Φορολόγηση αναλήψεων μετρητών για μείωση της φοροδιαφυγής-Πληρωμή με κάρτα ακόμη και σε περίπτερα

Φορο­λό­γηση των ανα­λή­ψεων μετρη­τών προ­βλέ­πει ριζο­σπα­στική πρόταση που έχουν επε­ξερ­γα­στεί τρά­πε­ζες ως δρα­στικό μέτρο για τον περιο­ρι­σμό της φορο­δια­φυ­γής. Η κεντρική ιδέα είναι να ενι­σχυ­θούν με κάθε τρόπο οι ηλε­κτρο­νι­κές συναλ­λα­γές και παράλ­ληλα να υιο­θε­τη­θούν σειρά μέτρων και αντι­κι­νή­τρων που θα κατα­στή­σουν ασύμ­φορη και ακριβή τη χρήση μετρη­τών.

Στη δέσμη προ­τά­σεων που έχουν υπο­βά­λει συστη­μι­κές τρά­πε­ζες στην κυβέρ­νηση, αλλά και σε προη­γού­με­νες περι­λαμ­βά­νο­νται:

• Υπο­χρε­ω­τική χρήση καρτών ή άλλων ηλε­κτρο­νι­κών δικτύων για κάθε συναλ­λαγή σε επαγ­γέλ­ματα όπου υπάρ­χουν ισχυρές ενδεί­ξεις φορο­δια­φυ­γής ή χρη­σι­μο­ποιού­νται τα μετρητά ως κύριο μέσο συναλ­λα­γών.

• Υπο­χρε­ω­τική χρήση καρτών ή ηλε­κτρο­νι­κών δικτύων για συναλ­λα­γές από κάποιο ποσό και πάνω.

• Ανα­μόρ­φωση φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος με την καθιέ­ρωση συστή­μα­τος εσόδων – εξόδων. Τα νοι­κο­κυ­ριά ή οι επαγ­γελ­μα­τίες θα φορο­λο­γού­νται μόνο για το ποσό του εισο­δή­μα­τος που δεν κατα­να­λώ­θηκε. Ετσι επαγ­γελ­μα­τίες και νοι­κο­κυ­ριά θα έχουν ισχυρό κίνητρο να ζητούν απο­δεί­ξεις για την παρα­μι­κρή δαπάνη προ­κει­μέ­νου να αυξή­σουν τα έξοδά τους και να περιο­ρί­σουν τον τελικό φόρο.

• Σύνδεση του αφο­ρο­λό­γη­του ποσού με δαπάνες που πραγ­μα­το­ποιού­νται μέσω καρτών.

• Υπο­χρέ­ωση όλων των επι­χει­ρή­σεων, ανε­ξαρ­τή­τως μεγέ­θους, να κατα­βά­λουν ηλε­κτρο­νικά κάθε μισθο­δο­σία.

Ετσι θα απο­τυ­πώ­νε­ται άμεσα ποιες επι­χει­ρή­σεις δεν είναι συνε­πείς προς τους εργα­ζο­μέ­νους αλλά και σε σχέση με τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές.

Σύμφωνα με επι­τε­λικά στελέχη τρα­πε­ζών, η χρήση μετρη­τών ευνοεί τη φορο­δια­φυγή και ο μόνος απο­τε­λε­σμα­τι­κός τρόπος για τον περιο­ρι­σμό της είναι η δρα­στική μείωση των μετρη­τών στην οικο­νο­μία. Θα πρέπει, τονί­ζουν, να καθιε­ρω­θούν αντι­κί­νη­τρα και έξοδα στη χρήση μετρη­τών, καθι­στώ­ντας το ένα ασύμ­φορο μέσο συναλ­λα­γών.

Στο πλαίσιο αυτό, στις προ­τά­σεις που έχουν επε­ξερ­γα­στεί και προ­ω­θή­σει στην κυβέρ­νηση τρά­πε­ζες περι­λαμ­βά­νε­ται και η επιβολή φόρου στις ανα­λή­ψεις μετρη­τών. Το σκε­πτικό είναι ότι τα μετρητά διο­χε­τεύ­ο­νται σε μεγάλο βαθμό ή μπορούν να διο­χε­τευ­θούν εύκολα στη «μαύρη» οικο­νο­μία. Ετσι η επιβολή φορο­λο­γι­κού συντε­λε­στή στις ανα­λή­ψεις θα περιό­ριζε δρα­στικά τη χρήση των μετρη­τών και κατ’ επέ­κταση τη φορο­δια­φυγή.

Η παρα­οι­κο­νο­μία στη χώρα μας εκτι­μά­ται ότι κινεί­ται στα επίπεδα των 40 δισ. ευρώ και τα δια­φυ­γό­ντα φορο­λο­γικά έσοδα υπο­λο­γί­ζο­νται σε περίπου 15 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με στελέχη τρα­πε­ζών, η επιβολή των κεφα­λαια­κών περιο­ρι­σμών προ­κά­λεσε μεγάλες και μακρο­πρό­θε­σμες επι­πτώ­σεις στην οικο­νο­μία και τις επι­χει­ρή­σεις, ωστόσο δημιουρ­γεί χρυσή ευκαι­ρία για την καθο­λική καθιέ­ρωση των ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών και τον δρα­στικό περιο­ρι­σμό των μετρη­τών, κάτι που θα έχει θεμα­τικά απο­τε­λέ­σματα στη μείωση της φορο­δια­φυ­γής.

Αν η φορο­δια­φυγή περιο­ρι­στεί κατά το 1/3 από τα σημε­ρινά επίπεδα, τότε τα φορο­λο­γικά έσοδα θα αυξη­θούν κατά 5 δισ. ευρώ ετησίως, ποσό διπλά­σιο του ΕΝΦΙΑ. Μια τέτοια αύξηση των φορο­λο­γι­κών εσόδων θα επέ­τρεπε στην κυβέρ­νηση να επι­τύ­χει με άνεση τους δημο­σιο­νο­μι­κούς στόχους για τους οποίους έχει δεσμευ­θεί και μάλιστα με παράλ­ληλη μείωση των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών, κίνηση που θα είχε πολ­λα­πλα­σια­στι­κές θετικές συνέ­πειες στην οικο­νο­μία. Επι­πλέον, η κατα­γραφή στην επίσημη οικο­νο­μία του 1/3 της παρα­οι­κο­νο­μίας θα οδη­γούσε σε αύξηση του ΑΕΠ κατά 13 δισ. ευρώ!

Τα βάρη σε λίγους

Ασφαλώς αν υλο­ποιού­νταν τολ­μη­ρές κινή­σεις, όπως η φορο­λό­γηση των ανα­λή­ψεων ή η φορο­λό­γηση βάσει του συστή­μα­τος έσοδα – έξοδα, η φορο­δια­φυγή θα μπο­ρούσε να περιο­ρι­στεί ακόμα περισ­σό­τερο με ακόμα πιο θετική επί­δραση στα έσοδα και την οικο­νο­μική εικόνα της χώρας. Αυτή τη στιγμή ένα μικρό μέρος μισθω­τών με σχετικά υψηλές αμοιβές επω­μί­ζε­ται το μεγα­λύ­τερο μέρος των φόρων. Σε σύνολο 5.890.000 φορο­λο­γου­μέ­νων, οι 4.800.000 δηλώ­νουν εισό­δημα χαμη­λό­τερο των 15.000 ευρώ (εκ των οποίων τα 3,7 εκατ. εισό­δημα μικρό­τερο των 4.000 ευρώ ετησίως). Ετσι 1.000.000 φορο­λο­γού­με­νοι (και ειδικά οι 550.000 που δηλώ­νουν πάνω από 35.000 ευρώ ετησίως) είναι αυτοί που συνει­σφέ­ρουν το μεγα­λύ­τερο μέρος των φόρων κρα­τώ­ντας όρθια τη χώρα.

Πληρωμή με κάρτα ακόμη και σε περί­πτερα

Πριν από την επιβολή των αντι­κι­νή­τρων στη χρήση μετρη­τών θα πρέπει να υπάρξει μια εκτε­τα­μένη προ­σπά­θεια για την ένταξη κάθε κατα­στή­μα­τος και κάθε συναλ­λα­γής σε ηλε­κτρο­νικά δίκτυα. Οι κάρτες –πιστω­τι­κές και χρε­ω­στι­κές– αλλά και οι νέας τεχνο­λο­γίας που επι­τρέ­πουν τις ανέ­πα­φες συναλ­λα­γές για μικρο­ποσά, καθώς και το κινητό τηλέ­φωνο θα πρέπει να μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν ακόμα και για την πιο μικρή συναλ­λαγή από την αγορά εφη­με­ρί­δας στο περί­πτερο μέχρι εισι­τή­ριο λεω­φο­ρείου. Χρη­σι­μο­ποιώ­ντας κον­δύ­λια ΕΣΠΑ, θα μπο­ρούσε ακόμα και η πιο μικρή επι­χεί­ρηση ή ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας να απο­κτή­σει χωρίς κόστος μηχα­νή­ματα POS, ώστε να μην υπάρχει καμία σχετική δικαιο­λο­γία. Επι­πλέον, πρέπει να εξη­γη­θεί σε όλους όσους δεν επι­θυ­μούν να χρη­σι­μο­ποιούν πιστω­τική κάρτα ότι για κάθε συναλ­λαγή μπορούν να χρη­σι­μο­ποιούν χρε­ω­στι­κές κάρτες. Σημειώ­νε­ται ότι μέσω Internet banking μπορεί σήμερα κανείς να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει ανά πάσα στιγμή σχεδόν το σύνολο των τρα­πε­ζι­κών συναλ­λα­γών: από μετα­φο­ρές χρη­μά­των, μέχρι την πληρωμή λογα­ρια­σμών και την αγορά μετοχών ή επεν­δυ­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων.