«Αγκάθι» για τον τουρισμό το ασταθές επιχειρηματικό περιβάλλον

Το και­νούρ­γιο -ακόμη ένα- «βόλι» που δέχεται ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός το 2015 ακούει στο όνομα «εκλογές Σεπτεμ­βρίου» και φέρει την υπο­γραφή του πρω­θυ­πουρ­γού Αλέξη Τσίπρα.

Οπως ανα­φέ­ρει ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων, Ανδρέας Ανδρε­ά­δης, στον αρμόδιο συντά­κτη της «Κ» Στάθη Κου­σουνή (23.8.15), «η προ­κή­ρυξη των εκλογών γίνεται και πάλι σε μια κρίσιμη περίοδο για τον του­ρι­σμό. Και αυτό, γιατί στο δίμηνο Σεπτεμ­βρίου – Οκτω­βρίου η εθνική οικο­νο­μία ανα­μέ­νει άμεσα έσοδα περίπου 3,2 δισ. ευρώ από τους περίπου 5,5 εκατ. ξένους του­ρί­στες που θα κάνουν δια­κο­πές στη χώρα μας, ενώ στο διά­στημα Νοεμ­βρίου – Δεκεμ­βρίου θα υπο­δε­χθεί ένα εκατ. ξένους επι­σκέ­πτες».

Απα­σχό­ληση

Επίσης, ο καθη­γη­τής Του­ρι­στι­κής Ανά­πτυ­ξης στο Τμήμα Διοί­κη­σης Επι­χει­ρή­σεων του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου, Πάρις Τσάρτας, σε επίσης δημο­σιευ­μένο άρθρο του για την προ­ώ­θηση της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης, είχε την ευκαι­ρία να μας υπο­γραμ­μί­σει ορι­σμένα δεδο­μένα για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό «όχι ιδιαί­τερα γνωστά» αλλά πολύ σημα­ντικά για την επιλογή ή μη της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης. Ανα­φέ­ρει, συγκε­κρι­μένα, ότι ο του­ρι­στι­κός τομέας είναι κυριο­λε­κτικά ο στα­θε­ρό­τε­ρος πυλώνας ανά­πτυ­ξης της χώρας εδώ και του­λά­χι­στον 50 χρόνια, με έντονα διε­θνο­ποι­η­μένα χαρα­κτη­ρι­στικά και συνε­χείς αυξη­τι­κές τάσεις τα τελευ­ταία χρόνια.

Είναι ένας τομέας έντασης εργα­σίας στον οποίο απα­σχο­λού­νται -άμεσα είτε έμμεσα- περίπου 1,2 – 1,5 εκατ. άτομα ως μισθω­τοί είτε επι­χει­ρη­μα­τίες με μεγάλη ποι­κι­λία ειδι­κο­τή­των και δρα­στη­ριο­τή­των. Ωστόσο, στο σύνολο των απα­σχο­λου­μέ­νων μόνο το 1/4 έως το 1/5 θεω­ρεί­ται ότι έχει ολο­κλη­ρώ­σει κάποια του­ρι­στική εκπαί­δευση – γεγονός «ενδει­κτικό της τερά­στιας ανάγκης που υπάρχει για έμπειρο και ειδι­κευ­μένο προ­σω­πικό σε έναν τομέα που είναι “υπο­χρε­ω­μέ­νος” να είναι αντα­γω­νι­στι­κός».

Στην επι­και­ρό­τητα ο κλάδος του του­ρι­σμού και με δεδο­μένη μάλιστα τη σημα­ντι­κό­τητα του του­ρι­σμού για την ανά­καμψη της οικο­νο­μίας στη χώρα, μας παρα­πέ­μπει στη σχετική έρευνα που έχει από καιρό πραγ­μα­το­ποι­ή­σει η Stanton Chase International σε συνερ­γα­σία με τον ΣΕΤΕ θέτο­ντας σε επι­χει­ρη­μα­τίες και υψη­λό­βαθμα στελέχη ελλη­νι­κών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων τις κατάλ­λη­λες ερω­τή­σεις. Μέσα από τις απα­ντή­σεις τους, απο­τυ­πώ­θη­καν λοιπόν οι τάσεις, οι ευκαι­ρίες, οι προ­κλή­σεις όπως και το πώς ιεραρ­χούν τα θέματα που έχουν στην ατζέντα τους και τα οποία τους απα­σχο­λούν.

Κυρίως όμως απο­τυ­πώ­θηκε η επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα και ο σκε­πτι­κι­σμός που από καιρό τώρα εκφρά­ζουν ανώτατα στελέχη και επι­χει­ρη­μα­τίες του του­ρι­στι­κού κλάδου, λόγω του αστα­θούς επι­χει­ρη­μα­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος. Αυτο­νό­ητη ασφαλώς είναι η ομο­φω­νία τους ότι ο του­ρι­σμός θα συνει­σφέ­ρει στην ανά­καμψη της Ελλάδας. «Μόνο που ο του­ρι­σμός είναι μια απίθανη αλυσίδα που αρχίζει από την προ­ώ­θηση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και κατα­λή­γει στην ικα­νο­ποί­ηση του επι­σκέ­πτη, που σημαί­νει αύξηση της του­ρι­στι­κής κίνησης». Και η αλυσίδα αυτή ακουμπά σε όλους τους τομείς της παρα­γω­γι­κής δια­δι­κα­σίας και στην αγορά εργα­σίας.

Η επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα και «μάλλον η απαι­σιο­δο­ξία» είναι οι κυρί­αρ­χες τάσεις που από καιρό τώρα έχουν εκφρά­σει τα ανώτατα στελέχη που απαρ­τί­ζουν τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις και που δια­φαί­νε­ται μέσα από τον τρόπο που σκέ­πτο­νται και ενερ­γούν. Ωστόσο, πριν από λίγα χρόνια ήταν περισ­σό­τερο αισιό­δο­ξοι ότι η ανά­καμψη στην Ελλάδα θα συντε­λού­νταν συντο­μό­τερα. Μικρό­τερο ήταν το ποσοστό των απαι­σιό­δο­ξων που ανέ­φε­ραν «μετά τρία χρόνια» – και σήμερα δια­νύ­ουμε τον πέμπτο χρόνο. Σχετικά με το ανθρώ­πινο δυνα­μικό του κλάδου και τις δεξιό­τη­τες που απαι­τεί­ται να δια­θέ­τουν τα στελέχη εν μέσω κρίσης, κατ’ αρχήν, προ­τάσ­σουν την προ­σαρ­μο­στι­κό­τητα και την ικα­νό­τητα ηγεσίας. Στη συνέ­χεια ανα­φέ­ρουν τον προ­σα­να­το­λι­σμό στον πελάτη, τον στρα­τη­γικό προ­σα­να­το­λι­σμό, την ομα­δι­κό­τητα, τον εμπο­ρικό προ­σα­να­το­λι­σμό και μερικά άλλα.

Επαγ­γελ­μα­τι­κές ευκαι­ρίες

Ως προς την ιεράρ­χηση της σημα­ντι­κό­τη­τας που έχουν τα εσω­τε­ρικά τμήματα μιας του­ρι­στι­κής επι­χεί­ρη­σης, προ­τάσ­σουν τις πωλή­σεις. Ακο­λου­θούν οι λει­τουρ­γίες, η εξυ­πη­ρέ­τηση πελατών, το μάρ­κε­τινγκ, η διεύ­θυνση ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού, των οικο­νο­μι­κών, των δημο­σίων σχέσεων και της επι­κοι­νω­νίας, το λογι­στή­ριο κ.ά. Οσο για τις θέσεις εργα­σίας για τις οποίες πίστευαν ότι θα υπήρχε ζήτηση στο άμεσο μέλλον, έρχο­νται πάλι πρώτες οι πωλή­σεις και ακο­λου­θούν το μάρ­κε­τινγκ, το τμήμα λει­τουρ­γιών και το τμήμα εξυ­πη­ρέ­τη­σης πελατών.

Οι άλλοι κλάδοι, οι οποίοι παρου­σιά­ζουν επίσης ευκαι­ρίες καριέ­ρας για τα στελέχη του του­ρι­στι­κού κλάδου, ανέ­φε­ραν κατ’ αρχήν τον τομέα των υπη­ρε­σιών και ακο­λού­θη­σαν το λιανικό εμπόριο, τα κατα­να­λω­τικά προ­ϊ­ό­ντα, logistics & transportation, η ενέρ­γεια, οι τεχνο­λο­γίες και οι φαρ­μα­κευ­τι­κές εται­ρείες. Σημα­ντικό επίσης είναι το ποσοστό των στε­λε­χών εκείνων που δήλωσαν ότι, όντως, επι­θυ­μούν να διε­ρευ­νή­σουν νέες επαγ­γελ­μα­τι­κές ευκαι­ρίες. Και εδώ, σημειώ­νε­ται ότι οι μετα­κι­νή­σεις αυτές γίνο­νται, πρω­τί­στως, μέσω προ­σω­πι­κής δικτύ­ω­σης και δευ­τε­ρευό­ντως μέσω εται­ρειών ανα­ζή­τη­σης στε­λε­χών. Στην πλειο­νό­τητά τους έβλεπαν θετικά τη μετα­κί­νησή τους στο εξω­τε­ρικό, κυρίως όμως στην Ευρώπη και ακο­λού­θως σε άλλες περιο­χές.

Προ­κει­μέ­νου να επι­τυγ­χά­νουν τους στόχους που οριο­θε­τούν για την καριέρα τους, τα στελέχη στην πλειο­νό­τητά τους πιστεύ­ουν ότι πρέπει να ανα­πτύ­ξουν ενεργά το «προ­σω­πικό προϊόν τους», αλλά και την ορα­τό­τητά τους στην αγορά εργα­σίας. Επίσης, ανα­γκαίο κρίνουν και το παράλ­ληλο κτίσιμο σχέσεων με τις συγκε­κρι­μέ­νες εται­ρείες, όπως και την ανά­πτυξη τεχνι­κών ικα­νο­τή­των, τον εμπλου­τι­σμό του ακα­δη­μαϊ­κού υπο­βά­θρου τους και την αλλαγή κλάδου. Ανα­γκαία επίσης κρί­νε­ται και η αύξηση των επαγ­γελ­μα­τιών του του­ρι­σμού που είναι χρήστες τεχνο­λο­γίας, επειδή η χρήση της τεχνο­λο­γίας στο όλο μοντέλο λει­τουρ­γίας δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά είναι το μέλλον.

Ευκαι­ρία για την Ελλάδα

Με σταθερό το δεδο­μένο ότι το ένα τρίτο των παγκό­σμιων αφίξεων λαμ­βά­νει χώρα στη Μεσό­γειο, η ευκαι­ρία για την Ελλάδα δια­φαί­νε­ται σημα­ντική. Και επι­τα­χυ­ντές για την ανά­πτυξη είναι η ενδυ­νά­μωση της θέσης της Ελλάδας στις παρα­δο­σια­κές αγορές, η πρό­σβαση στις ανα­δυό­με­νες αγορές, η ξεκά­θαρη εμπο­ρική πολι­τική, το εξει­δι­κευ­μένο του­ρι­στικό μάρ­κε­τινγκ, η βελ­τί­ωση του service, αλλά και η αύξηση της χρήσης της τεχνο­λο­γίας. Ολα αυτά, τα στελέχη του του­ρι­στι­κού κλάδου τα έχουν ανα­γνω­ρί­σει και τα προ­σπα­θούν – φτάνει όμως πρω­τί­στως να στα­μα­τή­σουν τα κυβερ­νη­τικά «βόλια» σαν αυτό των φθι­νο­πω­ρι­νών εκλογών και το πιο δύσκολο, φτάνει να κοπάσει η μεγάλη ανθρω­πι­στική κρίση της ανε­ξέ­λεγ­κτης μετα­νά­στευ­σης.

Καθη­με­ρινή