«Μamma Μia» και… τουρισμός!

Η ταινία «Mamma Mia», παρα­γω­γής 2008, ήταν εμπο­ρική και εισπρα­κτική επι­τυ­χία, επειδή είχε όλα εκείνα τα συστα­τικά που απαι­τού­νται για να κερ­δί­σει την ανα­γνώ­ριση και την αγάπη του κοινού: αξιό­λογο καστ ηθο­ποιών με εξαι­ρε­τι­κές ερμη­νείες, προ­σεγ­μένη σκη­νο­θε­σία, έξυπνο σενάριο, χιούμορ, ποιο­τική μουσική κ.λπ. Αυτό όμως που μας ενδια­φέ­ρει είναι το γεγονός ότι τα γυρί­σματα του έργου έγιναν στην Ελλάδα, συγκε­κρι­μένα στη Σκόπελο, στη Σκιάθο και στο Πήλιο.

Βέβαια, η Σκιάθος απο­τε­λούσε και πριν από την παρα­γωγή αυτής της ταινίας διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμένο του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό για Ελληνες και ξένους. Η Σκό­πε­λος και η Αλόν­νη­σος, αντι­θέ­τως, συνι­στού­σαν επιλογή για περιο­ρι­σμένο αριθμό ξένων του­ρι­στών, αλλά μετά το 2008 και την παγκό­σμια επι­τυ­χία του «Mamma Mia» άρχισε μια άνευ προη­γου­μέ­νου ανά­δειξή τους σε του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς (κυρίως η Σκό­πε­λος).

Εχουν περάσει δέκα χρόνια από την προβολή του μιού­ζι­καλ και οι αλλο­δα­ποί του­ρί­στες συνε­χί­ζουν να κατα­κλύ­ζουν τις Σπο­ρά­δες, για να βρεθούν και να περ­πα­τή­σουν στα σημεία που γυρί­στηκε η ταινία, να φωτο­γρα­φη­θούν με την παρέα τους, να ανε­βά­σουν τις φωτο­γρα­φίες και τα βίντεό τους στο Δια­δί­κτυο!

Είναι εύλογο να αντι­λη­φθούμε τι σημαί­νει η επί­σκεψη όλων αυτών των του­ρι­στών για τα έσοδα ξενο­δο­χείων, κατα­λυ­μά­των, ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων και λοιπών επι­χει­ρή­σεων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στα συγκε­κρι­μένα νησιά.

Ενώ, λοιπόν, αντι­με­τω­πί­ζουμε οξύτατο έλλειμμα επεν­δύ­σεων και ανα­ζη­τούμε ενα­γω­νίως επεν­δυ­τές, όταν πριν από μερικά χρόνια οι παρα­γω­γοί της ταινίας προ­τί­μη­σαν την Ελλάδα, για τη συνέ­χειά της (με τίτλο «Mamma Mia 2! Here We Go Again») τα γρα­φειο­κρα­τικά εμπόδια και το υψηλό κόστος-τιμολογήσεις για τα στάδια της παρα­γω­γής λει­τούρ­γη­σαν απα­γο­ρευ­τικά και έτσι, δυστυ­χώς, επι­λέ­χθηκε το νησί Βις στην Κροατία για 25 περίπου ημέρες. Στο συνερ­γείο της παρα­γω­γής απα­σχο­λή­θη­καν περίπου 300 Κροάτες. Αξίζει να σημειω­θεί ότι το 2015 η Κροατία κατά­φερε να απο­κο­μί­σει περισ­σό­τερα από 20 εκατ. ευρώ από ξένες παρα­γω­γές (κινη­μα­το­γρά­φου και τηλε­ό­ρα­σης).

Το παρά­δειγμα της ταινίας «Mamma Mia» πρέπει να μας αφυ­πνί­σει σε επίπεδο πολι­τι­στι­κής διπλω­μα­τίας και του­ρι­στι­κής προ­βο­λής της χώρας μας. Ποιο είναι το ζητού­μενο; Η συνέ­χιση, η εντα­τι­κο­ποί­ηση παρό­μοιων προ­σπα­θειών με στόχο τη «φιλο­ξε­νία» ξένων κινη­μα­το­γρα­φι­κών εται­ρειών και των συνερ­γείων τους σε διά­φο­ρες περιο­χές της Ελλάδας, για την έναρξη και ολο­κλή­ρωση γυρι­σμά­των ταινιών ή ντο­κι­μα­ντέρ που θα προ­βάλ­λουν τις ομορ­φιές, την ιδιαι­τε­ρό­τητα, τον πλούσιο πολι­τι­σμό και την ιστορία – ιστο­ρι­κό­τητά της. Οι δια­δι­κα­σίες αδειο­δό­τη­σης τέτοιων επι­χει­ρη­μα­τι­κών πρω­το­βου­λιών απαι­τεί­ται να απλο­ποι­η­θούν τάχιστα, να εκμη­δε­νι­στεί η σχετική γρα­φειο­κρα­τία που οδηγεί σε κωλυ­σιερ­γία και, πολλές φορές, σε επιλογή άλλων χωρών για τα γυρί­σματα ταινιών και να προ­σφερ­θούν απλό­χερα κίνητρα (φορο­λο­γικά, επεν­δυ­τικά κ.ά.) για την προ­σέλ­κυση ποι­κί­λων πολι­τι­στι­κών επεν­δύ­σεων στην Ελλάδα.

Αυτές οι διμε­ρείς ή πολυ­με­ρείς συμ­φω­νίες (αν πρό­κει­ται για συμπα­ρα­γω­γές με περισ­σό­τε­ρες εμπλε­κό­με­νες χώρες) χρειά­ζε­ται να υπο­γρά­φο­νται περι­λαμ­βά­νο­ντας προ­ϋ­πο­θέ­σεις που να γίνο­νται σεβα­στές από όλες τις πλευρές. Η Ελλάδα οφείλει να υπο­γραμ­μί­σει τις περι­βαλ­λο­ντι­κές ευθύνες όσων θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν κινη­μα­το­γρα­φι­κές δράσεις-ενέργειες, ώστε να υπάρξει σεβα­σμός προς το φυσικό περι­βάλ­λον, τα αρχαιο­λο­γικά μνημεία και τα μνημεία πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.

Τέλος, προ­τείνω τη θεσμο­θέ­τηση και λει­τουρ­γία μιας διεύ­θυν­σης ή τμή­μα­τος κινη­μα­το­γρα­φι­κής προ­βο­λής της Ελλάδας, στο πλαίσιο του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού ή του υπουρ­γείου Του­ρι­σμού, η οποία να έχει ως βασική αρμο­διό­τητα την υποδοχή και τη διευ­κό­λυνση των εμπλε­κό­με­νων πλευρών στην επί­τευξη συμ­φω­νιών για ξένες κινη­μα­το­γρα­φι­κές παρα­γω­γές μικρού, μεσαίου ή μεγάλου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού στη χώρα μας.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ*

* O κ. Γιώργος Κων­στα­ντι­νί­δης είναι οικο­νο­μο­λό­γος, διδά­κτωρ του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου.