Το έλλειμμα στρατηγικής

Δια­βά­ζο­ντας με ενδια­φέ­ρον τη μελέτη της Εθνικής Τρά­πε­ζας για τον ρόλο των υπο­δο­μών στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των ελλη­νι­κών νησιών, με έπιασε μελαγ­χο­λία ανα­λο­γι­ζό­με­νος κάτι ανάλογο, σίγουρα ευρύ­τερο, που είχε εκπο­νή­σει το ΙΝΣΕΤΕ το 2021 για την πορεία του του­ρι­σμού μας προς το 2030. Το παρά­δοξο είναι πως παρότι η τότε μελέτη συζη­τή­θηκε πολύ, σε επίπεδο κεντρι­κής εξου­σίας και τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, αλλά και ιδιωτών, ελά­χι­στα μετα­φρά­στηκε σε εφαρ­μο­σμένη πολι­τική. Παρ’ όλα αυτά, τα νούμερα που έθετε ως στόχους φαί­νε­ται να επι­τυγ­χά­νο­νται και μάλιστα νωρί­τερα, παρά το γεγονός ότι ελά­χι­στες από τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις έχουν ικα­νο­ποι­η­θεί. Το εύλογο λοιπόν ερώτημα σήμερα είναι, θα δια­τη­ρη­θεί η υψηλή μας αντα­γω­νι­στι­κό­τητα όπως την περι­γρά­φει η ΕΤΕ, ακο­λου­θώ­ντας τις υπο­δεί­ξεις της πολύ καλής μελέτης, ή το δόγμα του «αυτό­μα­του πιλότου» θα υπε­ρι­σχύ­σει για ακόμη μία φορά;

Ο του­ρι­σμός είναι απόλυτα συν­δε­δε­μέ­νος με τις ζωές των κατοί­κων του προ­ο­ρι­σμού. Δεν υπάρχει ευτυχής του­ρί­στας εάν δεν είναι ευτυχής ο κάτοι­κος. Και πώς μπορεί να γίνει αυτό; Προ­φα­νώς με τη βελ­τί­ωση της καθη­με­ρι­νό­τη­τας. Ενα μέρος με κακές υπο­δο­μές μετα­φο­ράς, ελλιπή δίκτυα κοινής ωφέ­λειας και αδυ­να­μία δια­χεί­ρι­σης των απο­βλή­των του, όσο ταλαι­πω­ρεί τον κάτοικό του, άλλο τόσο ταλαι­πω­ρεί και τον επι­σκέ­πτη του. Προ­φα­νώς λοιπόν χρειά­ζο­νται επεν­δύ­σεις σε υπο­δο­μές. Επεν­δύ­σεις όμως χωρίς στρα­τη­γική κιν­δυ­νεύ­ουν να είναι χωρίς αντί­κρι­σμα. Και στρα­τη­γική για τον του­ρι­σμό, τέσσερα χρόνια μετά τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ και τρία χρόνια μετά τον COVID, αρνού­μα­στε πει­σμα­τικά να εκπο­νή­σουμε και να εφαρ­μό­σουμε. Χωρίς σαφή κατεύ­θυνση και στο­χο­θε­σία, ακόμη και οι επεν­δύ­σεις σε υπο­δο­μές που είναι σε εξέλιξη πιθα­νό­τατα να μην μπο­ρέ­σουν να εξυ­πη­ρε­τή­σουν τον σκοπό τους. Και δεν είναι μόνο αυτό το έλλειμμα που προ­βλη­μα­τί­ζει τον τομέα, είναι και μία επι­πλέον απα­ξί­ωση, ελπίζω ακούσια, από τη μεριά της κεντρι­κής εξου­σίας, με τελευ­ταίο παρά­δειγμα την αφαί­ρεση της λέξης «του­ρι­σμός» για πρώτη φορά εδώ και χρόνια από το προ­οί­μιο του επεν­δυ­τι­κού νόμου. Λες και ο του­ρι­σμός οφείλει να είναι διαρκώς απο­λο­γού­με­νος για την κατά κοινή ομο­λο­γία καθο­λική στήριξη που δέχθηκε τη διετία 2020-2022, όταν μέσα σε μία χρονιά, λόγω της παν­δη­μίας, απώλεσε το 75% των εσόδων του.

Απαι­τού­νται επεν­δύ­σεις 35 δισ. στα νησιά

Κάποιος μπορεί να ανα­ρω­τη­θεί γιατί η στρα­τη­γική είναι τόσο σημα­ντική, όταν από μόνη της η δυνα­μική της ζήτησης του προ­ϊ­ό­ντος μας παρα­μέ­νει ισχυρή. Η απά­ντηση είναι απλή: προ­βλέ­πεις, σχε­διά­ζεις, θέτεις στόχους και KPI’s, για να εξα­σφα­λί­σεις περαι­τέρω ανά­πτυξη, ανθε­κτι­κό­τητα και βελ­τί­ωση αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Γίνεται πολλή κου­βέ­ντα τα τελευ­ταία χρόνια για την κλι­μα­τική αλλαγή και τη βίαιη προ­σαρ­μογή που πρέπει να γίνει για να αντι­με­τω­πί­σουμε τις συνέ­πειές της. Μόνο με την επιβολή τελών, χωρίς στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό, δεν θα υπάρξει απο­τέ­λε­σμα. Το περίπου μισό δισ. τον χρόνο που εισπράτ­τε­ται από τις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις γι’ αυτόν τον λόγο, κανείς δεν ξέρει πώς, για ποιο λόγο ή πότε θα αξιο­ποι­η­θεί. Επι­πλέον, με την παρα­δοχή πως η παρούσα κυβέρ­νηση έχει επι­δεί­ξει στρα­τη­γική στη γενική φορο­λο­γική πολι­τική της, πώς απο­δει­κνύ­ε­ται αυτό στον τομέα του του­ρι­σμού, ο οποίος σε μία εξαετία ραγδαίας απο­κλι­μά­κω­σης της φορο­λο­γίας έχει υποστεί υπέρ­με­τρες επι­βα­ρύν­σεις;

Εν κατα­κλείδι, μελέτες υπάρ­χουν, καθ’ όλα αξιό­λο­γες. Βούληση εφαρ­μο­γής δεν φαί­νε­ται να υπάρχει. Και αυτή τη στιγμή καλύ­πτε­ται από την υπε­ρα­πό­δοση του του­ρι­σμού. Τι θα συμβεί όμως όταν η τάση ανα­στρα­φεί; Γιατί κάποια στιγμή θα ανα­στρα­φεί. Ετσι γίνεται πάντα…

ΤΟ ΆΡΘΡΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

* Ο κ. Γιάννης Ρέτσος είναι πρό­ε­δρος του ΙΟΒΕ, CEO των Electra Hotels & Resorts και πρώην πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ.

Πηγή: kathimerini.gr