Ομιχλώδες τοπίο μετά τη μίνι-Σύνοδο για τους πρόσφυγες

Ομι­χλώ­δης είναι η κατά­σταση για την Ελλάδα μετά από την απόφαση της μίνι-Συνόδου που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε την Κυριακή 25 Οκτω­βρίου στις Βρυ­ξέλ­λες για το προ­σφυ­γικό. Ο Πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας δέχθηκε ισχυρές πιέσεις από τους συμ­με­τέ­χο­ντες ώστε να δεχθεί την παρα­μονή μεγα­λύ­τε­ρου αριθμού προ­σφύ­γων σε ελλη­νικό έδαφος. Για τις πιέσεις αυτές τον είχε προϊ­δε­ά­σει ήδη από την περα­σμένη Παρα­σκευή, στις συζη­τή­σεις που είχαν, ο Πρό­ε­δρος της Γαλλίας Φραν­σουά Ολάντ.

Η Αθήνα συναί­νεσε, σύμφωνα με την παρά­γραφο 5 της Δήλωσης των Ηγετών, να αυξήσει τη δυνα­μι­κό­τητα υπο­δο­χής σε 30.000 θέσεις μέχρι το τέλος του 2015. Παράλ­ληλα, η Ελλάδα, σε συνερ­γα­σία με την Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες (UNCHR), θα ανα­λά­βουν να παρά­σχουν επι­δό­τηση ενοι­κίου και προ­γράμ­ματα οικο­γε­νεια­κής φιλο­ξε­νίας σε άλλους 20.000 πρό­σφυ­γες. Το εν λόγω μέτρο χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως «σημα­ντική προ­ϋ­πό­θεση ώστε να λει­τουρ­γή­σει ο έκτα­κτος μηχα­νι­σμός μετε­γκα­τά­στα­σης».

Αυτό που είναι ασαφές, από την άποψη ότι δεν υπάρχει καθαρή αναφορά στο επίσημο κείμενο, είναι αν αυτοί οι άνθρω­ποι θα είναι επι­λέ­ξι­μοι για συμ­με­τοχή στο πρό­γραμμα μετε­γκα­τά­στα­σης. Ερω­τη­θείς σχετικά από το «Το Βήμα» το από­γευμα της Δευ­τέ­ρας, κοι­νο­τι­κός αξιω­μα­τού­χος απά­ντησε θετικά. Είναι όμως ξεκά­θαρο ότι η Ελλάδα κιν­δυ­νεύει να μετα­τρα­πεί προ­σω­ρινά σε de facto καταυ­λι­σμό προ­σφύ­γων και οικο­νο­μι­κών μετα­να­στών, ιδιαί­τερα αν δεν επι­τα­χυν­θούν οι δια­δι­κα­σίες κατα­γρα­φής και ενδε­χο­μέ­νης επι­στρο­φής τους. Και όπως παρα­δέ­χθηκε, απο­λύ­τως ρεα­λι­στικά, ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής Γιάννης Μου­ζά­λας, θα εξαρ­τη­θεί από την απόδοση των ελλη­νι­κών αρχών αν οι θέσεις υπο­δο­χής θα μονι­μο­ποι­η­θούν ή όχι.

Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι το Βερο­λίνο πιέζει ασφυ­κτικά ώστε να ελεγ­χθούν οι ροές των προ­σφύ­γων προς τη Γερ­μα­νία. Αρμόδια διπλω­μα­τική πηγή σχο­λί­αζε πριν από λίγες ημέρες ότι το βασικό πρό­βλημα για τη γερ­μα­νική κυβέρ­νηση και την Άνγκελα Μέρκελ προ­σω­πικά είναι αν μπορεί να μπει τάξη στη σημε­ρινή ανε­ξέ­λεγ­κτη κατά­σταση μέσα στον χειμώνα, ώστε να μην επα­να­λη­φθούν μελ­λο­ντικά ανάλογα φαι­νό­μενα. Οι πιέσεις έρχο­νται τόσο από τη δεξιά πτέρυγα των συντη­ρη­τι­κών όσο και σε κοι­νω­νικό επίπεδο, ενώ η δημο­τι­κό­τητα της καγκε­λα­ρίου έχει πληγεί από το προ­σφυ­γικό.

Ο τομε­άρ­χης Εξω­τε­ρι­κών της ΝΔ Γιώργος Κου­μου­τσά­κος, με επί­καιρη ερώτηση που απευ­θύ­νει στον κ. Τσίπρα, θέτει μία σειρά ζητη­μά­των που χρήζουν διευ­κρι­νί­σεων. Πέρα από το θέμα της επι­δό­τη­σης ενοι­κίου για 20.000 πρό­σφυ­γες και την ένταξή τους στον κοι­νω­νικό ιστό, στην οποία ανα­φέρ­θηκε ο Πρω­θυ­πουρ­γός στις δηλώ­σεις που προέβη μετά το πέρας της Συνόδου, ο κ. Κου­μου­τσά­κος ανα­δει­κνύει ακόμη μία παρά­με­τρο: αν, με βάση τη συμ­φω­νία, μπορούν τα κράτη να κλεί­σουν τα σύνορά τους και οι πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες να εγκλω­βι­στούν στην Ελλάδα.

Στις δηλώ­σεις του το βράδυ της Κυρια­κής, ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε ότι η δεύτερη παρά­λογη πρόταση που απέρ­ριψε η Αθήνα «ήταν αυτή που αφο­ρούσε στη δυνα­τό­τητα μιας χώρας, αν δεν συμ­φω­νεί, να μην επι­τρέ­πει τη διέ­λευση προ­σφύ­γων από μία άλλη χώρα. Όπως αντι­λαμ­βά­νε­στε», πρό­σθεσε, «αυτό θα είχε ως απο­τέ­λε­σμα να στα­μα­τή­σει η ροή και το βάρος να μετα­το­πί­ζε­ται από τη μια μετά την άλλη, ως ντόμινο, στις χώρες υπο­δο­χής και κυρίως στην Ελλάδα. Αντ’ αυτού απο­φα­σί­στηκε η δυνα­τό­τητα, που και τώρα ισχύει, να ενη­με­ρώ­νε­ται για τον αριθμό των προ­σφυ­γι­κών ροών η χώρα που υπο­δέ­χε­ται τους πρό­σφυ­γες, κάτι το οποίο ούτως ή άλλως η χώρα μας διε­ξά­γει».

Στην παρά­γραφο 3 της Δήλωσης της 25ης Οκτω­βρίου τονί­ζε­ται όμως ότι «υπό τις τρέ­χου­σες συν­θή­κες, θα απο­θαρ­ρύ­νουμε την κίνηση προ­σφύ­γων ή μετα­να­στών στα σύνορα μίας άλλης χώρας της περιο­χής. Μία πολι­τική που επι­τρέ­πει τη διέ­λευση προ­σφύ­γων χωρίς την ενη­μέ­ρωση μίας γει­το­νι­κής χώρας δεν είναι απο­δε­κτή. Αυτό θα έπρεπε να εφαρ­μό­ζε­ται σε όλες τις χώρες κατά μήκος του (σσ. δυτι­κο­βαλ­κα­νι­κού) δια­δρό­μου».

Σε αυτό το πλαίσιο, ανα­μέ­νο­νται με ενδια­φέ­ρον οι συζη­τή­σεις που θα διε­ξα­χθούν στα τέλη της εβδο­μά­δας στην Αθήνα μεταξύ αξιω­μα­τού­χων των υπουρ­γείων Εξω­τε­ρι­κών Ελλάδος και πρώην Γιου­γκο­σλα­βι­κής Δημο­κρα­τίας της Μακε­δο­νίας (πΓΔΜ) επί των Μέτρων Οικο­δό­μη­σης Εμπι­στο­σύ­νης (ΜΟΕ) τα οποία συμ­φω­νή­θη­καν νωρί­τερα εφέτος μεταξύ των κκ. Νίκου Κοτζιά και Νίκολα Πόποσκι.

Στην παρά­γραφο 13 της Δήλωσης γίνεται ρητή αναφορά σε άμερα διμερή μέτρα για την οικο­δό­μηση εμπι­στο­σύ­νης σε ό,τι αφορά την ενί­σχυση της συνο­ρια­κής συνερ­γα­σίας μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων. Η πΓΔΜ έχει εδώ και καιρό αρχίζει να πιέζει στις Βρυ­ξέλ­λες για επι­τά­χυνση των σχε­τι­κών συνο­μι­λιών. Μάλιστα, ο Πρό­ε­δρος της χώρας Γκιόρ­γκι Ιβανόφ έριξε «βέλη» προς την Αθήνα για έλλειμμα συνερ­γα­σίας.

«Ανα­μέ­νουμε», τόνισε, «πως η Ελλάδα θα συνερ­γα­στεί όσον αφορά αυτή την ευρω­παϊκή κρίση και θα ανταλ­λάσ­σει στοι­χεία που είναι απα­ραί­τητα για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος, διότι υπάρ­χουν ημέρες που εισέρ­χο­νται στη χώρα μας μέχρι και 10.000 πρό­σφυ­γες. Η επι­κοι­νω­νία με την Ελλάδα είναι σε πολύ χαμηλό επίπεδο. Δεν υπάρχει συνερ­γα­σία μεταξύ των υπουρ­γείων, αλλά ούτε και μεταξύ κυβερ­νή­σεων».

ΒΗΜΑ