Τουρισμός: Τα μηνύματα για το θέρος και οι «ακίδες» προβληματισμού

Το κό­στος αε­ρο­πο­ρι­κών ει­σι­τη­ρί­ων, η ύφεση στη Γερ­μα­νία και η γε­νι­κό­τε­ρη πο­ρεία επι­το­κί­ων και πλη­θω­ρι­σμού σε με­γά­λες για την Ελ­λά­δα αγο­ρές, η «χα­λα­ρή» πο­ρεία κρα­τή­σε­ων για ακρι­βά κα­τα­λύ­μα­τα σε ώρι­μους προ­ο­ρι­σμούς, όπως η Μύ­κο­νος και η Κρήτη, αλλά και η πάγια, τα τε­λευ­ταία έτη, αδυ­να­μία για μια πιο δυ­να­μι­κή εκ­κί­νη­ση της σεζόν θέ­τουν «ακί­δες» προ­βλη­μα­τι­σμού εν όψει της έλευ­σης του θέ­ρους για τον Ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό.

Μια άλλη πα­ρά­με­τρος, που προ­βλη­μα­τί­ζει καθώς δεν έδωσε «ορμή» το Μάιο, που είναι ένας μήνας απα­ραί­τη­τος για να δοθεί «καύ­σι­μο» για τη συ­νέ­χεια, είναι και ο και­ρός. Παρά ταύτα , οι γε­νι­κό­τε­ρες εν­δεί­ξεις είναι θε­τι­κές, με βάση όσα ανα­φέ­ρουν πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς, που επι­ση­μαί­νουν το ότι και φέτος οι κρα­τή­σεις της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής, αλλά και η πο­ρεία του του­ρι­σμού της Αθή­νας, θα δώ­σουν τον τόνο.

Επο­χι­κό­τη­τα

Και πάλι, βέ­βαια, η επο­χι­κό­τη­τα θα είναι ο κα­νό­νας. Όπως φαί­νε­ται, το τρίτο τρί­μη­νο του έτους ανα­μέ­νε­ται να είναι η «ναυαρ­χί­δα» για την υπέρ­βα­ση των στό­χων που έχουν τεθεί με το κύρια δια­κύ­βευ­μα, βέ­βαια, να είναι τα έσοδα. Βέ­βαια, η φέ­ρου­σα δυ­να­τό­τη­τα των προ­ο­ρι­σμών, αλλά και τα δε­δο­μέ­να από τις πτή­σεις, που κι­νού­νται πε­ρί­που στα περ­σι­νά επί­πε­δα δε δί­νουν «χώρο» για  εκτι­μή­σεις εκτό­ξευ­σης ει­σπρά­ξε­ων, ει­δι­κά εάν αυτές μπουν και σε “κρη­σά­ρα” απο­πλη­θω­ρι­σμέ­νων τιμών.

Πτή­σεις στην κο­ρύ­φω­ση της σεζόν

Να ση­μειω­θεί ότι με βάση το Air Data Tracker, τον  ψη­φια­κό κόμβο του ΙΝ­ΣΕ­ΤΕ για την ανά­λυ­ση δε­δο­μέ­νων ει­σερ­χό­με­νων διε­θνών πτή­σε­ων, το σύ­νο­λο των δια­θέ­σι­μων αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων για τη θε­ρι­νή σεζόν (27/3 – 29/10) ανέρ­χε­ται σε σχε­δόν 25 εκατ., με αύ­ξη­ση +2,2% σε σχέση με την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο πέ­ρυ­σι.

Όμως, η αύ­ξη­ση αυτή προ­έρ­χε­ται κατά κύριο λόγο από αύ­ξη­ση στο δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο του έτους (Q2) (+16,1% τον Απρί­λιο, +8,1% τον Μάιο και +4,5% τον Ιού­νιο), ενώ στο τρίτο τρί­μη­νο (Q3) πα­ρα­τη­ρού­νται ορια­κές μειώ­σεις (-0,3% τον Ιού­λιο, -0,7% τον Αύ­γου­στο και -0,3% τον Σε­πτέμ­βριο) και τον Οκτώ­βριο μεί­ω­ση -4%.

Και βέ­βαια, θα ση­μειω­θεί, εδώ ότι για φέτος, “μο­χλός” ανά­πτυ­ξης για την εγ­χώ­ρια του­ρι­στι­κή αγορά είναι το θε­ρι­νό πρό­γραμ­μα δρο­μο­λο­γί­ων της AEGEAN, που είναι φέτος το με­γα­λύ­τε­ρο στην ιστο­ρία της. Συ­γκε­κρι­μέ­να, η AEGEAN, το 2023, θα επι­χει­ρεί με 76 αε­ρο­πλά­να και θα προ­σφέ­ρει συ­νο­λι­κά 18 εκατ. θέ­σεις. Οι 11 εκατ. από αυτές είναι θέ­σεις εξω­τε­ρι­κού, 2 εκατ. πε­ρισ­σό­τε­ρες συ­γκρι­τι­κά με το 2022 και 800 χι­λιά­δες πε­ρισ­σό­τε­ρες από το 2019. Ει­δι­κό­τε­ρα, η AEGEAN θα επι­χει­ρεί σε 46 χώρες, με 264 δρο­μο­λό­για σε 161 προ­ο­ρι­σμούς από 8 βά­σεις, κάτι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό για τον Ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό, που, βλέ­πει, με έντο­νο εν­δια­φέ­ρον τα όσα εξε­λίσ­σο­νται στον κλάδο των αε­ρο­με­τα­φο­ρών με τη δυ­στο­κία ακόμη και με­γά­λων εται­ριών να “ση­κώ­σουν” αε­ρο­πλά­να, λόγω ελ­λεί­ψε­ων σε προ­σω­πι­κό ή γε­νι­κά στην εφο­δια­στι­κή αλυ­σί­δα.

Ση­μα­ντι­κή, είναι και η ανά­πτυ­ξη του πτη­τι­κού έργου της Sky express που με νέο στόλο πυ­κνώ­νει τις δια­συν­δέ­σεις «πα­ντρεύ­ο­ντάς» τις και με το εκτε­τα­μέ­νο εσω­τε­ρι­κό της δί­κτυο.

Οι πα­ρά­με­τρος των τιμών

Πά­ντως, με τα δε­δο­μέ­να στις με­τα­φο­ρες και το capacity (δυ­να­τό­τη­τα) των πτή­σε­ων και των αε­ρο­με­τα­φο­ρών, το βάρος πέ­φτει στις τιμές και στο πόσο ψηλά μπο­ρούν να πάνε, πα­ράλ­λη­λα με τις πλη­ρό­τη­τες στις «άκρες» της σεζόν μια και στην «καρ­διά» της, είναι λίγο πολύ προ­δια­γε­γραμ­μέ­νο το τι θα συμ­βεί.

Όπως έχουν επι­ση­μά­νει πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς, οι  εν Ελ­λά­δι επώ­νυ­μες διε­θνείς μπρά­ντες έχουν “ση­κώ­σει” τον πήχη κι έχουν ξε­πε­ρά­σει αντί­στοι­χες απο­δό­σεις άλλες αντα­γω­νι­στι­κές αγο­ρές, κάτι που οδη­γεί σε έντα­ση της ζή­τη­σης για νέες «αφί­ξεις» με­γά­λων αλυ­σί­δων, ει­δι­κά σε πε­ριο­χές όπως η Αθήνα, αλλά και η Κρήτη. Ήδη επα­φές των με­γά­λων (Accor, Mariott) γί­νο­νται, με βάση πλη­ρο­φο­ρί­ες, σε Ρέ­θυ­μνο, Χανιά αλλά και Αθήνα, ενώ ανα­κοι­νώ­θη­κε το πρώτο ξε­νο­δο­χείο Mandarin Oriental στην Αθήνα στο Ελ­λη­νι­κό, ενώ τρο­χο­δρο­μεί και το One & Only Aesthesis, που ανα­πτύσ­σε­ται στη θέση των εμ­βλη­μα­τι­κών «Αστε­ριών» στη Γλυ­φά­δα από την Grivalia Hospitality. Έτσι, λοι­πόν, ενι­σχύ­ε­ται η τάση καθώς ξε­νο­δο­χεία από διε­θνείς αλυ­σί­δες στην Αθήνα έχουν πάρει κε­φά­λι σε τιμές από αντί­στοι­χα σε πό­λεις, όπως η Μα­δρί­τη, η Λι­σα­βώ­να, η Πράγα κτλ.

Επί­σης, σε σχέση με το «χρη­μα­τι­στή­ριο» σε πιο ευ­ρεί­ας απή­χη­σης κα­τα­λύ­μα­τα, πα­νελ­λα­δι­κά υπάρ­χει μια μέση αύ­ξη­ση ένα­ντι Tour operators της τάξης του 11% κατά μέσο όρο για φέτος, ενώ βέ­βαια στην κα­τη­γο­ρία πο­λυ­τε­λεί­ας οι αυ­ξή­σεις είναι ακόμη πιο πάνω, ει­δι­κά σε φη­μι­σμέ­νες πε­ριο­χές.

Γιαυ­τό άλ­λω­στε το «κρά­τη­μα» το Μάιο αλλά και γε­νι­κά στη ζή­τη­ση σε ακρι­βές βίλες κτλ  π.χ. στη Μύ­κο­νο και στην Κρήτη,(αυτό δεν επι­τρέ­πει, όπως ανα­φέ­ρε­ται, πε­ραι­τέ­ρω  «τσί­μπη­μα» τιμών)  σε συν­δυα­σμό και με τον πλη­θω­ρι­σμό προ­φο­ράς ( όπως ανα­φέ­ρε­ται κα­τα­γρά­φο­νται πάνω από 1000 νέες εί­σο­δοι στις πλατ­φόρ­μες Booking, airbnb, κτλ στην Κρήτη) έχει φέρει ένα σχε­τι­κή αγω­νία για τη συ­νέ­χεια.

Νέα ηγε­σία

Πά­ντως την Πα­ρα­σκευή κατά την τε­λε­τή πα­ρά­δο­σης πα­ρα­λα­βής

που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε την Πα­ρα­σκευή (26/05) στο υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, ο απερ­χό­με­νος υπουρ­γός του­ρι­σμού Βα­σί­λης Κι­κί­λιας σε δη­λώ­σεις του τό­νι­σε ότι η φήμη και η ει­κό­να της χώρας στο εξω­τε­ρι­κό ενι­σχύ­θη­κε όσο ποτέ, ενώ έκανε έναν σύ­ντο­μο απο­λο­γι­σμό στα όσα έγι­ναν από το Σε­πτέμ­βριο του 2021, όπου και ανέ­λα­βε το υπουρ­γείο. «Πε­τύ­χα­με τη με­γα­λύ­τε­ρη του­ρι­στι­κή ανά­καμ­ψη στην Ε.Ε.» τό­νι­σε, ενώ πό την πλευ­ρά της η υπη­ρε­σια­κή υπουρ­γός Του­ρι­σμού κα. Ιω­άν­να Δρέτ­τα, ση­μεί­ω­σε «ότι ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός που στη­ρί­ζει ου­σια­στι­κά την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία και κοι­νω­νία , τα τε­λευ­ταία 10 χρό­νια, δια­τα­ρά­χτη­κε τα χρό­νια του covid, στά­θη­κε όμως στα πόδια του και βρί­σκε­ται σή­με­ρα στην κο­ρυ­φή του εν­δια­φέ­ρο­ντος της πα­γκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγο­ράς. Αντι­με­τω­πί­ζει προ­κλή­σεις , έχει όμως και πολ­λές ευ­και­ρί­ες, ώστε την επό­με­νη ημέρα να στη­ρί­ζει ακόμη πιο δυ­να­μι­κά την κοι­νω­νία, την εθνι­κή οι­κο­νο­μία και τις το­πι­κές οι­κο­νο­μί­ες στους προ­ο­ρι­σμούς.   Για αυτό απαι­τεί­ται πολλή δου­λειά από την Κε­ντρι­κή Κυ­βέρ­νη­ση, Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση και τον Ιδιω­τι­κό Τομέα. Ο δικός μου ρόλος είναι να συ­ντε­λέ­σω σε μια ομαλή με­τά­βα­ση από την προη­γού­με­νη στην επό­με­νη Κυ­βέρ­νη­ση».

Η απερ­χό­με­νη υφυ­πουρ­γός Του­ρι­σμού Σοφία Ζα­χα­ρά­κη, σε δη­λώ­σεις τις τό­νι­σε ότι «η επα­νεκ­κί­νη­ση στον του­ρι­σμό έγινε με ένα τρόπο που ήταν πραγ­μα­τι­κά πα­ρά­δειγ­μα προς μί­μη­ση και για άλλες χώρες. Και όλο αυτό απο­τε­λεί μια εξαι­ρε­τι­κή βάση για την του­ρι­στι­κή επι­τυ­χία της φε­τι­νής χρο­νιάς».

Το Air Data  Tracker

Στο με­τα­ξύ ένα χρή­σι­μο «ερ­γα­λείο» που προ­σφέ­ρει δυ­να­τό­τη­τα για δυ­να­μι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση του προ­γραμ­μα­τι­σμού των αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων και της εξέ­λι­ξης των κρα­τή­σε­ων αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων σε ει­σερ­χό­με­νες διε­θνείς πτή­σεις προ­σφέ­ρει το ΙΝ­ΣΕ­ΤΕ. Ο λόγος για το Air Data  Tracker, ο  ψη­φια­κός κόμ­βος του ΙΝ­ΣΕ­ΤΕ για την ανά­λυ­ση δε­δο­μέ­νων ει­σερ­χό­με­νων διε­θνών πτή­σε­ων.

Πρό­κει­ται για ένα ελεύ­θε­ρα προ­σβά­σι­μο ερ­γα­λείο που συ­γκε­ντρώ­νει, επε­ξερ­γά­ζε­ται και οπτι­κο­ποιεί δε­δο­μέ­να για την εξέ­λι­ξη του προ­γραμ­μα­τι­σμού αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων και  των κρα­τή­σε­ων αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων σε 9 οθό­νες με μια one stop shop ανα­ζή­τη­ση. Τα στοι­χεία προ­γραμ­μα­τι­σμού αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων θα επι­και­ρο­ποιού­νται κάθε εβδο­μά­δα και τα στοι­χεία των κρα­τή­σε­ων αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων κάθε μήνα. Ση­μειώ­νε­ται ότι όλα τα στοι­χεία προ­έρ­χο­νται από την OAG και κα­λύ­πτουν το ~75% του συ­νό­λου των αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων, ενώ δεν κα­λύ­πτο­νται θέ­σεις σε πτή­σεις αμι­γώς charter και κά­ποιες εται­ρεί­ες χα­μη­λού κό­στους (low cost carriers).

Ως προς τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων, η ανά­λυ­ση πε­ρι­λαμ­βά­νει την κα­τα­νο­μή των θέ­σε­ων ανά μήνα, ανά εβδο­μά­δα, ανά αε­ρο­δρό­μιο και ανά χώρα προ­έ­λευ­σης, καθώς και συ­γκρί­σεις με τα αντί­στοι­χα δε­δο­μέ­να του 2022.

Σύμ­φω­να με τα τε­λευ­ταία δια­θέ­σι­μα στοι­χεία (22/5/23):

– Παρά την αύ­ξη­ση στο Q2, η επο­χι­κό­τη­τα πα­ρα­μέ­νει υψηλή με το 53,7% των αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων να είναι δια­θέ­σι­μες στο Q3.

– Στις κύ­ριες αγο­ρές κα­τα­γρά­φε­ται αύ­ξη­ση από το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο (+3,6%) και τις ΗΠΑ (+1,4%), ενώ πα­ρα­τη­ρεί­ται μεί­ω­ση δια­θέ­σι­μων αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων από τη Γερ­μα­νία (-14,9 %) -η οποία εν μέρει μπο­ρεί να απο­δο­θεί και σε base effect, δη­λα­δή μεί­ω­ση του overcapacity που πα­ρα­τη­ρή­θη­κε πέ­ρυ­σι, τη Γαλ­λία (-8,3%), την Ιτα­λία (-2,5%), την Ολ­λαν­δία (-1,5 %).

– Καθώς πλη­σιά­ζου­με προς την αιχμή της σεζόν, οι προ­σφε­ρό­με­νες αε­ρο­πο­ρι­κές θέ­σεις αυ­ξά­νο­νται κάθε εβδο­μά­δα (από 662 χι­λιά­δες την προη­γού­με­νη εβδο­μά­δα  σε 815 χι­λιά­δες την επό­με­νη εβδο­μά­δα και 872 χι­λιά­δες την με­θε­πό­με­νη).

Ως προς τις κρα­τή­σεις αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων σε διε­θνείς ει­σερ­χό­με­νες πτή­σεις, η ανά­λυ­ση πε­ρι­λαμ­βά­νει τις με­τα­βο­λές σε σχέση με το 2022, τόσο για την Ελ­λά­δα, όσο και για τις αντα­γω­νί­στριες χώρες: Ισπα­νία, Πορ­το­γα­λία, Ιτα­λία. Επί­σης, πα­ρου­σιά­ζο­νται οι  με­τα­βο­λές στις κρα­τή­σεις προς την Ελ­λά­δα ανά μήνα, ανά αγορά και για τα κύρια αε­ρο­δρό­μια.

Σύμ­φω­να με τα τε­λευ­ταία δια­θέ­σι­μα στοι­χεία, δη­λα­δή τη με­τα­βο­λή στις ενερ­γές κρα­τή­σεις αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων στα τέλη Απρι­λί­ου:

– Πα­ρα­τη­ρεί­ται ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση σχε­δόν σε όλες τις κύ­ριες αγο­ρές  (από +34,3% στις ΗΠΑ έως +117% στην Ιτα­λία). Μεί­ω­ση πα­ρα­τη­ρεί­ται μόνο στη Γαλ­λία (-5,7%) και στο Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο (-7,5%).

– Επί­σης, η αύ­ξη­ση αυτή για το σύ­νο­λο της χώρας ανέρ­χε­ται σε +36,1% και υπο­λεί­πε­ται της αντί­στοι­χης για την Ιτα­λία (+50%), ενώ είναι υψη­λό­τε­ρη από αυτήν για την Ισπα­νία (+28,9%) και την Πορ­το­γα­λία (+29,8%). Θα πρέ­πει να λη­φθεί υπόψη ότι τον περ­σι­νό Απρί­λιο υπήρ­χε έντο­νος φόβος για την εξέ­λι­ξη παν­δη­μί­ας και οι κρα­τή­σεις ήταν μειω­μέ­νες σε σχέση με τα «κα­νο­νι­κά» για την εποχή επί­πε­δα.

Καθώς ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός έχει ήδη ανα­κάμ­ψει, το Air Data Tracker απο­τε­λεί με­τε­ξέ­λι­ξη του Recovery Tracker που είχε δη­μιουρ­γη­θεί με στόχο την πα­ρα­κο­λού­θη­ση της επα­να­φο­ράς του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού στα προ παν­δη­μί­ας επί­πε­δα. Ση­μειώ­νε­ται ότι η δη­μιουρ­γία ερ­γα­λεί­ων Επι­χει­ρη­μα­τι­κής Ευ­φυ­ΐ­ας (Business Intelligence) εντάσ­σε­ται στη συ­στη­μα­τι­κή επέν­δυ­ση του Ιν­στι­τού­του σε ψη­φια­κά ερ­γα­λεία και στην αξιο­ποί­η­ση των δε­δο­μέ­νων για λήψη τεκ­μη­ριω­μέ­νων  απο­φά­σε­ων.

Γιώρ­γος Αλε­ξά­κης

Πηγή: Reporter.gr