Στον “παλμογράφο” η εμπιστοσύνη των καταθετών για την άρση των capital controls

Οδικό χάρτη για την περαι­τέρω χαλά­ρωση των capital controls έως την πλήρη άρση τους, θα δημο­σιεύ­σουν τον Ιανουά­ριο 2017 η Τράπεζα της Ελλάδος και το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών.

Η πλήρης άρση των κεφα­λαια­κών περιο­ρι­σμών που τέθηκαν σε ισχύ στις 29 Ιουνίου 2015, απο­τε­λεί κεντρικό στόχο για κυβέρ­νηση και ΤτΕ μετά την ολο­κλή­ρωση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης και υπό την προσ­δο­κία θετικών εξε­λί­ξεων στο μέτωπο κινή­σεων ελά­φρυν­σης του χρέους και συμ­με­το­χής της χώρας στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης της ΕΚΤ.

Στον ευνοϊκό αντί­κτυπο που θα επι­φέ­ρουν στην ψυχο­λο­γία της αγοράς  οι ανωτέρω προσ­δο­κώ­με­νες εξε­λί­ξεις, θα επεν­δυ­θούν οι προ­σπά­θειες για την ενί­σχυση της ρευ­στό­τη­τας των τρα­πε­ζών μέσω της επι­στρο­φής κατα­θέ­σεων, πρω­τί­στως αυτών που βρί­σκο­νται κάτω από το στρώμα.

Δεδο­μέ­νου, όμως, ότι το μείζον για να επι­στρέ­ψουν οι κατα­θέ­σεις στις τρά­πε­ζες είναι όχι απλά η καλύ­τερη ψυχο­λο­γία, αλλά η εμπι­στο­σύνη των κατα­θε­τών, η “στάθμη” της τελευ­ταίας θα αρχίσει να αξιο­λο­γεί­ται συστη­μα­τικά. Μάλιστα, η ΤτΕ πρό­κει­ται να ανα­θέ­σει σε εμπει­ρο­γνώ­μονα τη διε­ξα­γωγή έρευνας για την αξιο­λό­γηση της εμπι­στο­σύ­νης των κατα­θε­τών και τις επι­πτώ­σεις των κεφα­λαια­κών ελέγχων στην οικο­νο­μία, η οποία θα είναι έτοιμη τον προσεχή Μάρτιο, με στόχο να δια­σφα­λι­στεί ότι το timing της περαι­τέρω χαλά­ρω­σης των capital controls, και πόσω μάλλον το χρονικό σημείο της πλήρους άρσης τους, δεν θα απει­λή­σουν με νέα κατα­θε­τική αιμορ­ρα­γία τις τρά­πε­ζες.

Όπως έχει επι­ση­μά­νει το Capital.gr, η χαλά­ρωση των capital controls τουπερα­σμέ­νου Ιουλίου, οπότε απε­λευ­θε­ρώ­θηκε πλήρως από περιο­ρι­σμούς δια­κί­νη­σης το “νέο” χρήμα, δεν απέδωσε τα ανα­με­νό­μενα, αφενός λόγω αβε­βαιό­τη­τας και έλλει­ψης εμπι­στο­σύ­νης, αφε­τέ­ρου λόγω των επαχθών φορο­λο­γι­κών βαρών που καλύ­πτο­νται από τις απο­τα­μιεύ­σεις. Έτσι, οι πραγ­μα­τι­κές κατα­θέ­σεις που έχουν παρα­μεί­νει στις τρά­πε­ζες από όσες επα­νήλ­θαν από τον Ιούλιο, δεν ξεπερ­νούν τα 500 εκατ. ευρώ.

Οι τρα­πε­ζί­τες εκτι­μούν ότι εάν επι­τευ­χθεί η απο­κα­τά­σταση της εμπι­στο­σύ­νης στις προ­ο­πτι­κές της ελλη­νι­κής Οικο­νο­μίας και δια­μορ­φω­θεί φιλικό επι­χει­ρη­μα­τικό κλίμα, – συν­θή­κες απα­ραί­τη­τες για την οικο­νο­μική ανά­καμψη -, θα διευ­κο­λυν­θεί η μείωση των επι­το­κίων και των υψηλών πριμ κιν­δύ­νου που πλη­ρώ­νει σήμερα η χώρα για άντληση κεφα­λαίων από τις διε­θνείς αγορές.

Παράλ­ληλα, θα ενθαρ­ρυν­θεί η επι­στροφή στις τρά­πε­ζες μεγάλου ύψους απο­τα­μιεύ­σεων, απο­θη­σαυ­ρι­σμέ­νων σήμερα σε τρα­πε­ζο­γραμ­μά­τια και σε άλλες μορφές κατα­θέ­σεων και επεν­δύ­σεων που διέρ­ρευ­σαν στο εξω­τε­ρικό. Με την πλήρη απο­κα­τά­σταση ομαλών συν­θη­κών και ανα­πτυ­ξια­κών προ­ο­πτι­κών στην Οικο­νο­μία και τις αγορές και την απο­κα­τά­σταση της εμπι­στο­σύ­νης στις προ­ο­πτι­κές της ελλη­νι­κής Οικο­νο­μίας, οι τρα­πε­ζί­τες εκτι­μούν πως κατα­θέ­σεις 25 δις. ευρώ ( ποσό που κρί­νε­ται ανα­γκαίο για την επα­να­φορά του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος σε ομαλή λει­τουρ­γία), θα μπο­ρού­σαν να επι­στρέ­ψουν σε διά­στημα 18-24 μηνών.

Σημειώ­νε­ται ότι συνο­λικά από την αρχή της κρίσης, η χώρα έχει απω­λέ­σει κατα­θέ­σεις 124 δισ. ευρώ.

Οι κατα­θέ­σεις στην Ελλάδα άρχισαν να φθίνουν από τα υψηλά του Ιουνίου του 2009 όταν προ­σέγ­γι­ζαν τα 246,6 δισ. ευρώ, καθώς η παγκό­σμια κρίση εισέ­βαλε για τα καλά και στη χώρα και μετα­τρά­πηκε σε ελλη­νική κρίση. Τον Μάιο 2011 ο πήχυς των κατα­θέ­σεων έπεσε στα  200 δισ. ευρώ και από τον Αύγου­στο της ίδιας χρονιάς η κατρα­κύλα επι­τα­χύν­θηκε. Το μεγάλο πλήγμα στις κατα­θέ­σεις ήρθε το 2012 με τις διπλές εκλογές Μαίου – Ιουνίου, οπότε οι κατα­θέ­τες απέ­συ­ραν κατα­θέ­σεις 16,64 δισ. ευρώ για τις οποίες χρειά­στηκε ο ανε­φο­δια­σμός των τρα­πε­ζών με έκτα­κτες χρη­μα­τα­πο­στο­λές από την ΕΚΤ.

Από τον Δεκέμ­βριο του 2014, με την τριπλή προ­ε­δρική εκλογή, τις βου­λευ­τι­κές εκλογές, την αλλαγή κυβέρ­νη­σης και την έναρξη παρα­τε­τα­μέ­νων δια­βου­λεύ­σεων με τους εταί­ρους, ξεκί­νησε το δεύτερο και μεγα­λύ­τερο πλήγμα στις κατα­θέ­σεις. Ως απο­τέ­λε­σμα, στο διά­στημα από τον Δεκέμ­βριο του 2014 μέχρι τον Ιούνιο του 2015, οπότε επι­βλή­θη­καν τα capital controls, έφυγαν από τις τρά­πε­ζες κατα­θέ­σεις 42,7 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 1/3 των κατα­θέ­σεων, ύψους 116 δισ. ευρώ, που χάθηκαν στη διάρ­κεια της εξα­ε­τίας (Ιούνιος 2009 – Ιούνιος 2015).

Στη διάρ­κεια της εξα­ε­τούς κρίσης, η πτώση των κατα­θέ­σεων δεν ακο­λού­θησε ένα συνεχή κατή­φορο. Υπήρξε ένα μεγάλο κύμα εκροής μέχρι και τον Ιούνιο του 2012, αλλά μετά ακο­λού­θησε μία φάση ανά­κτη­σης αρχικά και στη συνέ­χεια στα­θε­ρο­ποί­η­σης των κατα­θέ­σεων. Είναι το διά­στημα Ιουλίου 2012 – Νοεμ­βρίου 2014, δηλαδή η περί­ο­δος αμέσως μετά την απο­κα­τά­σταση πολι­τι­κής ηρεμίας και εφαρ­μο­γής του συμ­φω­νη­μέ­νου με τους δανει­στές προ­γράμ­μα­τος μέχρι την εκ νέου πολι­τική αβε­βαιό­τητα που ξεκί­νησε τον Δεκέμ­βριο 2014.

Στο μεσο­διά­στημα της ηρεμίας κατα­γρά­φη­καν εισροές ύψους 12,1 δισ. ευρώ από τις εγχώ­ριες επι­χει­ρή­σεις και τα νοι­κο­κυ­ριά, ποσό προ­σαυ­ξη­μένο κατά 8% από τα υπό­λοιπα του Ιουνίου 2012.

Η νέα φάση εκροών από τον Δεκέμ­βριο του 2014 μέχρι την επιβολή των capital controls τον Ιούνιο 2015 δια­φο­ρο­ποι­ή­θηκε ουσια­στικά από το πρώτο κύμα φυγής κατα­θέ­σεων, καθώς οι εκροές παρέ­μει­ναν κατά τα 2/3 εντός Ελλάδος, σε αντί­θεση με την φυγή στο εξω­τε­ρικό που σημειώ­θηκε την περίοδο 2009 – 2012.

.capital.gr