Η βία κατά των γυναικών καλά κρατεί, σοκαριστικά στοιχεία: «Μην φοβάσαι, έχεις τη δύναμη»

Σε 18.583 ανέρ­χο­νται τα περι­στα­τικά που έχουν δεχτεί τα Συμ­βου­λευ­τικά Κέντρα της Γενικής Γραμ­μα­τείας Οικο­γε­νεια­κής Πολι­τι­κής και Ισό­τη­τας των Φύλων από τον Απρίλιο του 2012 μέχρι και την 21η Νοεμ­βρίου του 2019. Από αυτά τα 16.603 είναι περι­στα­τικά βίας, ενώ τα 1.980 αφορούν περι­στα­τικά πολ­λα­πλών δια­κρί­σεων, σύμφωνα με τη γενική γραμ­μα­τέα Οικο­γε­νεια­κής Πολι­τι­κής και Ισό­τη­τας των Φύλων, Μαρία Συρεγ­γέλα.

Ανάλογη εικόνα δεί­χνουν και τα στοι­χεία των ξενώνων των δήμων, καθώς εκ του συνόλου των 1.697 φιλο­ξε­νού­με­νων, οι 1.457 ήταν θύματα βίας. Παράλ­ληλα, στους ξενώνες του υπουρ­γείου Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σεων, εκ του συνόλου των 212, οι 194 ήταν θύματα βίας.

«Είναι ξεκά­θαρο πως η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των περι­στα­τι­κών και θυμάτων που εξυ­πη­ρε­τού­νται από τις δομές και τα Συμ­βου­λευ­τικά Κέντρα είναι περι­πτώ­σεις βίας φύλου», ανα­φέ­ρει στο Αθηναϊκό- Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων η κ. Συρεγ­γέλα.

Επι­πλέον η γραμμή “SOS 15900” από την έναρξη της λει­τουρ­γίας της τον Μάρτιο του 2011, έχει δεχθεί 37.482 κλήσεις. Ειδι­κό­τερα, κατά το έτος 2018, από τις 5.088 κλήσεις που δέχθηκε οι 4.116 αφο­ρού­σαν σε καταγ­γε­λίες περι­πτώ­σεων έμφυλης βίας. Από τις 2.864 κλήσεις που αφο­ρού­σαν σε καταγ­γε­λίες των ίδιων των κακο­ποι­η­μέ­νων γυναι­κών, οι 2.519 κλήσεις αφο­ρού­σαν σε ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία με δράστη κυρίως τον σύζυγο, οι 110 κλήσεις σε σεξουα­λική παρε­νό­χληση, οι 28 κλήσεις σε περι­πτώ­σεις βιασμού, 2 κλήσεις σε trafficking και σε περι­πτώ­σεις πορ­νείας, και 108 κλήσεις αφο­ρού­σαν σε καταγ­γε­λία άλλων μορφών βίας. Τα αιτή­ματα των κλήσεων αυτών αφο­ρού­σαν: 1.621 κλήσεις (41%) σε ψυχο­κοι­νω­νική στήριξη, 1.287 κλήσεις (33%) σε νομική συμ­βου­λευ­τική, 274 κλήσεις (7%) σε νομική βοήθεια, 281 κλήσεις (7%) σε ανα­ζή­τηση φιλο­ξε­νίας και 22 κλήσεις (1%) σε ανα­ζή­τηση εργα­σίας.

Από τις γυναί­κες θύματα βίας που απά­ντη­σαν στην ερώτηση για την εργα­σιακή τους κατά­σταση η πλειο­νό­τητα, το 30% δηλαδή, είναι απα­σχο­λού­με­νες εκ των οποίων το 8% είναι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νες. Το 20% είναι άνεργες (από τις οποίες 62 ή 11% μακρο­χρό­νια άνεργες). Όσον αφορά την οικο­γε­νειακή τους κατά­σταση, το 53% δήλωσαν έγγαμες, ενώ το 11% δήλωσαν άγαμες. Το ηλιακό εύρος που επλήχθη περισ­σό­τερο είναι μεταξύ 40 και 54 ετών σε ποσοστό 26%, ακο­λου­θώ­ντας το εύρος από 25 έως 39 σε ποσοστό 24%. Από το σύνολο των γυναι­κών που κάλεσαν στην τηλε­φω­νική γραμμή, προ­κύ­πτει ότι 2.208 (77%) είναι Ελλη­νί­δες, 262 (9%) είναι μετα­νά­στριες και 18 (1%) είναι ΑμΕΑ.

Το φαι­νό­μενο της έμφυλης βίας είναι καθη­με­ρινό, παγκό­σμιο και περι­λαμ­βά­νει οποια­δή­ποτε επι­βλαβή πράξη, κατά της αξιο­πρέ­πειας και της ακε­ραιό­τη­τας όσων την υφί­στα­νται. Απο­τε­λεί πυρήνα της έμφυλης ανι­σό­τη­τας που οδήγησε και οδηγεί σε δια­κρί­σεις σε βάρος των γυναι­κών.

«Μαγικό ραβδί για άμεσες και γρή­γο­ρες λύσεις δεν υπάρχει. Η βία κατά των γυναι­κών είναι ένα πολυ­μορ­φικό φαι­νό­μενο που απαιτεί σωστή οργά­νωση, συνερ­γα­σία όλων των εμπλε­κό­με­νων φορέων και ευρεία ενη­μέ­ρωση του κοινού σχετικά με το τι είναι βία, πώς τη δια­χει­ρι­ζό­μα­στε είτε ως θύματα ή ως κοι­νω­νι­κός/οικο­γε­νεια­κός κύκλος του θύματος και φυσικά ποιες είναι οι κατάλ­λη­λες υπη­ρε­σίες που μπορούν να βοη­θή­σουν τα θύματα. Ειδικά στο θέμα της συνερ­γα­σίας με τους συναρ­μό­διους φορείς και στο πλαίσιο της εφαρ­μο­γής της Σύμ­βα­σης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, η Γενική Γραμ­μα­τεία Οικο­γε­νεια­κής Πολι­τι­κής και Ισό­τη­τας των Φύλων συνερ­γά­ζε­ται με την Ελλη­νική Αστυ­νο­μία στην λει­τουρ­γία των υπη­ρε­σιών Αντι­με­τώ­πι­σης Ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής Βίας», επι­ση­μαί­νει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η γενική γραμ­μα­τέας Οικο­γε­νεια­κής Πολι­τι­κής και Ισό­τη­τας των Φύλων, Μαρία Συρεγ­γέλα.

   «Μην φοβάσαι, έχεις τη δύναμη» – Η ιστορία της Ε.Μ

Για περίπου δύο χρόνια η 32χρονη Ε.Μ έζησε τον εφιάλτη της κακο­ποί­η­σης μέσα σε μία συντρο­φική σχέση. Όλα ξεκί­νη­σαν πριν τέσσερα χρόνια όταν η Ε.Μ. σύναψε σχέση με τον πρώην σύζυγό της. Ο δια­πλη­κτι­σμός και οι εντά­σεις δεν άργησαν να γίνουν σωμα­τική βία και κακο­ποί­ηση. Η λεκτική βία κατέ­ληξε σε ένα χαστούκι, και το χαστούκι επα­να­λή­φθηκε αρκετές φορές.

Όταν απο­φά­σισε να χωρίσει, και να απο­μα­κρυν­θεί από τον άνθρωπο που την κακο­ποιούσε, έμαθε ότι είναι έγκυος στον γιο της, που σήμερα είναι 2 ετών. Έτσι έδωσε μία δεύτερη ευκαι­ρία, ωστόσο η βίαιη συμπε­ρι­φορά επα­να­λή­φθηκε ακόμη και κατά τη διάρ­κεια της εγκυ­μο­σύ­νης. Πάνω σε έναν καυγά ο πρώην σύντρο­φός της δεν δίστασε να τη σπρώξει με δύναμη με απο­τέ­λε­σμα να χτυ­πή­σει, να γεμίσει μώλωπες και να χρεια­στεί να μεταβεί στο νοσο­κο­μείο, ενώ κυο­φο­ρούσε. Ανα­γκα­ζό­ταν να κρύψει τα χτυ­πή­ματα και να πει ψέματα γι’ αυτά όταν βρι­σκό­ταν στην εργασία της.

Αφότου γεν­νή­θηκε το παιδί της η Ε.Μ. έκανε υπομονή για σχεδόν τρεις μήνες, ελπί­ζο­ντας ότι η συμπε­ρι­φορά του πρώην συντρό­φου της θα άλλαζε, ωστόσο τα υπο­τι­μη­τικά σχόλια και η λεκτική βία συνε­χί­στη­καν. Η Ε.Μ απο­φά­σισε να φύγει από το σπίτι παίρ­νο­ντας μαζί τον γιο της και να σταθεί στα πόδια της μόνη της, χωρίς καμία υπο­στή­ριξη από το οικο­γε­νειακό της περι­βάλ­λον.

«Δεν μπο­ρούσα να ανεχτώ άλλο αυτή την κατά­σταση, είχα φτάσει στα όρια μου. Είπα στον εαυτό μου ότι κάτι τέτοιο δεν άξιζε ούτε σε εμένα ούτε στο παιδί μου. Θα έκανα τα πάντα για να έχω την αξιο­πρέ­πεια μου και τον αυτο­σε­βα­σμό μου», λέει η ίδια στο Αθηναϊκό- Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων.

Έχοντας ως στή­ριγμα μόνον τον ίδιο της τον εαυτό η Ε.Μ, εργα­ζό­μενη στον ιδιω­τικό τομέα, μεγα­λώ­νει τον γιο της με όλες τις δυσκο­λίες εκείνες που αντι­με­τω­πί­ζει μία μονο­γο­νεϊκή οικο­γέ­νεια στην Ελλάδα του 2019. Παρόλα αυτά, όπως ανα­φέ­ρει, το σημα­ντι­κό­τερο είναι να μην φοβάσαι, γιατί «ο τρόμος είναι αυτό που έχει ζήσει ήδη μία κακο­ποι­η­μένη γυναίκα».

«Ήταν πολύ δύσκολο να πάρω αυτή την απόφαση, αλλά το πιο δύσκολο από όλα ήταν να είμαι στο ίδιο μου το σπίτι και να φοβάμαι. Μια γυναίκα που έχει υποστεί ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία έχει σίγουρα τη δύναμη να αντι­με­τω­πί­σει αυτή την κατά­σταση αρκεί να μην φοβάται. Αυτό είναι το μήνυμά μου», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Έχοντας φύγει από την τοξική βίαιη σχέση που βίωνε η Ε.Μ απευ­θύν­θηκε για βοήθεια στην αρχή σε ένα Συμ­βου­λευ­τικό Κέντρο, το οποίο την παρέ­πεμψε να απευ­θυν­θεί για νομική βοήθεια στο Κέντρο Διοτίμα.

«Είναι πολύ σημα­ντικό να υπάρχει μια νομική βοήθεια, να υπάρχει το κράτος που μπορεί να σε στη­ρί­ξει. Ωστόσο, στο οικο­νο­μικό κομμάτι υπάρχει μεγάλη δυσκο­λία καθώς δυστυ­χώς δεν βοηθάει η κοι­νω­νία και η πολι­τεία σε αυτό τον τομέα», λέει.

Από την καθη­με­ρι­νό­τητα της Ε.Μ λείπει πλέον ο φόβος. Είναι μία γυναίκα, εργα­ζό­μενη, μητέρα, επιζώσα έμφυλης βίας που θα ήθελε να μιλάει πιο ανοιχτά για όσα υπέστη.

«Υπάρχει προ­κα­τά­ληψη για αυτό το θέμα και δυστυ­χώς στιγ­μα­τί­ζε­σαι αν έχεις ζήσει κάτι τέτοιο. Οι περισ­σό­τε­ροι σε λυπού­νται. Θα ήθελα να βγω να φωνάξω, να μιλήσω για όσα έζησα, αλλά η κοι­νω­νία μας δεν μας επι­τρέ­πει κάτι τέτοιο», ανα­φέ­ρει. Η Ε.Μ είναι πλέον πιο δυνατή και δεν φοβάται. Μεγα­λώ­νει τον γιο της αφή­νο­ντας το παρελ­θόν πίσω της, με τις μνήμες να είναι νωπές ακόμη, στέλ­νο­ντας ωστόσο ξεκά­θαρο μήνυμα σε όσες έχουν πέσει θύματα βίας, να μην φοβού­νται.

 Τι πρέπει να κάνει ένα θύμα έμφυλης βίας

Σύμφωνα με την κ. Συρεγ­γέλα ένα άτομο που έχει υποστεί έμφυλη βία θα πρέπει να ακο­λου­θή­σει τα παρα­κάτω:

-Να απο­μα­κρυν­θεί άμεσα από το βελη­νε­κές δράσης του δράστη, παίρ­νο­ντας μαζί της τα παιδιά, αν υπάρ­χουν, και έγγραφα (ταυ­τό­τητα/ δια­βα­τή­ριο) και να καλέσει το 100.

-Να τηλε­φω­νή­σει σε πρόσωπο της εμπι­στο­σύ­νης της αν νιώθει την ανάγκη υπο­στή­ρι­ξης/συνο­δείας σε νοσο­κο­μείο.

-Να προ­στρέ­ξει άμεσα σε νοσο­κο­μείο για τη φρο­ντίδα τυχόν τραυ­μά­των (ή μέριμνα για περι­πτώ­σεις κιν­δύ­νου μετα­δι­δό­με­νων νοση­μά­των), από όπου θα πάρει ιατρική γνω­μά­τευση που θα κατα­γρά­φει τα σημάδια/τραύ­ματα και την αιτία τους.

-Να προ­σέλ­θει σε Αστυ­νο­μικό Τμήμα, αν επι­θυ­μεί, να υπο­βά­λει καταγ­γε­λία με την αυτό­φωρη δια­δι­κα­σία.

-Να καλέσει το “15900” αν έχει ανάγκη στέ­γα­σης σε ασφαλές μέρος, ψυχο­λο­γι­κής υπο­στή­ρι­ξης και νομικής συμ­βου­λευ­τι­κής.

137 γυναι­κο­κτο­νίες παγκο­σμίως κάθε μέρα

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία του ΟΗΕ οι γυναι­κο­κτο­νίες απο­τε­λούν πλέον μία παγκό­σμια μάστιγα καθώς όπως ανα­φέ­ρει η Υπη­ρε­σία των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τα Ναρ­κω­τικά και το Έγκλημα, κατά μέσον όρο, 137 γυναί­κες ανά τον κόσμο δολο­φο­νού­νται καθη­με­ρινά από τον σύντροφό τους ή από κάποιον συγγενή τους. Επι­πλέον, περισ­σό­τε­ρες από τις μισές από τις 87.000 γυναί­κες που δολο­φο­νή­θη­καν το 2017 φέρεται ότι έπεσαν νεκρές από τα χέρια των πιο στενών τους ανθρώ­πων. Από αυτές, σχεδόν 30.000 σκο­τώ­θη­καν από τον σύντροφό τους και άλλες 20.000 από έναν συγγενή τους.

Στην έκθεση σημειώ­νε­ται ότι περισ­σό­τερα από 8 από τα 10 θύματα ανθρω­πο­κτο­νιών που δια­πρά­χτη­καν από συντρό­φους τους ήταν γυναί­κες

Όσον αφορά την Ευρώπη, οι γυναι­κο­κτο­νίες που κατα­γρά­φη­καν ανέρ­χο­νται στις 3.000, ενώ ο μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός εντο­πί­ζε­ται στην Ασία (20.000) και στην Αφρική (19.000).

Η Γενική Συνέ­λευση του ΟΗΕ, με απόφασή της στις 17 Δεκεμ­βρίου 1999, ανα­κή­ρυξε την 25η Νοεμ­βρίου ως Διεθνή Ημέρα για την Εξά­λειψη της Βίας κατά των Γυναι­κών. Η μέρα αυτή αφιε­ρώ­νε­ται σε όλες τις γυναί­κες που έχουν υποστεί ή συνε­χί­ζουν να υπό­κει­νται οποια­δή­ποτε μορφή βίας (σωμα­τική, ψυχο­λο­γική, οικο­νο­μική, σεξουα­λική, κλπ), σε όλον τον κόσμο.