Αερο­πο­ρία), καθώς επίσης και με πολι­τικό μόνιμο ή με συμ­βά­σεις τεχνικό προ­σω­πικό (γραφείς, μηχα­νι­κοί, οδηγοί τεχνί­τες, χει­ρι­στές μηχα­νη­μά­των, εργάτες κ.λ.π).

Απο­στολή της ειδικής αυτής υπη­ρε­σίας ήταν:

Σε περίοδο ειρήνης με λογικό κόστος εκτέ­λεση των έργων που τις ανα­θέ­το­νταν με διάφορα κυβερ­νη­τικά προ­γράμ­ματα και μάλιστα στη νησιω­τική και ορεινή Ελλάδα όπου δεν υπήρχε ενδια­φέ­ρον των εργο­λη­πτών. Η ανάθεση εκτέ­λε­σης μικρών κοι­νω­φε­λών έργων τοπικού ενδια­φέ­ρο­ντος για την ωφέλεια Δήμων, Κοι­νο­τή­των, Συλ­λό­γων και Οργα­νι­σμών ιδίως σε ακρι­τι­κές περιο­χές.

Σε περίοδο πολέμου οι ΜΟΜΑ μετέ­πι­πταν σε Τάγματα Μηχα­νι­κού Απο­κα­τα­στά­σεως Συγκοι­νω­νιών και υπά­γο­νταν στους σχη­μα­τι­σμούς του Στρατού Ξηράς με βασική απο­στολή την απο­κα­τά­σταση ζημιών από εχθρι­κούς βομ­βαρ­δι­σμούς ή σαμπο­τάζ σε έργα υπο­δο­μής της χώρας (οδικό δίκτυο, γέφυρες, λιμάνια, αερο­δρό­μια εγγειο­βελ­τιω­τικά έργα κ.λπ.),

Ο απο­λο­γι­σμός των έργων των ΜΟΜΑ

Εθνική – Επαρ­χιακή οδο­ποιία. Έγινε κατα­σκευή, βελ­τί­ωση και αρχική διά­νοιξη σε εθνι­κούς και επαρ­χια­κούς δρόμους ιδίως της ορεινής και νησιω­τι­κής Ελλάδας, περίπου 15.000 χλμ. Κατα­σκευά­στη­καν στους παρα­πάνω δρόμους τεχνικά έργα (γέφυρες, τοίχοι αντι­στή­ρι­ξης, οχετοί κ.λπ) και ασφαλ­το­στρώ­θη­καν.
Αερο­δρό­μια κατα­σκευά­σθη­καν από την αρχή ή επε­κτά­θη­καν διά­δρο­μοι προ­σγεί­ω­σης σε 17 αερο­δρό­μια, ιδίως της νησιω­τι­κής Ελλάδος (Καρ­πά­θου, Σκύρου, Κεφαλ­λη­νίας, Μυτι­λή­νης, Πάρου, Κυθήρων κ.λπ.) μεταξύ των οποίων και οι χωμα­τουρ­γι­κές εργα­σίες του αερο­δρο­μίου των Σπάτων.

Εγγειο­βελ­τιω­τικά και υδραυ­λικά έργα. Κατα­σκευά­σθη­καν μεγάλα και μικρά απο­στραγ­γι­στικά αρδευ­τικά, αντι­πλημ­μυ­ρικά και υδραυ­λικά έργα σε όλη την χώρα με τα οποία αξιο­ποι­ή­θη­καν και δόθηκαν προς καλ­λιέρ­γεια εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες στρέμ­ματα γης.

Στα οικο­δο­μικά έργα η συμβολή των ΜΟΜΑ ήταν σημα­ντική. Ειδι­κό­τερα για την υλο­ποί­ηση του προ­γράμ­μα­τος απο­κα­τά­στα­σης σει­σμο­πλή­κτων περιο­χών κατα­σκευά­στη­καν προ­κα­τα­σκευα­σμένα σπίτια. Με την μέθοδο των προ­κα­τα­σκευών κατα­σκευά­στη­καν με επι­τυ­χία κτίρια Νοσο­κο­μείων, Σχο­λείων, ΑΕΙ (Ψυχια­τρικό Νοσο­κο­μείο Θεσ­σα­λο­νί­κης, Πολυ­τε­χνική Σχολή Ξάνθης κ.λπ.) κτι­ρια­κές εγκα­τα­στά­σεις στρα­το­πέ­δων (Χαλ­κί­δας, Θηβών, Λου­τρα­κίου Βαν­νιά­νου Ξάνθης κ.λπ.) πλέον των παρα­πάνω κατα­σκεύ­αζε εργο­λα­βικά υπό την επί­βλεψη της και πολλά άλλα οικο­δο­μικά έργα σε διάφορα στρα­τό­πεδα όπως Διοι­κη­τή­ρια, θαλά­μους οπλιτών, υπό­στεγα κλ.π.

Επίσης σημα­ντική ήταν η συμβολή των ΜΟΜΑ που προ­σέ­φερε από το 1991 και μετά στο πρό­γραμμα του Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών για την απο­κα­τά­σταση των παλιν­νο­στού­ντων Ποντίων από τις περιο­χές της πρώην Σοβιε­τι­κής Ένωσης.

Μικρά έργα Κοινής Ωφέ­λειας που περι­λαμ­βά­νο­νταν στα προ­γραμ­μα­τι­σμένα έργα, κατα­σκευά­σθη­καν σε Δήμους, κοι­νό­τη­τες, οργα­νι­σμούς και τοπι­κούς συλ­λό­γους.

Οι ΜΟΜΑ, έδιναν το «παρών» σε όλες τις συμ­φο­ρές που έπληξαν τον Ελλα­δικό χώρο (σεισμοί, πυρ­κα­γιές, χιο­νο­πτώ­σεις, πλημ­μύ­ρες κ.λπ.).»

Η κατάρ­γηση τους

Αυτή η ειδική υπη­ρε­σία (ΜΟΜΑ) με το άρθρο 18 του Ν. 2026/92 καταρ­γή­θηκε και δια­λύ­θηκε και μεγάλος αριθμός μηχα­νη­μά­των εκποι­ή­θηκε σε ιδιώτες. Το εύλογο ερώτημα όμως είναι γιατί ο τερά­στιος αυτός κρα­τι­κός οργα­νι­σμός με τόση μεγάλη προ­σφορά δια­λύ­θηκε;

Η απά­ντηση σύμφωνα με την ιστο­σε­λίδα του «Συν­δέ­σμου Απο­φοί­των Στρα­τιω­τι­κής Σχολής Ευελ­πί­δων, Τάξεως 1976» απ’ όπου και αλιεύ­σαμε το κείμενο, πρέπει να ανα­ζη­τη­θεί στα διάφορα συγκρουό­μενα οικο­νο­μικά συμ­φέ­ρο­ντα και στην πολι­τική της εκά­στοτε κυβέρ­νη­σης.

Από τη δεκα­ε­τία του ’80 ζητού­ταν από τις κυβερ­νή­σεις, η περι­κοπή πιστώ­σεων προς τις ΜΟΜΑ για την εκτέ­λεση έργων. Στη συνέ­χεια άρχισε να ανα­πτύσ­σε­ται μέσα στο πολι­τικό προ­σω­πικό των ΜΟΜΑ ο διο­ρι­σμός υπαλ­λή­λων εις βάρος πιστώ­σεων των έργων με απο­τέ­λε­σμα εκτέ­λεση πολλών εξ αυτών, να μην θεω­ρεί­ται πια οικο­νο­μικά συμ­φέ­ρουσα.

Τέλος, στην δεκα­ε­τία του ’90 μετά από έντονες πιέσεις μεγα­λο­ερ­γο­λά­βων , η κυβέρ­νηση απο­φά­σισε με το Ν.2026/92 την διάλυση των ΜΟΜΑ.

topontiki.gr