Οι Πρόεδροι που αγάπησαν τη Ρόδο και τα νησιά μας

Ιδιαί­τε­ρες σχέ­σεις με τα Δω­δε­κά­νη­σα είχαν ιστο­ρι­κά οι εκά­στο­τε Προ­έ­δροι της Ελ­λη­νι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας. Το γε­γο­νός ότι τα νησιά μας απε­λευ­θε­ρώ­θη­καν και εν­σω­μα­τώ­θη­καν στον κορμό της πα­τρί­δας μόλις το 1948, δη­μιούρ­γη­σε ακα­τά­λυ­τους δε­σμούς, ει­δι­κά με την πρω­τεύ­ου­σα του νομού, τη Ρόδο, που πρω­το­πο­ρού­σε σε κάθε δρα­στη­ριό­τη­τα και ήταν κυ­ριο­λε­κτι­κά πόλη- κρά­τος ακόμη και μετά τον Β’ Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο. Η ση­με­ρι­νή πρώτη ψη­φο­φο­ρία δεν πρό­κει­ται να βγά­λει «άσπρο καπνό» για τον κ. Κων­στα­ντί­νο Τα­σού­λα όπου θα χρεια­σθεί να φτά­σου­με στην 4η ψη­φο­φο­ρία για την εκλο­γή του. Ο Ηπει­ρώ­της πο­λι­τι­κός θα δια­δε­χθεί την πρώτη γυ­ναί­κα που βρέ­θη­κε να υπη­ρέ­τει τον ανώ­τα­το θεσμό της χώρας, Κα­τε­ρί­να Σα­κελ­λα­ρο­πού­λου, που στη θη­τεία της τι­μή­θη­κε/τί­μη­σε τα νησιά μας με διαρ­κείς επι­σκέ­ψεις στα Δω­δε­κά­νη­σα ανα­κη­ρυσ­σό­με­νη επί­τι­μη δη­μό­της Ρόδου, Καρ­πά­θου, Χάλ­κης, Σύμης, Κα­στελ­λο­ρί­ζου, Αγα­θο­νη­σί­ου, Καρ­πά­θου, Λει­ψών και εσχά­τως της Κάσου.

Οι ένοι­κοι του Προ­ε­δρι­κού Με­γά­ρου

Επτά άν­δρες και μία γυ­ναί­κα έχουν ανέλ­θει στο ύπατο αξί­ω­μα της χώρας μετά το δη­μο­ψή­φι­σμα του 1974 και την κα­θιέ­ρω­ση της Προ­ε­δρευό­με­νης Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας ως πο­λι­τεύ­μα­τος της χώρας μας, ξε­κι­νώ­ντας από τον πρώτο προ­σω­ρι­νό Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας. Μετά το δη­μο­ψή­φι­σμα του 1974 και την κα­θιέ­ρω­ση της Αβα­σί­λευ­της Δη­μο­κρα­τί­ας (Προ­ε­δρευό­με­νη Κοι­νο­βου­λευ­τι­κή Δη­μο­κρα­τία) προ­σω­ρι­νός Πρό­ε­δρος της Δη­μο­κρα­τί­ας εκλέ­χθη­κε, με 206 ψή­φους ο δια­πρε­πής νο­μι­κός, πο­λι­τι­κός, ακα­δη­μαϊ­κός και λο­γο­τέ­χνης Μι­χα­ήλ Στα­σι­νό­που­λος.

Μετά την αλ­λα­γή του νέου Συ­ντάγ­μα­τος, που πα­ρεί­χε «υπε­ρε­ξου­σί­ες» στον Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας, στις 19/6/1975 εξε­λέ­γη στη θέση ο δια­νο­ού­με­νος Κων­στα­ντί­νος Τσά­τσος, με 210 ψή­φους, επί 295 πα­ρό­ντων. Έμπι­στος του Κων­στα­ντί­νου Κα­ρα­μαν­λή είχε γρα­φτεί (στα «Απο­μνη­μο­νεύ­μα­τα» του Τσά­τσου) ότι έγινε Πρό­ε­δρος με προ­α­παι­τού­με­να από τον τε­λευ­ταίο: θα απο­χω­ρού­σε από τη θέση πριν τη συ­μπλή­ρω­ση της πε­ντα­ε­τούς θη­τεί­ας του, αν ήθελε να ανα­λά­βει το αξί­ω­μα ο Κ. Κα­ρα­μαν­λής. Ο Κων­στα­ντί­νος Τσά­τσος στις 7 Μαρ­τί­ου του 1977, τι­μή­θη­κε από τον δή­μαρ­χο Ρόδου Σταύ­ρο Αυ­γου­στά­κη με το χρυσό με­τάλ­λιο της πό­λε­ως Ρόδου.

Η εκλο­γή του Κων­στα­ντί­νου Κα­ρα­μαν­λή στην Προ­ε­δρία της Δη­μο­κρα­τί­ας το 1980 δεν ήταν κα­θό­λου εύ­κο­λη. Ήδη, στις εκλο­γές του 1977 το πο­σο­στό του κόμ­μα­τος ση­μεί­ω­σε με­γά­λη πτώση, ενώ το ΠΑΣΟΚ του Αν­δρέα Πα­παν­δρέ­ου ρα­γδαία άνοδο. Την τριε­τία ως το 1980, ήταν φα­νε­ρό ότι στις επό­με­νες εκλο­γές το ΠΑΣΟΚ θα ήταν πρώτο κόμμα. Ο Κων­στα­ντί­νος Κα­ρα­μαν­λής, που μάλ­λον δεν συμ­βι­βα­ζό­ταν στην ήττα, απο­φά­σι­σε ότι ήρθε η ώρα να γίνει Πρό­ε­δρος της Δη­μο­κρα­τί­ας. Χρεια­ζό­ταν όμως του­λά­χι­στον 180 ψή­φους στην τρίτη ψη­φο­φο­ρία (οι 200 στην πρώτη και τη δεύ­τε­ρη ήταν αδύ­να­τον να βρε­θούν). Λίγο πριν τη λήξη της θη­τεί­ας του Κ. Τσά­τσου, τον Απρί­λιο του 1980, η ΚΟ της ΝΔ απο­φά­σι­σε να προ­τεί­νει για Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας τον Κων­στα­ντί­νο Κα­ρα­μαν­λή. Στις 23 Απρι­λί­ου 1980, ο Κ. Κα­ρα­μαν­λής δεν ψή­φι­σε και έλαβε 179 ψή­φους. Στις 29 Απρι­λί­ου 1980 έγινε η β’ ψη­φο­φο­ρία, όμως παρά τους 181 ψή­φους που έλαβε ο Κα­ρα­μαν­λής, ο οποί­ος δεν ψή­φι­σε και πάλι, δεν εκλέ­χθη­κε, καθώς απαι­τού­νταν 200 ψήφοι.

Στην τρίτη ψη­φο­φο­ρία όμως, στις 05/5/1980, ο Κα­ρα­μαν­λής ψή­φι­σε και εκλέ­χτη­κε Πρό­ε­δρος της Δη­μο­κρα­τί­ας. Ο Κων­στα­ντί­νος Κα­ρα­μαν­λής είχε ιδιαί­τε­ρη αδυ­να­μία στη Ρόδο και βρι­σκό­ταν συχνά στο νησί, είτε για τις Χρι­στου­γεν­νιά­τι­κες ή τις πα­σχα­λι­νές δια­κο­πές του, ακόμη και με τη γυ­ναί­κα του Αμα­λία Με­γα­πά­νου στην πρω­θυ­πουρ­γία του. Ενώ υπήρ­ξε κι εκεί­νος ο πο­λι­τι­κός που ενε­θάρ­ρυ­νε και υπο­στή­ρι­ξε τη δη­μιουρ­γία του Γκολφ Αφά­ντου, του οποί­ου υπήρ­ξε φα­να­τι­κός παί­κτης. Από τα αξιο­πε­ρί­ερ­γα του Μα­κε­δό­να πο­λι­τι­κού η κα­τα­γρα­φή της κοι­νής γνώ­μης, επι­σκε­πτό­με­νος ένα φα­να­τι­κό νε­ο­δη­μο­κρά­τη, τον με­ρο­κα­μα­τιά­ρη λού­στρο Νι­κό­λαο Μα­γρι­πλή, στην πύλη της πλα­τεί­ας Σύμης.

Οι ΠτΔ μετά το 1985

Στα χρό­νια που ακο­λού­θη­σαν το ΠΑΣΟΚ γι­γα­ντώ­θη­κε και η πα­ρου­σία δύο δια­με­τρι­κά αντί­θε­των ισχυ­ρών προ­σω­πι­κο­τή­των στα ανώ­τα­τα αξιώ­μα­τα της χώρας του Κων/νου Κα­ρα­μαν­λή στην Προ­ε­δρία της Δη­μο­κρα­τί­ας και του Αν­δρέα Πα­παν­δρέ­ου στην πρω­θυ­πουρ­γία, έφερ­νε διαρ­κείς συ­γκρού­σεις. Στις 9 Μαρ­τί­ου 1985 ο Αν­δρέ­ας Πα­παν­δρέ­ου ανα­κοί­νω­σε στην Κε­ντρι­κή Επι­τρο­πή του ΠΑΣΟΚ συ­νταγ­μα­τι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που πε­ριό­ρι­σαν δρα­στι­κά τις προ­ε­δρι­κές αρ­μο­διό­τη­τες και εξου­σί­ες και πρό­τει­νε για Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας τον Δι­κα­στι­κό Χρή­στο Σαρ­τζε­τά­κη Ο Χ. Σαρ­τζε­τά­κης δεν ψη­φί­στη­κε από όλους τους βου­λευ­τές του ΠΑΣΟΚ (δύο έρι­ξαν στην κάλπη λευκό ψη­φο­δέλ­τιο), όμως ψη­φί­στη­κε από τους 13 βου­λευ­τές του Κ.Κ.Ε.! Ήταν η πρώτη και τε­λευ­ταία φορά που το Κ.Κ.Ε. ψή­φι­σε κά­ποιον για ΠτΔ. Στην τρίτη ψη­φο­φο­ρία, στις 23 Μαρ­τί­ου 1985 και με την ψήφο του Ιω­άν­νη Αλευ­ρά, ο Χρή­στος Σαρ­τζε­τά­κης (1929-2022) εκλέ­χθη­κε Πρό­ε­δρος με 180 ψή­φους.

Ο Χρή­στος Σαρ­τζε­τά­κης τι­μή­θη­κε από την πόλη της Ρόδου το 1985 μετά την εκλο­γή του όπου ο δή­μαρ­χος Σάβ­βας Κα­ρα­γιάν­νης του απέ­νει­με το χρυσό με­τάλ­λιο της πόλης, ενώ αντί­στοι­χη θερμή υπο­δο­χή του επι­φύ­λα­ξαν και στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Στις 8 Απρι­λί­ου 1990 διε­ξή­χθη­σαν βου­λευ­τι­κές εκλο­γές στη χώρα μας. Επρό­κει­το για πρό­ω­ρες εκλο­γές που προ­κλή­θη­καν από την αδυ­να­μία εκλο­γής ΠτΔ, καθώς σύμ­φω­να με το Σύ­νταγ­μα τότε, μετά από τρεις άκαρ­πες ψη­φο­φο­ρί­ες για την εκλο­γή Προ­έ­δρου έπρε­πε να δια­λυ­θεί η Βουλή και να προ­κη­ρυ­χθούν εκλο­γές. Πρώτο κόμμα ανα­δεί­χθη­κε η Ν.Δ. του Κων/νου Μη­τσο­τά­κη με 46,89% και 150 έδρες. Ο Κων­στα­ντί­νος Κα­ρα­μαν­λής στην ψη­φο­φο­ρία της 4ης Μαΐου 1990 συ­γκέ­ντρω­σε 153 ψή­φους. Η «συ­γκα­τοί­κη­ση» Κων­στα­ντί­νου Κα­ρα­μαν­λή και Κων­στα­ντί­νου Μη­τσο­τά­κη δι­ήρ­κε­σε ως τον Οκτώ­βριο του 1993, οπότε διε­ξή­χθη­σαν πρό­ω­ρες εκλο­γές (10/10/1993), μετά την πτώση της κυ­βέρ­νη­σης της ΝΔ. Το πρό­βλη­μα για το ΠΑΣΟΚ θα ήταν με­γά­λο το 1995, καθώς μόνο με τους δι­κούς του βου­λευ­τές δεν μπο­ρού­σε να εκλέ­ξει ΠτΔ. Η πρό­τα­ση της Πο­λι­τι­κής Άνοι­ξης για τον Αχαιό συ­ντη­ρη­τι­κό πο­λι­τι­κό Κων­στα­ντί­νο Στε­φα­νό­που­λο (1926-2016), ήρθε ως μάννα εξ ου­ρα­νού για το κυ­βερ­νών κόμμα. Ο Κ. Στε­φα­νό­που­λος εκλέ­χθη­κε Πρό­ε­δρος της Δη­μο­κρα­τί­ας με 181 ψή­φους, ένα­ντι 109 του υπο­ψη­φί­ου της ΝΔ Αθα­νά­σιου Τσαλ­δά­ρη στην τρίτη ψη­φο­φο­ρία. Το 2000 εκλέ­χθη­κε εκ νέου Πρό­ε­δρος, με 265 ψή­φους, σε σύ­νο­λο 298 πα­ρό­ντων. Άσκη­σε άρι­στα τα κα­θή­κο­ντά του, πολ­λοί τον θε­ω­ρούν ως τον κα­λύ­τε­ρο ΠτΔ, με κο­ρυ­φαία στιγ­μή τον επι­κρι­τι­κό λόγο του για τις Η.Π.Α. ενώ­πιον του Μπιλ Κλί­ντον, κατά την επί­σκε­ψη του τε­λευ­ταί­ου στην Αθήνα το φθι­νό­πω­ρο του 1999.

Ο Κ. Στε­φα­νό­που­λος ήταν ιδιαί­τε­ρα δη­μο­φι­λής, λόγω του άψο­γου τρό­που άσκη­σης των κα­θη­κό­ντων του, ενώ ανα­κη­ρύ­χθη­κε επί­τι­μος δη­μό­της Ρόδου επί δη­μαρ­χί­ας του Γιώρ­γου Γιαν­νό­που­λου με μία λα­μπρή τε­λε­τή στο Πα­λά­τι του Με­γά­λου Μα­γί­στρου. Ο Κων­στα­ντί­νος Στε­φα­νό­που­λος είχε ιδιαί­τε­ρη αδυ­να­μία στα Δω­δε­κά­νη­σα και βρέ­θη­κε επα­νει­λημ­μέ­νως σε Όλυ­μπο Καρ­πά­θου και Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Τον Δε­κέμ­βριο του 2004, ο τότε πρω­θυ­πουρ­γός Κώ­στας Κα­ρα­μαν­λής πρό­τει­νε έναν μάλ­λον απρό­σμε­νο υπο­ψή­φιο για Πρό­ε­δρο, τον Κά­ρο­λο Πα­πού­λια, βου­λευ­τή για χρό­νια του ΠΑΣΟΚ και συ­νερ­γά­τη του Αν­δρέα Πα­παν­δρέ­ου. Στην πρώτη κιό­λας ψη­φο­φο­ρία, στις 8/2/2005 ο Κά­ρο­λος Πα­πού­λιας (1929-2021) εκλέ­χθη­κε Πρό­ε­δρος με 279 ψή­φους (163 ΝΔ + 116 ΠΑΣΟΚ). Στις 3 Φε­βρουα­ρί­ου 2010 επα­νε­κλέ­χθη­κε Πρό­ε­δρος με 266 ψή­φους (σε σύ­νο­λο 298 ψη­φι­σά­ντων).

Ο Κά­ρο­λος Πα­πού­λιας δια­τη­ρού­σε εξαι­ρε­τι­κές σχέ­σεις με τα πο­λι­τι­κά στε­λέ­χη του ΠΑΣΟΚ και προ­σω­πι­κή φιλία με τον Δη­μή­τρη Κρε­μα­στι­νό που τον συ­νό­δευε συχνά στις επι­σκέ­ψεις του στα νησιά μας. Μετά την απο­τυ­χία της κυ­βέρ­νη­σης Σα­μα­ρά τον Δε­κέμ­βριο του 2014 να εκλέ­ξει Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας, η χώρα οδη­γή­θη­κε σε πρό­ω­ρες εκλο­γές. Στις εκλο­γές της 25ης Ια­νουα­ρί­ου 2015 πρώτο κόμμα ήταν ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ του Αλέξη Τσί­πρα, ο οποί­ος με τη σύ­μπρα­ξη των ΑΝΕΛ του Πάνου Καμ­μέ­νου σχη­μά­τι­σε κυ­βέρ­νη­ση. Μετά από πολ­λές διερ­γα­σί­ες, για τη θέση του ΠτΔ προ­τά­θη­κε ο προ­ερ­χό­με­νος από τη ΝΔ Προ­κό­πης Παυ­λό­που­λος. Στις 18/2/2015 ο κύ­ριος Παυ­λό­που­λος εκλέ­χθη­κε Πρό­ε­δρος με 233 ψή­φους.

Ο Προ­κό­πης Παυ­λό­που­λος ανα­κη­ρύ­χθη­κε επί­τι­μος δη­μό­της Ρόδου από τον Φώτη Χα­τζη­διά­κο, ενώ βρι­σκό­ταν συχνά στη Ρόδο και στα νησιά για ση­μα­ντι­κές εκ­δη­λώ­σεις. Στις 15/1/2020, ο Κ. Μη­τσο­τά­κης ανα­κοί­νω­σε την υπο­ψη­φιό­τη­τα της προ­έ­δρου του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας (ΣτΕ) Αι­κα­τε­ρί­νης Σα­κελ­λα­ρο­πού­λου για την Προ­ε­δρία της Δη­μο­κρα­τί­ας. Στις 22/1/2020 η κυρία Σα­κελ­λα­ρο­πού­λου εκλέ­χθη­κε ΠτΔ με 261 ψή­φους. Από τις 17/10/2018 ως την εκλο­γή της στη θέση της Προ­έ­δρου της Δη­μο­κρα­τί­ας, στην οποία θα την δια­δε­χθεί, κατά πάσα πι­θα­νό­τη­τα ο επί­σης δι­κη­γό­ρος Κων­στα­ντί­νος Τα­σού­λας, υπήρ­ξε πρό­ε­δρος του ΣτΕ, ενώ απο­τέ­λε­σε την πρώτη γυ­ναί­κα Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας σε όλη την ιστο­ρία του νε­ό­τε­ρου ελ­λη­νι­κού κρά­τους.

Η απερ­χο­μέ­νη ΠτΔ Κα­τε­ρί­να Σα­κελ­λα­ρο­πού­λου, όχι μόνο τι­μή­θη­κε σχε­δόν από το σύ­νο­λο των νη­σιών, αλλά απέ­κτη­σε συ­γκά­τοι­κο στο προ­ε­δρι­κό μέ­γα­ρο την …γάτα «Κα­λυ­ψώ» από την Κάρ­πα­θο!