Υποβλήθηκε η πρώτη αγωγή αστικής ευθύνης για καταστροφή οικίας στην πλημμύρα του 2013

Μετά την υπο­βο­λή τριών αγω­γών αστι­κής ευ­θύ­νης κατά της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, του Δήμου Ρόδου και του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου, όπως εκ­προ­σω­πεί­ται νό­μι­μα από τους υπουρ­γούς Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης, Εθνι­κής Αμυ­νας, Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας αλλά και Οι­κο­νο­μι­κών, από συγ­γε­νείς αδι­κο­χα­μέ­νων στην φο­νι­κή πλημ­μύ­ρα του Νο­εμ­βρί­ου του 2013, χθες, υπο­βλή­θη­κε η πρώτη αγωγή απο­ζη­μί­ω­σης από μια κά­τοι­κο της Ια­λυ­σού, η κα­τοι­κία της οποί­ας κα­τε­στρά­φη ολο­σχε­ρώς.

Θυ­μί­ζου­με ότι εκ­κρε­μεί προς αξιο­λό­γη­ση ενώ­πιον του Συμ­βου­λί­ου Εφε­τών Δω­δε­κα­νή­σου η πρό­τα­ση του Ει­σαγ­γε­λέ­ως Εφε­τών Δω­δε­κα­νή­σου για την απόρ­ρι­ψη των προ­σφυ­γών των τριών αι­ρε­τών, που είναι κα­τη­γο­ρού­με­νοι στην υπό­θε­ση και συ­γκε­κρι­μέ­να των κ.κ. Γιάν­νη Μα­χαι­ρί­δη, Στάθη Κου­σουρ­νά και Φώτη Χα­τζη­διά­κου.

Πέραν των εκα­το­ντά­δων κα­τοί­κων, που είδαν τις πε­ριου­σί­ες τους να χά­νο­νται μέσα σε λίγες ώρες από τις κα­τα­στρο­φι­κές πλημ­μύ­ρες, νε­κροί είναι οι Κων/τίνος Αρ­γυ­ρό­που­λος του Γε­ωρ­γί­ου, ηλι­κί­ας τότε 50 ετών, η Ανα­στα­σία Κα­τσα­ρού του Ιω­άν­νη, 36 ετών, η Καλ­λιό­πη Πα­να­γιώ­του του Φει­δία, 54 ετών και ο Ιω­άν­νης Μπαϊ­ρά­μης του Μικέ, 63 ετών, που πα­ρα­σύρ­θη­καν από την ορμή των νερών του πο­τα­μού, στις γέ­φυ­ρες Πα­στί­δας και Κρε­μα­στής, οι δί­ο­δοι των οποί­ων δεν είχαν κλεί­σει, ενώ έπρε­πε, το από­γευ­μα της 22ης Νο­εμ­βρί­ου 2013.

Η νέα αγωγή υπο­βλή­θη­κε από μια κά­τοι­κο της Ια­λυ­σού, δια του πλη­ρε­ξου­σί­ου δι­κη­γό­ρου της κ. Φώτη Ρω­μαί­ου και με αυτήν διεκ­δι­κεί­ται απο­ζη­μί­ω­ση συ­νο­λι­κού ύψους 265.480 € (235.480 € για απο­κα­τά­στα­ση θε­τι­κής ζη­μί­ας και 30.000 € για ηθική βλάβη) νο­μι­μό­το­κα από την επο­μέ­νη της επι­δό­σε­ως της.

Η ενά­γου­σα διέ­με­νε μέχρι τις 23-11-2013 σε μο­νο­κα­τοι­κία 120 τ.μ. πλή­ρους κυ­ριό­τη­τάς της στην Ια­λυ­σό, στην οδό Αγ. Γε­ωρ­γί­ου, μαζί με τα δύο ενή­λι­κα τέκνα της.

Στις 22 και 23 Νο­εμ­βρί­ου 2013 στη Ρόδο ση­μειώ­θη­καν ισχυ­ρό­τα­τες κα­ται­γί­δες και βρο­χο­πτώ­σεις, οι οποί­ες προ­κά­λε­σαν πλημ­μύ­ρες σε ολό­κλη­ρο το νησί της Ρόδου αλλά και ει­δι­κό­τε­ρα είχαν ως απο­τέ­λε­σμα τέσ­σε­ρις άν­θρω­ποι να χά­σουν άδοξα τη ζωή τους πα­ρα­συ­ρό­με­νοι από χεί­μαρ­ρο.

Μά­λι­στα, μέσα σε μία ημέρα έγι­ναν πε­ρισ­σό­τε­ρες από 350 κλή­σεις στην πυ­ρο­σβε­στι­κή για άντλη­ση υδά­των και απε­γκλω­βι­σμούς, καθώς και εκτε­τα­μέ­νες δια­κο­πές ρεύ­μα­τος, που οφεί­λο­νταν σε πτώ­σεις κε­ραυ­νών, ακόμα και σε κα­τοι­κη­μέ­νες πε­ριο­χές.

Συ­νο­λι­κά δε υπέ­στη ση­μα­ντι­κές ζη­μί­ες η πε­ριου­σία πε­ρισ­σο­τέ­ρων από 400 οι­κο­γε­νειών και 300 επι­χει­ρη­μα­τιών.

Δυ­στυ­χώς, όπως ανα­φέ­ρει, ένα από τα θύ­μα­τα ήταν και η ίδια, κα­θό­τι η οικία της και το πε­ριε­χό­με­νο αυτής κα­τα­στρά­φη­κε ολο­σχε­ρώς.

Εκ­θέ­τει ότι για όλα τα πα­ρα­πά­νω πε­ρι­στα­τι­κά (συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της ευ­θύ­νης για το θά­να­το των 4 συ­μπο­λι­τών της) έχει σχη­μα­τι­στεί ποι­νι­κή δι­κο­γρα­φία κατά του τότε Δη­μάρ­χου Ρόδου κ. Ευ­στα­θί­ου Κου­σουρ­νά, του τότε Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Δω­δε­κα­νή­σου κ. Ιω­άν­νη Μα­χαι­ρί­δη και του τότε αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Δω­δε­κα­νή­σου κ. Φω­τί­ου Χα­τζη­διά­κου.

Στο πλαί­σιο μά­λι­στα της ανα­κρι­τι­κής διε­ρεύ­νη­σης της υπό­θε­σης, συ­ντά­χθη­κε τε­χνι­κή έκ­θε­ση κα­τα­γρα­φής στοι­χεί­ων αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σί­ας νήσου Ρόδου από τους πο­λι­τι­κούς μη­χα­νι­κούς του ΤΕΕ Δω­δε­κα­νή­σου κ.κ. Ιά­κω­βο Γρύλ­λη, Αρι­στο­τέ­λη Ηρα­κλεί­δη, Γε­ώρ­γιο Δια­κο­γε­ωρ­γί­ου, Άγ­γε­λο Ηρα­κλεί­δη, Στα­μά­τη Μα­ρουλ­λά­κη, Φαί­δρα Ηρα­κλεί­δη και τον το­πο­γρά­φο μη­χα­νι­κό Κλε­ό­βου­λο Πα­πα­κων­στα­ντί­νου.

Όπως ανα­φέ­ρει η Ια­λυ­σός Ρόδου στο βό­ρειο τμήμα αυτής συ­να­ντά τη θά­λασ­σα (Αι­γάιο Πέ­λα­γος), ενώ νότια συ­νο­ρεύ­ει με την ορει­νή πε­ριο­χή της Φι­λε­ρή­μου. Από την ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή της Φι­λε­ρή­μου εκ­κι­νούν με­γά­λοι χεί­μαρ­ροι, οι οποί­οι στη συ­νέ­χεια δια­σχί­ζουν την Ια­λυ­σό και κα­τα­λή­γουν στη θά­λασ­σα. Ο με­γα­λύ­τε­ρος χεί­μαρ­ρος από τους πα­ρα­πά­νω (επι­φά­νεια λε­κά­νης απορ­ρο­ής 5,58 τε­τρα­γω­νι­κά χι­λιό­με­τρα) είναι ο χεί­μαρ­ρος Τρια­ντών, γνω­στός και ως «Τρια­ντε­νός» Χεί­μαρ­ρος, είναι αυτός που δια­σχί­ζει το κα­τε­ξο­χήν κέ­ντρο της Ια­λυ­σού και την κε­ντρι­κή οδό Ιερού Λόχου, η οποία τέ­μνει την κε­ντρι­κή λε­ω­φό­ρο Ηρα­κλει­δών.

Ο χεί­μαρ­ρος εκ­κι­νά από το όρος της Φι­λε­ρή­μου και είναι ανοι­χτός μέχρι την πε­ριο­χή του νε­κρο­τα­φεί­ου της Ια­λυ­σού (προς το τέλος της οδού Φι­λε­ρή­μου και πριν εκ­κι­νή­σει η οδός Ιερού Λόχου), όμως στη συ­νέ­χεια, επει­δή έχουν κα­τα­σκευα­στεί δρό­μοι, έχουν γίνει έργα ώστε ο χεί­μαρ­ρος να συ­νε­χί­ζει υπό­γεια τη δια­δρο­μή του μέχρι την κα­τά­λη­ξή του στη θά­λασ­σα.

Ανα­το­λι­κά από τον Τρια­ντε­νό Χεί­μαρ­ρο βρί­σκε­ται ο χεί­μαρ­ρος Επί­τρο­πος, γνω­στός και ως χεί­μαρ­ρος της Σω­τή­ρος, ο οποί­ος ξε­κι­νά από τις ορο­σει­ρές στα ανα­το­λι­κά της Φι­λε­ρή­μου, διέρ­χε­ται πα­ράλ­λη­λα προς την οδό Με­γί­στης (η οποία τέ­μνει την οδό Σω­τή­ρος) και κα­τα­λή­γει στη θά­λασ­σα.

Η οικία της βρί­σκε­ται ανά­με­σα στους δύο πα­ρα­πά­νω χει­μάρ­ρους, στον πα­ρά­δρο­μο της οδού Αγίου Γε­ωρ­γί­ου.

Μά­λι­στα, ακρι­βώς μπρο­στά από την κα­τοι­κία της, σε από­στα­ση 20-30 μέ­τρων διέρ­χε­ται ένα δυ­να­τό φυ­σι­κό ρέμα, το ρέμα του Αγίου Γε­ωρ­γί­ου, το οποίο εκ­κι­νεί από την κο­ρυ­φή Βου­νά­ρα δίπλα στη Φι­λέ­ρη­μο, και δια­σχί­ζει την Ια­λυ­σό μέχρι να κα­τα­λή­ξει στο ξε­νο­δο­χείο «Ατλά­ντι­κα» και στη θά­λασ­σα.

Ανα­το­λι­κό­τε­ρα του ρέ­μα­τος Αγίου Γε­ωρ­γί­ου βρί­σκε­ται και το φυ­σι­κό ρέμα της Άνοι­ξης.

Το­νί­ζει ότι οι χεί­μαρ­ροι δεν έχουν νερό καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους, αλλά κα­τε­ξο­χήν το χει­μώ­να, οπότε και γε­μί­ζουν από τα νερά βρο­χο­πτώ­σε­ων από τα βουνά της Φι­λε­ρή­μου.

Οι κύ­ριες αι­τί­ες των κα­τα­στρο­φών, όπως ανα­φέ­ρει, ήταν οι πα­ρα­κά­τω:

Το έργο επι­κά­λυ­ψης του Τρια­ντε­νού χεί­μαρ­ρου, από το πα­λαιό Νε­κρο­τα­φείο έως τη θά­λασ­σα, άρ­χι­σε και ολο­κλη­ρώ­θη­κε τη δε­κα­ε­τία του 1980, μετά την έντα­ξη της κοί­της αυτού στο σχέ­διο πό­λε­ως Ια­λυ­σού. Η ανε­πάρ­κεια της εκ σκυ­ρο­δέ­μα­τος δια­το­μής και η κακή γε­νι­κή χά­ρα­ξη του έργου (π.χ. από­το­μες στε­νώ­σεις της δια­το­μής, κα­μπύ­λη ενε­νή­ντα μοι­ρών, προ­βλή­μα­τα στην έξοδο του αγω­γού) δη­μιουρ­γεί έντο­νες ανα­σχέ­σεις στη ροή και υπερ­πη­δή­σεις της ει­σό­δου. Τα πλε­ο­νά­ζο­ντα νερά του χει­μάρ­ρου κατά την πλημ­μύ­ρα, κα­τα­κλύ­ζουν το με­γα­λύ­τε­ρο τμήμα της πόλης.

Ο φυ­σι­κός χεί­μαρ­ρος Επι­σκό­που σε ολό­κλη­ρή του την έκτα­ση ήταν «μπα­ζω­μέ­νος», γε­μά­τος κάθε λογής σκου­πί­δια, από­βλη­τα και επι­χω­μα­τώ­σεις σε πολλά ση­μεία του, με απο­τέ­λε­σμα να μη μπο­ρεί να υπάρ­ξει ομαλή ροή των νερών και να πλημ­μυ­ρί­ζει η γύρω πε­ριο­χή.

Τα φυ­σι­κά ρέ­μα­τα Αγίου Γε­ωρ­γί­ου και Άνοι­ξης ήταν στη με­γα­λύ­τε­ρη έκτα­σή τους «μπα­ζω­μέ­να», και το ση­μείο που η φυ­σι­κή μορ­φο­λο­γία του εδά­φους σχη­μα­τί­ζει ένα ύψι­λον (υ) ώστε να ει­σχω­ρεί σε αυτό το νερό, είχε κα­λυ­φθεί από χώμα και κάθε λογής υλικά και χώ­μα­τα, με απο­τέ­λε­σμα να ρέ­μα­τα να υπερ­χει­λί­σουν και να μη μπο­ρεί το νερό να κυ­λά­ει απρό­σκο­πτα και να κα­τα­λή­γει στη θά­λασ­σα.

Τα φρε­ά­τια της ευ­ρύ­τε­ρης πε­ριο­χής και κα­τε­ξο­χήν της κε­ντρι­κής οδού Ηρα­κλει­δών ήταν «βου­λω­μέ­να», με απο­τέ­λε­σμα να μη μπο­ρούν να απορ­ρο­φή­σουν το πλε­ο­νά­ζον νερό από τις βρο­χο­πτώ­σεις.

Δεν είχαν κα­τα­σκευα­στεί αντι­πλημ­μυ­ρι­κά έργα σε κα­νέ­να ση­μείο, παρά την ύπαρ­ξη σχε­τι­κών με­λε­τών από το πα­ρελ­θόν.

Επι­ση­μαί­νει πα­ρα­πέ­ρα ότι κατά τις βρο­χο­πτώ­σεις στις 22 και 23 Νο­εμ­βρί­ου 2013, υπήρ­ξαν τε­ρά­στιες κα­τα­στρο­φές στην Ια­λυ­σό Ρόδου, κα­θό­τι:

Τα έτη 1997-2000 ανα­τέ­θη­κε από το Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος Χω­ρο­τα­ξί­ας και Δη­μο­σί­ων Έργων η σύ­ντα­ξη με­λέ­της για έργα διευ­θέ­τη­σης του χει­μάρ­ρου Επι­τρό­που. Κα­νέ­να από τα έργα που προ­τά­θη­καν δεν κα­τα­σκευά­στη­κε. Ανα­φο­ρι­κά με τον Τρια­ντε­νό Πο­τα­μό, είναι δε­δο­μέ­νο ότι εδώ και πλέον της 25ετίας έπρε­πε να γί­νουν ανα­γκαία έργα διευ­θέ­τη­σης, διότι η κα­τα­σκευή που κα­τέ­στη­σε υπό­γειο το με­γα­λύ­τε­ρο τμήμα της «δια­δρο­μής» του μέχρι τη θά­λασ­σα ήταν πρό­χει­ρη. Επι­πλέ­ον, μέχρι το ση­μείο του τέ­λους της οδού Φι­λε­ρή­μου (παλιό νε­κρο­τα­φείο Ια­λυ­σού), ο χεί­μαρ­ρος ήταν «μπα­ζω­μέ­νος» με κάθε λογής υλικά, με απο­τέ­λε­σμα κατά τις βρο­χο­πτώ­σεις τα νερά της βρο­χής να μη διο­χε­τεύ­ο­νται μέσω του χει­μάρ­ρου και των υπό­γειων αγω­γών στη θά­λασ­σα, αλλά να διο­χε­τεύ­ο­νται εκα­τέ­ρω­θεν αυτού (ανα­το­λι­κά αυτού σε από­στα­ση με­ρι­κών εκα­το­ντά­δων μέ­τρων βρί­σκε­ται η οικία της).

Το φυ­σι­κό ρέμα του Αγίου Γε­ωρ­γί­ου διέρ­χε­ται σχε­δόν μπρο­στά από την οικία της. Σε όλο το μήκος του ήταν «μπα­ζω­μέ­νο» (με εξαί­ρε­ση 1-2 ιδιώ­τες που δικές τους δα­πά­νες είχαν προ­βεί σε κα­τάλ­λη­λες ερ­γα­σί­ες κα­θα­ρι­σμού του ρυα­κιού και κα­τα­σκευ­ής ενός ανά­πο­δου «Π», δη­λα­δή είχαν οριο­θε­τή­σει κατά τέ­τοιο τρόπο το ρέμα, ώστε να μη μπο­ρεί το νερό να εξέλ­θει εύ­κο­λα από αυτό. Το ρέμα αυτό υπερ­χεί­λι­σε κατά τις βρο­χο­πτώ­σεις στις 22 και 23 Νο­εμ­βρί­ου και τα νερά διο­χε­τεύ­θη­καν κα­τε­ξο­χήν πάνω στην οικία της, που βρί­σκε­ται πε­ρί­που 20-30 μέτρα ανα­το­λι­κά αυτού.

Το φυ­σι­κό ρέμα της Άνοι­ξης, που βρί­σκε­ται σε από­στα­ση πε­ρί­που 100 μέ­τρων ανα­το­λι­κά της οικία της, ήταν και αυτό «μπα­ζω­μέ­νο» και υπερ­χεί­λι­σε από τα νερά της βρο­χής, τα οποία κα­τευ­θύν­θη­καν και προς την κα­τοι­κία της.

Τα φρε­ά­τια όλων των οδών του επαρ­χια­κού δι­κτύ­ου και γε­νι­κό­τε­ρα της Ια­λυ­σού ήταν βου­λω­μέ­να με χώ­μα­τα και άχρη­στα υλικά, με απο­τέ­λε­σμα να μη μπο­ρούν να απορ­ρο­φή­σουν το νερό και να «απο­συμ­φο­ρή­σουν» το έδα­φος από τα νερά της βρο­χής.

Κατά τη διάρ­κεια των βρο­χο­πτώ­σε­ων, δεν υπήρ­χε κα­νέ­νας σχε­δια­σμός από οποιο­δή­πο­τε όρ­γα­νο (Κρα­τι­κός μη­χα­νι­σμός, Δήμος Ρόδου, Πε­ρι­φέ­ρεια, Απο­κε­ντρω­μέ­νη Διοί­κη­ση, Αστυ­νο­μία, Πυ­ρο­σβε­στι­κή) για να προ­λη­φθεί η επέ­κτα­ση των κα­τα­στρο­φι­κών συ­νε­πειών των βρο­χο­πτώ­σε­ων, ούτε άλ­λω­στε αυτό ήταν εφι­κτό.

Διότι με 2 χει­μάρ­ρους και 2 ρέ­μα­τα να μη μπο­ρούν να διο­χε­τεύ­σουν σωστά το νερό στη θά­λασ­σα, η Ια­λυ­σός κυ­ριο­λε­κτι­κά «πνί­γη­κε» από τα λι­μνά­ζο­ντα νερά και δεν υπήρ­χε μέρος να διο­χε­τευ­θούν π.χ. με αντλί­ες της Πυ­ρο­σβε­στι­κής.