Στις 29 Ιανουαρίου 2026 η εκδίκαση σε δεύτερο βαθμό για τις φονικές πλημμύρες της Ρόδου

Πε­ρί­που 13 χρό­νια μετά τις κα­τα­στρο­φι­κές πλημ­μύ­ρες του Νο­εμ­βρί­ου 2013 στη Ρόδο, η υπό­θε­ση που «γρά­φτη­κε» με 4 χα­μέ­νες ζωές πα­ρα­μέ­νει ανοι­χτή, βαριά, και για πολ­λούς αβά­στα­χτη.

Η εκ­δί­κα­ση των εφέ­σε­ων ορί­στη­κε για τις 29 Ια­νουα­ρί­ου 2026, με τόπο εκ­δί­κα­σης την κύρια έδρα του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τεί­ου στον Πει­ραιά. Για τους αν­θρώ­πους που έχα­σαν μέσα σε ώρες τον σύ­ζυ­γο, τη σύ­ζυ­γο, τον γονιό, τον συγ­γε­νή, η νέα ημε­ρο­μη­νία είναι άλλη μια στάση σε μια δια­δρο­μή που κρατά χρό­νια και δο­κι­μά­ζει αντο­χές.

Για τους δη­μό­σιους φο­ρείς που δι­κά­ζο­νται, είναι μια δια­δι­κα­σία στην οποία κρί­νε­ται το εύρος της ευ­θύ­νης τους, ο τρό­πος με τον οποίο απο­δί­δο­νται αρ­μο­διό­τη­τες, και τε­λι­κά το πώς η Πο­λι­τεία «δια­βά­ζει» τα λάθη και τις πα­ρα­λεί­ψεις της όταν αυτές κο­στί­ζουν ζωές.

Προ­ε­τοι­μα­σία για τη δεύ­τε­ρη κρίση

Οι νο­μι­κές υπη­ρε­σί­ες του Δήμου Ρόδου και της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου έχουν ήδη κι­νη­θεί με­θο­δι­κά, συ­ντάσ­σο­ντας πο­λυ­σέ­λι­δα υπο­μνή­μα­τα και ορ­γα­νώ­νο­ντας ογκώ­δεις φα­κέ­λους που προ­ο­ρί­ζο­νται να κα­τα­τε­θούν ενώ­πιον του δι­κα­στη­ρί­ου στη δεύ­τε­ρη βαθ­μί­δα.

Στο επί­κε­ντρο βρί­σκο­νται οι εφέ­σεις κατά των πρω­τό­δι­κων απο­φά­σε­ων του 2022, οι οποί­ες απέ­δω­σαν, ανά πε­ρί­πτω­ση, ευ­θύ­νες σε Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο, Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και Δήμο Ρόδου, με τα επι­δι­κα­σθέ­ντα ποσά να θε­ω­ρού­νται από τις οι­κο­γέ­νειες χα­μη­λό­τε­ρα των αι­τη­μά­των τους, και από τους ενα­γό­με­νους φο­ρείς αδι­καιο­λό­γη­τα ή υπερ­βο­λι­κά, ανά­λο­γα με τη θέση που προ­βάλ­λει ο κα­θέ­νας.

Το χρο­νι­κό του Νο­εμ­βρί­ου 2013 και τα 2 ση­μεία που «έσβη­σαν» ζωές

Η Ρόδος εκεί­νες τις ημέ­ρες δεν βίωσε απλώς μια ισχυ­ρή κα­κο­και­ρία. Βίωσε μια κα­τάρ­ρευ­ση της αί­σθη­σης ασφά­λειας. Τα νερά που κα­τέ­βαι­ναν από ρέ­μα­τα και χει­μάρ­ρους έκο­βαν δρό­μους, πα­ρέ­συ­ραν οχή­μα­τα, και σε κρί­σι­μα πε­ρά­σμα­τα με­τέ­τρε­ψαν την επι­λο­γή μιας δια­δρο­μής σε από­φα­ση που μπο­ρού­σε να απο­βεί μοι­ραία.

Οι αν­θρώ­πι­νες απώ­λειες συν­δέ­θη­καν με 2 καί­ρια ση­μεία:

Στη γέ­φυ­ρα και διά­βα­ση της Κρε­μα­στής στον Κρε­μα­στε­νό πο­τα­μό, εκεί όπου το νερό πα­ρέ­συ­ρε όχημα στο οποίο επέ­βαι­ναν ο Κων­στα­ντί­νος Αρ­γυ­ρό­που­λος και η Ανα­στα­σία Κα­τσα­ρού.

Και στη γέ­φυ­ρα της Πα­στί­δας, στην πε­ριο­χή με­τα­ξύ Πα­στί­δας και Μα­ρι­τσών, όπου ο Ιω­άν­νης Μπαϊ­ρά­μης και η σύ­ζυ­γός του Καλ­λιό­πη Πα­να­γιώ­του Μπαϊ­ρά­μη πα­ρα­σύρ­θη­καν με το αυ­το­κί­νη­τό τους.

Η δι­κα­στι­κή δια­μά­χη δεν αφορά μόνο το τι έγινε εκεί­νη τη μέρα. Αφορά κυ­ρί­ως το τι είχε γίνει ή δεν είχε γίνει στα χρό­νια πριν: αντι­πλημ­μυ­ρι­κά έργα, διευ­θε­τή­σεις κοι­τών, κα­θα­ρι­σμοί ρε­μά­των, σή­μαν­ση κιν­δύ­νου, αστυ­νό­μευ­ση, προει­δο­ποί­η­ση, και πάνω απ’ όλα σαφής κα­τα­νο­μή αρ­μο­διο­τή­των. Γιατί όταν οι αρ­μο­διό­τη­τες είναι θολές, οι ευ­θύ­νες γί­νο­νται ακόμη πιο δύ­σκο­λο να απο­δο­θούν, και οι οι­κο­γέ­νειες μέ­νουν να πα­λεύ­ουν με ένα σύ­στη­μα που συχνά ζητά από τους ίδιους να απο­δεί­ξουν αυτό που για εκεί­νους είναι αυ­το­νό­η­το.

Οι απο­φά­σεις 301/2022, 302/2022 και 303/2022 και το πρώτο μοί­ρα­σμα ευ­θυ­νών

Το Τρι­με­λές Διοι­κη­τι­κό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου εξέ­δω­σε το 2022 τις απο­φά­σεις 301/2022, 302/2022 και 303/2022, οι οποί­ες απο­τέ­λε­σαν την πρώτη με­γά­λη διοι­κη­τι­κή κρίση επί της ου­σί­ας. Εκεί μπή­καν τα πρώτα «όρια» για το ποιος θε­ω­ρεί­ται υπεύ­θυ­νος και σε ποιο βαθμό, καθώς και τα ποσά που ανα­γνω­ρί­στη­καν ως χρη­μα­τι­κή ικα­νο­ποί­η­ση για ψυ­χι­κή οδύνη και συ­να­φείς αξιώ­σεις.

Η υπό­θε­ση του Κων­στα­ντί­νου Αρ­γυ­ρό­που­λου και η σορός που βρέ­θη­κε στην Τουρ­κία

Ο Κων­στα­ντί­νος Αρ­γυ­ρό­που­λος, 50 ετών, εκ­παι­δευ­τι­κός, πα­ρα­σύρ­θη­κε από τα ορ­μη­τι­κά νερά του Κρε­μα­στε­νού πο­τα­μού στις 22 Νο­εμ­βρί­ου 2013. Αγνο­εί­το έως τις 25 Νο­εμ­βρί­ου 2013, όταν εντο­πί­στη­κε νε­κρός στην Τουρ­κία, σε κα­τά­στα­ση προ­χω­ρη­μέ­νης σήψης, με επί­ση­μη αιτία θα­νά­του τον πνιγ­μό.

Η αγωγή κα­τα­τέ­θη­κε από τη χήρα και τον γιο του κατά του Δήμου Ρόδου, της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου, όπως εκ­προ­σω­πεί­ται νό­μι­μα από τον υπουρ­γό Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης, τον υπουρ­γό Εθνι­κής Άμυ­νας, τον υπουρ­γό Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και τον υπουρ­γό Οι­κο­νο­μι­κών. Το συ­νο­λι­κό αί­τη­μα ανερ­χό­ταν σε 1.000.000 ευρώ.

Με την από­φα­ση 301/2022, το δι­κα­στή­ριο απέρ­ρι­ψε την αγωγή ως προς τον Δήμο Ρόδου, αλλά ανα­γνώ­ρι­σε την υπο­χρέ­ω­ση της Πε­ρι­φέ­ρειας και του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου να κα­τα­βά­λουν εις ολό­κλη­ρον στη χήρα 8.000 ευρώ και στον γιο 50.000 ευρώ, νο­μι­μο­τό­κως με επι­τό­κιο 6% από την επί­δο­ση της αγω­γής.

Η υπό­θε­ση της Ανα­στα­σί­ας Κα­τσα­ρού και ο μο­να­δι­κός δια­σω­θείς Ιω­άν­νης Γκί­ζης

Η Ανα­στα­σία Κα­τσα­ρού, 36 ετών, δα­σκά­λα, ερ­γα­ζό­ταν στο 12θέσιο δη­μο­τι­κό σχο­λείο του Πα­ρα­δει­σί­ου. Την ημέρα της κα­κο­και­ρί­ας, μετά τη δια­κο­πή των μα­θη­μά­των, ανα­χώ­ρη­σε το με­ση­μέ­ρι της 22 Νο­εμ­βρί­ου με το αυ­το­κί­νη­το του συ­να­δέλ­φου της Κων­στα­ντί­νου Αρ­γυ­ρό­που­λου, με προ­ο­ρι­σμό την οικία της. Στο όχημα βρι­σκό­ταν και τρί­τος επι­βά­της, ο Ιω­άν­νης Γκί­ζης, ο οποί­ος κα­τά­φε­ρε να σωθεί, πια­σμέ­νος από σί­δε­ρο που προ­ε­ξεί­χε στη βάση της γέ­φυ­ρας της Κρε­μα­στής.

Η αγωγή της οι­κο­γέ­νειας της Κα­τσα­ρού ήταν ιδιαί­τε­ρα εκτε­νής, 90 σε­λί­δων, και στρε­φό­ταν κατά του Δήμου Ρόδου, της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου, όπως εκ­προ­σω­πεί­ται από τον υπουρ­γό Προ­στα­σί­ας του Πο­λί­τη, τον υπουρ­γό Άμυ­νας, τον υπουρ­γό Εσω­τε­ρι­κών, τον υπουρ­γό Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και τον υπουρ­γό Οι­κο­νο­μι­κών. Το συ­νο­λι­κό αί­τη­μα ανερ­χό­ταν σε 2.800.000 ευρώ.

Με την από­φα­ση 302/2022, το δι­κα­στή­ριο απέρ­ρι­ψε την αγωγή στο μέρος που ασκεί­ται από τον 6ο, 7ο και 8ο ενά­γο­ντα, οι οποί­οι ήταν θείοι της εκλι­πού­σας, και απέρ­ρι­ψε επί­σης το σκέ­λος που στρε­φό­ταν κατά του Δήμου Ρόδου. Δέ­χθη­κε όμως εν μέρει την αγωγή ως προς Πε­ρι­φέ­ρεια και Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας υπο­χρέ­ω­ση κα­τα­βο­λής 40.000 ευρώ στον 1ο ενά­γο­ντα, 20.000 ευρώ στον 2ο, 20.000 ευρώ στην 3η, 20.000 ευρώ στην 4η και 10.000 ευρώ στον 5ο, νο­μι­μο­τό­κως με επι­τό­κιο 6% από την επί­δο­ση της αγω­γής.

Για την πλευ­ρά των συγ­γε­νών, η διά­σω­ση του Ιω­άν­νη Γκίζη δεν είναι απλώς μια λε­πτο­μέ­ρεια. Είναι ένα ζω­ντα­νό στοι­χείο του τι συ­νέ­βη εκεί­να τα λεπτά, του πόσο ορια­κή ήταν η κα­τά­στα­ση και του πόσο εύ­κο­λα ένας άν­θρω­πος μπο­ρεί να χαθεί αν δεν υπάρ­χουν προει­δο­ποι­ή­σεις, έλεγ­χος ή υπο­δο­μές που «σπάνε» τη δύ­να­μη του νερού.

Η υπό­θε­ση του Ιω­άν­νη Μπαϊ­ρά­μη και της Καλ­λιό­πης Πα­να­γιώ­του Μπαϊ­ρά­μη και το μοι­ραίο πέ­ρα­σμα στην Πα­στί­δα

Η τρίτη υπό­θε­ση αφορά τον Ιω­άν­νη Μπαϊ­ρά­μη, 63 ετών, και τη σύ­ζυ­γό του Καλ­λιό­πη Πα­να­γιώ­του Μπαϊ­ρά­μη, 54 ετών, οι οποί­οι πα­ρα­σύρ­θη­καν στις 22 Νο­εμ­βρί­ου 2013 πε­ρί­που στις 15:30 στη γέ­φυ­ρα της δευ­τε­ρεύ­ου­σας επαρ­χια­κής οδού Πα­στί­δα Μα­ρι­τσά, οδη­γώ­ντας αυ­το­κί­νη­το μάρ­κας BMW. Οι σοροί τους εντο­πί­στη­καν τις επό­με­νες ημέ­ρες σε δια­φο­ρε­τι­κά ση­μεία, με αιτία θα­νά­του τον πνιγ­μό λόγω εισ­ρό­φη­σης ύδα­τος. Ο Ιω­άν­νης Μπαϊ­ρά­μης βρέ­θη­κε στις 24 Νο­εμ­βρί­ου 2013 εντός της κοί­της και η Καλ­λιό­πη Μπαϊ­ρά­μη στις 23 Νο­εμ­βρί­ου 2013 σε πυκνή βλά­στη­ση κοντά στην κοίτη.

Οι συγ­γε­νείς τους, 11 συ­νο­λι­κά, υπο­στή­ρι­ξαν στην αγωγή ότι το δυ­στύ­χη­μα δεν θα συ­νέ­βαι­νε αν οι αρ­μό­διοι φο­ρείς είχαν προ­χω­ρή­σει σε σχε­δια­σμό, με­λέ­τη, κα­τα­σκευή και συ­ντή­ρη­ση συ­γκοι­νω­νια­κών και αντι­πλημ­μυ­ρι­κών έργων στο βό­ρειο τμήμα της Ρόδου, σε έργα διευ­θέ­τη­σης κοι­τών, ει­δι­κά στην Πα­στί­δα, σε κα­τα­σκευή νέας γέ­φυ­ρας στον Κρε­μα­στε­νό πο­τα­μό, σε κα­τάρ­γη­ση της λε­γό­με­νης ιρ­λαν­δι­κής διά­βα­σης, και σε έργα συ­γκρά­τη­σης εδα­φών σε κο­ντι­νές δα­σι­κές εκτά­σεις. Το συ­νο­λι­κό αί­τη­μα ανερ­χό­ταν σε 7.000.000 ευρώ.

Με την από­φα­ση 303/2022, το δι­κα­στή­ριο απέρ­ρι­ψε την αγωγή κατά το μέρος που στρε­φό­ταν κατά της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, και δέ­χθη­κε εν μέρει τα λοιπά, υπο­χρε­ώ­νο­ντας το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο και τον Δήμο Ρόδου να κα­τα­βά­λουν εις ολό­κλη­ρον στον 1ο ενά­γο­ντα 85.000 ευρώ, στον 2ο ενά­γο­ντα 85.000 ευρώ και στην 11η ενά­γου­σα 40.000 ευρώ, νο­μι­μο­τό­κως με επι­τό­κιο 6% από την επί­δο­ση της αγω­γής, με ει­δι­κό­τε­ρες ανα­φο­ρές στις ημε­ρο­μη­νί­ες επί­δο­σης 21.11.2018 για το Δη­μό­σιο και 19.11.2018 για τον Δήμο, καθώς και στη με­τα­βο­λή του τρό­που υπο­λο­γι­σμού μετά τις 1.5.2019 σύμ­φω­να με το πλαί­σιο του άρ­θρου 45 παρ. 1 του ν. 4607/2019. Πα­ράλ­λη­λα, ανα­γνώ­ρι­σε υπο­χρέ­ω­ση κα­τα­βο­λής 10.000 ευρώ σε κα­θε­μία από την 3η, 4η, 5η, 6η και 7η ενά­γου­σα, 20.000 ευρώ σε κα­θε­μία από την 8η και 9η ενά­γου­σα, καθώς και 40.000 ευρώ που αφο­ρού­σαν στον απο­βιώ­σα­ντα 10ο ενά­γο­ντα, με κα­τα­νο­μή με­τα­ξύ των κλη­ρο­νό­μων που συ­νέ­χι­σαν τη δίκη.

Οι βα­σι­κοί άξο­νες των εφέ­σε­ων και το με­γά­λο ερώ­τη­μα της αρ­μο­διό­τη­τας

Στην καρ­διά της δίκης σε δεύ­τε­ρο βαθμό βρί­σκε­ται ένα ζή­τη­μα που δεν αφορά μόνο στη Ρόδο. Αφορά στον τρόπο με τον οποίο λει­τουρ­γεί το πλέγ­μα ευ­θύ­νης στην πο­λι­τι­κή προ­στα­σία. Η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που έχουν πε­ρι­γρα­φεί, στη­ρί­ζει την έφεσή της σε άξο­νες που συ­νο­ψί­ζο­νται σε 3 βα­σι­κά ση­μεία:

Πρώ­τον, επι­κα­λεί­ται ότι προη­γού­με­νη ποι­νι­κή κρίση φέ­ρε­ται να έχει απαλ­λά­ξει υπη­ρε­σί­ες της, και ότι η πρω­τό­δι­κη διοι­κη­τι­κή κρίση κι­νή­θη­κε σε δια­φο­ρε­τι­κή κα­τεύ­θυν­ση.

Δεύ­τε­ρον, προ­βάλ­λει ότι η επί­μα­χη διά­βα­ση στον Κρε­μα­στε­νό πο­τα­μό δεν εμπί­πτει στο εθνι­κό ή επαρ­χια­κό δί­κτυο αρ­μο­διό­τη­τάς της, αλλά αφορά ζή­τη­μα που συν­δέ­ε­ται με τον Δήμο.

Τρί­τον, αμ­φι­σβη­τεί την αι­τιώ­δη συ­νά­φεια, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι δεν συν­δέ­ε­ται άμεσα πράξη ή πα­ρά­λει­ψη της Πε­ρι­φέ­ρειας με το μοι­ραίο απο­τέ­λε­σμα, και ότι η επι­λο­γή διέ­λευ­σης από πλημ­μυ­ρι­σμέ­νο ση­μείο έπαι­ξε κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο.

Γιατί η 29η Ια­νουα­ρί­ου 2026 είναι ημε­ρο­μη­νία ορό­ση­μο

Η νέα δι­κά­σι­μος έρ­χε­ται σε μια χρο­νι­κή στιγ­μή όπου η κοι­νω­νία έχει πια «εκ­παι­δευ­τεί» να ακού­ει για ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να. Όμως στην υπό­θε­ση της Ρόδου δεν δι­κά­ζε­ται το κλίμα, ούτε η βροχή. Δι­κά­ζε­ται το κατά πόσο υπήρ­χαν έργα και μέτρα, και αν οι φο­ρείς που είχαν ρόλο στην πρό­λη­ψη και την ασφά­λεια των με­τα­κι­νή­σε­ων έκα­ναν όσα όφει­λαν.

Τις αγω­γές των οι­κο­γε­νειών των θυ­μά­των χει­ρί­στη­καν και χει­ρί­ζο­νται οι δι­κη­γό­ροι Γρη­γό­ρης Μα­τρά­κας, Ιω­άν­να Βο­λο­νά­κη και Αι­κα­τε­ρί­νη Μα­ρα­γκού.