Παιδική παχυσαρκία: Πρόβλημα για 4 στα 10 Ελληνόπουλα

Είναι η πιο συχνή χρόνια νόσος παιδιών και εφήβων. «Ανοίγει» τον δρόμο για την εκδή­λωση παθή­σεων όπως σακ­χα­ρώ­δης δια­βή­της, υπέρ­ταση, δυσλι­πι­δαι­μία, καρ­διαγ­γειακά νοσή­ματα και κακο­ή­θειες σε νεαρή ηλικία, ενώ χωρίς τη σωστή αντι­με­τώ­πιση συνήθως ακο­λου­θεί το άτομο και στην ενήλικη ζωή του. Ο λόγος για την παιδική παχυ­σαρ­κία, η οποία απο­τε­λεί ένα από τα οξύτερα προ­βλή­ματα δημό­σιας υγείας και μια σοβαρή πρό­κληση για τα συστή­ματα υγείας του δυτικού κόσμου που καλού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν τις επι­πτώ­σεις της.

Στην Ελλάδα, έχει υπο­λο­γι­στεί ότι το 21% των παιδιών ηλικίας 4-6 ετών είναι υπέρ­βαρα ή παχύ­σαρκα, ποσοστό που αυξά­νε­ται στο 38,5% στις ηλικίες 6 έως 10 ετών και στο 41% στα παιδιά ηλικίας 10-12 ετών. Κατά μέσον όρο στην Ευρώπη τα αντί­στοιχα ποσοστά είναι 15%, 26,5% και 25%. Τα πολύ χαμηλά ποσοστά μητρι­κού θηλα­σμού στη χώρα μας, η μεγάλη ποσό­τητα και η κακή ποιό­τητα της δια­τρο­φής, το φορ­τω­μένο πρό­γραμμα των παιδιών που τα ανα­γκά­ζει να «κόβουν» ώρες ύπνου και άσκησης και η ελλη­νική νοο­τρο­πία που συνδέει την έκφραση της αγάπης με την προ­σφορά μεγάλης ποσό­τη­τας φαγητού, καθώς και τις γιορτές, με την κατα­νά­λωση γλυκών, είναι σύμφωνα με τους ειδι­κούς μεταξύ των παρα­γό­ντων που «παχαί­νουν» τα Ελλη­νό­πουλα. Οι γονείς συχνά έχουν λαν­θα­σμένη αντί­ληψη για το ποιό πρέπει να είναι το φυσιο­λο­γικό βάρος των παιδιών, ενώ δίνουν και το κακό παρά­δειγμα με τις επι­λο­γές τρόπου ζωής που κάνουν: τα παχύ­σαρκα παιδιά έχουν έως και 79% πιθα­νό­τη­τες να γίνουν παχύ­σαρ­κοι ενή­λι­κοι όταν του­λά­χι­στον ένας από τους γονείς τους έχει την ίδια πάθηση.

Ειδικό ιατρείο στο Παίδων

Στο Νοσο­κο­μείο Παίδων «Αγία Σοφία» λει­τουρ­γεί από τον Απρίλιο του 2013 ιατρείο αντι­με­τώ­πι­σης αυξη­μέ­νου βάρους σώματος, στο πλαίσιο του Τμή­μα­τος Ενδο­κρι­νο­λο­γίας Μετα­βο­λι­σμού και Διαβήτη της Α΄ Παι­δια­τρι­κής Κλι­νι­κής, υπό την καθη­γή­τρια Παι­δια­τρι­κής – Παι­δια­τρι­κής Ενδο­κρι­νο­λο­γίας του ΕΚΠΑ, και πρόεδρο της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Παι­δια­τρι­κής και Εφη­βι­κής Ενδο­κρι­νο­λο­γίας, Ευαγ­γε­λία Χαρ­μαν­δάρη. Πρό­κει­ται για το μεγα­λύ­τερο κέντρο για την αντι­με­τώ­πιση της παι­δι­κής παχυ­σαρ­κίας στην Ελλάδα και ένα από τα μεγα­λύ­τερα της Ευρώπης. Παρα­κο­λου­θεί 3.000 υπέρ­βαρα και παχύ­σαρκα παιδιά, με πολύ καλά απο­τε­λέ­σματα: το 30% των παχύ­σαρ­κων παιδιών που ακο­λού­θη­σαν το εξα­το­μι­κευ­μένο πρό­γραμμα δια­τρο­φής, άσκησης και ύπνου των ειδικών, σε διά­στημα ενός έτους έχασε βάρος με απο­τέ­λε­σμα να μη θεω­ρεί­ται με βάση τον δείκτη μάζας σώματος παχύ­σαρκο. Το 35% των υπέρ­βα­ρων παιδιών, ένα χρόνο μετά, είχε φυσιο­λο­γικό σωμα­τικό βάρος.

«Οι γονείς των παιδιών έρχο­νται είτε με δική τους πρω­το­βου­λία έχοντας ακούσει ή δια­βά­σει για το ιατρείο μας είτε ύστερα από υπό­δειξη των γενικών παι­διά­τρων. Σε ένα μικρό ποσοστό, περίπου της τάξης του 15%, οι επι­σκέ­ψεις αφορούν γονείς με παιδιά με φυσιο­λο­γικό βάρος, οι οποίοι ωστόσο θέλουν να ενη­με­ρω­θούν για ένα σωστό πρό­γραμμα δια­τρο­φής και γενι­κό­τερα τρόπου ζωής για τα παιδιά τους ώστε να προ­λά­βουν το ενδε­χό­μενο μιας αύξησης του βάρους του παιδιού τους», σημειώ­νει η κ. Χαρ­μαν­δάρη. Το ιατρείο είναι στε­λε­χω­μένο με παι­διά­τρους, παι­δο­εν­δο­κρι­νο­λό­γους, δια­τρο­φο­λόγο, καθη­γητή φυσικής αγωγής και παι­δο­ψυ­χο­λόγο και προ­σφέ­ρει τη δυνα­τό­τητα της σφαι­ρι­κής διε­πι­στη­μο­νι­κής προ­σέγ­γι­σης και διε­ρεύ­νη­σης και αντι­με­τώ­πι­σης του αυξη­μέ­νου βάρους σώματος σε παιδιά και εφήβους.

Οπως εξηγεί η καθη­γή­τρια, το παιδί που απευ­θύ­νε­ται στο ιατρείο αρχικά θα αξιο­λο­γη­θεί από παι­δί­α­τρο. «Λαμ­βά­νουμε ένα λεπτο­με­ρές ιατρικό ιστο­ρικό καθώς και ιστο­ρικό δια­τρο­φής, ύπνου και σωμα­τι­κής άσκησης. Γίνεται λεπτο­με­ρής κλινική εξέταση του παιδιού, ενώ υπο­βάλ­λε­ται και σε εργα­στη­ρια­κές εξε­τά­σεις ώστε να δια­πι­στω­θεί εάν υπάρχει κάποια ορμο­νική δια­τα­ραχή που προ­δια­θέ­τει το παιδί να έχει αυξη­μένο σωμα­τικό βάρος, καθώς και πιθανές επι­πτώ­σεις του αυξη­μέ­νου σωμα­τι­κού βάρους όπως αυξη­μένο σάκχαρο στο αίμα, χολη­στε­ρόλη κ.ά. Ακο­λου­θεί η αξιο­λό­γηση από τον δια­τρο­φο­λόγο και τον καθη­γητή φυσικής αγωγής, ενώ εάν υπάρχει υπόνοια ψυχο­λο­γι­κής επι­βά­ρυν­σης, παρα­δείγ­μα­τος χάριν το παιδί να έχει πέσει θύμα bullying στο σχολείο, γίνεται αξιο­λό­γηση και από παι­δο­ψυ­χο­λόγο». Ακο­λου­θούν οι συστά­σεις για την αλλαγή τρόπου ζωής του παιδιού με πρό­γραμμα σωστής δια­τρο­φής, καλής ποιό­τη­τας ύπνου και σωμα­τι­κής άσκησης. Η παρα­κο­λού­θηση στο ιατρείο γίνεται ανά μήνα όταν πρό­κει­ται για παχύ­σαρκα παιδιά και ανά δίμηνο για υπέρ­βαρα. Φαρ­μα­κευ­τική αγωγή χορη­γεί­ται μόνο στις περι­πτώ­σεις που μετά 5-6 μήνες εφαρ­μο­γής των παρεμ­βά­σεων δεν δια­πι­στώ­νε­ται απώλεια βάρους στο παιδί. «Στη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα τα παιδιά χάνουν βάρος με την αλλαγή του τρόπου ζωής και δεν απαι­τεί­ται φαρ­μα­κευ­τική αγωγή», επι­ση­μαί­νει η καθη­γή­τρια.

Μόνιμο προ­σω­πικό

Το ιατρείο αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρό πρό­βλημα βιω­σι­μό­τη­τας. Δημιουρ­γή­θηκε το 2013 στο πλαίσιο προ­γράμ­μα­τος με χρη­μα­το­δό­τηση του ΕΣΠΑ, το οποίο έληξε το 2015. Εκτοτε η λει­τουρ­γία του –μισθο­δο­σία προ­σω­πι­κού και ανα­λώ­σιμα– βασί­ζο­νται στη χρη­μα­το­δό­τηση ερευ­νη­τι­κών προ­γραμ­μά­των στα οποία είναι υπεύ­θυνη η κ. Χαρ­μαν­δάρη.

«Η βιω­σι­μό­τητα του ιατρείου, τόσο βρα­χυ­πρό­θε­σμα όσο και μακρο­πρό­θε­σμα, δεν μπορεί να δια­σφα­λι­στεί εάν δεν στε­λε­χω­θεί με μόνιμο προ­σω­πικό», υπο­γραμ­μί­ζει στην «Κ» η κ. Χαρ­μαν­δάρη. Η ίδια έχει απευ­θυν­θεί επα­νει­λημ­μέ­νως σε εκπρο­σώ­πους του υπουρ­γείου Υγείας, αιτού­μενη να γίνουν οι απα­ραί­τη­τες παρεμ­βά­σεις. Ακόμη δεν έχει λάβει κάποια απά­ντηση. «Απευ­θύνω μία τελευ­ταία έκκληση προς την πολι­τική ηγεσία της χώρας να στη­ρί­ξει την προ­σπά­θειά μας αυτή με τη στε­λέ­χωση του ιατρείου με μόνιμο προ­σω­πικό, ώστε να μπο­ρέ­σουμε να συνε­χί­σουμε να προ­σφέ­ρουμε το σημα­ντικό αυτό έργο στα Ελλη­νό­πουλα και στις οικο­γέ­νειές τους», τονίζει η καθη­γή­τρια.

Πηγή kathimerini.gr

Πέννυ Μπου­λού­τζα