Οι «αχρείοι»

«Τόν τε μηδὲν τῶνδε μετέ­χο­ντα οὐκ ἀπράγ­μονα, ἀλλ᾽ ἀχρεῖον νομί­ζο­μεν».

Η πασί­γνω­στη άποψη που εκφρά­ζει ο Θου­κυ­δί­δης μέσω του Περικλή στον «Επι­τά­φιο» : «όσοι δεν μετέ­χουν στα κοινά της πόλης δεν θεω­ρού­νται απλώς απράγ­μο­νες αλλά άχρη­στοι» ,είναι η φαεινή ατάκα, όλων όσων θέλουν να κατα­δι­κά­σουν , όσους απείχαν της εκλο­γι­κής δια­δι­κα­σίας.

Το εκπλη­κτι­κό­τερο είναι πως συμπλη­ρώ­νουν τον Θου­κι­δίδη, συνε­χί­ζο­ντας : όλοι αυτοί δεν έχουν δικαί­ωμα να μιλούν(!) ‘ Οσοι βέβαια γνω­ρί­ζουν λίγα έστω πράγ­ματα γύρω από τον «Επι­τά­φιο» και την πολι­τική ιστορία της κλα­σι­κής Αθήνας, μένουν εμβρό­ντη­τοι από την αυθαι­ρε­σία που δια­κρί­νει τον παρα­πάνω παραλ­λη­λι­σμό.

Εμβρό­ντη­τοι μένουν και με την άγνοια πολλών, οι οποίοι στην προ­σπά­θειά τους να κάνουν εντύ­πωση, απο­δί­δουν την φράση στον …Αρι­στο­τέλη.

Οι πολίτες της κλα­σι­κής Αθήνας, μαθαί­νουμε από τον Θου­κι­δίδη πάλι στον «Επι­τά­φιο», είχαν το σπάνιο προ­νό­μιο να μετέ­χουν ενεργά και απόλυτα ισότιμα στη δια­κυ­βέρ­νηση της πόλης τους, με τρόπο απόλυτα άμεσο. Όλοι μπο­ρού­σαν, ανε­ξάρ­τητα από την κοι­νω­νική τους θέση, την οικο­νο­μική τους κατά­σταση και την κατα­γωγή τους να συμ­με­τά­σχουν στις διοι­κη­τι­κές ή νομο­θε­τι­κές δια­δι­κα­σίες της πόλης και να εκφέ­ρουν ελεύ­θερα την προ­σω­πική τους γνώμη πάνω σε καίρια ζητή­ματα.

Ήταν απόλυτα εύλογο, λοιπόν, να θεω­ρού­νται από τον Θου­κυ­δίδη ως άχρη­στοι, εκείνοι που, ενώ είχαν τέτοιου είδους δικαιώ­ματα, ενδια­φέ­ρο­νταν απο­κλει­στικά για την ιδιω­τική τους ζωή, ευτυχία και πλου­τι­σμό. Η συμπε­ρι­φορά αυτή, του ατο­μι­σμού και του ενδια­φέ­ρο­ντος για πλου­τι­σμό κατα­δι­κά­ζε­ται σε πολλά αρχαία κείμενα προ­γό­νων.

Αλήθεια, πόσο δίκαιος, εύστο­χος και κυρίως πόσο κυριο­λε­κτι­κός και σημε­ρι­νός μπορεί να είναι αυτός ο κατά Θου­κι­δίδη χαρα­κτη­ρι­σμός «αχρείος» για τον πολίτη που δεν ψήφισε, όταν είναι γνωστό τοις πάσι ότι ζει σε μια προ­βλη­μα­τική αντι­προ­σω­πευ­τική δημο­κρα­τία, η οποία του δίνει ουσια­στικά το λόγο μόνο κάθε τέσσερα χρόνια, στην οποία τα κέντρα απο­φά­σεων που καθο­ρί­ζουν την καθη­με­ρι­νό­τητά του είναι απόλυτα απο­μα­κρυ­σμένα ανε­ξέ­λεγ­κτα, βρώμικα και στην οποία η χρη­σι­μό­τητά του ως πολίτη περιο­ρί­ζε­ται στο ότι απο­τε­λεί ένα φορο­λο­γη­τέο «κομμάτι» για το κράτος; Ρητο­ρικά τα ερω­τή­ματα…

Εύκολη η καπη­λεία μνη­μεια­κών φράσεων για ψευ­δε­πί­γραφα μαθή­ματα δημο­κρα­τι­κής συνεί­δη­σης σε κάποιους «αχρεί­ους» και μάλιστα απα­γο­ρευο­ντάς τους να μιλούν από δω και πέρα. Είναι η κατη­γο­ρία των Ελλήνων που κάτι έχουν ακουστά για την κλη­ρο­νο­μιά μας και δεν παρα­λεί­πουν να επαί­ρο­νται γι’ αυτήν όταν μιλούν σε τρίτους. Με την διαφορά όμως πως η αξία δεν κλη­ρο­νο­μεί­ται ούτε μετα­φέ­ρε­ται.

Παρε­πι­πτό­ντως ,είπε κι άλλο ο Θου­κι­δί­δης, πάλι στον «Επι­τά­φιο»: «Φιλο­κα­λο­ῦμέν τε γὰρ μετ’ εὐτε­λείας καὶ φιλο­σο­φο­ῦμεν ἄνευ μαλα­κίας»