Η ιστορία διδάσκει;

Έτσι μας έμα­θαν απ’ το δη­μο­τι­κό. Ότι δι­δά­σκει. Ναι, αλλά με μια βα­σι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση.  Ότι την ξέ­ρου­με ή τέλος πά­ντων ότι προ­σπα­θού­με να τη μά­θου­με. Χωρίς στρογ­γυ­λέ­μα­τα, αυτά που βο­λεύ­ουν τις εθνι­κές μας φα­ντα­σιώ­σεις.

Ένα επει­σό­διο -με αφορ­μή την ρη­το­ρι­κή περί «πα­τρί­δος» από όλο το προ­σω­πι­κό πο­λι­τι­κό- τα χρό­νια της Επα­νά­στα­σης, σε μια πε­ρί­στα­ση όντως δρα­μα­τι­κή, θα είχε πολλά να πει αν η ιστο­ρία δί­δα­σκε πράγ­μα­τι:

Χει­μώ­νας του 1826.

Βόλια και τρό­φι­μα σπα­νί­ζουν στο πο­λιορ­κού­με­νο Με­σο­λόγ­γι.

Συ­γκρο­τεί­ται επι­τρο­πή για να με­τα­βεί στο Ναύ­πλιο, να ζη­τή­σει βο­ή­θεια. Αλλα «κατά δυ­στυ­χί­αν», γρά­φει στα Απο­μνη­μο­νεύ­μα­τά του ο Χει­μα­ριώ­της αγω­νι­στής Σπυ­ρο­μί­λιος, «είχε προ­κη­ρυ­χθή να συ­γκρο­τη­θή Εθνι­κή Συ­νέ­λευ­σις, και εις αυτόν τον και­ρόν ενερ­γού­νται όλαι αι σκευω­ρί­αι και αι ρα­διουρ­γί­αι διά τας εκλο­γάς των πλη­ρε­ξου­σί­ων και των κομ­μά­των· άρα ήτον εις τον με­γα­λύ­τε­ρον βρα­σμόν αι φα­τρί­αι. Και ημείς, όντες σχε­δόν ένα χρό­νον εις το Με­σο­λόγ­γιον, όπου δεν εσπου­δά­ζα­με άλλο […] από τον πό­λε­μον· όπου δεν ωμι­λού­σα­με δι’ άλλο ειμή διά κα­νο­νο­στά­σια, πε­ρι­τει­χί­σμα­τα και τά­φρους· όπου δεν ηκού­ο­μεν άλλο παρά κρό­τους κα­νο­νί­ων και του­φε­κί­ων και εκρή­ξεις βομ­βών και οβου­ζο­βό­λων, ήμεθα ως νήπια εις αυτό το νέον στά­διον».

Διότι, συ­νε­χί­ζει, «ούτε Κω­λετ­τί­σται ήμεθα, ούτε Μαυ­ρο­κορ­δα­τί­σται, ούτε και κα­μί­ας άλλης φα­τρί­ας, ειμή Ελ­λη­νες πα­τριώ­ται». Αυτό ήταν το μέγα λάθος τους: Γιατί «όταν το Εθνος ευ­ρί­σκε­ται εις κόμ­μα­τα, η αδια­φο­ρία δεν προ­ξε­νεί καλόν, αλλά μά­λι­στα βλά­βην· και ιδού πραγ­μα­τι­κώς τι μετά ημέ­ρας εσυ­νέ­βη ημών των ιδίων· αφ’ ου επλη­ρο­φο­ρή­θη­σαν τω όντι ότι δεν εμε­λε­τού­σα­με να ενι­σχύ­σω­μεν κανέν κόμμα, αδια­φό­ρε­σαν όλα τα κόμ­μα­τα απ’ ημάς, και εν ω τους ωμι­λού­σα­με διά το Με­σο­λόγ­γιον, όλοι έλε­γον το “ναι, έχετε δί­καιον”, αλλά δεν εσύ­μπρατ­τον υπέρ αυτού με ζήλον· εν ω αν εί­χο­μεν εγκολ­πω­θή εν κόμμα, με τον ψήφον του Με­σο­λογ­γί­ου ενι­σχύ­ε­το, και επο­μέ­νως αυτό το κόμμα ήθελε ήτο ο προ­στά­της του Με­σο­λογ­γί­ου».

Κι ενώ το Με­σο­λόγ­γι το έζωνε ο θά­να­τος, στο Ναύ­πλιο οι κομ­μα­τάν­θρω­ποι συ­νέ­χι­σαν να «αι­σχρο­κερ­δί­ζουν» εις βάρος του και να σπα­τα­λούν το Δά­νειο με την Αγ­γλία. Για να κα­τα­νο­ή­σει έτσι ο Σπυ­ρο­μί­λιος ό,τι έχουν κα­τα­λά­βει γε­νιές και γε­νιές: πόσο ψέμα υπάρ­χει κάτω από την πα­τρι­δο­κά­πη­λη ρη­το­ρι­κή: «Τότε εκα­τα­λά­βα­με ότι δεν εί­χο­μεν όλοι τον αυτόν σκο­πόν, την σω­τη­ρί­αν της Πα­τρί­δος δη­λα­δή, ότι δεν εθω­ρού­σα­με όλοι τα πράγ­μα­τα με το αυτόν όμμα· ούτως αρ­χί­σα­με ν’ απελ­πι­ζώ­με­θα διά το Με­σο­λόγ­γιον […]· ελυ­πού­με­θα λοι­πόν διότι έλει­πεν το κα­θα­ρόν πνεύ­μα του πα­τριω­τι­σμού».

Τί­πο­τα παλιό. Και τί­πο­τα και­νούρ­γιο…