• Από τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026 κλιμάκιο 2 επιτελών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας εξετάζει δειγματοληπτικά φακέλους διπλωμάτων οδηγών, με αφορμή καταγγελία που φέρεται να είχε υποβληθεί το 2020 και με στόχο τη διακρίβωση τήρησης του ρυθμιστικού πλαισίου σε εκπαίδευση και εξετάσεις
Σε εξέλιξη βρίσκεται από τη Δευτέρα έλεγχος στο Δημόσιο ΚΤΕΟ Δωδεκανήσου με επίκεντρο την αξιοπιστία των διαδικασιών εκπαίδευσης και εξέτασης υποψηφίων οδηγών και τελικά την ακεραιότητα της ίδιας της χορήγησης αδειών οδήγησης.
Η παρουσία δύο επιτελών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας σηματοδοτεί ότι η υπόθεση δεν αντιμετωπίζεται ως τυπική διοικητική διεκπεραίωσης.
Ο έλεγχος σύμφωνα με τις πληροφορίες καλύπτει το διάστημα 2021 έως 2025 και βασίζεται σε δειγματοληπτική έρευνα περίπου 170 φακέλων διπλωμάτων οδηγών.
Η αφορμή, σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνοδεύουν την έναρξη της διαδικασίας, φέρεται να ήταν καταγγελία που είχε υποβληθεί το 2020. Η χρονική απόσταση ανάμεσα στην καταγγελία και στο εύρος του ελέγχου που ακολουθεί, δεν είναι ασυνήθιστη σε σύνθετες διοικητικές υποθέσεις, ιδίως όταν απαιτείται συλλογή στοιχείων από πολλά επίπεδα υπηρεσιών και διασταυρώσεις με μητρώα, φυσικά αρχεία και ηλεκτρονικές εγγραφές.
Έλεγχος τήρησης του ρυθμιστικού πλαισίου σε όλη την αλυσίδα εκπαίδευσης και εξέτασης
Ο έλεγχος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας έχει ως αντικείμενο τη διακρίβωση της τήρησης ή μη των διατάξεων του ρυθμιστικού πλαισίου σε όλη τη διαδικασία εκπαίδευσης και εξέτασης υποψηφίων οδηγών για την απόκτηση αδειών οδήγησης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η διερεύνηση δεν περιορίζεται σε ένα μόνο στάδιο, αλλά μπορεί να αγγίξει την αλληλουχία ενεργειών από την εκπαίδευση, τον προγραμματισμό εξετάσεων και τη θεωρητική αξιολόγηση έως την πρακτική εξέταση, τα παράβολα, τις εγκρίσεις, τις υπογραφές και την τελική έκδοση της άδειας.
Ανάλογες καταγγελίες έχουν ελεγχθεί σε όμοιες δομές σε όλη τη χώρα, μέσω του Υποτομέα Μεταφορών του Τομέα Δημοσίων Έργων και Μεταφορών της Αρχής, Σχολές Οδηγών, Κέντρα Θεωρητικής Εκπαίδευσης Υποψηφίων Οδηγών και Διευθύνσεις Μεταφορών και Επικοινωνιών, με αντικείμενο τη διαδικασία χορήγησης αδειών οδήγησης.
Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά βαρύτητα, επειδή δείχνει ότι το διοικητικό οικοσύστημα των διπλωμάτων λειτουργεί ως ενιαία αλυσίδα και οποιαδήποτε «χαλαρή» κρίσιμη άρθρωση σε έναν κρίκο, μπορεί να επηρεάσει την αξιοπιστία όλης της διαδικασίας.
Σημαντικό στοιχείο του ελεγκτικού έργου είναι ότι συνδράμει το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, παρέχοντας πληροφοριακά στοιχεία από τα ηλεκτρονικά μητρώα του, ΜΗ.Σ.Κ.Α. και GLINK. Η εμπλοκή των ηλεκτρονικών μητρώων αναβαθμίζει τον έλεγχο, επειδή επιτρέπει διασταυρώσεις που δεν στηρίζονται μόνο σε φυσικούς φακέλους ή σε χειρόγραφες εγγραφές, αλλά και σε ψηφιακά ίχνη, χρονικές σφραγίδες, καταχωρίσεις και πιθανές ασυμφωνίες ανάμεσα σε διαφορετικές πηγές δεδομένων.
Η μέθοδος της δειγματοληψίας και τι σημαίνει για τα ευρήματα
Η επιλογή των φακέλων προς έλεγχο, όπως αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες, έγινε με τη μέθοδο της τυχαίας συστηματικής δειγματοληψίας Simple Random Sampling, ώστε όπου απαιτήθηκε να προσδιοριστεί αντιπροσωπευτικό δείγμα των προς έλεγχο φακέλων αδειών οδήγησης.
Με απλά λόγια, ο έλεγχος δεν στοχεύει σε μεμονωμένες υποθέσεις που έχουν ήδη «δείξει» πρόβλημα, αλλά επιχειρεί να αποτυπώσει την πραγματική εικόνα των διαδικασιών μέσα από ένα στατιστικά χρήσιμο δείγμα.
Αυτή η επιλογή έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία, ενισχύει τη θεσμική βαρύτητα των συμπερασμάτων, αφού τα ευρήματα μπορούν να περιγράψουν πρακτικές και μοτίβα, όχι μόνο μεμονωμένα περιστατικά. Από την άλλη, αυξάνει τις απαιτήσεις ακρίβειας, γιατί κάθε αστοχία που εντοπίζεται σε τυχαίο δείγμα γεννά εύλογα ερωτήματα για το αν πρόκειται για εξαίρεση ή για ένδειξη ευρύτερης δυσλειτουργίας.
Το υπόβαθρο των κινδύνων από άλλους ελέγχους και η σκιά της διαφθοράς
Το περιβάλλον μέσα στο οποίο γίνεται ο έλεγχος δεν είναι ουδέτερο. Από άλλους ελέγχους σε άλλα ΚΤΕΟ έχουν προκύψει συμπεράσματα που λειτουργούν ως προειδοποιητικός χάρτης κινδύνων για όλο το σύστημα. Ένα από τα σοβαρότερα σημεία είναι η εκτεταμένη εμπλοκή του ανθρώπινου παράγοντα σε πολύπλοκες διαδικασίες έκδοσης αδειών οδήγησης, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης εστιών διαφθοράς.
Παράλληλα, έχει καταγραφεί αδυναμία αποτελεσματικής εσωτερικής εποπτείας στις ακολουθούμενες διαδικασίες, με επιμέρους σοβαρές παραλείψεις, παρατυπίες, ελλείψεις δικαιολογητικών και ακόμη και ελλείψεις φακέλων, ιδιαίτερα στα Τμήματα Χορήγησης Αδειών Οδήγησης των Διευθύνσεων Μεταφορών και Επικοινωνιών των Περιφερειών.
Οι «γκρίζες ζώνες» ειδικών εξετάσεων και τα ρίσκα αδιαβλητότητας
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει δοθεί, σε άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις, στη διενέργεια εξ ολοκλήρου χειρόγραφης ειδικής θεωρητικής εξέτασης για τη χορήγηση άδειας οδήγησης ΕΔΧ ΤΑΧΙ. Πρόκειται για διαδικασία που σε σχετικές εκθέσεις εσωτερικού ελέγχου έχει κριθεί ως υψηλού ρίσκου, ακριβώς επειδή στερείται εχεγγύων αδιαβλητότητας και δεν εφαρμόζει ισχυρές δικλίδες ασφαλείας. Όταν η εξέταση στηρίζεται σε χειρόγραφες καταγραφές, το περιθώριο αλλοίωσης, αντικατάστασης ή «διόρθωσης» εκ των υστέρων αυξάνεται, ενώ η ανιχνευσιμότητα μειώνεται.
Στο ίδιο πλαίσιο κινδύνων έχουν καταγραφεί περιπτώσεις επιτυχούς θεωρητικής εξέτασης αλλοδαπών στα ελληνικά, ακόμη και για ειδική άδεια ΤΑΧΙ, ενώ δεν ήταν σε θέση να κατανοήσουν τη γλώσσα, με διαπιστωμένα νοθευμένα πιστοποιητικά γλωσσομάθειας.
Στις πιο βαριές διαπιστώσεις που έχουν καταγραφεί σε άλλους ελέγχους περιλαμβάνεται η χορήγηση αδειών οδήγησης, ακόμη και επαγγελματικών κατηγοριών βαρέων οχημάτων μεταφοράς επιβατών, χωρίς να προηγηθεί εξέταση θεωρητική ή πρακτική, κατά παράβαση ουσιωδών κανόνων του θεσμικού πλαισίου. Αν τέτοιες πρακτικές εμφανίζονται, τότε η άδεια παύει να είναι απόδειξη επάρκειας και μετατρέπεται σε διοικητικό προϊόν που μπορεί να αποκτηθεί χωρίς την πραγματική διαδικασία αξιολόγησης.
Τι μπορεί να κριθεί στην πράξη
Με βάση το αντικείμενο και τα εργαλεία που περιγράφονται, ο έλεγχος στο Δημόσιο ΚΤΕΟ Δωδεκανήσου είναι πιθανό να εστιάσει σε συνέπεια εγγράφων και ηλεκτρονικών καταχωρίσεων, πληρότητα δικαιολογητικών, νόμιμη σειρά ενεργειών, ύπαρξη και ορθότητα παραβόλων, τεκμηρίωση πραγματικής εκπαίδευσης και εξέτασης, καθώς και στον τρόπο προγραμματισμού εξετάσεων.
Η επιλογή δειγματοληψίας περίπου 170 φακέλων ανά έτος δημιουργεί ένα σώμα υλικού που μπορεί να αποκαλύψει αν οι διαδικασίες λειτουργούν τυποποιημένα και ελεγχόμενα ή αν παρουσιάζουν αποκλίσεις που επαναλαμβάνονται.
Το κρίσιμο στοιχείο σε τέτοιους ελέγχους δεν είναι μόνο αν θα βρεθεί μια παράλειψη, αλλά αν οι παραλείψεις συγκροτούν μοτίβο. Μια ελλιπής υπογραφή μπορεί να είναι ανθρώπινο λάθος. Πολλαπλές ελλείψεις σε παραστατικά, επαναλαμβανόμενα κενά στο αρχείο, ασυμφωνίες με μητρώα, απουσία αποδεικτικών εξέτασης ή μη τεκμηριωμένη εκπαίδευση, οδηγούν σε συστημικό συμπέρασμα.
