Εστίαση: Ποντάρει σε «γεμάτα τραπέζια» κόντρα στους τριγμούς του πολέμου

Έντο­νο προ­βλη­μα­τι­σμό για την έκ­βα­ση του πο­λέ­μου στη Μέση Ανα­το­λή και τις επι­πτώ­σεις του σε όλο το φάσμα της ελ­λη­νι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας εκ­φρά­ζει σύσ­σω­μος ο κλά­δος της εστί­α­σης, ένας το­μέ­ας άμεσα συ­νυ­φα­σμέ­νος με την πο­ρεία του του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος και της κα­τα­νά­λω­σης. Η αβε­βαιό­τη­τα που γεννά η κρίση στη Μέση Ανα­το­λή έρ­χε­ται να προ­στε­θεί σε ένα ήδη «εκρη­κτι­κό» κο­κτέιλ προ­κλή­σε­ων με το οποίο βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι εδώ και χρό­νια οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες της εστί­α­σης.

Με το κό­στος δια­βί­ω­σης στην Ελ­λά­δα να είναι ήδη αυ­ξη­μέ­νο λόγω των αλ­λε­πάλ­λη­λων κρί­σε­ων των τε­λευ­ταί­ων ετών, τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά αδυ­να­τούν πλέον να δια­χει­ρι­στούν ένα νέο κύμα ακρί­βειας, πε­ριο­ρί­ζο­ντας ακόμη και τα απα­ραί­τη­τα. Μπρο­στά δε σε αυτό το ρευ­στό πε­ρι­βάλ­λον, οι δα­πά­νες για έξοδο και ψυ­χα­γω­γία είναι οι πρώ­τες που «θυ­σιά­ζο­νται». Άλ­λω­στε, όπως επι­βε­βαιώ­νουν πα­ρά­γο­ντες του χώρου, η εστί­α­ση είναι ένας κλά­δος που λει­τουρ­γεί με «καύ­σι­μο» την καλή ψυ­χο­λο­γία του πε­λά­τη, η οποία μοι­ραία κιν­δυ­νεύ­ει να χαθεί μέσα τους φό­βους για τον γε­ω­πο­λι­τι­κό κίν­δυ­νο στη Μέση Ανα­το­λή. Την ίδια ώρα, τα υψηλά λει­τουρ­γι­κά κόστη και οι φο­ρο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις βα­ραί­νουν όλο και πιο έντο­να τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες της εστί­α­σης, οι οποί­οι δί­νουν μάχη για την προ­σέλ­κυ­ση πε­λα­τών, στο­χεύ­ο­ντας στην αύ­ξη­ση του τζί­ρου τους και στην πο­λυ­πό­θη­τη ανάσα στα τα­μεία τους.

«Υπάρ­χει με­γά­λη ανα­στά­τω­ση λόγω του πο­λέ­μου. Υπάρ­χει αβε­βαιό­τη­τα και η κα­τά­στα­ση είναι δύ­σκο­λη», δη­λώ­νει, μι­λώ­ντας στο insider.gr, ο πρό­ε­δρος της Ένω­σης Εστια­το­ρί­ων και Συ­να­φών Ατ­τι­κής και γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Εστια­τό­ρων και Συ­να­φών Επαγ­γελ­μά­των (ΠΟΕΣΕ), Γιάν­νης Δα­βε­ρώ­νης.

«Ο Έλ­λη­νας θέλει να βγει τη βόλτα του και να επι­σκε­φτεί ένα κα­τά­στη­μα εστί­α­σης. Θα το κάνει, αλλά θα το κάνει συ­γκρα­τη­μέ­να. Θα βγει σαβ­βα­το­κύ­ρια­κο και θα ξο­δέ­ψει λι­γό­τε­ρα», ση­μειώ­νει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο κ. Δα­βε­ρώ­νης, απο­κα­λύ­πτο­ντας μά­λι­στα ότι ο κλά­δος πήγε καλά στην αργία της 25ης Μαρ­τί­ου. Ωστό­σο, πα­ρά­γο­ντες του χώρου δια­τυ­πώ­νουν συ­γκρα­τη­μέ­νη αι­σιο­δο­ξία ενό­ψει του Πάσχα και εν συ­νε­χεία της θε­ρι­νής του­ρι­στι­κής σεζόν, καθώς όλα θα εξαρ­τη­θούν από τη διάρ­κεια και την έντα­ση στο Με­σα­να­το­λι­κό.

 Τα «αγκά­θια» και το αβέ­βαιο στοί­χη­μα του κλά­δου

Το πέπλο της αβε­βαιό­τη­τας που γεννά ο πό­λε­μος είναι ένας πολύ σο­βα­ρός στρε­σο­γό­νος πα­ρά­γο­ντας για την εστί­α­ση, καθώς απλώ­νε­ται σε όλο το φάσμα της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Οι τιμές των πρώ­των υλών συ­ντη­ρού­νται εδώ και μήνες στα ύψη, πολύ πριν την ανά­φλε­ξη της κρί­σης στη Μέση Ανα­το­λή, ενώ είναι ορα­τός ο κίν­δυ­νος νέων ανα­τι­μή­σε­ων προ­σε­χώς. Ανα­τι­μή­σεις τις οποί­ες οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες της εστί­α­σης αγω­νί­ζο­νται να μην πε­ρά­σουν στους κα­τα­να­λω­τές, μετά την οι­κο­νο­μι­κή κό­πω­ση και ανα­σφά­λεια που βιώ­νουν τα τε­λευ­ταία χρό­νια. «Εμείς δεν μπο­ρού­με να ελέγ­ξου­με τον πό­λε­μο. Πώς μπο­ρού­με εμείς να φρε­νά­ρου­με αυτό που γί­νε­ται; Αν τα σι­τη­ρά αυ­ξη­θούν, ο όμι­λος Βε­νέ­τη δυ­στυ­χώς θα προ­βεί σε ανα­τι­μή­σεις», ανέ­φε­ρε πρό­σφα­τα στους εκ­προ­σώ­πους του Τύπου ο επι­κε­φα­λής της Βε­νέ­της Πα­να­γιώ­της Μο­νεμ­βα­σιώ­της. «Έχου­με φτά­σει να ψω­νί­ζου­με το­μά­τες προς 3,5 ευρώ το κιλό», εξη­γού­σε στο insider.gr έτε­ρος πα­ρά­γο­ντας του κλά­δου, πε­ρι­γρά­φο­ντας τα προ­βλή­μα­τα του κλά­δου.

Την ίδια ώρα εντεί­νε­ται ο προ­βλη­μα­τι­σμός και για την πο­ρεία των τιμών ενέρ­γειας προ­σε­χώς. «Η εστί­α­ση έχει πολλά προ­βλή­μα­τα. Σαν κλά­δος δεν έχου­με δει κα­νέ­να μέτρο στή­ρι­ξης. Δεν εί­δα­με καμία επι­δό­τη­ση στο ρεύμα», σχο­λιά­ζει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο κ. Δα­βε­ρώ­νης, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι πρό­σφα­τα υπο­γρά­φη­κε η νέα κλα­δι­κή συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση στον επι­σι­τι­σμό, με υψη­λές, όπως ση­μειώ­νει, απο­δο­χές για τους ερ­γα­ζό­με­νους του χώρου. Και αυτό, ενώ η έλ­λει­ψη προ­σω­πι­κού συ­νι­στά ένα με­γά­λο «αγκά­θι» για τον χώρο. «Η έλ­λει­ψη ποιο­τι­κών ερ­γα­ζο­μέ­νων δη­μιουρ­γεί τε­ρά­στια προ­βλή­μα­τα στον κλάδο της εστί­α­σης. Το θέμα τεί­νει να γίνει μά­στι­γα. Για κάθε παλιό ερ­γα­ζό­με­νο, θέ­λου­με 1,5 με 2 νέα άτομα. Οι νέοι σή­με­ρα δεν θέ­λουν να ερ­γα­στούν στην εστί­α­ση», εξη­γού­σε ο κ. Μο­νεμ­βα­σιώ­της.

«Περί τις 25 δη­μό­σιες υπη­ρε­σί­ες ελέγ­χουν τα κα­τα­στή­μα­τά μας. Νέα πρό­στι­μα, πολ­λές υπη­ρε­σί­ες, πολλά πα­ρά­βο­λα, κάθε φορά και κάτι νέο. Όλο αυτό το πολύ κρά­τος δεν μπο­ρεί να το ση­κώ­σει η εστί­α­ση», τό­νι­ζε ο ίδιος.

Στο ίδιο μήκος κύ­μα­τος και ο Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος της Ολυ­μπια­κής Ζυ­θο­ποι­ί­ας, Marcin Burdach, δή­λω­νε πρό­σφα­τα στους δη­μο­σιο­γρά­φους πως το 2025 δεν ήταν μια εύ­κο­λη χρο­νιά για την αγορά μπύ­ρας, η οποία υπο­χώ­ρη­σε κατά 6% πε­ρί­που, λόγω των πιέ­σε­ων στο κα­νά­λι της εστί­α­σης. Ο ίδιος πα­ρα­δέ­χθη­κε πως ο υψη­λός πλη­θω­ρι­σμός, η μεί­ω­ση του δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος και η χα­μη­λή κα­τα­να­λω­τι­κή εμπι­στο­σύ­νη επη­ρέ­α­σαν ση­μα­ντι­κά τη συ­μπε­ρι­φο­ρά των κα­τα­να­λω­τών. Τόσο οι Έλ­λη­νες όσο και οι του­ρί­στες πε­ριό­ρι­σαν τις εξό­δους τους, εστιά­ζο­ντας σε πιο οι­κο­νο­μι­κές επι­λο­γές και στην κα­τα­νά­λω­ση εντός σπι­τιού. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν η αι­σθη­τή κάμψη στο κα­νά­λι HORECA. Και όλα αυτά, πριν καν ση­μειω­θεί η ανά­φλε­ξη της κρί­σης στη Μέση Ανα­το­λή.

Συ­γκρα­τη­μέ­νος ο Έλ­λη­νας κα­τα­να­λω­τής

Όπως προ­κύ­πτει άλ­λω­στε από νέα έρευ­να της NielsenIQ, η οποία διε­νερ­γή­θη­κε μετά το ξέ­σπα­σμα του πο­λέ­μου και δη το διά­στη­μα 9-12 Μαρ­τί­ου, πε­ρισ­σό­τε­ροι από τους μι­σούς κα­τα­να­λω­τές και δη το 57% των ερω­τη­θέ­ντων δη­λώ­νει ανή­συ­χο για τις εξε­λί­ξεις στη Μέση Ανα­το­λή, το 27% βιώ­νει έντο­νο στρες, ενώ ένα πο­σο­στό 13% εκ­φρά­ζει θυμό.

Ήδη, πάνω από επτά στους δέκα κα­τα­να­λω­τές και δη το 72% των ερω­τη­θέ­ντων δη­λώ­νουν ότι έχουν προ­σαρ­μό­σει την αγο­ρα­στι­κή τους συ­μπε­ρι­φο­ρά, με το 35% να πε­ριο­ρί­ζει τις δα­πά­νες και το 25% τις εξό­δους του. Ένα 10% δη­λώ­νει ότι έχει στο­κά­ρει βα­σι­κά προ­ϊ­ό­ντα. Κίν­δυ­νο ανα­τι­μή­σε­ων βλέ­πει το 22% των ερω­τη­θέ­ντων και φόβο για τυχόν ελ­λεί­ψεις προ­ϊ­ό­ντων λόγω του πο­λέ­μου εκ­φρά­ζει ένα 19%. Η γε­ω­πο­λι­τι­κή κλι­μά­κω­ση και οι αυ­ξή­σεις στις τιμές των καυ­σί­μων ανη­συ­χούν το 16% και το 14% αντί­στοι­χα των ερω­τη­θέ­ντων.

Σύμ­φω­να πάντα με τα στοι­χεία της NielsenIQ, η συ­μπε­ρι­φο­ρά του κα­τα­να­λω­τή έχει τέσ­σε­ρα στά­δια. Το σοκ, τη συ­νει­δη­το­ποί­η­ση, την προ­σαρ­μο­γή και την επα­νεκ­κί­νη­ση. Τα στοι­χεία άλ­λω­στε δια­φο­ρο­ποιού­νται ση­μα­ντι­κά σε σχέση με την πε­ρί­ο­δο πριν ξε­σπά­σει ο πό­λε­μος στη Μέση Ανα­το­λή στις 28 Φε­βρουα­ρί­ου. Πριν την ανά­φλε­ξη της κρί­σης, οι κα­τα­να­λω­τές εξέ­φρα­ζαν ανη­συ­χία κυ­ρί­ως για την κα­θη­με­ρι­νή οι­κο­νο­μι­κή πίεση και δη τις τιμές των τρο­φί­μων (45%), τους λο­γα­ρια­σμούς ενέρ­γειας (21%) και την κά­λυ­ψη των βα­σι­κών τους ανα­γκών (17%). Πλέον, η αβε­βαιό­τη­τα αφορά στο σύ­νο­λο της αγο­ράς, καθώς δια­τυ­πώ­νο­νται φόβοι για ελ­λεί­ψεις και δια­τα­ρα­χές στην εφο­δια­στι­κή αλυ­σί­δα.

Μέσα σε αυτό το πε­ρι­βάλ­λον, η οι­κο­νο­μι­κή ανα­σφά­λεια των κα­τα­να­λω­τών ολο­έ­να και εντεί­νε­ται. Το 57% των ερω­τη­θέ­ντων δη­λώ­νει ότι το ει­σό­δη­μά του φτά­νει μόνο για τις βα­σι­κές ανά­γκες, ενώ μόλις το 13% κάνει λόγο για βελ­τί­ω­ση της οι­κο­νο­μι­κής του κα­τά­στα­σης.

Η δυ­να­μι­κή του κλά­δου της εστί­α­σης στην Ελ­λά­δα

Την ίδια ώρα, όπως επι­βε­βαιώ­νει η τε­λευ­ταία πα­νελ­λα­δι­κή έρευ­να του Οι­κο­νο­μι­κού Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών, σε συ­νερ­γα­σία με την Kapa Research, με τη χρη­μα­το­δό­τη­ση της Coca-Cola στην Ελ­λά­δα, στο πλαί­σιο του προ­γράμ­μα­τος Zero Waste HORECA, η επί­σκε­ψη σε χώ­ρους εστί­α­σης πα­ρα­μέ­νει αρ­κε­τά δια­δο­μέ­νη στη χώρα μας, παρά την αύ­ξη­ση του κό­στους ζωής, με πε­ρί­που μισό πλη­θυ­σμό να επι­σκέ­πτε­ται τα­κτι­κά και δη του­λά­χι­στον μια φορά την εβδο­μά­δα ένα κα­τά­στη­μα εστί­α­σης.

Ει­δι­κό­τε­ρα, ένα πο­σο­στό 15,2% επι­σκέ­πτε­ται χώ­ρους εστί­α­σης κα­θη­με­ρι­νά, ενώ ένα 32,8% τρεις με τέσ­σε­ρις φορές την εβδο­μά­δα, όπερ ση­μαί­νει ότι πο­σο­στό πε­ρί­που 48% επι­σκέ­πτε­ται χώ­ρους εστί­α­σης του­λά­χι­στον εβδο­μα­διαί­ως, ενώ το υπό­λοι­πο 52% επι­σκέ­πτε­ται λι­γό­τε­ρο συχνά, ήτοι μήνα ή σπα­νιό­τε­ρα. Να ση­μειω­θεί ωστό­σο εδώ ότι η εν λόγω έρευ­να διε­νερ­γή­θη­κε πριν ξε­σπά­σει ο πό­λε­μος στη Μέση Ανα­το­λή στις 28 Φε­βρουα­ρί­ου.

Πηγή: insider.gr