Υποχρεωτική εκπαίδευση για 14 χρόνια προτείνει ο Φίλης-Ολοήμερα παντού

Θα συ­μπε­ρι­λη­φθεί η διε­τής υπο­χρε­ω­τι­κή προ­σχο­λι­κή αγωγή – Ει­σή­γη­ση του υπουρ­γού Παι­δεί­ας για επέ­κτα­ση του ολο­ή­με­ρου σχο­λεί­ου πα­ντού

Χι­λιά­δες μό­νι­μους διο­ρι­σμούς από την επό­με­νη σχο­λι­κή χρο­νιά, και 14 χρονη υπο­χρε­ω­τι­κή εκ­παί­δευ­ση με επέ­κτα­ση στην προ­σχο­λι­κή ηλι­κία υπο­σχέ­θη­κε ο υπουρ­γός Παι­δεί­ας Νίκος Φίλης μι­λώ­ντας κατά την εναρ­κτή­ρια συ­νε­δρί­α­ση της Επι­τρο­πής του Εθνι­κού Δια­λό­γου, η οποία ολο­κλη­ρώ­θη­κε σή­με­ρα το από­γευ­μα. Ο πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής Αντώ­νης Λιά­κος έκανε λόγο για πα­ρου­σία της Τέ­χνης στο Λύ­κειο, μεί­ω­ση των πολ­λών ει­δι­κο­τή­των και ελά­φρυν­ση του προ­γράμ­μα­τος. εξε­τά­σε­ων.

Ο κ. Λιά­κος ανα­φέρ­θη­κε επί­σης στο «πρό­βλη­μα της σχέ­σης της εγκύ­κλιας

εκ­παί­δευ­σης με την τρι­το­βάθ­μια που έχει γίνει ο γόρ­διος δε­σμός κάθε με­ταρ­ρύθ­μι­σης», όπως τη χα­ρα­κτή­ρι­σε, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «δεν μπο­ρεί να ξε­φύ­γει κα­νείς παρά με ένα ρι­ζο­σπα­στι­κό τρόπο» και «σύ­ντο­μα μια ομάδα ερ­γα­σί­ας θα φέρει σε συ­ζή­τη­ση τους σχε­τι­κούς προ­βλη­μα­τι­σμούς, με την απε­λευ­θέ­ρω­ση του λυ­κεί­ου από το ζυγό των εξε­τά­σε­ων», όπως είπε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

«Η εκ­παι­δευ­τι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση, ένα έργο πνοής» ξε­κί­νη­σε την ομι­λία του ο υπουρ­γός Παι­δεί­ας Νίκος Φίλης, ο οποί­ος έδωσε το στίγ­μα της πο­ρεί­ας που θα ακο­λου­θή­σει το­νί­ζο­ντας: «Η εκ­παί­δευ­ση είχε πε­ρι­πέ­σει σε κρίση πριν την κρίση, αλλά τώρα τα προ­βλή­μα­τα με­γε­θύν­θη­καν. Είχε χάσει τον κυ­ρί­αρ­χα μορ­φω­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα της και είχε γλι­στρή­σει σε μια οι­κο­νο­μί­στι­κη αντί­λη­ψη. Η παι­δεία ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρο με­τα­τρε­πό­ταν σε κα­τάρ­τι­ση, η αν­θρω­πι­στι­κή μόρ­φω­ση υπο­χω­ρού­σε, το σχο­λειό κα­τά­ντη­σε εξε­τα­στι­κό κέ­ντρο και διά­δρο­μος για την ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση. Η δη­μο­κρα­τι­κή λει­τουρ­γία εξο­βε­λί­ζο­νταν από αυ­ταρ­χι­κές πρα­κτι­κές και υϊ­ο­θε­τού­νταν πο­λι­τι­κές που ενο­χο­ποιού­σαν τον εκ­παι­δευ­τι­κό για τα δεινά της εκ­παί­δευ­σης. Το πνεύ­μα της συ­νερ­γα­σί­ας και της αλ­λη­λεγ­γύ­ης είχε καμ­φθεί απέ­να­ντι στο σκλη­ρό αντα­γω­νι­σμό. Η από­λαυ­ση της γνώ­σης, είχε αντι­κα­τα­στα­θεί από πα­ρά­λο­γες εξε­τα­στι­κές δο­κι­μα­σί­ες, που οδή­γη­σαν στο να γί­νουν οι έφη­βοι οι σκλη­ρό­τε­ρα ερ­γα­ζό­με­νοι έλ­λη­νες. Η δη­μο­κρα­τι­κή αντί­λη­ψη για τη λει­τουρ­γία του σχο­λεί­ου υπο­χώ­ρη­σε μπρο­στά στον διευ­θυ­ντι­σμό και την πα­λι­νόρ­θω­ση μο­ντέ­λων άκαμ­πτης ιε­ραρ­χί­ας. Η κρίση συλ­λο­γι­κών ορα­μά­των υπέ­σκα­ψε και το συ­νε­κτι­κό κοι­νω­νι­κό όραμα για την εκ­παί­δευ­ση».

Ο υπουρ­γός Παι­δεί­ας τό­νι­σε: «Γνω­ρί­ζου­με ότι, η με­ταρ­ρύθ­μι­ση επη­ρε­ά­ζε­ται αλλά δεν πρέ­πει να ασφυ­κτιά από τις χρη­μα­το­δο­τι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Η με­ταρ­ρύθ­μι­ση είναι συ­νώ­νυ­μη με τον διαρ­κή αγώνα για την αλ­λα­γή νο­ο­τρο­πιών, δια­δι­κα­σία σε ση­μα­ντι­κό βαθμό ανε­ξάρ­τη­τη από την οι­κο­νο­μι­κή δυ­σπρα­γία. Επι­δί­ω­ξη του Δια­λό­γου που ξε­κι­νού­με, είναι, αξιο­ποιώ­ντας όσα θε­τι­κά έχουν υπάρ­ξει, κα­ταρ­γώ­ντας τα αρ­νη­τι­κά και υπερ­βαί­νο­ντας τις πα­θο­γέ­νειες, να σχε­διά­σου­με ένα νέο πα­ρά­δειγ­μα σχο­λεί­ου, ώστε από το σχο­λειό της κρί­σης, να πε­ρά­σου­με στο σχο­λειό της πο­λι­τι­σμι­κής-δη­μο­κρα­τι­κής ανά­τα­σης και της γε­νι­κό­τε­ρης ανά­πτυ­ξης.

Και ανα­φέρ­θη­κε σε: 1. Θα ορ­γα­νώ­σου­με κύ­κλους συ­ζη­τή­σε­ων και ανα­ζη­τή­σε­ων, με ευ­ρεία κοι­νω­νι­κή συμ­με­το­χή, ει­δι­κό­τε­ρα δε, με την αδια­με­σο­λά­βη­τη συμ­με­το­χή των εκ­παι­δευ­τι­κών.

2. Δεν επι­διώ­κου­με κι αυτός ο διά­λο­γος να επι­κε­ντρω­θεί στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση. Αντι­θέ­τως, θα ακο­λου­θή­σου­με τη λο­γι­κή σειρά: από την προ­σχο­λι­κή ηλι­κία, έως και την τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση.

Σχε­διά­ζου­με την κα­θιέ­ρω­ση 14χρο­νης υπο­χρε­ω­τι­κής εκ­παί­δευ­σης, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της 2χρο­νης υπο­χρε­ω­τι­κής προ­σχο­λι­κής αγω­γής. Την ανα­μόρ­φω­ση της ει­δι­κής αγω­γής, μέσω του συ­στή­μα­τος της συ­νεκ­παί­δευ­σης, την κα­θιέ­ρω­ση του ολο­ή­με­ρου δη­μο­τι­κού σχο­λεί­ου πα­ντού, την αλ­λα­γή της δομής του Λυ­κεί­ου και της συ­να­κό­λου­θης πρό­σβα­σης στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση, την απο­τί­μη­ση του εκ­παι­δευ­τι­κού έργου, τις αλ­λα­γές στα ανα­λυ­τι­κά προ­γράμ­μα­τα και στο πε­ριε­χό­με­νο σπου­δών του γε­νι­κού και του επαγ­γελ­μα­τι­κού λυ­κεί­ου, ένα νέο στρα­τη­γι­κό σχε­δια­σμό της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκ­παί­δευ­σης και της κα­τάρ­τι­σης, τον τολ­μη­ρό ανα­σχε­δια­σμό πα­νε­πι­στη­μί­ων, σχο­λών και τμη­μά­των, την δη­μο­κρα­τι­κή ρύθ­μι­ση των με­τα­πτυ­χια­κών σπου­δών και άλλα ζη­τή­μα­τα. Έχου­με συ­νεί­δη­ση ότι μιας τέ­τοιας έκτα­σης με­ταρ­ρύθ­μι­ση χρειά­ζε­ται χρόνο, πό­ρους και σχε­δια­σμό. Χρειά­ζε­ται δια­κομ­μα­τι­κή συ­νεν­νό­η­ση και κοι­νω­νι­κή συ­ναί­νε­ση. Γι­΄αυ­τό η με­ταρ­ρύθ­μι­ση δεν εξα­ντλεί­ται σε ένα-δυό χρό­νια, ούτε σε μιά τε­τρα­ε­τία. Είναι έργο πνοής. Κι΄ αυτήν την ευ­θύ­νη ανα­λαμ­βά­νου­με ως κυ­βέρ­νη­ση της αρι­στε­ράς, απέ­να­ντι στην κοι­νω­νία και ει­δι­κό­τε­ρα απέ­να­ντι στη νέα γενιά. Δια­σφα­λί­ζο­ντας το δι­καί­ω­μά της στη μόρ­φω­ση, ανα­βαθ­μί­ζο­ντας το δη­μό­σιο εκ­παι­δευ­τι­κό σύ­στη­μα, δια­μορ­φώ­νο­ντας από σή­με­ρα προ­ϋ­πο­θέ­σεις αξιο­ποί­η­σης του νέου επι­στη­μο­νι­κού δυ­να­μι­κού σε όλες τις βαθ­μί­δες της εκ­παί­δευ­σης. Ως πρώτο βήμα, από την σχο­λι­κή 2016-2017, θα προ­χω­ρή­σου­με σε μό­νι­μους διο­ρι­σμούς χι­λιά­δων εκ­παι­δευ­τι­κών, μετά από μία πε­ντα­ε­τία κατά την οποία απο­χώ­ρη­σαν 30.000 εκ­παι­δευ­τι­κοί και έγι­ναν ου­σια­στι­κά μη­δε­νι­κοί διο­ρι­σμοί.

Η δη­μό­σια χρη­μα­το­δό­τη­ση της εκ­παί­δευ­σης θα απο­τε­λέ­σει βα­σι­κή πα­ρά­με­τρο για τον σχε­δια­σμό της ανά­πτυ­ξης της χώρας. Από την αρχή των μνη­μο­νί­ων τα κον­δύ­λια του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού για την παι­δεία, έχουν υπο­χω­ρή­σει κατά 35,6%. Φέτος, για πρώτη χρο­νιά, στα­μά­τη­σε η πτώση στο 2,8% επί του ΑΕΠ. Αν ίσχυε το με­σο­πρό­θε­σμο πρό­γραμ­μα της κυ­βέρ­νη­σης Σα­μα­ρά, τα κον­δύ­λια θα έπε­φταν στο 2% επί του ΑΕΠ, το 2018. Η κυ­βέρ­νη­ση, θα επι­διώ­ξει να ανα­στρέ­ψει το κα­θο­δι­κό σπι­ράλ της δη­μό­σιας χρη­μα­το­δό­τη­σης, με στόχο τη σύ­γκλι­ση των εκ­παι­δευ­τι­κών δα­πα­νών με τον ευ­ρω­παϊ­κό μέσον όρο, σε συ­νάρ­τη­ση πά­ντο­τε προς την εξέ­λι­ξη των δη­μο­σιο­νο­μι­κών με­γε­θών και της εξό­δου της χώρας από την κρίση.

Στό­χος του Δια­λό­γου είναι να συν­δυά­σει εμπει­ρία και επι­στη­μο­νι­κή γνώση, να αξιο­ποι­ή­σει την διε­θνή εμπει­ρία, ιδιαί­τε­ρα από χώρες που επλή­γη­σαν από την οι­κο­νο­μι­κή κρίση. Πα­ράλ­λη­λα με τον Διά­λο­γο θα προ­χω­ρεί και η δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης της έκ­θε­σης του ΟΟΣΑ για την εκ­παί­δευ­ση.

Το χρο­νο­διά­γραμ­μα του Δια­λό­γου, όπως δό­θη­κε συ­νο­ψί­ζε­ται σε . Από τα μέσα Ια­νουα­ρί­ου έως τα μέσα Μαρ­τί­ου, θα ορ­γα­νω­θούν δη­μό­σιες συ­ζη­τή­σεις για επι­μέ­ρους θέ­μα­τα σε εβδο­μα­διαία βάση. Έως το τέλος Μαρ­τί­ου η Επι­τρο­πή Δια­λό­γου θα έχει κα­ταρ­τί­σει το πρώτο σχέ­διο της Έκ­θε­σης, το οποίο έως το τέλος Απρι­λί­ου θα τεθεί σε δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση. Πα­ράλ­λη­λα, η Επι­τρο­πή Μορ­φω­τι­κών Υπο­θέ­σε­ων της Βου­λής θα προ­χω­ρεί τον δικό της προ­γραμ­μα­τι­σμό, με δια­κομ­μα­τι­κή συ­νεν­νό­η­ση. Στο τέλος Απρι­λί­ου θα συ­ντα­χθεί η Έκ­θε­ση για τις προ­τε­ραιό­τη­τες των αλ­λα­γών στην εκ­παί­δευ­ση, από την οποί­αν θα προ­κύ­ψουν και οι ανα­γκαί­ες νο­μο­θε­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες.

Από την πλευ­ρά του ο πρό­ε­δρος του Εθνι­κού Δια­λό­γου για την παι­δεία Αντώ­νης Λιά­κος τό­νι­σε: “Θα πρέ­πει να πα­ρα­δε­χτού­με ότι η δη­μό­σια εκ­παί­δευ­ση κάθε άλλο παρά δω­ρε­άν και

δη­μό­σια στο σύ­νο­λό της είναι. Τα δί­δα­κτρα πα­ρο­χε­τεύ­ο­νται εκτός των κύ­ριων

εκ­παι­δευ­τι­κών φο­ρέ­ων, σε πα­ρά­πλευ­ρους ιδιω­τι­κούς φο­ρείς. Π.χ. στο πα­νε­πι­στή­μιο δεν

υπάρ­χουν δί­δα­κτρα, αλλά αυτά κα­τα­βάλ­λο­νται στα φρο­ντι­στή­ρια, πριν τα παι­διά

φοι­τή­σουν στο πα­νε­πι­στή­μιο. Πλη­ρώ­νο­νται η εκ­μά­θη­ση των ξένων γλωσ­σών, της μου­σι­κής

και του χορού, αλλά εκτός δη­μό­σιου σχο­λεί­ου. Τέλος η δυα­δι­κό­τη­τα του εκ­παι­δευ­τι­κού

συ­στή­μα­τος, δεν εμπο­δί­ζει να συ­νε­χί­ζει το πα­νε­πι­στή­μιο να λει­τουρ­γεί, στην

πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ή στο φα­ντα­σια­κό, ως μη­χα­νι­σμός κοι­νω­νι­κής ανό­δου, επι­βάλ­λο­ντας ένα

σι­δε­ρέ­νιο ζυγό πάνω στο εκ­παι­δευ­τι­κό σύ­στη­μα συ­νο­λι­κά, αρ­χί­ζο­ντας από το λύ­κειο το

οποίο έχει εκ­μη­δε­νί­σει”.

Ο κ. Λιά­κος τό­νι­σε: οτι “Ενα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα, ίσως το πιο ση­μα­ντι­κό πρό­βλη­μα είναι η απε­λευ­θέ­ρω­ση του Λυ­κεί­ου από τις εξε­τά­σεις στο Πα­νε­πι­στή­μιο. Το πρό­βλη­μα είναι βαθιά κοι­νω­νι­κό. Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα ευ­ρω­παϊ­κά συ­στή­μα­τα, δια­χω­ρί­ζουν τους μα­θη­τές ανα­λό­γως των επι­δό­σε­ών τους από πολύ νωρίς, από την πιο τρυ­φε­ρή ηλι­κία και τους τρο­χιο­δρο­μούν σε πα­ράλ­λη­λα συ­στή­μα­τα. Η απε­λευ­θέ­ρω­ση από το ζυγό των εξε­τά­σε­ων θέτει το κρί­σι­μο ζή­τη­μα της ρι­ζι­κής ανα­δια­μόρ­φω­σης των προ­γραμ­μά­των σπου­δών στο δη­μο­τι­κό και στο Λύ­κειο που θα βάλει

στο κέ­ντρο την ενερ­γο­ποί­η­ση και έρευ­να των μα­θη­τών, την πα­ρα­τή­ρη­ση, την κρι­τι­κή σκέψη

και τις θε­μα­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις, τη βι­βλιο­γρα­φι­κή ανα­ζή­τη­ση, τις ερευ­νη­τι­κές ερ­γα­σί­ες, το

διά­λο­γο και το επι­χεί­ρη­μα μέσα στη τάξη, που θα τους απαλ­λά­ξει από τον κα­τα­κερ­μα­τι­σμό

των επί μέ­ρους μα­θη­μά­των, θα απαλ­λά­ξει από την τυ­ραν­νία του ανα­λυ­τι­κού

προ­γράμ­μα­τος, θα επι­τρέ­ψει τη συ­νερ­γα­σία ανά­με­σα στους εκ­παι­δευ­τι­κούς.

Μια άλλη κα­τα­λυ­τι­κή αλ­λα­γή, που προ­κύ­πτει από αυτή την πρώτη δια­βού­λευ­ση, αφορά το

πρό­βλη­μα της εκ­παί­δευ­σης και της επα­νεκ­παί­δευ­σης των εκ­παι­δευ­τι­κών, τόσο των

δα­σκά­λων όσο και προ­πα­ντός των κα­θη­γη­τών, και σύ­ντο­μα μια επι­τρο­πή θα πα­ρου­σιά­σει

τα πο­ρί­σμα­τά της. Σή­με­ρα οι κα­θη­γη­τές, ως προς το τι δι­δά­σκουν, είναι ηρω­ϊ­κά

αυ­το­δί­δα­κτοι, και συχνά δι­δά­σκουν μα­θή­μα­τα που ου­δέ­πο­τε δι­δά­χτη­καν στο

πα­νε­πι­στή­μιο. Πάνω από 100 ει­δι­κό­τη­τες συ­νω­στί­ζο­νται στα ανα­λυ­τι­κά προ­γράμ­μα­τα.

Αυτά όλα οφεί­λουν να αλ­λά­ξουν, και θα αλ­λά­ξουν μέσω της εκ­παί­δευ­σης του νέου

στε­λε­χι­κού δυ­να­μι­κού της εκ­παί­δευ­σης και την επα­νεκ­παί­δευ­ση των υπη­ρε­τού­ντων.

Ελά­φρυν­ση των προ­γραμ­μά­των στο σχο­λείο, ερευ­νη­τι­κό πνεύ­μα και κα­τα­πο­λέ­μη­ση του

κα­τα­κερ­μα­τι­σμού της γνώ­σης. Ιδιαί­τε­ρα το Λύ­κειο θα συ­ζη­τή­σου­με τη δυ­να­τό­τη­τα τριών

αξό­νων, ένας από τους οποί­ους θα είναι η ισχυ­ρή πα­ρου­σία της Τέ­χνης, ως τρό­που

έκ­φρα­σης, και μά­λι­στα η ει­σα­γω­γή του κι­νη­μα­το­γρά­φου, των πο­λι­τι­σμι­κών σπου­δών, της

με­λέ­της του πο­λι­τι­σμού της ει­κό­νας.

Σύμ­φω­να με τον κ. Λιάκο τρία ση­μεία που ανα­κύ­πτουν και πρέ­πει να διε­ρευ­νη­θούν .

1. Τα οι­κο­νο­μι­κά του πα­νε­πι­στη­μί­ου.

2. Η σχέση το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης με την εκ­παί­δευ­ση. Το εκ­παι­δευ­τι­κό μας σύ­στη­μα

κρί­νε­ται υπερ­βο­λι­κά συ­γκε­ντρω­τι­κό, από την άλλη η αυ­το­διοί­κη­ση αδύ­να­μη και

χωρίς πό­ρους.

3. Η προ­ε­τοι­μα­σία για την PISA και τη διε­θνή αξιο­λό­γη­ση των εκ­παι­δευ­τι­κών

προ­βλη­μά­των της χώρας. Το ζή­τη­μα της αξιο­λό­γη­σης πρέ­πει να πάψει να λει­τουρ­γεί

είτε ως φό­βη­τρο, είτε ως γρα­φειο­κρα­τι­κό βα­ρί­δι και δα­πά­νη χρό­νου, χωρίς να

εξα­σφα­λί­ζει την ανά­δρα­ση και τον ανα­στο­χα­σμό της εκ­παι­δευ­τι­κής μας δου­λειάς.

Η πρώτη αυτή συ­νά­ντη­ση έχει το χα­ρα­κτή­ρα brain storming. Θα ακο­λου­θή­σει τις

επό­με­νες μέρες η σύ­γκλι­ση επι­τρο­πών και ομά­δων ερ­γα­σί­ας. Στις δρα­στη­ριό­τη­τες της

επι­τρο­πής δια­λό­γου πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται ο κόμ­βος που ανέ­βη­κε, δη­μό­σιες συ­ζη­τή­σεις σε

εβδο­μα­διαία βάση, ει­δι­κές ημε­ρί­δες, ερ­γα­σία των επι­τρο­πών. Ο Ια­νουά­ριος είναι ο

μήνας της διε­ρεύ­νη­σης. Ο Φε­βρουά­ριος θα είναι ο μήνας της σύ­ντα­ξης των προ­τά­σε­ων.

Ο Μάρ­τιος ο μήνας που οι προ­τά­σεις αυτές θα τε­θούν σε δια­βού­λευ­ση και θα

συ­να­χθούν τα συ­μπε­ρά­σμα­τα. Τέλος ο Απρί­λιος θα είναι ο μήνας της σύ­ντα­ξης των

προ­τά­σε­ων.

protothema.gr