Το Αιγαίο Πέλαγος και οι «Φρουροί» του

Το kathimerini.gr με­τα­φέ­ρει τη ζωή σε ένα πο­λε­μι­κό πλοίο

«Εχου­με γη και πα­τρί­δα όσο έχου­με πλοία στη θά­λασ­σα». Με τη θρυ­λι­κή φράση του Θε­μι­στο­κλή, 2.502 χρό­νια μετά τη Ναυ­μα­χία της Σα­λα­μί­νας, το Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό διαιω­νί­ζει το «Μέγα το της θα­λάσ­σης κρά­τος». Πώς είναι όμως η ζωή σε ένα πο­λε­μι­κό πλοίο; Με τους «Φρου­ρούς του Αι­γαί­ου», και με την έγκρι­ση του αρ­χη­γού ΓΕΝ Αντι­ναύ­αρ­χου Στυ­λια­νού Πε­τρά­κη ΠΝ, δια­σχί­σα­με το αγα­πη­μέ­νο Αρ­χι­πέ­λα­γος των ποι­η­τών και των ζω­γρά­φων, πα­ρα­κο­λου­θή­σα­με ασκή­σεις και ανά­με­σα σε «άρι­στον» και βρα­δι­νό μι­λή­σα­με με τους αξιω­μα­τι­κούς μας για τη ζωή στη θά­λασ­σα.

Περ­νάς την «πα­σα­ρέ­λα» και πατάς στο κα­τά­στρω­μα. Αμέ­σως νιώ­θεις σα να βρί­σκε­σαι σε ένα… κι­νού­με­νο κομ­μά­τι της Ελ­λά­δος. Πα­ντού υπάρ­χουν ελ­λη­νι­κές ση­μαί­ες και ει­κό­νες που σχε­τί­ζο­νται με τη χώρα και την ιστο­ρία της. Το Πλοίο Γε­νι­κής Υπο­στή­ρι­ξης «Ατλας 1», σε σχέση με τα υπό­λοι­πα πλοία του Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού, μπο­ρεί να δια­φέ­ρει από τα άλλα ως προς την κα­τα­σκευή αλλά η απο­στο­λή είναι κοινή: η φύ­λα­ξη των «Θερ­μο­πυ­λών» του Αι­γαί­ου.

Ο «Άτλας 1» δεν ξε­κί­νη­σε την… κα­ριέ­ρα του ως πο­λε­μι­κό πλοίο αλλά ως σκά­φος που υπο­στή­ρι­ζε πλατ­φόρ­μες εξό­ρυ­ξης πε­τρε­λαί­ου στη Βό­ρεια θά­λασ­σα. Το 2019 αγο­ρά­στη­κε από το Ίδρυ­μα Π. Λα­σκα­ρί­δης και δω­ρί­στη­κε στο Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό. Με συ­νο­λι­κό μήκος 70,40 μ., κα­θα­ρό εκτό­πι­σμα 3.010 τόνων και μέ­γι­στο εκτό­πι­σμα 5.297 τόνων θα μπο­ρού­σε να χα­ρα­κτη­ρι­στεί ένας… Τι­τά­νας. Ίσως και γι­΄αυ­τό οι «νονοί» του το βά­φτι­σαν Άτλα­ντα διότι μπο­ρεί να υπο­μέ­νει και να τολ­μά­ει τα πάντα. Δια­θέ­τει δύο πο­λυ­βό­λα και η απο­στο­λή του είναι η εφο­δια­στι­κή υπο­στή­ρι­ξη των Μο­νά­δων Κρού­σε­ων του Αρ­χη­γεί­ου Στό­λου, δη­λα­δή των φρε­γα­τών, των πυ­ραυ­λα­κά­των και των κα­νο­νιο­φό­ρων. Σαν ένας σύγ­χρο­νος Άτλα­ντας κου­βα­λά­ει τη… γη δίπλα σε μία Μο­νά­δα Κρού­σης. Και ας το απο­κα­λούν κά­ποιοι, χα­ρι­το­λο­γώ­ντας, «κρουα­ζιε­ρό­πλοιο» καθώς η δια­φο­ρε­τι­κή αρ­χι­κή χρήση το εφο­δί­α­σε με ανέ­σεις που δεν βρί­σκεις σε πο­λε­μι­κά.

Η φράση «τάξη και πει­θαρ­χία» λαμ­βά­νει «σάρκα και οστά» πάνω σε ένα πο­λε­μι­κό πλοίο. Τα πάντα λει­τουρ­γούν με πρω­τό­κολ­λο και ακρί­βεια… ελ­βε­τι­κού ρο­λο­γιού. Όταν ση­κώ­νε­ται η άγκυ­ρα ξε­κι­νά­ει η απο­στο­λή. «Το πλοίο βρί­σκε­ται πάντα σε ετοι­μό­τη­τα γιατί είναι πο­λε­μι­κό και πρέ­πει να είναι ικανό για να αντι­με­τω­πί­σει οτι­δή­πο­τε στο πλαί­σιο της δια­τα­χθεί­σας απο­στο­λής», δή­λω­σε στο kathimerini.gr ο αντι­πλοί­αρ­χος και κυ­βερ­νή­της του πλοί­ου Γρ. Μπ.

Ακόμα και όταν το θερ­μό­με­τρο δεί­χνει καύ­σω­να, οι αξιω­μα­τι­κοί, οι υπα­ξιω­μα­τι­κοί και οι ναύ­τες που υπη­ρε­τούν στον Άτλα­ντα αλλά και σε άλλα πο­λε­μι­κά πλοία φο­ρά­νε στο­λές. Για τις στο­λές υπάρ­χει κα­νο­νι­σμός και κάθε πε­ρί­στα­ση επι­βάλ­λει δια­φο­ρε­τι­κή. Άλλη θα φο­ρέ­σουν εν πλω και άλλη στην «εν όρμω υπη­ρε­σία» (όταν το πλοίο είναι δε­μέ­νο). Ελά­χι­στα λεπτά μετά την επι­βί­βα­σή μας στο σκά­φος και, αφού μας ενη­με­ρώ­νουν για τους χώ­ρους όπου μπο­ρού­με να κι­νού­μα­στε, η άγκυ­ρα ση­κώ­νε­ται και η απο­στο­λή αρ­χί­ζει. Από τον Ναό του Πο­σει­δώ­να, παρέα με τους «Φρου­ρούς του Αι­γαί­ου», θα «κρο­σά­ρου­με» το ομη­ρι­κό Πέ­λα­γος και θα φτά­σου­με στη Χίο. «Κάθε πλους απο­τε­λεί μία ευ­και­ρία για εκ­παί­δευ­ση. Πρέ­πει να εκ­με­ταλ­λευό­μα­στε κάθε στιγ­μή ώστε να βρι­σκό­μα­στε στην κα­τά­στα­ση που θέ­λου­με. Αυτό γί­νε­ται με τα αγή­μα­τα βλα­βών για την αντι­με­τώ­πι­ση πυρ­κα­γιάς ή διαρ­ρο­ής αλλά και για τα άλλα έκτα­κτα συμ­βά­ντα που θα κλη­θεί να αντι­με­τω­πί­σει το πλοίο», μας είπε ο Κυ­βερ­νή­της, ο οποί­ος πα­ρό­λο που είναι από την Αλε­ξαν­δρού­πο­λη «έσπα­σε» την… πα­ρά­δο­ση και αντί για τις δυ­νά­μεις ξηράς επέ­λε­ξε το ναυ­τι­κό.

Οι δε­ξιό­τοι­χοι, οι αρι­στε­ρό­τοι­χοι και το πρω­τό­κολ­λο

Το χρώμα του λυ­κό­φω­τος, φαιό, κυ­ριαρ­χεί στο πλοίο. Από το επί­στε­γο κα­τευ­θυ­νό­μα­στε στο πρό­στε­γο και φτά­νου­με στη γέ­φυ­ρα. Εάν το μη­χα­νο­στά­σιο απο­τε­λεί την καρ­δία του πλοί­ου εκεί βρί­σκε­ται ο εγκέ­φα­λος. Τα μάτια των αξιω­μα­τι­κών και των υπα­ξιω­μα­τι­κών υπη­ρε­σί­ας βρί­σκο­νται συ­νε­χώς στη θά­λασ­σα ή στους υπο­λο­γι­στές. Τα λόγια είναι λίγα, λι­γό­τε­ρα και από τα τυ­πι­κά. Σε συ­νή­θη πλου υπάρ­χουν εξά­ω­ρες βάρ­διες και στο κάθε μέλος του πλη­ρώ­μα­τος αντι­στοι­χούν δύο εξά­ω­ρα υπη­ρε­σί­ας στο ει­κο­σι­τε­τρά­ω­ρο, σύμ­φω­να με την τοι­χαρ­χία (τοι­χαρ­χί­ες: το πλή­ρω­μα διαι­ρεί­ται σε αρι­στε­ρό­τοι­χους και δε­ξιό­τοι­χους βάσει του ση­μεί­ου του πλοί­ου όπου βρί­σκε­ται η κου­κέ­τα τους). Τις υπό­λοι­πες ώρες ξε­κου­ρά­ζο­νται. Αυτό συμ­βαί­νει σε κα­νο­νι­κές συν­θή­κες πλου. Σε ασκή­σεις ή σε κα­τά­στα­ση έντα­σης όλο το πλή­ρω­μα τί­θε­ται σε παμ­φυ­λα­κή (σε θέ­σεις μάχης). Τότε, το κάθε μέλος του πλη­ρώ­μα­τος ασχο­λεί­ται με το αντι­κεί­με­νό του. Σε μία πυ­ραυ­λά­κα­το ή φρε­γά­τα, π.χ., οι ασκή­σεις είναι για την αντι­με­τώ­πι­ση απει­λής από άλλα πλοία, ιπτά­με­να μέσα ή υπο­βρύ­χια.

Το ρολόι δεί­χνει ότι κο­ντεύ­ει 1.30 και οι αξιω­μα­τι­κοί μας ενη­με­ρώ­νουν ότι πρέ­πει να πάμε για φα­γη­τό. Το πρό­γραμ­μα σε ένα πο­λε­μι­κό πλοίο τη­ρεί­ται με ακρί­βεια δευ­τε­ρο­λέ­πτου. Το πρω­ι­νό σερ­βί­ρε­ται από τις 07.30 έως τις 08.30, το άρι­στον (με­ση­με­ρια­νό) από τις 13.30 έως τις 14.30 και το δεί­πνο από τις 19.30 έως τις 20.30. Για τη βρα­δι­νή βάρ­δια (02.00-08.00), από τις 01.30 μέχρι τις 02.30 ο μά­γει­ρας θα με­ρι­μνή­σει για κάτι ελα­φρύ (σούπα ή ρυ­ζό­γα­λο). Οι αξιω­μα­τι­κοί θα φάνε στο «καρέ αξιω­μα­τι­κών», οι υπα­ξιω­μα­τι­κοί στο «καρέ υπα­ξιω­μα­τι­κών». Ιε­ραρ­χία και πρω­τό­κολ­λο πα­ντού. Ακόμα και η επι­λο­γή του θυ­ρε­ού ενός σκά­φους προ­βλέ­πε­ται με συ­γκε­κρι­μέ­νη δια­τα­γή.

Κατά τη διάρ­κεια του φα­γη­τού, ο Κυ­βερ­νή­της Γρ. Μπ. και ο Ύπαρ­χος Πλω­τάρ­χης Γ.Σ. μας μι­λά­νε για την με­γά­λη οι­κο­γέ­νεια που απο­τε­λεί ένα πο­λε­μι­κό πλοίο. «Είναι μία οι­κο­γέ­νεια 40 ατό­μων. Πρέ­πει να φρο­ντί­σεις να είναι καλά, να περ­νά­νε καλά και να επι­λύ­εις κάθε πρό­βλη­μα πριν εκ­δη­λω­θεί ώστε μία απο­στο­λή να ολο­κλη­ρω­θεί επι­τυ­χώς. Εύ­κο­λες απο­στο­λές δεν υπάρ­χουν. Πρέ­πει να εξα­σφα­λί­σεις ότι η εκ­παί­δευ­ση έχει γίνει σωστά ώστε και η απο­στο­λή να είναι εύ­κο­λη. Ένα σκά­φος μπο­ρεί να μεί­νει εκτός βάσης ακόμα και για έξι μήνες», υπο­γράμ­μι­σε ο Κυ­βερ­νή­της του «Ατλα­ντα».

Τη συ­ζή­τη­ση δια­κό­πτει ο ήχος μιας σει­ρή­νας και η ανα­κοί­νω­ση για φωτιά στο σκά­φος. Σε δευ­τε­ρό­λε­πτα οι πά­ντες είναι στις θέ­σεις τους. Το αρ­χι­κό ξάφ­νια­σμά μας το αντι­κα­θι­στά το χα­μό­γε­λο όταν κα­τα­λα­βαί­νου­με ότι πρό­κει­ται για άσκη­ση. Το πλή­ρω­μα όμως εκτε­λεί όλες τις κι­νή­σεις, ακόμα και τη με­τα­φο­ρά «τραυ­μα­τία», σα να πρό­κει­ται για ένα αλη­θι­νό πε­ρι­στα­τι­κό.

Το με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό του πλη­ρώ­μα­τος απο­τε­λεί­ται από μό­νι­μο προ­σω­πι­κό. Ανά­με­σά τους υπάρ­χουν και γυ­ναί­κες. «Στα πε­ρισ­σό­τε­ρα πλοία τα πλη­ρώ­μα­τα είναι μικτά. Ακόμα δεν υπάρ­χει γυ­ναί­κα κυ­βερ­νή­της αλλά εί­μα­στε κοντά», τό­νι­σε ο Κυ­βερ­νή­της.

Το λυ­κό­φως δίνει γκρι χρώμα στο Αι­γαίο σα να θέλει να σμί­ξει με το φαιό του πλοί­ου. Τα φώτα στη γέ­φυ­ρα σβή­νουν και ο «Άτλας 1» βυ­θί­ζε­ται στο σκο­τά­δι. Όμως, οι «Φρου­ροί του Αι­γαί­ου» είναι εκεί…

Πηγή kathimerini.gr

Σπυ­ρι­δού­λα Σπα­νέα