Εχει και η ιστορία τα ταμπού της

Το 1821 δεν ήταν μόνο οι γνω­στοί ήρωες που έμει­ναν στην ιστο­ρία για τη δράση τους. Ήταν και οι αφα­νείς πο­λε­μι­στές, και φυ­σι­κά οι γυ­ναί­κες, που στά­θη­καν στο πλευ­ρό του Αγώνα, συ­νέ­δρα­μαν με τη δική τους προ­σφο­ρά και εν πολ­λοίς έμει­ναν στη σκιά των κα­τα­γρα­φών σχε­τι­κά με όσα συ­νό­δευ­σαν και κα­θό­ρι­σαν την Επα­νά­στα­ση. Το 2022 έκλει­σε ο κύ­κλος εκ­δη­λώ­σε­ων μνή­μης δύο αιώ­νων από την Εθνι­κή Πα­λιγ­γε­νε­σία. Ελά­χι­στες οι ανα­φο­ρές στη μυ­θι­στο­ριο­γρα­φία ή σε εκ­πο­μπές και ντο­κι­μα­ντέρ για το ρόλο της γυ­ναί­κας με σκοπό την ανά­δει­ξη της ιστο­ρι­κής της θέσης. Οι ανα­φο­ρές πε­ριο­ρί­στη­καν στις «ντί­βες» της επο­χής: Μπου­μπου­λί­να, Μαντώ Μαυ­ρο­γέ­νους, Σου­λιώ­τισ­σες κ.ά. Μια άγνω­στη στους πολ­λούς και με τη δική της προ­σφο­ρά, είναι η Μαρ­γα­ρί­τα Βε­λισ­σά­ρη, σύ­ντρο­φος του Κο­λο­κο­τρώ­νη. Οι γο­νείς της την έκλει­σαν στο μο­να­στή­ρι σε ηλι­κία 7 χρο­νών για να απο­φύ­γουν γάμο με το γιο του Τούρ­κου αγά της πε­ριο­χής. Στους τέσ­σε­ρις μήνες που ήταν φυ­λα­κι­σμέ­νος στο μο­να­στή­ρι, ο Κο­λο­κο­τρώ­νης, γνώ­ρι­σε  τη Μαρ­γα­ρί­τα και δεν άρ­γη­σε να δεθεί μαζί της. Όταν απε­λευ­θε­ρώ­θη­κε εκεί­νη πέ­τα­ξε τα ράσα και τον ακο­λού­θη­σε, ζει τη δική της ανά­στα­ση και πο­ρεύ­ε­ται στο δρόμο της ελευ­θε­ρί­ας, ζώ­ντας κοντά στον με­γά­λο άνδρα πε­ρί­που 2 δε­κα­ε­τί­ες  ως τον θά­να­τό του, χα­ρί­ζο­ντάς του και ένα γιό. Για ποιο λόγο απο­σιω­πή­θη­κε η σχέση του Κο­λο­κο­τρώ­νη με τη Μαρ­γα­ρί­τα; είναι η ερώ­τη­ση στην συγ­γρα­φέα Ανα­στα­σία Ευ­στα­θί­ου που στο ιστο­ρι­κό  βι­βλίο της «Οι οκτώ ήχοι για την Μαρ­γα­ρί­τα» πραγ­μα­τεύ­ε­ται την ιστο­ρία αυτής της  γυ­ναί­κας που στά­θη­κε στή­ριγ­μα του Γέρου του Μοριά, κό­ντρα στα στε­ρε­ό­τυ­πα και τις δυ­σκο­λί­ες της επο­χής: « Φαί­νε­ται να απο­φά­σι­σε να την απο­κρύ­ψει η τσού­λα η ιστο­ρία, όπως την απο­κα­λεί ο Κώ­στας Τρι­πο­λί­της στους στί­χους του. Μπο­ρεί η ιστο­ρία να μην ηθι­κο­λο­γεί, αλλά ανά­λο­γα με την εποχή, αυτοί που ρυθ­μί­ζουν τι θα ει­πω­θεί και τι όχι, ηθι­κο­λο­γούν, απο­σιω­πούν ή πε­τά­νε στη λήθη γε­γο­νό­τα. Χρό­νια μέ­να­με στις ηρω­ι­κές σε­λί­δες και στα κα­τορ­θώ­μα­τα των με­γά­λων προ­σω­πι­κο­τή­των. Αυτά μο­νο­πώ­λη­σαν το εν­δια­φέ­ρον των Ελ­λή­νων και ζύ­μω­σαν γε­νιές. Θεωρώ ότι οι απο­σιω­πή­σεις αυτές γί­νο­νταν συ­νει­δη­τά ώστε να μη σκιά­σει η προ­σω­πι­κή ζωή των με­γά­λων πρω­τα­γω­νι­στών τον συλ­λο­γι­κό τους εαυτό. Έχει, αναμ­φί­βο­λα, και η ιστο­ρία  τα τα­μπού της.» και συ­μπλη­ρώ­νει: Η «αστε­φά­νω­τη» γυ­ναί­κα δεν έχαι­ρε εκτί­μη­σης γε­νι­κό­τε­ρα από την κλει­στή κοι­νω­νία. Πόσο μάλ­λον, η κατά πολλά χρό­νια, νε­ό­τε­ρη συμ­βία και χήρος ο ίδιος. Το κοι­νω­νι­κό πλαί­σιο ήταν ασφυ­κτι­κό και δεν επέ­τρε­πε δι­καιώ­μα­τα, πολ­λές ελευ­θε­ρί­ες γιατί στη βάση της η κοι­νω­νία της επο­χής είχε πα­τριαρ­χι­κές δομές. Ο Κο­λο­κο­τρώ­νης, όμως, θα την προ­στά­τευε με τον τρόπο του και δεν θα επέ­τρε­πε του­λά­χι­στον μπρο­στά του οποιο­δή­πο­τε σχό­λιο. Ο Θ. Κο­λο­κο­τρώ­νης μπο­ρεί να μην την νυμ­φεύ­τη­κε αλλά όντας μπρο­στά από την εποχή του την απο­κα­τέ­στη­σε στη δια­θή­κη του. Κατά κά­ποιον τρόπο, την επέ­βαλ­λε στην οι­κο­γέ­νειά του μετά το θά­να­τό του ως σύ­ζυ­γό του και μη­τέ­ρα του γιου του.»