Κατερίνα Σαράντη:«Να γίνει ουσιαστική η συμπερίληψη των αναπήρων στον αθλητισμό»

Κατε­ρίνα, να ξεκι­νή­σουμε τη συνέ­ντευξη από τον Μαρα­θώ­νιο της Αθήνας και που παρά την κινη­το­ποί­ηση, και τη δημόσια δια­μαρ­τυ­ρία σας, εσύ κι οι άλλοι συνα­θλη­τές σου που επρό­κειτο να λάβετε μέρος με χει­ρή­λατα, τελικά απο­κλει­στή­κατε, αλλά ανα­δεί­ξατε το ευρύ­τερο πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουν αθλητές με ανα­πη­ρία στην Ελλάδα, αυτό της μη συμπε­ρί­λη­ψης τελικά στην πράξη.

Ο Μαρα­θώ­νιος της Αθήνας, δεν είναι ένα απλό αθλη­τικό γεγονός, είναι ο Αυθε­ντι­κός Μαρα­θώ­νιος, καλ­λιερ­γεί συνει­δή­σεις. Πιστεύω ακρά­δα­ντα, πως ένα γεγονός σαν αυτό, οφείλει να απο­τε­λεί πρότυπο αληθούς συμπε­ρί­λη­ψης, και όχι κατά περί­πτωση. Εάν δεν προ­βά­λεις τον αθλητή με το χει­ρή­λατο και το αγω­νι­στικό αμα­ξί­διο, η αντί­ληψη του κόσμου για το τι σημαί­νει αθλη­τι­σμός για έναν ανάπηρο, είναι αλλοιω­μένη. Με τη δια­μαρ­τυ­ρία μας, έγινε γνωστή η απα­γό­ρευση η οποία προ­ϋ­πήρχε προ του 2019 στον Αυθε­ντικό Μαρα­θώ­νιο. Η δικαιο­λο­γία που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε κι έμεινε ως επι­χεί­ρημα στην κοινή γνώμη είναι ότι καλώς δεν μας επέ­τρε­ψαν να συμ­με­τέ­χουμε, διότι είναι επι­κίν­δυνο γιατί τα χει­ρή­λατα πιάνουν ταχύ­τητα 30km/h, κάτι το οποίο είναι αβάσιμο κυρίως διότι, επίσης απα­γο­ρεύ­ουν τα αγω­νι­στικά αμα­ξί­δια που ανα­πτύσ­σουν ταχύ­τητα κατ’αντιστοιχία με αυτή του δρομέα.

Επι­κίν­δυνο για ποιους;

Για τους άλλους δρομείς.

Όταν υπέ­βα­λες την αίτηση συμ­με­το­χής, είχες κάποια σχετική ενη­μέ­ρωση;

Οχι, καμία. Υπο­στη­ρί­ζουν ότι υπήρχε αυτός ο όρος στην προ­κή­ρυξη του αγώνα. Η αλήθεια είναι ότι δεν κατά­φερα να τον βρω, παρά μόνο όταν μου τον έστει­λαν σε mail. Ας υπο­θέ­σουμε ότι υπήρχε αυτός ο κανο­νι­σμός στην προ­κή­ρυξη, που και πάλι δεν είναι σωστό να απο­κλεί­εις μια συγκε­κρι­μένη μερίδα αθλητών, κι ας υπο­θέ­σουμε ότι εγώ έκανα κάποιο λάθος. Κάναμε λάθος και οι τρεις συμ­με­τέ­χο­ντες; Δηλαδή εάν κάτι δεν πήγε καλά με μια αίτηση, να το δεχτώ, αλλά και με τις αιτή­σεις των τριών; Εμείς μιλάμε μεταξύ μας, επο­μέ­νως θα ενη­μέ­ρωνε ο ένας τον άλλον, αν προ­έ­κυ­πτε πρό­βλημα. Ούτε το προ­σω­πικό ήταν σωστά προ­ε­τοι­μα­σμένο, με απο­τέ­λε­σμα να μην μας ενη­με­ρώ­σουν για την επα­να­φορά της απα­γό­ρευ­σης. Από πλευράς μου, τον Σεπτέμ­βριο έγραψα σε mail ότι η συμ­με­τοχή μου, θα είναι με χει­ρή­λατο, όμως μέχρι την τελευ­ταία στιγμή ήταν ασαφές το τοπίο ως προς τη συμ­με­τοχή μας.

Παρόλα αυτά πήγατε σε ένδειξη δια­μαρ­τυ­ρίας, παρότι δεν σας επε­τράπη συμ­με­τοχή.

Ναι, πήγαμε. Το κλίμα απέ­να­ντί μας, μπορώ να πω ότι ήταν εχθρικό, εφόσον η υπόθεση έλαβε μεγάλες δια­στά­σεις. Το ενθαρ­ρυ­ντικό ήταν ότι επι­κοι­νώ­νησε μαζί μου, πάρα πολύς κόσμος για να μου εκφρά­σουν τη συμπα­ρά­στασή τους στη δια­μαρ­τυ­ρία μας και μάλιστα είχαμε ιδιαί­τερη υπο­στή­ριξη από ομάδες Duo, τα αγω­νι­στικά αμα­ξί­δια που σπρώ­χνει μη ανάπηρο άτομο.

Ελαβε, όπως είπες, μεγάλες δια­στά­σεις και εντέλει άνοιξε συζή­τηση για την συμπε­ρί­ληψη στον αθλη­τι­σμό και θα ήθελα να μου πεις τι γίνεται στην Ελλάδα.

Θα χωρίσω το κεφά­λαιο αυτό σε δύο μέρη, όπως κάνω και στην αθλη­τική μου πορεία. Το ένα μέρος, αφορά στους δρο­μι­κούς, λαϊκούς αγώνες όπως τους ονο­μά­ζουμε, στους οποίους οι ανά­πη­ροι αθλητές μέχρι σήμερα συμ­με­τέ­χουμε κυρίως γιατί είμαστε μέρος του συνόλου, όπως επίσης μας λείπουν αγώνες. Η συμ­με­τοχή σε αγώνες με μη ανά­πη­ρους αθλητές είναι αυτό που ονο­μά­ζουμε συμπε­ρί­ληψη. Σε αυτούς τους αγώνες, μέχρι σήμερα, δεν πηγαί­νουμε επειδή θα πάρουμε κάποιο μετάλ­λιο ή πρό­κριση στην παρα­ο­λυ­μπιάδα, αλλά είναι ευκαι­ρία για συνεκ­παί­δευση και προ­σθήκη αγω­νι­στι­κής εμπει­ρίας. Οι λαϊκοί αγώνες σημα­το­δο­τούν κάτι πάρα πολύ σημα­ντικό, θα έλεγα ότι είναι κι ένας δείκτης για το τι συμ­βαί­νει στη χώρα μας ως προς την ανα­πη­ρία. Κι αν ακόμα παλεύ­ουμε για το δικαί­ωμα συμ­με­το­χής μας, ας μη συζη­τή­σουμε για τις συν­θή­κες. Το δεύτερο κομμάτι, είναι το καθαρά αθλη­τικό, το αγω­νι­στικό, εκεί που δίνουμε το 1.000% του εαυτού μας. Εκεί τα πράγ­ματα είναι πιο ανε­πτυγ­μένα, όμως υπάρ­χουν κάποια αθλή­ματα που εξα­κο­λου­θούν στην Ελλάδα να είναι απο­κλει­σμένα ή ανύ­παρ­κτα. Μια τελευ­ταία σημεί­ωση, ανά­πη­ροι αθλητές δεν είναι οι παρα­ο­λυ­μπιο­νί­κες, είναι κάτι πολύ παρα­πάνω, και το ερώτημά μου είναι κατά πόσο έχουν πρό­σβαση στον παρα­ο­λυ­μπιακό αθλη­τι­σμό τα ανάπηρα παιδιά.

Οπως;

Η κωπη­λα­σία. Υπάρ­χουν κι άλλα, όμως αυτό το παρά­δειγμα το γνωρίζω εκ πείρας, διότι υπήρξα αθλή­τρια κωπη­λα­σίας.

Εσύ είσαι αθλή­τρια παρα­τριά­θλου.

Ναι, επίσημα το άθλημά μου είναι το παρα­τρί­α­θλο. Ξεκί­νησα με κλασική κολύμ­βηση, μετά έκανα ξιφα­σκία με αμα­ξί­διο, κωπη­λα­σία και παρα­πο­δη­λα­σία. Τον τελευ­ταίο χρόνο ασχο­λού­μαι απο­κλει­στικά με το παρα­τρί­α­θλο, εφόσον από το 2021 ξεκί­νησε επι­σή­μως στην Ελλάδα.

Εσύ πώς ξεκί­νη­σες την ενα­σχό­λησή σου με τον αθλη­τι­σμό;

Ξεκί­νησα τυχαία. Οταν ήμουν 17 ετών, είχε οργα­νω­θεί απο­στολή από τον τότε Δήμο Καλ­λι­θέας στη Φιν­λαν­δία, μέσω ενός ευρω­παϊ­κού προ­γράμ­μα­τος ανταλ­λα­γής νέων που αφο­ρούσε αθλητές και ανάπηρα άτομα. Εκεί επι­σκε­φθή­καμε μια αθλη­τική ακα­δη­μία, όπου άρχισα να έρχομαι σε επαφή με την άθληση και με παρό­τρυ­ναν να ασχο­ληθώ.

Για τον πρω­τα­θλη­τι­σμό πάντως που κάνεις σήμερα, ξεκί­νη­σες σε μεγάλη ηλικία να ασχο­λεί­σαι και κατά­φε­ρες να καλύ­ψεις αρκετό χαμένο έδαφος.

Στα 17 μου δεν ήξερα να κολυ­μπάω… Στη Φιν­λαν­δία έμαθα ότι μπορώ κι εγώ να ασχο­ληθώ με τον αθλη­τι­σμό και τον πρω­τα­θλη­τι­σμό. Καθυ­στέ­ρησα τόσο, καθώς από τη βρεφική ηλικία έως την ενη­λι­κί­ωση, δόθηκε όλη η ενέρ­γεια στην χει­ρουρ­γική απο­κα­τά­σταση της βλάβης.

Εσύ γεν­νή­θη­κες με ανα­πη­ρία;

Ναι.

Οπότε τα σχολικά σου χρόνια τα πέρασες μεταξύ μαθη­μά­των και νοσο­κο­μείων.

Εκανα άπειρες χει­ρουρ­γι­κές επεμ­βά­σεις έως την ενη­λι­κί­ωσή μου. Ελειπα μήνες από το σχολείο καθ’ όλη σχεδόν την μαθη­τική μου πορεία. Οπότε, ούτε λόγος ένταξής μου στον αθλη­τι­σμό… Συν του ό,τι δεν ήταν ευρέως γνωστός ο παρα­ο­λυ­μπια­κός αθλη­τι­σμός, πόσω μάλλον σε ένα χωριό της Ρόδου. Δεν είχα την πλη­ρο­φό­ρηση, ούτε τα ερε­θί­σματα, έως το ταξίδι στη Φιν­λαν­δία. Στη συνέ­χεια με αφορμή αυτό, ήρθα σε επαφή με τον Αθλη­τικό Σύλλογο Ανα­πή­ρων στη Ρόδο και σιγά σιγά ξεκί­νησα να κολυ­μπάω. Στους πρώτους μου αγώνες ήμουν ήδη 19 ετών, όταν πια βρέθηκα στο Ηρά­κλειο για σπουδές. Βέβαια ούτε εκεί ήταν ιδανικά, έκανα πολύ μεγάλο αγω­νι­στικό κενό. Στο κολύμπι φαι­νό­ταν πως δεν είχα ελπίδες για εκτός συνόρων αγώνες, οπότε θα έπρεπε να βρεθώ σε μέρος που να μπορώ να δοκι­μα­στώ σε άλλα αθλή­ματα. Μόλις βρήκα ιδανική συνθήκη, μετα­κό­μισα στην Αθήνα, για να γνωρίσω τον άγνωστο κόσμο της ανα­πη­ρίας, όπως λένε και κάποιοι φίλοι, και να δοκι­μάσω αθλή­ματα.

Οπότε εκεί αρχί­ζεις να πει­ρα­μα­τί­ζε­σαι με το τι σου ται­ριά­ζει, τι σου αρέσει… Εχει περάσει κι άλλος χρόνος, οπότε μιλάμε πια για μετά τα 20 σου χρόνια.

Ναι βέβαια. Μετά τα 28 ξανα­ξε­κί­νησα πρω­τα­θλη­τι­σμό.

Οπότε από εκεί ξεκι­νάει ουσια­στικά η συνε­χό­μενη πορεία σου στον πρω­τα­θλη­τι­σμό.

Ναι. Με πολλά “σταμάτα-ξεκίνα” και εμπόδια. Κύριο εμπόδιο, τα ιατρο­γενή προ­βλή­ματα, απόρ­ροια των επεμ­βά­σεων, όπως επίσης η τόσο εκτενής ιατρική παρέμ­βαση, περιέ­πλεξε σοβαρά την ένταξη μου στο παρα­ο­λυ­μπιακό αθλη­τι­σμό. Το συμπέ­ρα­σμα από τη δική μου πορεία είναι ότι για ένα ανάπηρο παιδί δεν αξίζει να τρέχει στα χει­ρουρ­γεία, να πασχί­ζει να γίνει “κανο­νικό” ή να επι­μέ­νει να εξα­λεί­ψει τη βλάβη από τη στιγμή που αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Σκοπός είναι να γίνει απο­δε­κτή η συνθήκη, να λάβει κατάλ­ληλη απο­κα­τά­σταση και εκπαί­δευση κι έπειτα να εντο­πι­στούν τα ταλέντα του παιδιού, ώστε να αρχίσει να τα καλ­λιερ­γεί, όπως κάθε άλλο παιδί και να μη χάνει χρόνο όπως εγώ.

Τον οποίον βέβαια χρόνο εσύ λόγω της επι­μο­νής σου και της αγάπης σου για τον αθλη­τι­σμό όταν τον ανα­κά­λυ­ψες, τον κάλυψες επι­τυ­χώς δίνο­ντας το 110% του εαυτού σου.

Οταν μπήκα στο νερό και ανα­κά­λυψα το κολύμπι, ήταν σαν να ανα­κά­λυψα την απόλυτη ευτυχία…

Παρότι γεν­νή­θη­κες και μεγά­λω­σες στη Ρόδο.

Ναι, αυτό είναι όντως παρά­δοξο! Οπως παρά­δοξο είναι ότι από τότε μέχρι και σήμερα, δεν έχουμε ένα δημο­τικό οργα­νω­μένο κολυμ­βη­τή­ριο ολυ­μπια­κών δια­στά­σεων, που να λει­τουρ­γεί όλο το χρόνο.

Αρα, επι­στρέ­φουμε πάλι σε αυτό που λέγαμε πριν για τα ερε­θί­σματα, για την πλη­ρο­φό­ρηση, για το ό,τι τα παιδιά με ανα­πη­ρία δεν έχουν ή μάλλον τότε δεν είχαν εικόνες.

Τώρα υπάρχει το ίντερ­νετ και όλες οι πλη­ρο­φο­ρίες δια­χέ­ο­νται μέσα από εκεί. Είναι πολύ εύκολο να έρθεις σε επαφή με οποιον­δή­ποτε άλλο ανάπηρο στον κόσμο, να δεις τα αθλή­ματα, να βρεις πλη­ρο­φο­ρίες για το πώς θα μπο­ρέ­σεις να ασχο­λη­θείς και να το διεκ­δι­κή­σεις.

Εσύ αυτά τα ανα­κά­λυ­ψες μόνη σου.

Ναι, ήμουν πολύ ανήσυχη γενι­κό­τερα. Οταν ήρθε το ίντερ­νετ στη Ρόδο, κατευ­θείαν άρχισα να ψάχνω, είχα πολύ μεγάλη ανάγκη να επι­κοι­νω­νήσω με άλλα ανάπηρα άτομα με παρό­μοια βλάβη και να δω πώς είναι οι ζωές τους.

Εσύ λοιπόν είναι μια δεκα­ε­τία τώρα που κάνεις πρω­τα­θλη­τι­σμό σε Ελλάδα και εξω­τε­ρικό.

Ναι, τον τελευ­ταίο χρόνο ειδικά μού δόθηκε η ευκαι­ρία να κάνω σοβαρά παρα­τρί­α­θλο, να ενταχθώ στον εθνικό σχε­δια­σμό, ειδικά μετά την από­κτηση του διε­θνούς classification, τον περα­σμένο Μάιο, μπορώ να προ­χω­ρήσω με σιγου­ριά.

Εσύ πλέον έχεις επι­στρέ­ψει στη Ρόδο.

Ναι. Ηρθα με σκοπό να μείνω στη Ρόδο, προς το παρόν αυτό είναι το πλάνο μου.

Πώς είναι τα πράγ­ματα με την επι­στροφή σου;

Δεν είναι εύκολη η προ­σαρ­μογή και η επι­στροφή. Μού πήρε αρκετό χρόνο, κι ακόμα προ­σπαθώ. Μου λείπει πολύ η ομάδα μου στην Αθήνα, μου λείπει να κάνω προ­πό­νηση με τους συνα­θλη­τές μου και να έχω από κοντά την καθο­δή­γηση του προ­πο­νητή μου. Ακόμα δεν βγαίνω έξω για προ­πό­νηση. Τώρα ξεκινάω σιγά σιγά τις προ­πο­νή­σεις σε εξω­τε­ρι­κούς χώρους στη Ρόδο. Δεν είναι εύκολο να βγει κανείς έξω με το αγω­νι­στικό αμα­ξί­διο και με το χει­ρή­λατο, πρώτον γιατί δεν υπάρ­χουν οι υπο­δο­μές, τα πεζο­δρό­μια δεν είναι προ­σβά­σιμα, υπάρχει πληθώρα εμπο­δίων και έλλειψη ραμπών. Κατά δεύ­τε­ρον, με το χει­ρή­λατο είμαι σε παράλ­ληλη με το έδαφος θέση, δεν έχω καλή ορα­τό­τητα, ούτε τα οχήματα μπορούν να με δουν. Συχνά, θα πρέπει να προη­γεί­ται ένα μηχα­νάκι ή ένα ποδή­λατο.

Εχεις πει ότι η ανα­πη­ρία είναι ακριβό σπορ και υποθέτω αυτό το λες και κυριο­λε­κτικά και μετα­φο­ρικά. Οι αθλητές με ανα­πη­ρία έχετε κάποια υπο­στή­ριξη για τα αμα­ξί­διά σας, για τον εξο­πλι­σμό σας, τους συνο­δούς σας…

Εγώ ήμουν από τους τυχε­ρούς που βρέθηκα σε ένα σωμα­τείο που μου διέθεσε τον βασικό εξο­πλι­σμό για να ξεκι­νήσω και να γίνω τρια­θλή­τρια. Το σωμα­τείο αυτό είναι το ΑμεΑ Καστελ­λά­νοι. Μάλιστα μου επέ­τρε­ψαν να φέρω κομμάτι του εξο­πλι­σμού αυτού στη Ρόδο, γι’ αυτό και μπόρεσα να επι­στρέψω στο νησί, εφόσον η επι­στροφή δεν θα σημα­το­δο­τούσε το τέλος της αθλη­τι­κής μου πορείας. Ομως, ο εξο­πλι­σμός που παρέχει το σωμα­τείο είναι ο βασικός για να κάνει κανείς μια αρχή. Αυτός ο εξο­πλι­σμός κοστί­ζει από ένα σημείο και έπειτα, στην εξέλιξή μου. Οπως και έγινε τον περα­σμένο Μάιο στον αγώνα στην Πολωνία, όπου ήταν οφθαλ­μο­φα­νές ότι το αγω­νι­στικό αμα­ξί­διο που είχα, έπρεπε να αντι­κα­τα­στα­θεί. Αν δεν αγόραζα δικό μου, ήξερα ότι έπρεπε να στα­μα­τήσω. Οπότε, για τους επό­με­νους 6 μήνες μέχρι να τα κατα­φέρω, ναι μεν προ­πο­νού­μουν αλλά όχι στο μάξι­μουμ, εφόσον μου έλειπε βασικός εξο­πλι­σμός.

Ο επό­με­νος αθλη­τι­κός στόχος που έχεις θέσει ποιος είναι;

Είναι οι επί­ση­μοι αγώνες της World Triathlon για το 2023. Καλό είναι να έχω συμ­με­τοχή σε όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρους διε­θνείς αγώνες, ώστε να έχω ελπίδες να μαζέψω βαθ­μο­λο­γία για τους Παρα­ο­λυ­μπια­κούς στο Παρίσι το 2024. Παράλ­ληλα, στόχος μου είναι το half ironman, είτε για τις 16 Ιουλίου στην Αγγλία, είτε τον Οκτώ­βριο στην Αθήνα, είναι το προ­σω­πικό μου challenging. Το τρίαθλο είναι ένα άθλημα με ευρύ φάσμα επι­λο­γών. Αυτό για μένα σημαί­νει ότι, ναι μεν κυνηγάω την πρό­κριση στην παρα­ο­λυ­μπιάδα, όμως δεν μένω εκεί, υπάρ­χουν πολλά άλλα, όπως τα ironman. Άπιαστο όνειρο ζωής είναι μια μέρα να κάνω το full ironman, αυτό περι­λαμ­βά­νει συνε­χό­μενα σε μια μέρα 4 χιλιό­με­τρα κολύμπι, 180 χλμ. ποδή­λατο και 42 χλμ. τρέξιμο με αμα­ξί­διο! Ανυ­πο­μονώ να ζήσω την εμπει­ρία. Βέβαια δε ξεχνάω τη συμ­με­τοχή μας στον Μαρα­θώ­νιο της Αθήνας, όπου με την απα­γό­ρευση πλέον μετα­τρέ­πε­ται σε ακτι­βι­στικό στόχο, αφορά στα δικαιώ­ματά μας, την ισότιμή συμ­με­τοχή μας. Κι ας μη ξεχνάμε τον τόπο μας, τη συμ­με­τοχή στον Μαρα­θώ­νιο της Ρόδου… Πραγ­μα­τικά είμαι πολύ χαρού­μενη, που στον Μαρα­θώ­νιο της Ρόδου συμ­με­τέ­χει τόσος κόσμος. Είναι μια γιορτή, παρα­κι­νεί τον κόσμο να αθληθεί, που υπό άλλες συν­θή­κες δεν θα είχε το ερέ­θι­σμα να το κάνει. Θέλω, λοιπόν, να συμ­με­τέχω σε όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρους λαϊκούς αγώνες μπορώ στη χώρα μου, με σκοπό η συμπε­ρί­ληψη των ανα­πή­ρων να γίνει ουσια­στική, να γίνει πράξη και γιατί έχω ανάγκη να βρί­σκο­μαι μέσα στο κοι­νω­νικό σύνολο, και όχι σε ένα υπο­σύ­νολο.