Κ. Χρυσόγονος: «Κινδυνεύουμε να πάψει η Ελλάδα να κατοικείται από Ελληνες»

Συ­νέ­ντευ­ξη στη

Δή­μη­τρα-Μα­ρί­λια Φούρ­λα

Κε­κτη­μέ­νο δι­καί­ω­μα των κα­τοί­κων και επι­χει­ρή­σε­ων των νη­σιών οι μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ, η υπο­στη­ρί­ξι­μη εκ­δο­χή στα δι­κα­στή­ρια που θα κλη­θούν να κρί­νουν το ζή­τη­μα αυτό, με δε­δο­μέ­νο ότι: «Σύμ­φω­να με το άρθρο 101 παρ. 4 του Συ­ντάγ­μα­τος ο νο­μο­θέ­της υπο­χρε­ού­ται να λαμ­βά­νει υπόψη τις ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες των νη­σιω­τι­κών πε­ριο­χών, με­ρι­μνώ­ντας για την ανά­πτυ­ξή τους» υπο­στη­ρί­ζει ο Ευ­ρω­βου­λευ­τής του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, κ.  Κώ­στας  Χρυ­σό­γο­νος και  κα­θη­γη­τής του Συ­νταγ­μα­τι­κού Δι­καί­ου, ο οποί­ος  έχει πολ­λές φορές προ­κα­λέ­σει συ­ζη­τή­σεις στην Κου­μουν­δού­ρου, αλλά και στο Μα­ξί­μου, με δη­λώ­σεις του, αφού δεν δι­στά­ζει ενί­ο­τε να δια­φο­ρο­ποι­η­θεί από την κε­ντρι­κή κυ­βερ­νη­τι­κή ή κομ­μα­τι­κή γραμ­μή.

Ο κ. Κώ­στας Χρυ­σό­γο­νος σε συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε στην «δη­μο­κρα­τι­κή» κα­τα­θέ­τει την άποψή του για τον εκλο­γι­κό νόμο και την συ­νταγ­μα­τι­κή ανα­θε­ώ­ρη­ση, για την κα­τα­στρα­τή­γη­ση του Συ­ντάγ­μα­τος την εποχή των μνη­μο­νί­ων. «Στο ση­μείο που βρι­σκό­μα­στε σή­με­ρα μα­γι­κές λύ­σεις, με τη μορφή μιας «ηρω­ϊ­κής εξό­δου», δεν υπάρ­χουν πια» το­νί­ζει ο ευ­ρω­βου­λευ­τής και κα­τα­θέ­τει την άποψή του ώστε να πά­ψου­με να «συ­γκυ­βερ­νού­με με τους δα­νει­στές»,  προ­τάσ­σο­ντας ως κύριο μέ­λη­μα την δη­μιουρ­γία θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας «ώστε οι νέοι μας να μεί­νουν εδώ, διότι δια­φο­ρε­τι­κά κιν­δυ­νεύ­ου­με να πάψει η Ελ­λά­δα να κα­τοι­κεί­ται από Έλ­λη­νες μετά από με­ρι­κές δε­κα­ε­τί­ες», όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ανα­φέ­ρει.

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη του κ. Κ. Χρυ­σό­γο­νου:

• Πρέ­πει να ερ­μη­νεύ­σου­με το απο­τέ­λε­σμα του βρε­τα­νι­κού δη­μο­ψη­φί­σμα­τος υπό το πρί­σμα της πο­λι­τι­κής ή της οι­κο­νο­μί­ας; Ποιες κατά τη γνώμη σας είναι οι αι­τί­ες που οι Βρε­τα­νοί ψή­φι­σαν Brexit;

Οι Βρε­τα­νοί ποτέ δεν ήταν ιδιαί­τε­ρα έν­θερ­μοι οπα­δοί της ιδέας της ευ­ρω­παϊ­κής ενο­ποί­η­σης, μάλ­λον λόγω και της γε­ω­γρα­φι­κής θέσης της χώρας τους. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια το πρό­βλη­μα έγινε οξύ­τε­ρο εξαι­τί­ας της εισ­ρο­ής με­τα­να­στών από τα ανα­το­λι­κο­ευ­ρω­παϊ­κά κράτη-μέλη, η οποία επι­δεί­νω­σε τις συν­θή­κες στην αγορά ερ­γα­σί­ας ιδίως για ερ­γα­ζό­με­νους χωρίς υψηλή εξει­δί­κευ­ση και συ­νέ­βα­λε στο να ψη­φί­σουν εκεί­νοι μα­ζι­κά υπέρ του Brexit. Και βέ­βαια συ­νέ­βα­λε σ’ αυτό και η κιν­δυ­νο­λο­γία και ψευ­δο­λο­γία δη­μα­γω­γών όπως π.χ. ο Boris Johnson, που αντα­μεί­φθη­κε για το «κα­τόρ­θω­μα» του με τη θέση του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών στη νέα κυ­βέρ­νη­ση.

• Η δυ­να­μι­κή των εξε­λί­ξε­ων είναι τέ­τοια που θε­ω­ρεί­ται πως επα­να­φέ­ρει στο τρα­πέ­ζι τον φόβο ενός Grexit;

Η επί­δρα­ση του Brexit στο ελ­λη­νι­κό ζή­τη­μα είναι αρ­νη­τι­κή, επει­δή επι­τεί­νει το κλίμα οι­κο­νο­μι­κής αβε­βαιό­τη­τας, αλλά πε­ριο­ρι­σμέ­νη ως προς τις δια­στά­σεις της. Το μέλ­λον της Ελ­λά­δας στην Ευ­ρώ­πη εξαρ­τά­ται κυ­ρί­ως από εμάς, εκτός βέ­βαια αν κά­ποια στιγ­μή υπάρ­ξουν συ­νο­λι­κό­τε­ρες εξε­λί­ξεις που θα συ­μπα­ρα­σύ­ρουν ολό­κλη­ρη την Ένωση.

• Ανη­συ­χεί­τε για την έξαρ­ση της αντιευ­ρω­παϊ­κής ρη­το­ρι­κής στην Ευ­ρώ­πη; Πι­στεύ­ε­τε πως το βρε­τα­νι­κό δη­μο­ψή­φι­σμα θα λει­τουρ­γή­σει ως εφαλ­τή­ριο για αντί­στοι­χα δη­μο­ψη­φί­σμα­τα και σε άλλες χώρες;

Ανη­συ­χώ όχι τόσο για την έξαρ­ση της μιας ή της άλλης ρη­το­ρι­κής, όσο μάλ­λον για την αδυ­να­μία ή απρο­θυ­μία των κυ­βερ­νή­σε­ων των κρα­τών-μελών της Ένω­σης να αντι­με­τω­πί­σουν τα με­γά­λα ελ­λείμ­μα­τα τα οποία είναι ευ­διά­κρι­τα στην αρ­χι­τε­κτο­νι­κή της: Το δη­μο­κρα­τι­κό έλ­λει­μα (πε­ριο­ρι­σμέ­νες αρ­μο­διό­τη­τες του Ευ­ρω­κοι­νο­βου­λί­ου, υπερ­βο­λι­κές εξου­σί­ες του Συμ­βου­λί­ου), το κοι­νω­νι­κό έλ­λειμ­μα (ενω­σια­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός μόλις στο 1% του ΑΕΠ της Ένω­σης, πε­νι­χρές με­τα­βι­βα­στι­κές πλη­ρω­μές με­τα­ξύ των μελών, πο­λι­τι­κές λι­τό­τη­τας που επι­τεί­νουν τις ανι­σό­τη­τες στο εσω­τε­ρι­κό των κοι­νω­νιών) και το δι­καιο­κρα­τι­κό έλ­λειμ­μα (ασφυ­κτι­κά πε­ριο­ρι­σμέ­νες δι­κο­νο­μι­κές προ­σβά­σεις στο Δι­κα­στή­ριο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, με απο­τέ­λε­σμα π.χ. ο Χάρ­της Θε­με­λιω­δών Δι­καιω­μά­των να έχει θε­ω­ρη­τι­κή μόνο ισχύ). Ο κίν­δυ­νος διά­λυ­σης, με ή και χωρίς δη­μο­ψη­φί­σμα­τα, είναι υπαρ­κτός για την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση τα επό­με­να χρό­νια, αν επι­κρα­τή­σει σε κά­ποια κράτη-μέλη (π.χ. Γαλ­λία) η ευ­ρω­φο­βι­κή ακρο­δε­ξιά.

• Θα μας πείτε την γνώμη σας για την Συ­νταγ­μα­τι­κή ανα­θε­ώ­ρη­ση και τον εκλο­γι­κό νόμο; Πι­στεύ­ε­τε ότι αυτή είναι η κα­τάλ­λη­λη στιγ­μή για να ανοί­ξουν αυτά τα θέ­μα­τα;

Αυτά είναι δια­χρο­νι­κά ζη­τή­μα­τα και άρα η στιγ­μή πάντα είναι κα­τάλ­λη­λη (ει­δι­κά μά­λι­στα για τη συ­νταγ­μα­τι­κή ανα­θε­ώ­ρη­ση έχουν πα­ρέλ­θει από την προη­γού­με­νη ανα­θε­ώ­ρη­ση του 2008 πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα πέντε έτη που ορί­ζει ως ελά­χι­στο διά­στη­μα το σχε­τι­κό άρθρο 110 του Συ­ντάγ­μα­τος). Η συ­νταγ­μα­τι­κή ανα­θε­ώ­ρη­ση θα μας απα­σχο­λεί βέ­βαια για καιρό, αφού για την ολο­κλή­ρω­ση της απαι­τεί­ται η δια­πί­στω­ση της ανά­γκης ανα­θε­ώ­ρη­σης από την πα­ρού­σα Βουλή, η διε­ξα­γω­γή εκλο­γών και η ψή­φι­ση του τε­λι­κού κει­μέ­νου των ανα­θε­ω­ρη­τέ­ων δια­τά­ξε­ων από τη νέα Βουλή. Ελ­πί­ζω η κα­τά­λη­ξη της δια­δι­κα­σί­ας να είναι ένα συ­νταγ­μα­τι­κό κεί­με­νο που θα διευ­κο­λύ­νει τον πε­ραι­τέ­ρω εκ­δη­μο­κρα­τι­σμό της χώρας και την απο­δό­μη­ση του πε­λα­τεια­κού συ­στή­μα­τος, το οποίο συ­νέ­βα­λε στην χρε­ο­κο­πία. Όσο για τον εκλο­γι­κό νόμο, η κα­θιέ­ρω­ση της απλής ανα­λο­γι­κής με κα­τώ­φλι όμως ει­σό­δου στη Βουλή είναι ένα σύ­στη­μα δο­κι­μα­σμέ­νο σε άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες (π.χ. Γερ­μα­νία) και έχει απο­δώ­σει εκεί στα­θε­ρές κυ­βερ­νή­σεις επί πολ­λές δε­κα­ε­τί­ες. Το ίδιο μπο­ρεί να συμ­βεί και εδώ, αν οι πο­λι­τι­κές δυ­νά­μεις δεί­ξουν την απαι­τού­με­νη ωρι­μό­τη­τα.

• Θέ­λε­τε να μας πείτε την άποψή σας για τις φωνές που ακού­στη­καν περί αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας  της κα­τάρ­γη­σης του ΦΠΑ στα νησιά;

Σύμ­φω­να με το άρθρο 101 παρ. 4 του Συ­ντάγ­μα­τος ο νο­μο­θέ­της υπο­χρε­ού­ται να λαμ­βά­νει υπόψη τις ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες των νη­σιω­τι­κών πε­ριο­χών, με­ρι­μνώ­ντας για την ανά­πτυ­ξή τους. Είναι υπο­στη­ρί­ξι­μη η εκ­δο­χή ότι τούτο μπο­ρεί να με­τα­φρά­ζε­ται σε κε­κτη­μέ­νο δι­καί­ω­μα των κα­τοί­κων και επι­χει­ρή­σε­ων των νη­σιών μας για μειω­μέ­νο ΦΠΑ, όπως ίσχυε επί δε­κα­ε­τί­ες. Τα αρ­μό­δια δι­κα­στή­ρια θα κλη­θούν να κρί­νουν δε­σμευ­τι­κά αυτό το ζή­τη­μα.

• Κύριε κα­θη­γη­τά,  τα μνη­μό­νια έχουν αλ­λά­ξει άρδην την ελ­λη­νι­κή πα­ραγ­μα­τι­κό­τη­τα . Ποια είναι η άποψή σας για την συ­νταγ­μα­τι­κή τους θε­με­λί­ω­ση; Ο ιστο­ρι­κός του μέλ­λο­ντος θα γρά­ψει οτι την πε­ρί­ο­δο των μνη­μο­νί­ων, υπήρ­ξε απο­δυ­νά­μω­ση του Συ­ντάγ­μα­τος ;

Υπάρ­χει όχι απλώς απο­δυ­νά­μω­ση, αλλά με­ρι­κή του­λά­χι­στον κα­τα­στρα­τή­γη­ση του Συ­ντάγ­μα­τος, με την έν­νοια μιας «αφα­νούς» αλ­λα­γής του πο­λι­τεύ­μα­τος. Από το 2010 και μετά η δο­σο­μα­νής χώρα μας εξαρ­τά­ται από τον δια­κρα­τι­κό δα­νει­σμό για να απο­φύ­γει την άτα­κτη χρε­ο­κο­πία και συ­νε­πώς έχει στε­ρη­θεί την εθνι­κή της κυ­ριαρ­χία σε ό,τι αφορά την οι­κο­νο­μι­κή και ει­δι­κό­τε­ρα την δη­μο­σιο­νο­μι­κή της δια­χεί­ρι­ση. Αντί της συ­νταγ­μα­τι­κά προ­βλε­πό­με­νης λαϊ­κής κυ­ριαρ­χί­ας έχου­με συ­γκυ­ριαρ­χία με τους δα­νει­στές. Στο ση­μείο που βρι­σκό­μα­στε σή­με­ρα μα­γι­κές λύ­σεις, με τη μορφή μιας «ηρω­ϊ­κής εξό­δου», δεν υπάρ­χουν πια. Πρέ­πει να επα­νέλ­θου­με στις κε­φα­λαια­γο­ρές με τη λήξη του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος το 2018 και να κα­τα­φέ­ρου­με να κα­λύ­πτου­με από εκεί τις δα­νεια­κές μας ανά­γκες, ώστε να απο­τι­νά­ξου­με την κη­δε­μο­νία των δα­νει­στών.

• Κατά τη γνώμη σας το νέο πρό­γραμ­μα που ακο­λου­θεί η Ελ­λά­δα μπο­ρεί να πε­τύ­χει; Θα αξί­ζει για έναν νέο άν­θρω­πο να μεί­νει και να δη­μιουρ­γή­σει στη χώρα του;

Εκεί­νο που χρεια­ζό­μα­στε είναι να διορ­θώ­σου­με τις πα­θο­γέ­νειες οι οποί­ες μας οδή­γη­σαν στη χρε­ο­κο­πία και να ανοι­κο­δο­μή­σου­με την οι­κο­νο­μία μας πάνω σε υγεί­ες βά­σεις, πα­ρά­γο­ντας διε­θνώς αντα­γω­νι­στι­κά προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σί­ες και βελ­τιώ­νο­ντας την θέση της Ελ­λά­δας στον πα­γκό­σμιο κα­τα­με­ρι­σμό ερ­γα­σί­ας. Χρεια­ζό­μα­στε εξορ­θο­λο­γι­σμό της λει­τουρ­γί­ας του κρά­τους και τούτο με­τα­φρά­ζε­ται: α) σε λι­γό­τε­ρους και πε­ρισ­σό­τε­ρο στο­χευ­μέ­νους και συ­νε­κτι­κούς νό­μους, β) σε πε­ρισ­σό­τε­ρο ορ­γα­νω­μέ­νη και απο­δο­τι­κή δη­μό­σια διοί­κη­ση, με αξιο­κρα­τία και διαρ­κή αξιο­λό­γη­ση των υπαλ­λή­λων, γ) σε πε­ρισ­σό­τε­ρο ανε­ξάρ­τη­τη δι­καιο­σύ­νη, η οποία να απο­νέ­με­ται με πολύ τα­χύ­τε­ρους ρυθ­μούς από ό,τι συμ­βαί­νει σή­με­ρα. Όλα αυτά δεν πρό­κει­ται και δεν μπο­ρούν να υλο­ποι­η­θούν από τη μία μέρα στην άλλη, ούτε θα μας τα φέ­ρουν έτοι­μα οι δα­νει­στές. Χρειά­ζε­ται δικός μας, ρε­α­λι­στι­κός και μα­κρο­πρό­θε­σμος προ­γραμ­μα­τι­σμός, ύστε­ρα από σο­βα­ρή συ­ζή­τη­ση των πο­λι­τι­κών και κοι­νω­νι­κών δυ­νά­με­ων και επί­τευ­ξη των ευ­ρύ­τε­ρων δυ­να­τών συ­ναι­νέ­σε­ων σε συ­γκε­κρι­μέ­νες του­λά­χι­στον θε­μα­τι­κές – κλει­διά. Το τε­λι­κό ζη­τού­με­νο βέ­βαια είναι να δη­μιουρ­γη­θούν θέ­σεις ερ­γα­σί­ας ώστε οι νέοι μας να μεί­νουν εδώ, διότι δια­φο­ρε­τι­κά κιν­δυ­νεύ­ου­με να πάψει η Ελ­λά­δα να κα­τοι­κεί­ται από Έλ­λη­νες μετά από με­ρι­κές δε­κα­ε­τί­ες.