Η συγκλονιστική ιστορία του νικητή του Ocean Lava Rhodes

Τη συ­γκλο­νι­στι­κή ιστο­ρία της ζωής του, πε­ριέ­γρα­ψε με άρθρο του στην ιστο­σε­λί­δα xterrragreece.gr ο νι­κη­τής του αγώνα Ocean Lava Rhodes 113 που διε­ξή­χθη την πε­ρα­σμέ­νη Κυ­ρια­κή στη Ρόδο, Χρή­στος Γεί­το­νας. Ανα­λυ­τι­κά:

«Με λένε Χρή­στο, είμαι 34 ετών, είμαι διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος των Εκ­παι­δευ­τη­ρί­ων Κω­στέα – Γεί­το­να και λά­τρης των αθλη­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των στη φύση.

Η αγάπη μου για τον αθλη­τι­σμό και ιδιαί­τε­ρα για την άθλη­ση στη φύση ξε­κί­νη­σε από τα πρώτα μα­θη­τι­κά μου χρό­νια, όπου αγα­πη­μέ­νοι κα­θη­γη­τές με μύ­η­σαν στην ορει­βα­σία, την αναρ­ρί­χη­ση, το κα­γιάκ και το σκι βου­νού. Ελ­λη­νι­κά βουνά, κορ­φές, φα­ράγ­για και πο­τά­μια τα εί­χα­με περ­πα­τή­σει, κο­λυ­μπή­σει, κω­πη­λα­τή­σει, σκαρ­φα­λώ­σει και δια­σχί­σει. Γκιώ­να, Τα­ΰ­γε­τος, Όλυ­μπος, Δίρφη, Βαρ­δού­σια, Πάρ­νη­θα, Παρ­νασ­σός, το φα­ράγ­γι του Βίκου, Βε­λού­χι και Εύ­η­νος δεν ήταν για εμάς απλά ση­μά­δια στο χάρτη, ήταν αξέ­χα­στες εκ­δρο­μές.

Όταν απο­κτή­σεις λοι­πόν τέ­τοιες εμπει­ρί­ες και συ­νή­θειες στα παι­δι­κά σου χρό­νια, αυτές δια­μορ­φώ­νο­νται με­τέ­πει­τα σε στά­σεις ζωής και στα­δια­κά ο αθλη­τι­σμός γί­νε­ται τρό­πος ζωής.

Έκτος αν αλ­λά­ξει κάτι δρα­μα­τι­κά στην ίδια τη ζωή σου, όπως συ­νέ­βη σε έμενα προ­σω­πι­κά τον Αυ­γού­στου του 2013.

Τρεις εβδο­μά­δες αφού είχα πα­ντρευ­τεί τη γυ­ναί­κα της ζωής μου, απο­φα­σί­σα­με με τη σύ­ζυ­γό μου Μαρία, να πάμε μήνα του μέ­λι­τος στο Περού παρέα με ένα φι­λι­κό ζευ­γά­ρι. Λίγες ώρες αφού προ­σγειω­θή­κα­με στο Κού­σκο, μια πόλη που βρί­σκε­ται στα 3500μ. υψό­με­τρο, άρ­χι­σα να αι­σθά­νο­μαι ζα­λά­δες και έντο­νη σω­μα­τι­κή κού­ρα­ση. Θε­ω­ρή­σα­με, όπως άλ­λω­στε εί­χα­με ενη­με­ρω­θεί, πως επρό­κει­το για τη «νόσο του υψο­μέ­τρου», αλλά δεν πέ­ρα­σε ούτε μια ώρα που άρ­χι­σα να πονάω αφό­ρη­τα στο στο­μά­χι, τα μάτια μου έγι­ναν κί­τρι­να και τε­λι­κά κα­τέρ­ρευ­σα.

Με­τα­φέρ­θη­κα με ασθε­νο­φό­ρο στα επεί­γο­ντα πε­ρι­στα­τι­κά σε μία μικρή κλι­νι­κή της πόλης. Ο πόνος ήταν αφό­ρη­τος, το χει­ρό­τε­ρο όμως ήταν ότι πλέον δεν μπο­ρού­σα να ανα­πνεύ­σω. Δια­γνώ­στη­κα με αι­μο­λυ­τι­κή κρίση και δια­χυ­μέ­νη εν­δο­αγ­γεια­κή θρόμ­βω­ση. Τα ζω­τι­κά μου όρ­γα­να δεν οξυ­γο­νώ­νο­νταν επαρ­κώς. Συ­νή­θως σε αυτή τη πε­ρί­πτω­ση ο θά­να­τος επέρ­χε­ται μέσα σε 8 με 24 ώρες.

Ο για­τρός μόλις άκου­σε την κα­τα­γω­γή μου αμέ­σως ρώ­τη­σε τη Μαρία: Thalassemia?

Όλα ήταν πλέον ξε­κά­θα­ρα.

Η αι­μο­λυ­τι­κή κρίση προ­έ­κυ­ψε από το υψό­με­τρο σε συν­δυα­σμό με το γε­γο­νός ότι είμαι φο­ρέ­ας του «στίγ­μα­τος» δρε­πα­νο­κυτ­τα­ρι­κής αναι­μί­ας.

Αμέ­σως το­πο­θε­τή­θη­κα σε θά­λα­μο υπερ­βα­ρι­κού οξυ­γό­νου και πα­ράλ­λη­λα ξε­κί­νη­σε αγώ­νας δρό­μου για τη με­τα­φο­ρά μου σε χα­μη­λό­τε­ρο υψό­με­τρο. Μετά από ένα αγω­νιώ­δες δω­δε­κά­ω­ρο με­τα­φέρ­θη­κα σε νο­σο­κο­μείο σε μη­δε­νι­κό υψό­με­τρο στη Λίμα και με διε­γνω­σμέ­νο έμ­φρα­κτο στον σπλή­να.

Πα­ρέ­μει­να στο νο­σο­κο­μείο για πε­ρί­που ένα μήνα. Μέσα σε αυτό το μήνα έχασα πάνω από το 15% του σω­μα­τι­κού μου βά­ρους και πα­ρό­λο που κάθε μέρα που περ­νού­σε ήταν μια μικρή, προ­σω­πι­κή νίκη, η υπε­ρα­τλα­ντι­κή πτήση ήταν αδύ­να­τη στην κα­τά­στα­σή μου. Συ­νε­πώς,  χρειά­στη­κε να με­τα­βού­με στο Χιού­στον όπου οι οι­κο­γε­νεια­κοί μας φίλοι Θε­ό­φι­λος και Μαίρη, που ζουν μό­νι­μα εκεί, με βο­ή­θη­σαν κα­θο­ρι­στι­κά στο να ανα­κτή­σω τις δυ­νά­μεις μου και τε­λι­κά να γυ­ρί­σω σπίτι σώος.

Μετά τα πρώτα απο­τε­λέ­σμα­τα των εξε­τά­σε­ων στην Ελ­λά­δα, τα λόγια του για­τρού με κλό­νι­σαν: “Ξέ­χα­σε οποια­δή­πο­τε έντο­νη αθλη­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα. Κα­τα­δύ­σεις, ψα­ρο­ντού­φε­κο, σκι βου­νού, αθλή­μα­τα αντο­χής. Κάτσε στο σπίτι σου και ασχο­λή­σου με την οι­κο­γέ­νειά σου. “

Εκεί­νη την στιγ­μή, αν και ευ­γνώ­μων που ήμουν ζω­ντα­νός, έχασα την γη κάτω από τα πόδια μου. Πει­σμα­τά­ρης άν­θρω­πος από την φύση μου δεν μπο­ρού­σα να δεχτώ τα νέα δε­δο­μέ­να. Επι­σκέ­φτη­κα αρ­κε­τούς για­τρούς. Δυ­στυ­χώς στην Ελ­λά­δα άκου­σα πα­ντού τις ίδιες συμ­βου­λές.

Δια­βά­ζο­ντας διά­φο­ρες σχε­τι­κές με­λέ­τες, κα­τέ­λη­ξα να επι­σκε­φτώ έναν πολύ γνω­στό αι­μα­το­λό­γο για την ερευ­νά του στο στίγ­μα, στο Baylor College of Medicine στο Χιού­στον. Ξαφ­νι­κά μια ελ­πί­δα:  “Εφό­σον δεν ασκεί­σαι έντο­να σε υψό­με­τρο και πα­ρα­μέ­νεις πάντα καλά ενυ­δα­τω­μέ­νος μπο­ρείς να συ­νε­χί­σεις να ζεις όπως πριν (με εξαί­ρε­ση τις κα­τα­δύ­σεις)”.

Με­ρι­κά χρό­νια μετά, τερ­μα­τί­ζω για πρώτη φορά μετά το πε­ρι­στα­τι­κό, σε έναν αγώνα τρί­α­θλου. Εκεί­νη τη στιγ­μή αι­σθάν­θη­κα ότι μου δί­νε­ται μία δεύ­τε­ρη ευ­και­ρία να ζήσω τη ζωή μου όπως πάντα το επι­θυ­μού­σα.

Αρ­κε­τούς μήνες μετά ανα­κά­λυ­ψα ότι ένας οι­κο­γε­νεια­κός φίλος αρ­κε­τά με­γα­λύ­τε­ρος σε ηλι­κία από εμένα έχασε τη ζωή του στο Περού. Είχε και αυτός το στίγ­μα. Αι­σθάν­θη­κα με­γά­λο βάρος και ευ­θύ­νη. Άρ­χι­σα να με­λε­τάω το ενη­με­ρω­τι­κό υλικό από τα αρ­μό­δια τμή­μα­τα τα­ξι­διω­τι­κής ια­τρι­κής άλλων χωρών. Σε όλες τις χώρες που βρήκα πρό­σβα­ση υπήρ­χε ξε­κά­θα­ρη οδη­γία και ενη­μέ­ρω­ση για τις επι­πλο­κές στην υγεία των ατό­μων που είναι φο­ρείς του στίγ­μα­τος στην πε­ρί­πτω­ση που εκτε­θούν σε υψηλό υψό­με­τρο. Μο­να­δι­κή εξαί­ρε­ση η Ελ­λά­δα.

Σε μία χώρα όπου έχου­με από τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά θα­λασ­σαι­μί­ας πα­γκο­σμί­ως (όντας Με­σο­γεια­κή χώρα η Ελ­λά­δα έχει πε­ρί­που 10% και μά­λι­στα σε ορι­σμέ­νους νο­μούς όπως η Καρ­δί­τσα 15-20%) συμ­βαί­νει το πα­ρά­δο­ξο, να μην υπάρ­χει προ­λη­πτι­κή ενη­μέ­ρω­ση στο πλαί­σιο της τα­ξι­διω­τι­κής ια­τρι­κής. Αυτό πρα­κτι­κά ση­μαί­νει ότι ένας στους δέκα Έλ­λη­νες που μπο­ρεί να τα­ξι­δέ­ψουν στο εξω­τε­ρι­κό δια­κιν­δυ­νεύ­ουν ακόμα και το εν­δε­χό­με­νο του αιφ­νί­διου θα­νά­του σε πε­ρί­πτω­ση που βρε­θούν σε υψηλό υψό­με­τρο λόγω μη επαρ­κούς προ­λη­πτι­κής ενη­μέ­ρω­σης.

Δυ­στυ­χώς, η προ­σπά­θεια μου να ενη­με­ρώ­σω τις αρ­μό­διες εθνι­κές υπη­ρε­σί­ες, απέβη άκαρ­πη.

Τον Σε­πτέμ­βρη του 2014 η φυ­σι­κή μου κα­τά­στα­ση ήταν αρ­κε­τά καλή και έτσι απο­φά­σι­σα να αφιε­ρω­θώ στο να διεκ­δι­κή­σω την πρό­κρι­ση στο Πα­γκό­σμιο Πρω­τά­θλη­μα  Xterra (Off Road Τριά­θλου).

Πέρα από τη χαρά της άθλη­σης είχα και έναν άλλο λόγο να συμ­με­τά­σχω: αυτός θα ήταν ένας τρό­πος να ακου­στεί η ιστο­ρία μου και να ενη­με­ρω­θεί ο κό­σμος για τις επι­πλο­κές του στίγ­μα­τος.

Ζή­τη­σα βο­ή­θεια από έναν από τους κο­ρυ­φαί­ους τρια­θλη­τές πα­γκο­σμί­ως τον Βα­σί­λη Κρομ­μύ­δα, τον Πα­γκό­σμιο πρω­τα­θλη­τή κο­λύμ­βη­σης Γιάν­νη Δρυ­μω­νά­κο και τον μόνο άντρα που έχει αγω­νι­στεί έως σή­με­ρα στο Πα­γκό­σμιο Πρω­τά­θλη­μα Xterra, τον Γιώρ­γο Χα­νού­μη.

Οι ισορ­ρο­πί­ες που έπρε­πε να κρα­τή­σω για 10 μήνες ως διευ­θυ­ντής σχο­λεί­ου, ερα­σι­τέ­χνης τρια­θλη­τής και σύ­ζυ­γος δεν ήταν κα­θό­λου εύ­κο­λες. Η άσκη­ση απαι­τού­σε θυ­σί­ες και δεν θα τα είχα κα­τα­φέ­ρει χωρίς το φίλο μου Λευ­τέ­ρη Πάρ­λα­λη που με πα­ρα­κι­νού­σε αδια­λεί­πτως όταν απο­γοη­τευό­μουν από την κού­ρα­ση, την απο­γο­ή­τευ­ση και τους τραυ­μα­τι­σμούς.

Στις 20 του Ιου­νί­ου του 2015 στο Xterra Greece, σε έναν αξέ­χα­στο αγώνα στη λίμνη Πλα­στή­ρα ανά­με­σα σε Έλ­λη­νες και ξέ­νους κο­ρυ­φαί­ους αθλη­τές, συμ­με­τεί­χα για να διεκ­δι­κή­σω την πο­λυ­πό­θη­τη πρό­κρι­ση. Προ­ση­λω­μέ­νος στο στόχο μου και κα­τάλ­λη­λα προ­ε­τοι­μα­σμέ­νος, παρά την κα­ταρ­ρα­κτώ­δη βροχή που επη­ρέ­α­σε τις αγω­νι­στι­κές συν­θή­κες, τε­λι­κά τα κα­τά­φε­ρα.  Ο αγώ­νας ήταν αναμ­φι­σβή­τη­τα υψη­λού επι­πέ­δου, αλλά θα μεί­νει χα­ραγ­μέ­νος στην μνήμη μου όχι τόσο για το θε­τι­κό απο­τέ­λε­σμα, όσο για την άγρια ομορ­φιά του.

Μία εβδο­μά­δα μένει για το Πα­γκό­σμιο Πρω­τά­θλη­μα και αι­σθά­νο­μαι ει­λι­κρι­νά ευ­λο­γη­μέ­νος που είμαι υγιής και μπορώ να αγω­νί­ζο­μαι σε υψηλό επί­πε­δο. Την 1η Νο­εμ­βρί­ου έρ­χε­ται η στιγ­μή να επι­στρέ­ψω το χρέος που αι­σθά­νο­μαι ότι έχω με την δεύ­τε­ρη ευ­και­ρία που μου δό­θη­κε. Δεν πρό­κει­ται πλέον για ένα αγω­νι­στι­κό στόχο. Θέλω να δια­βα­στεί και να ακου­στεί η ιστο­ρία μου και ευ­ελ­πι­στώ πως αν το κα­τα­φέ­ρω ίσως να ευαι­σθη­το­ποι­η­θούν οι αρ­μό­διες υπη­ρε­σί­ες ώστε να επι­και­ρο­ποι­ή­σουν τις οδη­γί­ες τα­ξι­διω­τι­κής ια­τρι­κής, αλλά και οι απλοί φο­ρείς να μπουν σε δια­δι­κα­σία να ενη­με­ρώ­νο­νται κα­ταλ­λή­λως πρω­τού επι­χει­ρή­σουν κά­ποια έντο­νη σω­μα­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα ή τα­ξί­δι.

Επι­πλέ­ον, η ενη­μέ­ρω­ση δεν αφορά μόνο όσους τυχόν τα­ξι­δέ­ψουν. Χρειά­ζο­νται πρα­κτι­κές συμ­βου­λές σε όλους όσους έχουν το στίγ­μα με­σο­γεια­κής αναι­μί­ας ,γιατί δρα­στη­ριό­τη­τες όπως οι κα­τα­δύ­σεις ή η έντο­νη αθλη­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα σε θερμό και υγρό πε­ρι­βάλ­λον χωρίς σωστή ανα­πλή­ρω­ση των υγρών μπο­ρεί να απο­δει­χθεί πολύ επι­κίν­δυ­νη. Χρειά­ζε­ται σωστή επι­μόρ­φω­ση κα­θη­γη­τών Φυ­σι­κής Αγω­γής στα σχο­λεία και προ­πο­νη­τών σε σω­μα­τεία και ακα­δη­μί­ες. Είναι κα­θα­ρά θέμα εκ­παί­δευ­σης των αρ­μό­διων κρα­τι­κών φο­ρέ­ων.

Το να είναι κά­ποιος φο­ρέ­ας του στίγ­μα­τος δεν τον εμπο­δί­ζει από το να ζει μία φυ­σιο­λο­γι­κή ζωή και να αθλεί­ται, αρκεί να ακο­λου­θεί κά­ποιες πρα­κτι­κές συμ­βου­λές. Ευ­ελ­πι­στώ ότι η δική μου πε­ρι­πέ­τεια ίσως να ήταν και η τε­λευ­ταία.

Οφεί­λου­με να γνω­ρί­ζου­με για το στίγ­μα με­σο­γεια­κής αναι­μί­ας (και ιδιαί­τε­ρα για τις επι­πλο­κές της δρε­πα­νο­κυτ­τα­ρι­κής αναι­μί­ας και τις συν­θή­κες που την επη­ρε­ά­ζουν) και να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σου­με πως πρό­λη­ψη και η σωστή ενη­μέ­ρω­ση σε αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις είναι ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας.

Θα ήθελα να αφιε­ρώ­σω τη συμ­με­το­χή μου στο XTERRA World Championship στο Maui της Χαβάη, όχι σε εμάς τους φο­ρείς του στίγ­μα­τος, αλλά σε όλους τους πά­σχο­ντες από μεί­ζο­να Με­σο­γεια­κή Αναι­μία (πε­ρί­που 4,000 άτομα στη χώρα μας). Είναι αυτοί που αντι­με­τω­πί­ζουν τις πραγ­μα­τι­κές συ­νέ­πειες της νόσου και χρειά­ζο­νται με­ταγ­γί­σεις αί­μα­τος εφ’ όρου ζωής. Για το μικρό χρο­νι­κό διά­στη­μα που  έζησα κά­ποιες από τις επι­πλο­κές της νόσου μπορώ να σας πω με βε­βαιό­τη­τα ότι είναι πραγ­μα­τι­κοί μα­χη­τές.

Όπως λέω συχνά στους μα­θη­τές μου: «Η ζωή επη­ρε­ά­ζε­ται κατά 10%  από αυτό που μας τυ­χαί­νει, αλλά εξαρ­τά­ται 90% από το πως αντι­δρού­με εμείς σε αυτό».

Το λε­γό­με­νο «στίγ­μα» (με­σο­γεια­κής ή δρε­πα­νο­κυτ­τα­ρι­κής αναι­μί­ας) είναι πλέον όρος που δεν είναι πια απο­δε­κτός, καθώς πα­ρα­πέ­μπει σε κοι­νω­νι­κή απο­μό­νω­ση. Αντί του ‘στίγ­μα­τος’ ανα­φε­ρό­μα­στε σε αυτό ως θα­λασ­σαι­μία (thalassemia or sickle cell). Με κύριο στόχο όμως την κα­λύ­τε­ρη ενη­μέ­ρω­ση του κοι­νού  χρη­σι­μο­ποιώ τον όρο ‘στίγ­μα’.