Tουρισμός: «Privé» πάρτι για λίγους- Στους κερδισμένους το Νότιο Αιγαίο

Οι κερ­δι­σμέ­νοι και οι χαμένοι από την άνοδο του του­ρι­σμού. Η ακτι­νο­γρα­φία του all inclusive και πώς μοι­ρά­ζε­ται η «πίτα» στις περι­φέ­ρειες και στις εται­ρείες. Οι καλύ­τε­ρες αγορές και γιατί οι του­ρί­στες που μένουν σε ενοι­κια­ζό­μενα θεω­ρού­νται… πελάτες «πέντε αστέρων».

Τον ορατό κίνδυνο να μετε­ξε­λι­χθεί η αλμα­τώ­δης ανά­πτυξη του του­ρι­σμού σε «privé» πάρτι για λίγους περι­γρά­φουν πρό­σφατα στοι­χεία που παρου­σιά­στη­καν από το Ινστι­τούτο Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ) του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος αλλά και του SETE Intelligence, του αντί­στοι­χου Ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ).

Οι υψηλές επι­δό­σεις, άλλωστε, του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού την τελευ­ταία διετία και οι πρώτες θετικές ενδεί­ξεις για το 2015 πυρο­δο­τούν, ήδη, μια ευρεία συζή­τηση για το «πώς» και το «πόσο» δια­χέ­ο­νται στην οικο­νο­μία της χώρας τα οφέλη από την άνοιξη του του­ρι­σμού.

Το μοί­ρα­σμα της πίτας

Oι ξενο­δό­χοι εμφα­νί­ζο­νται να είναι αυτοί που απο­σπούν τη μερίδα του λέοντος των εισπρά­ξεων της χώρας από τον του­ρι­σμό.

Το 2013 οι ξένοι που ήρθαν στην Ελλάδα δαπά­νη­σαν 7,72 δισ. ευρώ, ενώ ξεπέ­ρασε τα 4 δισ. το ποσό που ξόδεψαν όσοι ήρθαν εδώ αγο­ρά­ζο­ντας κάποιο πακέτο δια­κο­πών. Αυτό το ποσό (περί τα 11,5 δισ. ευρώ) είναι τα άμεσα έσοδα που εισέρ­ρευ­σαν στην ελλη­νική οικο­νο­μία από τον του­ρι­σμό το 2013.

Σύμφωνα με στοι­χεία του ΙΤΕΠ, από τα 7,72 δισ. ευρώ που δαπά­νη­σαν στη χώρα μας οι ξένοι του­ρί­στες που δεν αγό­ρα­σαν πακέτο δια­κο­πών το 24,2% αφο­ρούσε υπη­ρε­σίες δια­μο­νής, το 22,1% κατα­να­λώ­σεις σε εστιατόρια-μπαρ, το 11,7% μετα­κι­νή­σεις, το 23,4% αγορές, το 5,2% ψυχα­γω­γία, ενώ το 13,3% των δαπανών παρα­μέ­νει αδιευ­κρί­νι­στο πού κατευ­θύν­θηκε.

Από τα 7,72 δισ. ευρώ που ανα­φέ­ρο­νται πιο πάνω, τα ξενο­δο­χεία φέρο­νται να εισέ­πρα­ξαν 4,38 δισ. ευρώ (56,8%), τα ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια 930 εκατ. ευρώ (12,1%), ενώ 2,4 δισ. ευρώ (31,1%) κατευ­θύν­θη­καν σε άλλους τύπους κατα­λυ­μά­των.

Η σχετικά ισόρ­ροπη διάχυση των ωφε­λειών στις περι­φέ­ρειες και στις τοπικές οικο­νο­μίες παρα­μέ­νει το μεγάλο αγκάθι.

Για του λόγου το αληθές, τα στοι­χεία του ΙΤΕΠ δεν αφήνουν περι­θώ­ρια αμφι­βο­λιών.

Σύμφωνα με αυτά, το Νότιο Αιγαίο, η Κρήτη και η Κεντρική Μακε­δο­νία (λόγω Χαλ­κι­δι­κής) απο­δει­κνύ­ε­ται πως απο­τε­λούν τους μεγά­λους κερ­δι­σμέ­νους καθώς απο­σπούν τις τρεις πρώτες θέσεις σε δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις και έσοδα.

Οι πίνακες, ωστόσο, φωτο­γρα­φί­ζουν και τους μεγά­λους κερ­δι­σμέ­νους αλλά και τους χαμέ­νους στο πάρτι του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Μόλις τρεις περιο­χές, Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Βόρειο Αιγαίο, εμφα­νί­ζο­νται να απο­σπούν μερίδιο εισπρά­ξεων μεγα­λύ­τερο από τον μέσο όρο των περι­φε­ρειών της χώρας, ενώ τα Ιόνια κινού­νται ακριβώς στον μέσο όρο. Πιο συγκε­κρι­μένα το Νότιο Αιγαίο εισπράτ­τει έσοδα 29,03% περισ­σό­τερα από τον μέσο όρο των περι­φε­ρειών, η Κρήτη 22,75% περισ­σό­τερα και το Βόρειο Αιγαίο 2,85%.

Αντί­θετα περιο­χές όπως η Ανα­το­λική Μακεδονία-Θράκη, η Ήπειρος, η Κεντρική Μακε­δο­νία, η Θεσ­σα­λία και η Δυτ. Ελλάδα περιο­ρί­ζο­νται σχεδόν σε… μισά κομ­μά­τια της πίτας, αν και υπο­χρε­ώ­νο­νται να φιλο­ξε­νή­σουν μεγάλο αριθμό ξένων επι­σκε­πτών και να δεχθούν την επι­βά­ρυνση που αυτό συνε­πά­γε­ται.

Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το παρά­δειγμα της Κεντρι­κής Μακε­δο­νίας (κυρίως λόγω Χαλ­κι­δι­κής) η οποία το 2013 ήταν 1η σε αφίξεις και 3η σε δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις και εισπρά­ξεις, αλλά υστε­ρούσε κατά 48,51% σε σχέση με τον μέσο όρο των περι­φε­ρειών της χώρας με βάση τις δαπάνες των του­ρι­στών ανά ταξίδι.

Η ακτι­νο­γρα­φία του all inclusive

Στοι­χεία που παρου­σιά­στη­καν στο πρό­σφατο συνέ­δριο του ΣΕΤΕ, την ίδια στιγμή, δια­μορ­φώ­νουν νέα δεδο­μένα για τη σημασία προ­ϊ­ό­ντων όπως το all inclusive αλλά και επι­χει­ρή­σεων όπως τα ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια. Ταυ­τό­χρονα φωτο­γρα­φί­ζουν τους κύριους ωφε­λη­μέ­νους της του­ρι­στι­κής άνοιξης. Τα στοι­χεία παρου­σί­ασε το SETE Intelligence και προ­έ­κυ­ψαν από επε­ξερ­γα­σία δεδο­μέ­νων της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος (ΤτΕ) και της Εθνικής Συνο­μο­σπον­δίας Ελλη­νι­κού Εμπο­ρίου (ΕΣΕΕ).

Σύμφωνα με αυτά, το προϊόν all inclusive (πακέτα δια­κο­πών που περι­λαμ­βά­νουν μετα­φο­ρές, διαμονή πλήρη δια­τροφή και χρήση εδικών υπο­δο­μών και υπη­ρε­σιών) αφορά μόλις το 2% των ξενο­δο­χείων της χώρας, το 14% των δωμα­τίων και αντι­προ­σω­πεύει 16,4-18,9 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις (σχεδόν το 11% στο σύνολο της χώρας).

Τα στοι­χεία αυτά, ωστόσο, δεν αναι­ρούν ότι σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές (Ρόδος, Κως, Κρήτη, Κέρκυρα) τα ποσοστά του all inclusive είναι πολύ υψη­λό­τερα.

Την ίδια στιγμή, εμμέσως, μπορεί να εκτι­μη­θεί κατά προ­σέγ­γιση ο αριθμός των ξενο­δο­χείων που απο­σπούν τη μερίδα του λέοντος των συνο­λι­κών του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων της χώρας. Κι αυτό γιατί τα ξενο­δο­χεία που προ­σφέ­ρουν δια­κο­πές all inclusive είναι αυτά που συν­δέ­ο­νται στενά με τους ισχυ­ρούς ξένους τουρ οπε­ρέι­τορ εξυ­πη­ρε­τώ­ντας το μεγα­λύ­τερο μέρος της πελα­τείας τους στη χώρα μας. Γι’ αυτό και στη συντρι­πτική τους πλειο­ψη­φία είναι μεγάλα ξενο­δο­χεία που έχουν τη δυνα­τό­τητα να φιλο­ξε­νούν μεγάλο αριθμό πελατών.

Όπως προ­κύ­πτει, μάλιστα, από στοι­χεία του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου για το ξενο­δο­χειακό δυνα­μικό της χώρας το 2013, οι μονάδες πέντε και τεσ­σά­ρων αστέρων (τις οποίες προ­τι­μούν οι τουρ οπε­ρέι­τορ για τους πελάτες τους) δεν ξεπερ­νούν τις 1.650. Αυτές υπο­λο­γί­ζε­ται ότι απο­σπούν τη μερίδα του λέοντος των του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων της χώρας.

Το εύρημα-έκπληξη, ωστόσο, του ίδιου πίνακα είναι άλλο! Αφορά τις επι­χει­ρή­σεις ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων οι οποίες εμφα­νί­ζο­νται να προ­σφέ­ρουν ανα­λο­γικά πολύ περισ­σό­τερα στις τοπικές οικο­νο­μίες σε σύγκριση με τα ξενο­δο­χεία υψηλών κατη­γο­ριών (πέντε και τεσ­σά­ρων αστέρων) και ασύ­γκριτα πιο επωφελή σε σύγκριση με το all inclusive.

Έτσι, σύμφωνα με στοι­χεία που αφορούν την Κρήτη και το 2012, οι πελάτες των επι­χει­ρή­σεων ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων εμφα­νί­ζο­νται πως ξόδεψαν περισ­σό­τερα σε επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης ακόμα κι από τους του­ρί­στες που διέ­με­ναν σε ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων (218 ευρώ έναντι 205 ευρώ)!

Συνο­λικά, μάλιστα, οι πελάτες ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων φέρο­νται να ξόδεψαν για αγορές και εστίαση κατά μέσο όρο 330 ευρώ το άτομο.

Ελά­χι­στα λιγό­τερα απ’ όσα ξόδευαν συνο­λικά για ψώνια και δια­τροφή οι πελάτες των ξενο­δο­χείων πέντε (382 ευρώ) και τεσ­σά­ρων αστέρων (368 ευρώ).

Το προφίλ των επι­σκε­πτών

Ένα στοι­χείο πάντως που προ­κα­λεί ήδη έντονες συζη­τή­σεις αλλά και αντι­πα­ρα­θέ­σεις, τόσο στον ευρύ­τερο επι­χει­ρη­μα­τικό χώρο του του­ρι­σμού όσο και στους κόλπους των ερευ­νη­τών που ασχο­λού­νται με αυτόν, αφορά το οικο­νο­μικό όφελος από κάθε ξένο που επι­σκέ­πτε­ται τη χώρα μας.

Με απλά λόγια, τα στοι­χεία δεί­χνουν πως οι ξένοι του­ρί­στες που έρχο­νται στην Ελλάδα αυξά­νο­νται και πλη­θύ­νο­νται, αλλά η χώρα μας εισπράτ­τει ολοένα και λιγό­τερα χρήματα από κάθε επι­σκέ­πτη.

Σύμφωνα με δεδο­μένα της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, (επε­ξερ­γα­σία SETE Intelligence) η συνο­λική μέση κατά κεφαλήν δαπάνη (ΜΚΔ) ανά ταξίδι μειώ­θηκε από 730 ευρώ (ανά επι­σκέ­πτη) το 2008 στα 604 ευρώ το 2013.

Ιδιαί­τερα ανη­συ­χη­τικό είναι το γεγονός πως το μέσο έσοδο ανά επι­σκέ­πτη εξα­κο­λού­θησε το μακρο­βούτι ακόμα και όταν άρχισε να ανα­κάμ­πτει με γοργούς ρυθμούς ο του­ρι­σμός το 2013. Έτσι, η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη ανά ταξίδι μειώ­θηκε από 613 ευρώ το 2012 (λίγο πριν αρχίσει η άνοδος) σε 604 ευρώ το 2013, παρά τα ρεκόρ εκείνης της χρονιάς.

Από τα ίδια στοι­χεία, ωστόσο, προ­κύ­πτει πως το μέσο έσοδο των ξενο­δό­χων από κάθε δια­νυ­κτέ­ρευση μειώ­θηκε πολύ λιγό­τερο σε σύγκριση με τις συνο­λι­κές εισπρά­ξεις της χώρας από κάθε ξένο επι­σκέ­πτη και, ήδη, φέτος επέ­στρεψε στα επίπεδα του 2008.

Το ακόμα πιο ανη­συ­χη­τικό είναι πως η βουτιά στα έσοδα από κάθε ξένο του­ρί­στα κατα­γρά­φηκε σε μια στιγμή όπου άλλα στοι­χεία δεί­χνουν πως σε μεγάλο ποσοστό (από 50% για τους Σκαν­δι­να­βούς μέχρι 77% για τους Ρώσους) οι ξένοι που επι­σκέ­πτο­νται την Ελλάδα δαπα­νούν ολοένα και λιγό­τερα, παρότι ανήκουν στη μεσαία και στην ανώτερη εισο­δη­μα­τική τάξη.

Το αρνη­τικό αυτό απο­τέ­λε­σμα, επι­πλέον, κατα­γρά­φηκε παρότι οι ξένοι επι­σκέ­πτες εμφα­νί­ζο­νται να πλη­ρώ­νουν πολύ περισ­σό­τερα για να έρθουν στη χώρα μας σε σύγκριση με όσα ξοδεύ­ουν κατά μέσο όρο για ταξίδια στο εξω­τε­ρικό.

Σύμφωνα με δεδο­μένα της εξει­δι­κευ­μέ­νης σε θέματα του­ρι­σμού διε­θνούς εται­ρείας ερευνών IPK (επε­ξερ­γα­σία SETE Intelligence) κάθε Γερ­μα­νός ξοδεύει κατά μέσο όρο 1.379 ευρώ για να έρθει στην Ελλάδα έναντι 913 ευρώ που δαπα­νούν κατά μέσο όρο οι Γερ­μα­νοί όταν ταξι­δεύ­ουν στο εξω­τε­ρικό.

Αντί­στοιχα γενναία βάζουν το χέρι στην τσέπη οι Γάλλοι πλη­ρώ­νο­ντας 1.042 ευρώ για να κάνουν δια­κο­πές στην Ελλάδα (έναντι 863 ευρώ του μέσου όρου), οι Σκαν­δι­να­βοί (1.181 ευρώ έναντι μέσου όρου 871 ευρώ), οι Ρώσοι (1.378 ευρώ έναντι 1.208 του μέσου όρου) και οι Αμε­ρι­κα­νοί που τα δίνουν… όλα ξοδεύ­ο­ντας 2.642 ευρώ για να έλθουν στην Ελλάδα, ενώ κατά μέσο όρο πλη­ρώ­νουν σχεδόν τα μισά για να ταξι­δέ­ψουν στο εξω­τε­ρικό.

capital.gr Πανα­γιώ­της Δ. Υφαντής