Μεταναστευτικό: Ελλάδα – Γερμανία χαμένες στη μετάφραση

Τομή για τη δια­χεί­ρι­ση του με­τα­να­στευ­τι­κού στη Γερ­μα­νία θε­ω­ρούν στε­λέ­χη τού υπό δια­μόρ­φω­ση κυ­βερ­νη­τι­κού συ­να­σπι­σμού την από­φα­ση ομο­σπον­δια­κού διοι­κη­τι­κού δι­κα­στη­ρί­ου στη Λει­ψία, που θε­ω­ρη­τι­κά ανά­βει το πρά­σι­νο φως για μα­ζι­κές απε­λά­σεις στην Ελ­λά­δα, κάτι που θα μπο­ρού­σε να προ­κα­λέ­σει τρι­βές στις δι­με­ρείς σχέ­σεις Αθή­νας – Βε­ρο­λί­νου.

Την ίδια ώρα ο υπουρ­γός Με­τα­νά­στευ­σης Μάκης Βο­ρί­δης το­νί­ζει στην «Κ» ότι «δεν μπο­ρεί να μι­λά­με για επι­στρο­φές, γιατί αυτό επη­ρε­ά­ζει την αρχή της ισο­κα­τα­νο­μής στο πλαί­σιο της ευ­ρω­παϊ­κής αλ­λη­λεγ­γύ­ης. Πώς θα γί­νουν επι­στρο­φές αν δεν υπάρ­ξει ισο­κα­τα­νο­μή;» δεί­χνο­ντας εμ­μέ­σως μια οδό συ­νεν­νό­η­σης.

Η από­φα­ση αφορά την προ­σφυ­γή στη γερ­μα­νι­κή Δι­καιο­σύ­νη δύο αν­δρών, ενός 32χρο­νου από τη Σο­μα­λία και ενός 34χρο­νου από τη Λω­ρί­δα της Γάζας, οι οποί­οι είχαν λάβει προ­σφυ­γι­κό κα­θε­στώς (άσυλο) στην Ελ­λά­δα το 2017 και 2018 αντι­στοί­χως. Οι δύο κα­τέ­θε­σαν εκ νέου αί­τη­μα ασύ­λου στη Γερ­μα­νία με την αι­τιο­λο­γία ότι οι συν­θή­κες προ­στα­σί­ας των προ­σφύ­γων στην Ελ­λά­δα δεν είναι επαρ­κείς και δεν υπάρ­χει σε­βα­σμός στα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα.

Ωστό­σο, το ομο­σπον­δια­κό διοι­κη­τι­κό δι­κα­στή­ριο της Γερ­μα­νί­ας με έδρα στη Λει­ψία απέρ­ρι­ψε το αί­τη­μά τους και απο­φά­σι­σε ότι θα πρέ­πει να επι­στρέ­ψουν στην Ελ­λά­δα.

«Βρεί­τε δι­κη­γό­ρο»: Τα αμε­ρι­κα­νι­κά πα­νε­πι­στή­μια συμ­βου­λεύ­ουν φοι­τη­τές που απει­λού­νται με απέ­λα­ση

Ση­μειώ­νε­ται ότι το 2024 πε­ρί­που 40.000 άτομα ανα­γνω­ρί­στη­καν ως πρό­σφυ­γες στην Ελ­λά­δα, ενώ το πρώτο τρί­μη­νο του 2025 έλα­βαν άσυλο 5.629 άτομα. Οι ανα­γνω­ρι­σμέ­νοι πρό­σφυ­γες σε ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο κρά­τος-μέλος έχουν δι­καί­ω­μα να τα­ξι­δέ­ψουν σε άλλο κρά­τος-μέλος για 90 ημέ­ρες, ωστό­σο τόπος δια­μο­νής τους είναι υπο­χρε­ω­τι­κά το κρά­τος όπου κα­τέ­θε­σαν για πρώτη φορά αί­τη­μα ασύ­λου και ανα­γνω­ρί­στη­καν ως πρό­σφυ­γες.

Καθώς η Ελ­λά­δα είναι πρώτη χώρα υπο­δο­χής εξαι­τί­ας της γε­ω­γρα­φι­κής της θέσης για τους αι­τού­ντες άσυλο στην Ε.Ε., δέ­χε­ται με­γά­λο αριθ­μό αι­τή­σε­ων ασύ­λου και εκ­δί­δει ανά­λο­γο αριθ­μό απο­φά­σε­ων. Με­γά­λος αριθ­μός προ­σφύ­γων που έχει λάβει άσυλο στην Ελ­λά­δα, αξιο­ποιώ­ντας τη δυ­να­τό­τη­τα με­τα­κί­νη­σης σε άλλες χώρες της Ε.Ε. για 90 ημέ­ρες επι­χει­ρεί να πα­ρα­μεί­νει. Πρώτη χώρα στις προ­τι­μή­σεις των προ­σφύ­γων είναι η Γερ­μα­νία, κυ­ρί­ως λόγω των αυ­ξη­μέ­νων επι­δο­μά­των που προ­σφέ­ρει.

Το «τρί­πτυ­χο» της από­φα­σης – Κρι­τή­ριο για την από­φα­ση του ομο­σπον­δια­κού διοι­κη­τι­κού δι­κα­στη­ρί­ου της Λει­ψί­ας ήταν κατά πόσον οι με­τα­νά­στες στην Ελ­λά­δα έχουν «ψωμί, κρε­βά­τι και σα­πού­νι» στη διά­θε­σή τους.

Δη­μο­σιο­γρα­φι­κές πλη­ρο­φο­ρί­ες στο Βε­ρο­λί­νο εκτι­μούν ότι η δι­κα­στι­κή ετυ­μη­γο­ρία θα μπο­ρού­σε να αφορά 40.000-45.000 νέους, υγιείς άν­δρες, που έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να ερ­γα­στούν στην Ελ­λά­δα. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι το πα­ρά­δειγ­μα του Σλέ­σβιχ Χολ­στάιν, που ανα­κοί­νω­σε ότι 736 άν­θρω­ποι είναι πι­θα­νό να εμπί­πτουν στη συ­γκε­κρι­μέ­νη κα­τη­γο­ρία, ενώ από το 2019 μόλις τρία άτομα είχαν απε­λα­θεί από το συ­γκε­κρι­μέ­νο κρα­τί­διο της Γερ­μα­νί­ας λόγω των επι­φυ­λά­ξε­ων για τις συν­θή­κες φι­λο­ξε­νί­ας προ­σφύ­γων στη χώρα μας.

Σύμ­φω­να με την Ομο­σπον­δια­κή Υπη­ρε­σία Με­τα­νά­στευ­σης και Προ­σφύ­γων (BAMF), μόνο το 2024 υπέ­βα­λαν αί­τη­ση ασύ­λου στη Γερ­μα­νία 25.112 άτομα, πα­ρό­τι είχαν προη­γου­μέ­νως ανα­γνω­ρι­στεί ως πρό­σφυ­γες στην Ελ­λά­δα. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι από το 2020 σχε­δόν 100.000 άν­θρω­ποι κα­τέ­θε­σαν δεύ­τε­ρη αί­τη­ση ασύ­λου στη Γερ­μα­νία, ενώ είχαν ήδη εξα­σφα­λί­σει προ­στα­σία στην Ελ­λά­δα.

Οι δι­με­ρείς σχέ­σεις

«Θα υπάρ­ξει αναμ­φί­βο­λα έντα­ση με­τα­ξύ των δύο χωρών, ενα­πό­κει­ται στους Φρί­ντριχ Μερτς και Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη να βρουν μια λύση», σχο­λιά­ζει Γερ­μα­νός συ­νά­δελ­φος που κα­λύ­πτει το με­τα­να­στευ­τι­κό για την εφη­με­ρί­δα με τη με­γα­λύ­τε­ρη κυ­κλο­φο­ρία στη χώρα. Το ζή­τη­μα των δευ­τε­ρο­γε­νών ροών ανέ­κα­θεν δη­λη­τη­ρί­α­ζε τις δι­με­ρείς σχέ­σεις κι είχε τεθεί επα­νει­λημ­μέ­να στις επα­φές του απερ­χό­με­νου κα­γκε­λα­ρί­ου Ολαφ Σολτς τόσο με τον Ελ­λη­να πρω­θυ­πουρ­γό όσο και με την τέως Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας Κα­τε­ρί­να Σα­κελ­λα­ρο­πού­λου.

Ει­δι­κά ο Χρι­στια­νο­δη­μο­κρά­της εν ανα­μο­νή κα­γκε­λά­ριος Μερτς, ο οποί­ος βλέ­πει την ακρο­δε­ξιά Εναλ­λα­κτι­κή για τη Γερ­μα­νία (AfD) να καλ­πά­ζει στις δη­μο­σκο­πή­σεις, θα κλη­θεί να δώσει δια­πι­στευ­τή­ρια σκλη­ρής με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής για να ανα­χαι­τί­σει την επιρ­ροή του ξε­νο­φο­βι­κού σχη­μα­τι­σμού. Μια πρό­γευ­ση είχε απο­τε­λέ­σει η προ­ε­κλο­γι­κή του συ­νερ­γα­σία με την AfD πάνω σε κεί­με­νο πέντε ση­μεί­ων για την αντι­με­τώ­πι­ση του με­τα­να­στευ­τι­κού.

Η από­φα­ση της πε­ρα­σμέ­νης Τε­τάρ­της εκτι­μά­ται πως θα έχει σο­βα­ρές πο­λι­τι­κές συ­νέ­πειες, αφού στις τά­ξεις της συ­ντη­ρη­τι­κής πα­ρά­τα­ξης του εν ανα­μο­νή κα­γκε­λα­ρί­ου πολ­λοί τη θε­ω­ρού­σαν «προ­ϋ­πό­θε­ση» για να μπο­ρέ­σει να υλο­ποι­η­θεί το πρό­γραμ­μα της επό­με­νης κυ­βέρ­νη­σης του Βε­ρο­λί­νου για το με­τα­να­στευ­τι­κό. Κρι­τή­ριο για την από­φα­ση της Λει­ψί­ας ήταν κατά πόσον οι με­τα­νά­στες στην Ελ­λά­δα έχουν «ψωμί, κρε­βά­τι και σα­πού­νι» στη διά­θε­σή τους, όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ανέ­φε­ρε ο προ­ε­δρεύ­ων δι­κα­στής Ρό­μπερτ Κέλερ.

Σύμ­φω­να με τους ομο­σπον­δια­κούς δι­κα­στές, μετά την επι­στρο­φή τους στην Ελ­λά­δα οι άν­θρω­ποι κα­λού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν έναν λα­βύ­ριν­θο γρα­φειο­κρα­τί­ας. Ομως, είναι δυ­να­τόν να βρουν κα­τά­λυ­μα και μπο­ρούν επί­σης να βρουν πρό­σβα­ση σε τρό­φι­μα και ερ­γα­σία.

Ο σο­σιαλ­δη­μο­κρά­της βου­λευ­τής, αρ­μό­διος του κόμ­μα­τος για θέ­μα­τα εσω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής, Ντιρκ Βίζε, θε­ω­ρεί θε­τι­κή εξέ­λι­ξη τη σα­φή­νεια που κο­μί­ζει η από­φα­ση. Μι­λώ­ντας στην «Κ» απο­φεύ­γει να κα­θο­ρί­σει τον αριθ­μό των προ­σφύ­γων που θα μπο­ρού­σε να αφορά η εξέ­λι­ξη και απορ­ρί­πτει κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά το εν­δε­χό­με­νο μα­ζι­κών απε­λά­σε­ων στη χώρα μας. «Ο αριθ­μός θα αυ­ξη­θεί αλλά όλα θα γί­νουν με βάση τις αρχές του κρά­τους δι­καί­ου», εξη­γεί. «Το ση­μα­ντι­κό είναι ότι θα ανα­κου­φι­στούν κρα­τί­δια και κοι­νό­τη­τες που αυτή τη στιγ­μή ση­κώ­νουν με­γά­λο βάρος».

Το «κλει­δί» για λύση – «Υπάρ­χουν αρ­κε­τά πε­ρί­πλο­κα νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα. Πά­ντως, η λύση στο θέμα των επι­στρο­φών βρί­σκε­ται στη δη­μιουρ­γία ενός ευ­ρω­παϊ­κού συ­στή­μα­τος», το­νί­ζει στην «Κ» ο Μάκης Βο­ρί­δης.

«Θα αυ­ξη­θεί σί­γου­ρα ο αριθ­μός όσων απορ­ρί­φθη­καν οι αι­τή­σεις ασύ­λου στη Γερ­μα­νία και στους οποί­ους το Βε­ρο­λί­νο θα πει: πρέ­πει να επι­στρέ­ψε­τε στην Ελ­λά­δα. Γιατί η υπη­ρε­σία με­τα­νά­στευ­σης θα έχει πλέον τη δυ­να­τό­τη­τα, ύστε­ρα από αυτή τη δι­κα­στι­κή από­φα­ση, να απε­λαύ­νει νέους, υγιείς άν­δρες που μπο­ρούν να ερ­γα­στούν στην Ελ­λά­δα. Συ­νε­πώς θα απορ­ρί­πτο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες αι­τή­σεις και θα υπο­χρε­ώ­νο­νται οι αι­τού­ντες άσυλο να γυ­ρί­σουν στην Ελ­λά­δα.

Ωστό­σο, άλλο ζή­τη­μα είναι κατά πόσο θα αυ­ξη­θούν οι απε­λά­σεις, γιατί κάθε απέ­λα­ση γί­νε­ται σε συ­νεν­νό­η­ση με την Ελ­λά­δα. Κι επει­δή η Ελ­λά­δα δεν θα απο­δε­χθεί πε­ρισ­σό­τε­ρες απε­λά­σεις, είναι αμ­φί­βο­λο αν θα γί­νουν. Πέ­ρυ­σι εί­χα­με μια ελα­φρά αύ­ξη­ση. Θα έλεγα λοι­πόν ότι αυ­ξά­νε­ται η πίεση για πε­ρισ­σό­τε­ρες απε­λά­σεις, χωρίς αυτό να ση­μαί­νει όμως ότι όντως θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν μα­ζι­κές απε­λά­σεις», λέει ο Αντρέ­ας Μαϊ­ερ­χέ­φερ, εκ­πρό­σω­πος της με­γα­λύ­τε­ρης φι­λο­με­τα­να­στευ­τι­κής ορ­γά­νω­σης ProAsyl, η οποία ιδρύ­θη­κε το 1986 από προ­τε­στά­ντη ιερέα και έχει ετή­σιο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό σχε­δόν 6 εκατ. ευρώ.

Γερ­μα­νι­κές δι­πλω­μα­τι­κές πηγές στην Αθήνα εκτι­μούν ότι η από­φα­ση αφορά πε­ρισ­σό­τε­ρο το μέλ­λον παρά το πα­ρελ­θόν. Θε­ω­ρούν δη­λα­δή ότι μετά τη δι­κα­στι­κή από­φα­ση θα μπο­ρού­σαν να απο­θαρ­ρυν­θούν οι δια­κι­νη­τές και οι αι­τού­ντες άσυλο και να απο­φα­σί­σουν ότι δεν αξί­ζει τον κόπο να επι­χει­ρή­σουν να τα­ξι­δέ­ψουν στη Γερ­μα­νία, αφού το πι­θα­νό­τε­ρο είναι ότι θα υπο­χρε­ω­θούν να επι­στρέ­ψουν στην Ελ­λά­δα.

«Η ετυ­μη­γο­ρία αλ­λά­ζει όντως τους όρους του παι­χνι­διού (game changer), με την έν­νοια ότι μέχρι τώρα 1.000-2.000 άν­θρω­ποι έφτα­ναν κάθε μήνα από την Ελ­λά­δα, έχο­ντας τη βε­βαιό­τη­τα ότι το γερ­μα­νι­κό κρά­τος θα ανε­χθεί την πα­ρα­μο­νή τους επει­δή η Ελ­λά­δα δεν έχει την ικα­νό­τη­τα να τους πα­ρέ­χει την απα­ραί­τη­τη προ­στα­σία. Κάτι που πα­ρε­μπι­πτό­ντως είναι προ­σβλη­τι­κό και για τη χώρα σας, που έχει ανα­κάμ­ψει πλή­ρως από την οι­κο­νο­μι­κή κρίση.

Ερ­χε­ται λοι­πόν η από­φα­ση του διοι­κη­τι­κού δι­κα­στη­ρί­ου και αλ­λά­ζει αυτό το σκε­πτι­κό, αφού θε­ω­ρεί ότι οι ενή­λι­κοι, μη ευά­λω­τοι και ικα­νοί να ερ­γα­στούν αι­τού­ντες άσυλο μπο­ρούν κάλ­λι­στα να ζή­σουν στην Ελ­λά­δα».

Με­τα­να­στευ­τι­κό: Είναι η Τυ­νη­σία «ασφα­λής χώρα προ­έ­λευ­σης»;

Οι ίδιες πηγές επι­φυ­λάσ­σο­νται πά­ντως να πε­ρι­γρά­ψουν τις ακρι­βείς συ­νέ­πειες της από­φα­σης γιατί θα πρέ­πει πρώτα να εκ­δο­θεί το ανα­λυ­τι­κό σκε­πτι­κό της, που χρειά­ζε­ται 4-6 εβδο­μά­δες προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στω­θεί ποιες κα­τη­γο­ρί­ες προ­σφύ­γων ή αι­τού­ντων άσυλο αφορά. Τότε η υπη­ρε­σία με­τα­νά­στευ­σης θα μπο­ρού­σε σε συ­νερ­γα­σία με τα κρα­τί­δια ώστε να κα­ταρ­τί­σει συ­γκε­κρι­μέ­νους κα­τα­λό­γους για όσους θα μπο­ρού­σαν να απε­λα­θούν στη χώρα μας.

Πε­ρί­πλο­κα ζη­τή­μα­τα

Οσον αφορά την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά, το υπουρ­γείο Με­τα­νά­στευ­σης και Ασύ­λου τηρεί στάση ανα­μο­νής. Πηγές του υπουρ­γεί­ου ση­μεί­ω­ναν στην «Κ» με νόημα ότι είναι «άλλο η υπο­δο­χή και άλλο η απο­δο­χή. Μπο­ρεί η Γερ­μα­νία να κάνει αί­τη­μα επι­στρο­φής με­τα­να­στών, αλλά πρέ­πει κι εμείς να το απο­δε­χθού­με για να επι­στρέ­ψουν. Οπως κι εμείς κά­νου­με αι­τή­μα­τα για οι­κο­γε­νεια­κές επα­νε­νώ­σεις ώστε να με­τα­βούν στη Γερ­μα­νία άτομα που βρί­σκο­νται στην Ελ­λά­δα αλλά έχουν συγ­γε­νείς εκεί, αλλά δεν γί­νο­νται απο­δε­κτά».

Ο ίδιος ο υπουρ­γός Μάκης Βο­ρί­δης μι­λώ­ντας στην «Κ» επι­ση­μαί­νει ότι τα ζη­τή­μα­τα επι­στρο­φών χρειά­ζε­ται να συ­ζη­τη­θούν στο πλαί­σιο του νέου Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­φώ­νου για τη Με­τα­νά­στευ­ση που υιο­θε­τή­θη­κε από τον Μάιο του 2024 και τυ­πι­κά θα ξε­κι­νή­σει να εφαρ­μό­ζε­ται σε ένα χρόνο.

«Σ’ εμάς δεν έχει φτά­σει κά­ποιο αί­τη­μα», το­νί­ζει ο κ. Βο­ρί­δης όσον αφορά την από­φα­ση. «Υπάρ­χουν αρ­κε­τά πε­ρί­πλο­κα νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα για το συ­γκε­κρι­μέ­νο θέμα. Θα εξη­γή­σω πε­ρισ­σό­τε­ρα όταν έρθει η ώρα και όταν πρέ­πει.

«Βρεί­τε δι­κη­γό­ρο»: Τα αμε­ρι­κα­νι­κά πα­νε­πι­στή­μια συμ­βου­λεύ­ουν φοι­τη­τές που απει­λού­νται με απέ­λα­ση

Πά­ντως, η λύση στα ζη­τή­μα­τα των επι­στρο­φών βρί­σκε­ται στη δη­μιουρ­γία ενός ευ­ρω­παϊ­κού συ­στή­μα­τος που πρέ­πει να οδη­γεί τους πα­ρά­νο­μους με­τα­νά­στες στις χώρες κα­τα­γω­γής τους και όχι να συ­ζη­τά­με για τις δευ­τε­ρο­γε­νείς επι­στρο­φές, δη­λα­δή τις επι­στρο­φές με­τα­ξύ των κρα­τών-μελών της Ε.Ε. Η Ελ­λά­δα αυτή τη στιγ­μή είναι η δεύ­τε­ρη χώρα μετά την Κύπρο σε αι­τή­μα­τα ασύ­λου ανά κά­τοι­κο, λόγω του ότι είναι χώρα υπο­δο­χής.

Δεν μπο­ρεί λοι­πόν να μι­λά­με για επι­στρο­φές, γιατί αυτό επη­ρε­ά­ζει την αρχή της ισο­κα­τα­νο­μής στο πλαί­σιο της ευ­ρω­παϊ­κής αλ­λη­λεγ­γύ­ης. Πώς θα γί­νουν επι­στρο­φές αν δεν υπάρ­ξει ισο­κα­τα­νο­μή;».

Πηγή: kathimerini.gr