Διόνη Βασιλείου – Πουλιού (δικηγόρος): Η νομική προσέγγιση στην αστική ευθύνη ξενοδόχων και το GDPR εν μέσω κορωνοϊού

Ο κο­ρο­νο­ϊ­ός έφερε νέα δε­δο­μέ­να στον του­ρι­στι­κό κλάδο και όχι μόνο, καθώς και «πο­νο­κέ­φα­λο» στους επαγ­γελ­μα­τί­ες. Λε­πτο­μέ­ρειες και συμ­βά­σεις που πρέ­πει να επα­νε­ξε­τα­στούν, προ­σω­πι­κά δε­δο­μέ­να καθώς και η αστι­κή ευ­θύ­νη έχει μπει στο τρα­πέ­ζι συ­ζη­τή­σε­ων όλων των εμπλε­κό­με­νων φο­ρέ­ων.

Για τη νο­μι­κή προ­σέγ­γι­ση της αστι­κής ευ­θύ­νης ξε­νο­δό­χων και της επε­ξερ­γα­σί­ας των προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων εν μέσω κο­ρο­νοϊ­ού , μί­λη­σε στο Ράδιο Πρώτο 91.5 η δι­κη­γό­ρος κα. Διόνη Βα­σι­λεί­ου Που­λιού , η οποία είναι η νο­μι­κή σύμ­βου­λος της Ένω­σης Ξε­νο­δό­χων Κω και υπεύ­θυ­νη ξε­νο­δο­χεί­ων και του νο­σο­κο­μεί­ου στο GDPR. Μας μί­λη­σε για όλες τις νο­μι­κές αλ­λα­γές γύρω από τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι η κα. Βα­σι­λεί­ου Που­λιού έχει με­τα­πτυ­χια­κό στο ιδιω­τι­κό διε­θνές δί­καιο του Κα­πο­δι­στρια­κού Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών και στο διε­θνές οι­κο­νο­μι­κό δί­καιο του King’s College του Λον­δί­νου.

Αστι­κή ευ­θύ­νη σε ξε­νο­δο­χεία και του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις σε κρού­σμα­τα κο­ρο­νω­ϊ­ού

Ανα­φο­ρι­κά με την αστι­κή ευ­θύ­νη σε πε­ρί­πτω­ση κρού­σμα­τος κο­ρο­νοϊ­ού σε κά­ποιο ελ­λη­νι­κό ξε­νο­δο­χείο η δι­κη­γό­ρος είπε:

« Πρό­κει­ται για ένα θέμα που αφορά ένα ση­μα­ντι­κό μέρος της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στον του­ρι­σμό. Θα ήθελα κα­ταρ­χάς να πω πως το νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο που διέ­πει τον ξε­νο­δο­χεια­κό κλάδο είναι δαι­δα­λώ­δες και γι’ αυτό πολ­λές φορές ζη­τή­μα­τα τα οποία ανα­κύ­πτουν στην κα­θη­με­ρι­νή πρα­κτι­κή χρή­ζουν πε­ραι­τέ­ρω εξέ­τα­σης τόσο από πλευ­ράς σύμ­βα­σης όσο και δι­κα­στη­ρια­κής προ­σέγ­γι­σης.

Όσον αφορά λοι­πόν στο κομ­μά­τι της αστι­κής ευ­θύ­νης των ξε­νο­δό­χων πρέ­πει να το­νί­σου­με πως πρό­κει­ται για μία ση­μα­ντι­κή νο­μο­θε­τι­κή πρω­το­βου­λία της κυ­βέρ­νη­σης, η οποία ελα­φρύ­νει ση­μα­ντι­κά τις επι­χει­ρή­σεις από το ήδη με­γά­λο βάρος ανοίγ­μα­τος εν μέσω μίας τέ­τοιας κρί­σης. Σύμ­φω­να με τη διά­τα­ξη αυτή, αστι­κή ευ­θύ­νη του ξε­νο­δό­χου δεν προ­κύ­πτει ένα­ντι οποιου­δή­πο­τε προ­σώ­που σχε­τι­ζό­με­νη άμεσα ή έμ­με­σα με τον COVID-19, εφό­σον ο ξε­νο­δό­χος έχει τη­ρή­σεις προ­ση­κό­ντως και με ιδιαί­τε­ρη επι­μέ­λεια τα υγειο­νο­μι­κά πρω­τό­κολ­λα που έχουν δη­μο­σιευ­τεί από την κυ­βέρ­νη­ση. Ση­μα­ντι­κό στοι­χεία είναι επί­σης το γε­γο­νός ότι το βάρος από­δει­ξης τή­ρη­σης ή μη των υγειο­νο­μι­κών πρω­το­κόλ­λων από τον ξε­νο­δό­χο με­τα­κυ­λί­ε­ται στον πε­λά­τη.

Χωρίς να υπει­σέλ­θω σε εκτε­νή νο­μι­κή ανά­λυ­ση του συ­γκε­κρι­μέ­νου ζη­τή­μα­τος θα ήθελα να θίξω το εξής το οποίο μπο­ρεί να πα­ρα­τη­ρη­θεί στην πράξη.

Έχου­με στο μυαλό μας ότι κατά τη συ­νή­θη ξε­νο­δο­χεια­κή πρα­κτι­κή ο ξε­νο­δό­χος έχει υπο­γρά­ψει συμ­βό­λαιο με του­ρι­στι­κούς πρά­κτο­ρες, οι οποί­οι με τη σειρά τους έχουν υπο­γρά­ψει κά­ποια τα­ξι­διω­τι­κή σύμ­βα­ση με τον πε­λά­τη. Μι­λά­με λοι­πόν για μία τρι­με­ρή σχέση με­τα­ξύ ξε­νο­δό­χου – του­ρι­στι­κού πρά­κτο­ρα και πε­λά­τη στην οποία ο ξε­νο­δό­χος με τον πε­λά­τη δεν έχουν άμεση συμ­βα­τι­κή σχέση.

· Η νο­μι­κή διά­τα­ξη περί αστι­κής ευ­θύ­νης πρό­κει­ται για διά­τα­ξη ελ­λη­νι­κού δι­καί­ου, η οποία θα εφαρ­μο­στεί εφό­σον εφαρ­μο­στέο δί­καιο (δη­λα­δή το δί­καιο το οποίο θα εφαρ­μο­στεί στη συ­γκε­κρι­μέ­νη δια­φο­ρά) ορί­ζε­ται το ελ­λη­νι­κό. Σε πε­ρί­πτω­ση λοι­πόν που ένας πε­λά­της στρα­φεί απευ­θεί­ας κατά του ξε­νο­δό­χου (και το­νί­ζω το απευ­θεί­ας) θα εφαρ­μο­στεί η συ­γκε­κρι­μέ­νη διά­τα­ξη, καθώς με­τα­ξύ ξε­νο­δό­χου και πε­λά­τη δεν υπο­γρά­φε­ται κατά κα­νό­να κά­ποια σύμ­βα­ση που να ορί­ζει κά­ποιο δια­φο­ρε­τι­κό δί­καιο ως εφαρ­μο­στέο.

· Το ερώ­τη­μα το οποίο τί­θε­ται είναι αν μπο­ρεί στο πλαί­σιο μίας ξε­νο­δο­χεια­κής σύμ­βα­σης (δη­λα­δή του συμ­βο­λαί­ου με τον τα­ξι­διω­τι­κό πρά­κτο­ρα) να προ­κύ­ψει αστι­κή ευ­θύ­νη του ξε­νο­δό­χου. Στις πε­ρισ­σό­τε­ρες συμ­βά­σεις με τους του­ρι­στι­κούς πρά­κτο­ρες υπάρ­χουν δια­τά­ξεις για την προ­στα­σία της υγεί­ας και της ασφά­λειας των πε­λα­τών που δια­μέ­νουν στο ξε­νο­δο­χείο. Θα μπο­ρού­σε λοι­πόν η προ­στα­σία της υγεί­ας με ευ­ρεία έν­νοια να πε­ρι­λαμ­βά­νει και την πε­ρί­πτω­ση εμ­φά­νι­σης κρού­σμα­τος COVID-19; Μπο­ρεί να θε­ω­ρη­θεί δη­λα­δή η υπο­χρέ­ω­σης τή­ρη­σης των συ­γκε­κρι­μέ­νων υγειο­νο­μι­κών πρω­το­κόλ­λων ως μία πα­ρε­πό­με­νη υπο­χρέ­ω­ση του ξε­νο­δό­χου στο πλαί­σιο του συμ­βο­λαί­ου; Και σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση τί­θε­ται το θέ­μα­τα της από­δει­ξης τή­ρη­σης των πρω­το­κόλ­λων αυτών από την πλευ­ρά του ξε­νο­δό­χου. Αλλά διευ­κρι­νί­ζω το εξής: σε μία τέ­τοια πε­ρί­πτω­ση που ο του­ρι­στι­κός πρά­κτο­ρας θα ερ­χό­ταν ανα­γω­γι­κά να αξιώ­σει μία τέ­τοια απο­ζη­μί­ω­ση από τον ξε­νο­δό­χο και εφαρ­μο­στέο δί­καιο θα ήταν πι­θα­νό­τη­τα κά­ποιο αλ­λο­δα­πό. Επο­μέ­νως για να τύχει εφαρ­μο­γής η ελ­λη­νι­κή διά­τα­ξη θα πρέ­πει να θε­ω­ρη­θεί ως «υπε­ρι­σχύ­ου­σα διά­τα­ξη ανα­γκα­στι­κού δι­καί­ου», δη­λα­δή ως διά­τα­ξη η οποία θα εφαρ­μο­ζό­ταν ανε­ξάρ­τη­τα από το δί­καιο που έχει επι­λε­γεί στη σύμ­βα­ση.

Πρό­κει­ται για ερω­τή­μα­τα τα οποία δεν μπο­ρούν να έχουν σαφή απά­ντη­ση – εξαρ­τά­ται και από την ίδια την σύμ­βα­ση αλλά και από το δι­κα­στή­ριο που θα επι­λη­φθεί την υπό­θε­ση.»

Φόρμα απο­ποί­η­σης ευ­θυ­νών και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα 

Στη συ­νέ­χεια η νο­μι­κή σύμ­βου­λος της Ένω­σης Ξε­νο­δό­χων έδωσε κά­ποιες διευ­κρι­νή­σεις γύρω από την φόρμα απο­ποί­η­σης ευ­θύ­νης που προ­τί­θε­νται κά­ποιοι ξε­νο­δό­χοι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν, κάτι όμως που όπως δή­λω­σε η κα. Βα­σι­λεί­ου Που­λιού δεν θα είναι μία απο­τε­λε­σμα­τι­κή ενέρ­γεια.

« Κρίνω πως όχι, δεν θα είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κή μία φόρμα απο­ποί­η­σης ευ­θύ­νης. Αφε­νός από πλευ­ράς ελ­λη­νι­κού δι­καί­ου μία τέ­τοια φόρμα θα κρι­νό­ταν άκυρη καθώς πρό­κει­ται για μία μο­νο­με­ρή δή­λω­ση απο­ποί­η­σης και όχι για κά­ποια συμ­φω­νία στο πλαί­σιο μίας σύμ­βα­ση και αφε­τέ­ρου από πλευ­ράς αλ­λο­δα­πού δι­καί­ου πι­θα­νό­τη­τα μία τέ­τοια δή­λω­ση να κρι­θεί επί­σης άκυρη ή/ και κα­τα­χρη­στι­κή. Αυτό το οποίο θεωρώ πως στην πε­ρί­πτω­ση αυτή θα ήταν απο­τε­λε­σμα­τι­κό θα ήταν μία ενη­μέ­ρω­ση του πε­λά­τη για τα μέτρα τα οποία τηρεί η επι­χεί­ρη­ση αλλά και αυτά που πρέ­πει ο ίδιος να τηρεί στο πλαί­σιο της ατο­μι­κής ευ­θύ­νης του και να υπο­γρά­φει ότι έλαβε γνώση του πε­ριε­χο­μέ­νου του συ­γκε­κρι­μέ­νου εγ­γρά­φου.»

Κατά την διάρ­κεια της εκ­πο­μπής τέ­θη­καν ερω­τή­μα­τα από ακρο­α­τές σχε­τι­κά με τα υγειο­νο­μι­κά πρω­τό­κολ­λα στα του­ρι­στι­κά κα­τα­λύ­μα­τα κάτω των 50 δω­μα­τί­ων καθώς δεν έχουν ακόμη δοθεί οι οδη­γί­ες υγειο­νο­μι­κής λει­τουρ­γί­ας για αυτά τα ξε­νο­δο­χεία και ενοι­κια­ζό­με­να δω­μά­τια.

« Ζούμε μία κρίση πρω­τό­γνω­ρη που απαι­τεί όλοι οι συμ­βαλ­λό­με­νοι να τη­ρούν μέτρα που θε­σπί­στη­καν και φυ­σι­κά υψηλό αί­σθη­μα ατο­μι­κής ευ­θύ­νης. Πε­ρι­μέ­νου­με διευ­κρι­νι­στι­κές για το υγειο­νο­μι­κό πρω­τό­κολ­λο που αφορά τα μι­κρό­τε­ρα ξε­νο­δο­χεία και δια­με­ρί­σμα­τα. Όμως θα είναι σχε­τι­κά κοντά τα δε­δο­μέ­να σε αυτά που γνω­ρί­ζου­με για τα με­γα­λύ­τε­ρα ξε­νο­δο­χεία.»

Αρ­κε­τοί ξε­νο­δό­χοι κι­νού­νται σε αβέ­βαια μο­νο­πά­τια σχε­τι­κά με τα συμ­βό­λαια που είχαν υπο­γρα­φεί με του­ρι­στι­κά πρα­κτο­ρεία πριν τον κο­ρο­νο­ϊό. Πολ­λοί δεν γνω­ρί­ζουν τι ισχύ­ει και τι έχει αλ­λά­ξει και πε­ρι­μέ­νουν ενη­μέ­ρω­ση από τους tour operators.

Η δι­κη­γό­ρος για το θέμα δή­λω­σε τα εξής: « Τα συμ­βό­λαια πα­ρα­μέ­νουν σε ισχύ εκτός εάν υπάρ­χουν τρο­πο­ποι­ή­σεις. Είναι όλα τα μέρη σε συ­ζη­τή­σεις και όλα βα­σί­ζο­νται στην καλή συ­νερ­γα­σία που υπήρ­χε μέχρι τώρα. Σε ότι αφορά την ει­κό­να των κρα­τή­σε­ων είναι όλα ει­κο­νι­κά διότι μπο­ρεί ακόμη και την τε­λευ­ταία στιγ­μή να γίνει ακύ­ρω­ση της κρά­τη­σης.»

Προ­σω­πι­κά δε­δο­μέ­να και GDPR

Νέα δε­δο­μέ­να υπάρ­χουν σχε­τι­κά με τα προ­σω­πι­κά δε­δο­μέ­να και το GDPR σε σχέση με τον κο­ρο­νο­ϊό. Είναι ση­μα­ντι­κό οι ξε­νο­δό­χοι να λά­βουν πε­ραι­τέ­ρω ενη­μέ­ρω­ση και εξει­δί­κευ­ση καθώς τα πρό­στι­μα πα­ρα­μέ­νουν με­γά­λα.

« Ιδιαί­τε­ρη η προ­σο­χή που πρέ­πει να δώ­σουν οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες στο κομ­μά­τι των προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων. Χωρίς να ανα­λύ­σω επι­μέ­ρους ζη­τή­μα­τα προ­στα­σί­ας προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων θέλω να ανα­φέ­ρω πως οι επι­χει­ρή­σεις θα κλη­θούν να συλ­λέ­γουν συ­στη­μα­τι­κά δε­δο­μέ­να υγεί­ας πε­λα­τών και ερ­γα­ζο­μέ­νων. Οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις επε­ξερ­γα­σί­ας των δε­δο­μέ­νων αυτών είναι πολύ πιο αυ­στη­ρές και γι’ αυτό το λόγο χρειά­ζε­ται προ­σο­χή τόσο η συλ­λο­γή τους, όσο και η κα­τα­γρα­φή και ο χρό­νος τή­ρη­σής τους. Το νο­μι­κό πλαί­σιο του Κα­νο­νι­σμού για την Προ­στα­σία Δε­δο­μέ­νων (Κα­νο­νι­σμός (ΕΕ) 2016/679 – GDPR) είναι σε εφαρ­μο­γή ήδη από το 2018 και ήδη οι ευ­ρω­παϊ­κές Αρχές Προ­στα­σί­ας Προ­σω­πι­κών Δε­δο­μέ­νων εκ­δί­δουν κα­τευ­θυ­ντή­ριες γραμ­μές για την νό­μι­μη επε­ξερ­γα­σία προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων εν μέσω κο­ρω­νοϊ­ού.»

Για πε­ρισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρί­ες σχε­τι­κά με την αστι­κή ευ­θύ­νη των ξε­νο­δό­χων σε σχέση με τον κο­ρο­νο­ϊό , τις νο­μι­κές αλ­λα­γές εξαι­τί­ας της παν­δη­μί­ας αλλά και την ορθή δια­χεί­ρι­ση των προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων, μπο­ρεί­τε να επι­κοι­νω­νή­σε­τε με το δι­κη­γο­ρι­κό γρα­φείο της κα. Διόνη Βα­σι­λεί­ου Που­λιού στο τηλ. 22420 25568 και στην διεύ­θυν­ση Ελευ­θε­ρί­ου Βε­νι­ζέ­λου 32.

Πηγή: vimatisko.gr

Σάντυ Λα­δι­κού