Δύο αποφάσεις επισφραγίζουν την έκπτωση των δύο συμβούλων της μειοψηφίας στη Χάλκη και κλείνουν τον κύκλο των προσφυγών

• Το ανώτατο διοι­κη­τικό δικα­στή­ριο απέρ­ριψε τις αιτή­σεις ακύ­ρω­σης των κ.κ. Μιχαήλ Χαρί­λαου και Μιχαήλ Στα­μα­τιάδη για την ορκω­μο­σία της 27ης Δεκεμ­βρίου 2023 και τις πράξεις που ακο­λού­θη­σαν, επι­βε­βαιώ­νο­ντας τις πράξεις της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου και τη σύνθεση του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου Χάλκης

Η απόφαση του Γ’ Τμή­μα­τος του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας να απορ­ρί­ψει με δύο χωρι­στές κρίσεις τις προ­σφυ­γές που είχαν ασκήσει οι κ.κ. Μιχαήλ Χαρί­λαος του Ανδρέα και Μιχαήλ Στα­μα­τιά­δης του Ανάρ­γυ­ρου κλείνει ένα κεφά­λαιο που απα­σχό­λησε έντονα τη μικρή νησιω­τική αυτο­διοί­κηση.

Οι δύο αιτή­σεις ακύ­ρω­σης στρέ­φο­νταν κατά του πρα­κτι­κού ορκω­μο­σίας της 27ης Δεκεμ­βρίου 2023 και κάθε συνα­φούς διοι­κη­τι­κής ενέρ­γειας που ακο­λού­θησε, μετά την αυτο­δί­καιη έκπτωση λόγω μη παρου­σίας στην ορκω­μο­σία.

Το ανώτατο δικα­στή­ριο, αξιο­λο­γώ­ντας το νομικό και πραγ­μα­τικό πλαίσιο, δεν υιο­θέ­τησε τους ισχυ­ρι­σμούς περί αντι­κει­με­νι­κής αδυ­να­μίας και επι­βε­βαί­ωσε την ισχύ των πράξεων που δια­μόρ­φω­σαν τη νέα σύνθεση του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου Χάλκης.

Οι απο­φά­σεις με ειση­γητή τον πάρεδρο Ελευ­θέ­ριο Μελισ­σα­ρίδη, βρί­σκο­νται στο στάδιο της καθα­ρο­γρα­φής.

Το χρονικό που οδήγησε στο ανώτατο δικα­στή­ριο

Το θέμα ξεκί­νησε όταν οι δύο εκλεγ­μέ­νοι με τον συν­δυα­σμό «ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ για τη ΧΑΛΚΗ», κ.κ. Μιχαήλ Χαρί­λαος και Μιχαήλ Στα­μα­τιά­δης, δεν παρέ­στη­σαν στην ορκω­μο­σία της 27ης Δεκεμ­βρίου 2023.

Με έγγραφό τους, αριθμός πρω­το­κόλ­λου 3838 και ημε­ρο­μη­νία 22 Δεκεμ­βρίου 2023, γνω­στο­ποί­η­σαν στον νεο­ε­κλε­γέ­ντα δήμαρχο Ευάγ­γελο Φρα­γκάκη αντι­κει­με­νική αδυ­να­μία παρου­σίας, επι­κα­λού­με­νοι τις εορ­τα­στι­κές μετα­βο­λές στα δρο­μο­λό­για και το γεγονός ότι την ίδια ημέρα υπήρχε μόνο ένα ακτο­πλοϊκό από τη Ρόδο προς τη Χάλκη στις 11:30 με το πλοίο «Σταύρος».

Ο κ. Μιχαήλ Στα­μα­τιά­δης επι­κα­λέ­στηκε παράλ­ληλα νόσηση με Covid-19 με έναρξη συμ­πτω­μά­των στις 24 Δεκεμ­βρίου 2023. Στην ορκω­μο­σία παρέστη και ορκί­στηκε ο κ. Χρυ­σο­βα­λά­ντης Επα­μει­νών­δας Αντω­νά­τος του Ανα­στα­σίου που βρι­σκό­ταν ήδη στο νησί, ενώ στις 4 Ιανουα­ρίου 2024 οι απόντες γνω­στο­ποί­η­σαν την άρση των κωλυ­μά­των τους και ζήτησαν εκ νέου κλήση εντός 5 ημερών, όπως προ­βλέ­πει το άρθρο 37 παρ. 2 του Ν. 4804/2021.

Η πρώτη διοι­κη­τική κρίση και η συνέ­χειά της

Πριν φτάσει η υπόθεση στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, η γραμ­μα­τέας της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου είχε απορ­ρί­ψει στις 24 Φεβρουα­ρίου 2024 ως απα­ρά­δε­κτη την προ­σφυγή που ζητούσε την ακύρωση του πρα­κτι­κού ορκω­μο­σίας και των επα­κό­λου­θων πράξεων, με βασική αιτιο­λο­γία τη μη εκτε­λε­στό­τητα της προ­σβαλ­λό­με­νης πράξης ορκω­μο­σίας και την αδυ­να­μία θεμε­λί­ω­σης αντι­κει­με­νι­κής αδυ­να­μίας των εκλεγ­μέ­νων. Εκεί κατα­γρά­φη­καν ανα­λυ­τικά και οι θέσεις του δήμου, ότι οι τρεις εκλεγ­μέ­νοι της μειο­ψη­φίας είχαν προ­γραμ­μα­τί­σει απουσία εντός του κρί­σι­μου εικο­σαη­μέ­ρου πριν την εγκα­τά­σταση των νέων αρχών ως την 31 Δεκεμ­βρίου 2023.

Τι έκρινε το Γ’ Τμήμα του ΣτΕ

Οι δύο απο­φά­σεις του Γ’ Τμή­μα­τος έλυσαν ορι­στικά το επίδικο ως προς την ισχύ της ορκω­μο­σίας της 27ης Δεκεμ­βρίου 2023 και των πράξεων που εκδό­θη­καν σε συνέ­χεια αυτής, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων της ορκω­μο­σίας των ανα­πλη­ρω­μα­τι­κών κ.κ. Γιάννη Συντυ­χάκη, Στάθη Καλούδη και Μεταξά Περάκη και των μετα­γε­νέ­στε­ρων οργα­νω­τι­κών ενερ­γειών του δήμου.

Το δικα­στή­ριο, ερμη­νεύ­ο­ντας το άρθρο 37 παρ. 2 του Ν. 4804/2021 σε συν­δυα­σμό με τις δια­τά­ξεις για την εγκα­τά­σταση των νέων δημο­τι­κών αρχών, δέχθηκε ότι η μη παρου­σία στην ορκω­μο­σία, όταν δεν απο­δει­κνύ­ε­ται με τρόπο αντι­κει­με­νικό και ανε­πί­δε­κτο ελέγχου ανώτερη βία ή πραγ­μα­τικό κώλυμα που δεν μπο­ρούσε να ξεπε­ρα­στεί με εύλογη επι­μέ­λεια, ενερ­γο­ποιεί την αυτο­δί­καιη έκπτωση.

Η επί­κληση εορ­τα­στι­κών μετα­βο­λών στα μέσα μετα­φο­ράς και η μετα­γε­νέ­στερη επί­κληση ασθέ­νειας από τον έναν εκ των δύο εκλεγ­μέ­νων δεν κρί­θη­καν επαρ­κείς, ούτε ανέ­τρε­ψαν το τεκ­μή­ριο ότι οι εκλεγ­μέ­νοι όφειλαν να μερι­μνή­σουν εγκαί­ρως για την παρου­σία τους στην προ­βλε­πό­μενη τελετή, ιδίως ενόψει της απο­λύ­τως ορι­σμέ­νης κατα­λη­κτι­κής ημε­ρο­μη­νίας ανά­λη­ψης καθη­κό­ντων.

Η κρίση αυτή συντάσ­σε­ται με την προη­γού­μενη διοι­κη­τική απο­τί­μηση της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου και εναρ­μο­νί­ζει τη νομο­λο­γία γύρω από τη νομική φύση του πρα­κτι­κού ορκω­μο­σίας και τις συνέ­πειες της μη προ­σέ­λευ­σης. Για το ιστο­ρικό της προσ­διο­ρι­σμέ­νης συζή­τη­σης και των αιτη­μά­των ακύ­ρω­σης είχε προη­γη­θεί το ρεπορ­τάζ που απο­κά­λυ­πτε την ημε­ρο­μη­νία και το αντι­κεί­μενο της δίκης.

Οι νομικές παρά­με­τροι που βάρυναν

Κεντρικό ρόλο στο σκε­πτικό βάρυνε η γραμ­μα­τική και τελο­λο­γική ερμη­νεία της ρύθ­μι­σης για την ορκω­μο­σία, που καθιστά την ημέρα εγκα­τά­στα­σης ορόσημο για τη νομι­μό­τητα της σύν­θε­σης του οργάνου.

Η επί­κληση αντι­κει­με­νι­κής αδυ­να­μίας αξιο­λο­γεί­ται αυστηρά, με τεκ­μη­ρί­ωση που να μην αφήνει αμφι­βο­λία για το ότι ο αιρετός δεν μπο­ρούσε με κανένα πρό­σφορο μέσο να παρα­στεί. Τα ζητή­ματα προ­σβα­σι­μό­τη­τας και οι συνη­θι­σμέ­νες εορ­τα­στι­κές ανα­τρο­πές στα δρο­μο­λό­για δεν ανά­γο­νται αυτο­μά­τως σε ανωτέρα βία.

Αντί­στοιχα, η μετα­γε­νέ­στερη ιατρική γνω­μά­τευση από ιδιώτη χωρίς βεβαία χρο­νο­λο­γία δεν αρκεί να θεμε­λιώ­σει λόγο που να επι­βάλ­λει νέα κλήση σε ορκω­μο­σία, όταν εν τω μεταξύ έχει ολο­κλη­ρω­θεί έγκυρα η δια­δι­κα­σία εγκα­τά­στα­σης και έχει δια­μορ­φω­θεί νέα σύνθεση με την ορκω­μο­σία ανα­πλη­ρω­μα­τι­κών. Η διοι­κη­τική πράξη ορκω­μο­σίας των ανα­πλη­ρω­μα­τι­κών έτυχε της δικα­στι­κής κάλυψης ως συνέ­πεια της αρχικής παρά­λει­ψης ορκω­μο­σίας από τους τακτι­κούς.

Ποιοι συμ­με­τεί­χαν και πώς επη­ρε­ά­στηκε η σύνθεση

Μετά την αποχή από την ορκω­μο­σία των κ.κ. Μιχαήλ Χαρί­λαου και Μιχαήλ Στα­μα­τιάδη και την αυτο­δί­καιη έκπτωση, ορκί­στη­καν οι ανα­πλη­ρω­μα­τι­κοί κ.κ. Γιάννης Συντυ­χά­κης, Στάθης Καλού­δης και Μεταξάς Περάκης, οι οποίοι είχαν κληθεί με βάση τη σειρά εκλογής του συν­δυα­σμού. Την ίδια ημέρα ορκί­στηκε και ο Χρυ­σο­βα­λά­ντης Επα­μει­νών­δας Αντω­νά­τος του Ανα­στα­σίου.

Η δημο­τική αρχή υπό τον κ. Ευάγ­γελο Φρα­γκάκη συνέ­χισε με τη νέα σύνθεση τις προ­βλε­πό­με­νες οργα­νω­τι­κές πράξεις, που απο­τέ­λε­σαν επίσης αντι­κεί­μενο των αιτή­σεων ακύ­ρω­σης.

Με τις απορ­ρι­πτι­κές απο­φά­σεις του Γ’ Τμή­μα­τος του ΣτΕ, η έννομη κατά­σταση στο δημο­τικό συμ­βού­λιο Χάλκης στα­θε­ρο­ποιεί­ται.

Η δημο­τική αρχή δια­τη­ρεί τη σύνθεση που δια­μορ­φώ­θηκε μετά την ορκω­μο­σία της 27ης Δεκεμ­βρίου 2023 και οι ανα­πλη­ρω­μα­τι­κοί που κλή­θη­καν παρα­μέ­νουν στη θέση τους.

Η δικα­στική ετυ­μη­γο­ρία εκλαμ­βά­νε­ται ως σαφές σήμα για την αυστηρή εφαρ­μογή του πλαι­σίου εγκα­τά­στα­σης των νέων δημο­τι­κών αρχών και την ανάγκη οι εκλεγ­μέ­νοι να οργα­νώ­νουν εγκαί­ρως την παρου­σία τους στην ορκω­μο­σία, ιδιαί­τερα όταν υπάρ­χουν γνωστές δυσκο­λίες μετα­κί­νη­σης σε νησιω­τι­κές περιο­χές την περίοδο των εορτών. Παράλ­ληλα, λει­τουρ­γεί ως οδηγός για αντί­στοι­χες υπο­θέ­σεις σε άλλους δήμους της χώρας, όπου τέθηκαν ζητή­ματα μη προ­σέ­λευ­σης και αντι­κει­με­νι­κών κωλυ­μά­των την κρίσιμη περίοδο του τέλους του έτους.