Εστίαση: Ποντάρει σε «γεμάτα τραπέζια» κόντρα στους τριγμούς του πολέμου

Έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό για την έκβαση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τις επι­πτώ­σεις του σε όλο το φάσμα της ελλη­νι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας εκφρά­ζει σύσ­σω­μος ο κλάδος της εστί­α­σης, ένας τομέας άμεσα συνυ­φα­σμέ­νος με την πορεία του του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος και της κατα­νά­λω­σης. Η αβε­βαιό­τητα που γεννά η κρίση στη Μέση Ανατολή έρχεται να προ­στε­θεί σε ένα ήδη «εκρη­κτικό» κοκτέιλ προ­κλή­σεων με το οποίο βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι εδώ και χρόνια οι επι­χει­ρη­μα­τίες της εστί­α­σης.

Με το κόστος δια­βί­ω­σης στην Ελλάδα να είναι ήδη αυξη­μένο λόγω των αλλε­πάλ­λη­λων κρίσεων των τελευ­ταίων ετών, τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά αδυ­να­τούν πλέον να δια­χει­ρι­στούν ένα νέο κύμα ακρί­βειας, περιο­ρί­ζο­ντας ακόμη και τα απα­ραί­τητα. Μπροστά δε σε αυτό το ρευστό περι­βάλ­λον, οι δαπάνες για έξοδο και ψυχα­γω­γία είναι οι πρώτες που «θυσιά­ζο­νται». Άλλωστε, όπως επι­βε­βαιώ­νουν παρά­γο­ντες του χώρου, η εστίαση είναι ένας κλάδος που λει­τουρ­γεί με «καύσιμο» την καλή ψυχο­λο­γία του πελάτη, η οποία μοιραία κιν­δυ­νεύει να χαθεί μέσα τους φόβους για τον γεω­πο­λι­τικό κίνδυνο στη Μέση Ανατολή. Την ίδια ώρα, τα υψηλά λει­τουρ­γικά κόστη και οι φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις βαραί­νουν όλο και πιο έντονα τους επι­χει­ρη­μα­τίες της εστί­α­σης, οι οποίοι δίνουν μάχη για την προ­σέλ­κυση πελατών, στο­χεύ­ο­ντας στην αύξηση του τζίρου τους και στην πολυ­πό­θητη ανάσα στα ταμεία τους.

«Υπάρχει μεγάλη ανα­στά­τωση λόγω του πολέμου. Υπάρχει αβε­βαιό­τητα και η κατά­σταση είναι δύσκολη», δηλώνει, μιλώ­ντας στο insider.gr, ο πρό­ε­δρος της Ένωσης Εστια­το­ρίων και Συναφών Αττικής και γενικός γραμ­μα­τέας της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Εστια­τό­ρων και Συναφών Επαγ­γελ­μά­των (ΠΟΕΣΕ), Γιάννης Δαβε­ρώ­νης.

«Ο Έλληνας θέλει να βγει τη βόλτα του και να επι­σκε­φτεί ένα κατά­στημα εστί­α­σης. Θα το κάνει, αλλά θα το κάνει συγκρα­τη­μένα. Θα βγει σαβ­βα­το­κύ­ριακο και θα ξοδέψει λιγό­τερα», σημειώ­νει χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Δαβε­ρώ­νης, απο­κα­λύ­πτο­ντας μάλιστα ότι ο κλάδος πήγε καλά στην αργία της 25ης Μαρτίου. Ωστόσο, παρά­γο­ντες του χώρου δια­τυ­πώ­νουν συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία ενόψει του Πάσχα και εν συνε­χεία της θερινής του­ρι­στι­κής σεζόν, καθώς όλα θα εξαρ­τη­θούν από τη διάρ­κεια και την ένταση στο Μεσα­να­το­λικό.

 Τα «αγκάθια» και το αβέβαιο στοί­χημα του κλάδου

Το πέπλο της αβε­βαιό­τη­τας που γεννά ο πόλεμος είναι ένας πολύ σοβαρός στρε­σο­γό­νος παρά­γο­ντας για την εστίαση, καθώς απλώ­νε­ται σε όλο το φάσμα της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Οι τιμές των πρώτων υλών συντη­ρού­νται εδώ και μήνες στα ύψη, πολύ πριν την ανά­φλεξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ενώ είναι ορατός ο κίν­δυ­νος νέων ανα­τι­μή­σεων προ­σε­χώς. Ανα­τι­μή­σεις τις οποίες οι επι­χει­ρη­μα­τίες της εστί­α­σης αγω­νί­ζο­νται να μην περά­σουν στους κατα­να­λω­τές, μετά την οικο­νο­μική κόπωση και ανα­σφά­λεια που βιώνουν τα τελευ­ταία χρόνια. «Εμείς δεν μπο­ρούμε να ελέγ­ξουμε τον πόλεμο. Πώς μπο­ρούμε εμείς να φρε­νά­ρουμε αυτό που γίνεται; Αν τα σιτηρά αυξη­θούν, ο όμιλος Βενέτη δυστυ­χώς θα προβεί σε ανα­τι­μή­σεις», ανέφερε πρό­σφατα στους εκπρο­σώ­πους του Τύπου ο επι­κε­φα­λής της Βενέτης Πανα­γιώ­της Μονεμ­βα­σιώ­της. «Έχουμε φτάσει να ψωνί­ζουμε τομάτες προς 3,5 ευρώ το κιλό», εξη­γούσε στο insider.gr έτερος παρά­γο­ντας του κλάδου, περι­γρά­φο­ντας τα προ­βλή­ματα του κλάδου.

Την ίδια ώρα εντεί­νε­ται ο προ­βλη­μα­τι­σμός και για την πορεία των τιμών ενέρ­γειας προ­σε­χώς. «Η εστίαση έχει πολλά προ­βλή­ματα. Σαν κλάδος δεν έχουμε δει κανένα μέτρο στή­ρι­ξης. Δεν είδαμε καμία επι­δό­τηση στο ρεύμα», σχο­λιά­ζει χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Δαβε­ρώ­νης, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι πρό­σφατα υπο­γρά­φηκε η νέα κλαδική συλ­λο­γική σύμβαση στον επι­σι­τι­σμό, με υψηλές, όπως σημειώ­νει, απο­δο­χές για τους εργα­ζό­με­νους του χώρου. Και αυτό, ενώ η έλλειψη προ­σω­πι­κού συνιστά ένα μεγάλο «αγκάθι» για τον χώρο. «Η έλλειψη ποιο­τι­κών εργα­ζο­μέ­νων δημιουρ­γεί τερά­στια προ­βλή­ματα στον κλάδο της εστί­α­σης. Το θέμα τείνει να γίνει μάστιγα. Για κάθε παλιό εργα­ζό­μενο, θέλουμε 1,5 με 2 νέα άτομα. Οι νέοι σήμερα δεν θέλουν να εργα­στούν στην εστίαση», εξη­γούσε ο κ. Μονεμ­βα­σιώ­της.

«Περί τις 25 δημό­σιες υπη­ρε­σίες ελέγ­χουν τα κατα­στή­ματά μας. Νέα πρό­στιμα, πολλές υπη­ρε­σίες, πολλά παρά­βολα, κάθε φορά και κάτι νέο. Όλο αυτό το πολύ κράτος δεν μπορεί να το σηκώσει η εστίαση», τόνιζε ο ίδιος.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος της Ολυ­μπια­κής Ζυθο­ποι­ίας, Marcin Burdach, δήλωνε πρό­σφατα στους δημο­σιο­γρά­φους πως το 2025 δεν ήταν μια εύκολη χρονιά για την αγορά μπύρας, η οποία υπο­χώ­ρησε κατά 6% περίπου, λόγω των πιέσεων στο κανάλι της εστί­α­σης. Ο ίδιος παρα­δέ­χθηκε πως ο υψηλός πλη­θω­ρι­σμός, η μείωση του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος και η χαμηλή κατα­να­λω­τική εμπι­στο­σύνη επη­ρέ­α­σαν σημα­ντικά τη συμπε­ρι­φορά των κατα­να­λω­τών. Τόσο οι Έλληνες όσο και οι του­ρί­στες περιό­ρι­σαν τις εξόδους τους, εστιά­ζο­ντας σε πιο οικο­νο­μι­κές επι­λο­γές και στην κατα­νά­λωση εντός σπιτιού. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν η αισθητή κάμψη στο κανάλι HORECA. Και όλα αυτά, πριν καν σημειω­θεί η ανά­φλεξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Συγκρα­τη­μέ­νος ο Έλληνας κατα­να­λω­τής

Όπως προ­κύ­πτει άλλωστε από νέα έρευνα της NielsenIQ, η οποία διε­νερ­γή­θηκε μετά το ξέσπα­σμα του πολέμου και δη το διά­στημα 9-12 Μαρτίου, περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς κατα­να­λω­τές και δη το 57% των ερω­τη­θέ­ντων δηλώνει ανήσυχο για τις εξε­λί­ξεις στη Μέση Ανατολή, το 27% βιώνει έντονο στρες, ενώ ένα ποσοστό 13% εκφρά­ζει θυμό.

Ήδη, πάνω από επτά στους δέκα κατα­να­λω­τές και δη το 72% των ερω­τη­θέ­ντων δηλώ­νουν ότι έχουν προ­σαρ­μό­σει την αγο­ρα­στική τους συμπε­ρι­φορά, με το 35% να περιο­ρί­ζει τις δαπάνες και το 25% τις εξόδους του. Ένα 10% δηλώνει ότι έχει στο­κά­ρει βασικά προ­ϊ­ό­ντα. Κίνδυνο ανα­τι­μή­σεων βλέπει το 22% των ερω­τη­θέ­ντων και φόβο για τυχόν ελλεί­ψεις προ­ϊ­ό­ντων λόγω του πολέμου εκφρά­ζει ένα 19%. Η γεω­πο­λι­τική κλι­μά­κωση και οι αυξή­σεις στις τιμές των καυ­σί­μων ανη­συ­χούν το 16% και το 14% αντί­στοιχα των ερω­τη­θέ­ντων.

Σύμφωνα πάντα με τα στοι­χεία της NielsenIQ, η συμπε­ρι­φορά του κατα­να­λωτή έχει τέσσερα στάδια. Το σοκ, τη συνει­δη­το­ποί­ηση, την προ­σαρ­μογή και την επα­νεκ­κί­νηση. Τα στοι­χεία άλλωστε δια­φο­ρο­ποιού­νται σημα­ντικά σε σχέση με την περίοδο πριν ξεσπά­σει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις 28 Φεβρουα­ρίου. Πριν την ανά­φλεξη της κρίσης, οι κατα­να­λω­τές εξέ­φρα­ζαν ανη­συ­χία κυρίως για την καθη­με­ρινή οικο­νο­μική πίεση και δη τις τιμές των τρο­φί­μων (45%), τους λογα­ρια­σμούς ενέρ­γειας (21%) και την κάλυψη των βασικών τους αναγκών (17%). Πλέον, η αβε­βαιό­τητα αφορά στο σύνολο της αγοράς, καθώς δια­τυ­πώ­νο­νται φόβοι για ελλεί­ψεις και δια­τα­ρα­χές στην εφο­δια­στική αλυσίδα.

Μέσα σε αυτό το περι­βάλ­λον, η οικο­νο­μική ανα­σφά­λεια των κατα­να­λω­τών ολοένα και εντεί­νε­ται. Το 57% των ερω­τη­θέ­ντων δηλώνει ότι το εισό­δημά του φτάνει μόνο για τις βασικές ανάγκες, ενώ μόλις το 13% κάνει λόγο για βελ­τί­ωση της οικο­νο­μι­κής του κατά­στα­σης.

Η δυνα­μική του κλάδου της εστί­α­σης στην Ελλάδα

Την ίδια ώρα, όπως επι­βε­βαιώ­νει η τελευ­ταία πανελ­λα­δική έρευνα του Οικο­νο­μι­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, σε συνερ­γα­σία με την Kapa Research, με τη χρη­μα­το­δό­τηση της Coca-Cola στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος Zero Waste HORECA, η επί­σκεψη σε χώρους εστί­α­σης παρα­μέ­νει αρκετά δια­δο­μένη στη χώρα μας, παρά την αύξηση του κόστους ζωής, με περίπου μισό πλη­θυ­σμό να επι­σκέ­πτε­ται τακτικά και δη του­λά­χι­στον μια φορά την εβδο­μάδα ένα κατά­στημα εστί­α­σης.

Ειδι­κό­τερα, ένα ποσοστό 15,2% επι­σκέ­πτε­ται χώρους εστί­α­σης καθη­με­ρινά, ενώ ένα 32,8% τρεις με τέσ­σε­ρις φορές την εβδο­μάδα, όπερ σημαί­νει ότι ποσοστό περίπου 48% επι­σκέ­πτε­ται χώρους εστί­α­σης του­λά­χι­στον εβδο­μα­διαίως, ενώ το υπό­λοιπο 52% επι­σκέ­πτε­ται λιγό­τερο συχνά, ήτοι μήνα ή σπα­νιό­τερα. Να σημειω­θεί ωστόσο εδώ ότι η εν λόγω έρευνα διε­νερ­γή­θηκε πριν ξεσπά­σει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις 28 Φεβρουα­ρίου.

Πηγή: insider.gr