«Πολιτική ευθύνη»: Η οπτική του Συντάγματος

του Γιώρ­γου Δ. Ευ­θυ­μί­ου

Η φράση του Αλέξη Τσί­πρα, «Ανα­λαμ­βά­νω ακέ­ραια την πο­λι­τι­κή ευ­θύ­νη της τρα­γω­δί­ας», ήταν αυτή που ξε­χώ­ρι­σε από την ομι­λία του στο υπουρ­γι­κό συμ­βού­λιο.

Τι ση­μαί­νει όμως στην πράξη η έν­νοια της πο­λι­τι­κής ευ­θύ­νης, που συχνά ακού­γε­ται από δη­μο­σιο­γρά­φους και πο­λι­τι­κούς;

Σύμ­φω­να με τους συ­νταγ­μα­το­λό­γους, η πο­λι­τι­κή ευ­θύ­νη της κυ­βέρ­νη­σης συλ­λο­γι­κά και των μελών της ατο­μι­κά, αφορά στην άσκη­ση της κυ­βερ­νη­τι­κής πο­λι­τι­κής γε­νι­κό­τε­ρα και των υπουρ­γι­κών αρ­μο­διο­τή­των ει­δι­κό­τε­ρα (άρθρο 82 παρ. 1)*. Προ­φα­νώς δεν ορί­ζε­ται συ­γκε­κρι­μέ­να αλλά «πε­ρι­γρά­φε­ται» στο εύρος των αρ­μο­διο­τή­των της κυ­βέρ­νη­σης.

Δια­κρί­νε­ται σε αντι­κει­με­νι­κή και υπο­κει­με­νι­κή.

Αντι­κει­με­νι­κή, είναι η πο­λι­τι­κή ευ­θύ­νη που έχει το πρό­σω­πο, το οποίο ασκεί μια συ­γκε­κρι­μέ­νη πο­λι­τι­κή αρ­μο­διό­τη­τα και ευ­θύ­νε­ται απο­κλει­στι­κά για τις πρά­ξεις και τις πα­ρα­λεί­ψεις που πραγ­μα­το­ποιού­νται στον τομέα του, όπως απο­λαμ­βά­νει και το πο­λι­τι­κό όφε­λος από τα θε­τι­κά πράγ­μα­τα που συμ­βαί­νουν στον ίδιο τομέα.

Η υπο­κει­με­νι­κή συ­νά­πτε­ται με πρά­ξεις ή πα­ρα­λεί­ψεις του φορέα μιας πο­λι­τι­κής αρ­μο­διό­τη­τας. Δια­κρί­νε­ται σε τυ­πο­ποι­η­μέ­νη πο­λι­τι­κή ευ­θύ­νη και σε διά­χυ­τη πο­λι­τι­κή ευ­θύ­νη. Η τυ­πο­ποι­η­μέ­νη πο­λι­τι­κή ευ­θύ­νη δια­κρί­νε­ται σε κοι­νο­βου­λευ­τι­κή ευ­θύ­νη και σε εκλο­γι­κή πο­λι­τι­κή ευ­θύ­νη:

– Η κοι­νο­βου­λευ­τι­κή είναι η υπο­χρέ­ω­ση του υπουρ­γού ή της κυ­βέρ­νη­σης συλ­λο­γι­κά να απο­λαμ­βά­νει την εμπι­στο­σύ­νη της Βου­λής, δια­φο­ρε­τι­κά να πα­ραι­τεί­ται προ­τού κα­τα­ψη­φι­στεί από τη Βουλή. Στο πλαί­σιο της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ευ­θύ­νης ανή­κει:

α. Η υπο­χρέ­ω­ση λο­γο­δο­σί­ας, β. Το δι­καί­ω­μα της Βου­λής να ελέγ­χει τους υπουρ­γούς, γ. Η υπο­χρέ­ω­ση πα­ραί­τη­σης.

– Η εκλο­γι­κή ευ­θύ­νη είναι εκεί­νη η οποία κα­τα­λο­γί­ζε­ται μέσω του εκλο­γι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος και εκ­φρά­ζει τη στάση της κοι­νής γνώ­μης και του εκλο­γι­κού σώ­μα­τος.

Πηγή newpost.gr