Ανεβαίνει σταθερά η θερμοκρασία στη Ρόδο σύμφωνα με διεθνή δεδομένα

• Οι επι­πτώ­σεις της αγ­γί­ζουν την υγεία, την οι­κο­νο­μία και το πε­ρι­βάλ­λον • Το νησί αλ­λά­ζει κλι­μα­τι­κά, και αυτό το απο­τυ­πώ­νουν οι επι­στη­μο­νι­κές με­τρή­σεις των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών

Οι ει­κό­νες του­ρι­στών και κα­τοί­κων να ανα­ζη­τούν κα­τα­φύ­γιο σε κλι­μα­τι­ζό­με­νους χώ­ρους έγι­ναν μέρος της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τάς μας πλέον, ενώ το νησί λει­τουρ­γεί υπό συν­θή­κες θερ­μι­κής πί­ε­σης με την κα­τά­στα­ση να γί­νε­ται ακόμα πιο δύ­σκο­λη έως το τέλος της εβδο­μά­δας με τον πρώτο καύ­σω­να να είναι σε εξέ­λι­ξη.

Τα δε­δο­μέ­να δεί­χνουν ότι τα τε­λευ­ταία χρό­νια η άνο­δος της θερ­μο­κρα­σί­ας στη Ρόδο δεν είναι πε­ρι­στα­σια­κή, αλλά συ­νε­χής και με­τρή­σι­μη. Οι επι­πτώ­σεις της αγ­γί­ζουν την υγεία, την οι­κο­νο­μία και το πε­ρι­βάλ­λον.

Η ει­κό­να που δια­μορ­φώ­νε­ται πλέον είναι ξε­κά­θα­ρη, το νησί αλ­λά­ζει κλι­μα­τι­κά, και αυτό το απο­τυ­πώ­νουν οι επι­στη­μο­νι­κές με­τρή­σεις των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών.

Η Ρόδος είναι από τα νησιά που εδώ και δε­κα­ε­τί­ες στη­ρί­ζουν την το­πι­κή τους ανά­πτυ­ξη στον του­ρι­σμό και στη σχέση τους με το πε­ρι­βάλ­λον. Το κλίμα υπήρ­ξε πάντα βα­σι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια, ωστό­σο, κα­τα­γρά­φε­ται στα­θε­ρή και με­τρή­σι­μη αύ­ξη­ση της θερ­μο­κρα­σί­ας, η οποία πλέον δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται σε στα­τι­στι­κά δε­δο­μέ­να.

Οι επι­πτώ­σεις γί­νο­νται ορα­τές σε κρί­σι­μους το­μείς της ζωής του νη­σιού και επη­ρε­ά­ζουν τη γε­ωρ­γία, την υγεία, την ενέρ­γεια και την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα.

Αύ­ξη­ση θερ­μο­κρα­σί­ας: Στα­θε­ρή και διαρ­κής

Η μέση θερ­μο­κρα­σία στη Ρόδο αυ­ξά­νε­ται στα­θε­ρά τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες. Σύμ­φω­να με στοι­χεία της Εθνι­κής Με­τε­ω­ρο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σί­ας, της πλατ­φόρ­μας Meteoblue και δη­μο­σιευ­μέ­νες ανα­λύ­σεις της επι­στη­μο­νι­κής βάσης MDPI, η με­τα­βο­λή είναι συ­νε­χής και εντο­νό­τε­ρη από άλλες πε­ριο­χές του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου.

Η πο­ρεία ανά δε­κα­ε­τία δεί­χνει ξε­κά­θα­ρα τη με­τα­βο­λή:

1990: 17,1°C

2000: 17,9°C

2010: 18,4°C

2020: 19,3°C

2023: 20,1°C

2025 (εκτί­μη­ση): 20,4°C

Σε αυτό το διά­στη­μα, η ελά­χι­στη μέση θερ­μο­κρα­σία έχει ανέ­βει κατά πε­ρί­που 1,8 βαθ­μούς. Οι ημέ­ρες με θερ­μο­κρα­σία πάνω από τους 37 βαθ­μούς είναι πια πολ­λα­πλά­σιες σε σχέση με το πα­ρελ­θόν, ενώ σε πε­ριο­χές όπως η πόλη της Ρόδου, η Ια­λυ­σός και το Φα­λη­ρά­κι, η θερ­μι­κή επι­βά­ρυν­ση ξε­περ­νά τους δύο βαθ­μούς.

Το κα­λο­καί­ρι του 2023 θε­ω­ρεί­ται χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα. Η θερ­μο­κρα­σία ξε­πέ­ρα­σε τους 44 βαθ­μούς και ο καύ­σω­νας κρά­τη­σε 12 ημέ­ρες, διάρ­κεια που πα­λαιό­τε­ρα θε­ω­ρού­νταν ακραία αλλά πλέον κα­τα­γρά­φε­ται συ­χνό­τε­ρα.

Κλι­μα­τι­κή με­τα­στρο­φή

Η δε­κα­ε­τία 2000–2010 απο­τέ­λε­σε ση­μείο κα­μπής. Μετά από εκεί­νη την πε­ρί­ο­δο πα­ρα­τη­ρού­νται στα­θε­ρές αλ­λα­γές σε βα­σι­κά κλι­μα­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά:

-Οι ψυ­χρές πε­ρί­ο­δοι του χει­μώ­να διαρ­κούν λι­γό­τε­ρο

-Οι βρο­χο­πτώ­σεις μειώ­νο­νται σε συ­χνό­τη­τα και έντα­ση

-Η θερ­μο­κρα­σία ανε­βαί­νει, όχι μόνο το κα­λο­καί­ρι αλλά σε όλες τις επο­χές

Αυτό δεν ση­μαί­νει μόνο πιο ζεστά κα­λο­καί­ρια. Ση­μαί­νει ήπιοι χει­μώ­νες, λι­γό­τε­ρες μέρες με θερ­μο­κρα­σί­ες κάτω από τους 10 βαθ­μούς και συ­χνό­τε­ρα φαι­νό­με­να ξη­ρα­σί­ας. Σύμ­φω­να με τα επι­στη­μο­νι­κά δε­δο­μέ­να, η Ρόδος έχει σή­με­ρα 35% λι­γό­τε­ρες κρύες ημέ­ρες σε σχέση με το 1990 και 12% χα­μη­λό­τε­ρη σχε­τι­κή υγρα­σία τους κα­λο­και­ρι­νούς μήνες. Ο Δεί­κτης Ξη­ρα­σί­ας SPI κα­τα­γρά­φει πιο συχνά πε­ριό­δους χωρίς ου­σια­στι­κή βρο­χό­πτω­ση.

Η θερ­μο­κρα­σία φέρ­νει αλυ­σι­δω­τές επι­πτώ­σεις

Οι επι­πτώ­σεις της ανό­δου της θερ­μο­κρα­σί­ας εντο­πί­ζο­νται σε:

Γε­ωρ­γία: Η αυ­ξη­μέ­νη εξά­τμι­ση και η μειω­μέ­νη υγρα­σία επη­ρε­ά­ζουν βα­σι­κές καλ­λιέρ­γειες όπως η ελιά, το αμπέ­λι και τα εσπε­ρι­δοει­δή. Οι απο­δό­σεις μειώ­νο­νται και το κό­στος καλ­λιέρ­γειας αυ­ξά­νε­ται.

Υγεία: Οι υψη­λές θερ­μο­κρα­σί­ες προ­κα­λούν πε­ρισ­σό­τε­ρα πε­ρι­στα­τι­κά θερ­μι­κής εξά­ντλη­σης, κυ­ρί­ως σε ηλι­κιω­μέ­νους και του­ρί­στες. Το φαι­νό­με­νο της θερ­μής νύ­χτας, δη­λα­δή της απου­σί­ας δρο­σιάς κατά τις βρα­δι­νές ώρες, επι­βα­ρύ­νει επι­πλέ­ον τον ορ­γα­νι­σμό.

Μνη­μεία: Τα ιστο­ρι­κά κτή­ρια, κυ­ρί­ως εκεί­να με πέ­τρι­νη δομή, εμ­φα­νί­ζουν ρωγ­μές και φθο­ρές λόγω της θερ­μι­κής δια­στο­λής των υλι­κών. Αυτό με­τα­φρά­ζε­ται σε αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες συ­ντή­ρη­σης.

Ενέρ­γεια: Η αυ­ξη­μέ­νη χρήση ψύξης οδη­γεί σε με­γα­λύ­τε­ρη κα­τα­νά­λω­ση ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και φέρ­νει πίεση στα δί­κτυα, ει­δι­κά σε πε­ριο­χές με υψηλή του­ρι­στι­κή κί­νη­ση.

Η Ρόδος συ­γκρι­τι­κά με άλλες πε­ριο­χές

Η άνο­δος της θερ­μο­κρα­σί­ας στη Ρόδο είναι με­γα­λύ­τε­ρη από άλλες πό­λεις της χώρας:

Αθήνα: +1,2°C

Θεσ­σα­λο­νί­κη: +1,0°C

Κως: +1,3°C

Ρόδος: +1,5°C

Η δια­φο­ρά οφεί­λε­ται σε συ­γκε­κρι­μέ­νες συν­θή­κες. Το νησί έχει έντο­νη του­ρι­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, υψηλό βαθμό δό­μη­σης σε ορι­σμέ­νες πε­ριο­χές και πε­ριο­ρι­σμέ­νη πα­ρου­σία πρά­σι­νου μέσα στον οι­κι­στι­κό ιστό.

Πώς μπο­ρεί να αντι­με­τω­πι­στεί η αλ­λα­γή

Οι ει­δι­κοί προ­τεί­νουν συ­γκε­κρι­μέ­νες δρά­σεις για να πε­ριο­ρι­στούν οι επι­πτώ­σεις και να γίνει κα­λύ­τε­ρη προ­σαρ­μο­γή:

• Δη­μιουρ­γία πρά­σι­νων ζωνών και σκί­α­σης σε πυ­κνο­κα­τοι­κη­μέ­νες πε­ριο­χές

• Ενί­σχυ­ση της δα­σι­κής ανα­γέν­νη­σης και προ­στα­σία των ημιο­ρει­νών πε­ριο­χών

• Το­πο­θέ­τη­ση δι­κτύ­ων προει­δο­ποί­η­σης για πε­ριό­δους έντο­νης θερ­μο­κρα­σί­ας

• Χρήση ψη­φια­κών ερ­γα­λεί­ων για την πα­ρα­κο­λού­θη­ση και χαρ­το­γρά­φη­ση των θερ­μι­κών νη­σί­δων

Η αξιο­ποί­η­ση της τε­χνο­λο­γί­ας μπο­ρεί να βοη­θή­σει στον εντο­πι­σμό των ευά­λω­των πε­ριο­χών και στη λήψη έγκαι­ρων μέ­τρων.

Ένα νησί σε φάση με­τά­βα­σης

Η Ρόδος βρί­σκε­ται σε μια πε­ρί­ο­δο που η σχέση της με το πε­ρι­βάλ­λον αλ­λά­ζει. Οι θερ­μο­κρα­σί­ες ανε­βαί­νουν, οι πα­λιές ισορ­ρο­πί­ες δεν ισχύ­ουν και το νησί κα­λεί­ται να βρει νέες λύ­σεις. Δεν είναι η μόνη πε­ριο­χή που βιώ­νει αυτές τις αλ­λα­γές. Είναι όμως μία από τις πρώ­τες που κα­τα­γρά­φει με ακρί­βεια τις επι­πτώ­σεις και δια­θέ­τει τα δε­δο­μέ­να για να σχε­διά­σει πο­λι­τι­κές. Το ζη­τού­με­νο είναι αν θα αξιο­ποι­η­θούν στον χρόνο που πρέ­πει.

Το ρε­πορ­τάζ βα­σί­στη­κε σε δε­δο­μέ­να της ΕΜΥ, της Meteoblue, επι­στη­μο­νι­κές δη­μο­σιεύ­σεις στο MDPI, καθώς και στις βά­σεις δε­δο­μέ­νων της Eurostat και της Copernicus Climate Data Store.