O πατριωτισμός της τσέπης

Βρέθηκα πριν από μερικές μέρες σ᾿ ένα εξοχικό ανα­ψυ­κτή­ριο, στη Ρόδο. Ο ιδιο­κτή­της του ένθερ­μος πατριώ­της: με δια­κη­ρύ­ξεις για τη γλώσσα που πάνε να μας τη χαλά­σουν, με ανα­φο­ρές στον Διαγόρα και την Καλ­λι­πά­τειρα, μέχρι και στον Πίνδαρο και τη δωρική διά­λε­κτο. Ουδεμία αντίρ­ρη­σις, και μπράβο του.

Όταν όμως του ζήτησα να μου φέρη ένα ντόπιο ανα­ψυ­κτικό (όχι απλώς ελλη­νικό αλλά και ροδί­τικο), ο καλός πατριώ­της μού δήλωσε ότι δια­θέ­τει μόνο ξένα ανα­ψυ­κτικά. Αυτόν τον ιδιό­μορφο πατριω­τι­σμό της τσέπης δεν τον κατα­λα­βαίνω. Τι νόημα έχει να δίνης την εντύ­πωση ότι είσαι δια­τε­θει­μέ­νος να κάνης πλεί­στες όσες θυσίες για την πατρίδα (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων, φαντά­ζο­μαι, και των ρανίδων του αίματός σου), όταν δεν μπορής να κάνης μια ελά­χι­στη θυσία, συζη­τή­σιμη κι αυτή, λίγων λεπτών από το εμπο­ρικό σου κέρδος, προ­κει­μέ­νου να προ­ω­θή­σης –επί ίσοις όροις, και χωρίς αποκλεισμούς- τα προ­ϊ­ό­ντα της πατρί­δας σου, και μάλιστα της ιδιαι­τέ­ρας;

Σημειω­τέον ότι τα αυτό­χθονα προ­ϊ­ό­ντα είναι πολύ πιο εύγευ­στα –πράγμα που σημαί­νει ότι η προ­ώ­θησή τους μπορεί να απο­δει­χθή μακρο­πρό­θε­σμα μια πολύ έξυπνη και απο­δο­τική εμπο­ρική κίνηση-, και σημειω­τέον επίσης ότι η ανά­πτυξη της ντόπιας παρα­γω­γής, βιο­τε­χνι­κής και αγρο­τι­κής, θα δώση δουλειά σε εκα­το­ντά­δες νέα παιδιά, που αυτά είναι η συγκε­κρι­μένη ενσάρ­κωση της έννοιας της πατρί­δας. Ο κραυ­γα­λέος αυτός «πατριω­τι­σμός» που εξα­ντλεί­ται σε αφη­ρη­μέ­νες ρητο­ρι­κές δια­κη­ρύ­ξεις, ολότελα ασύμ­βα­τες προς τις συγκε­κρι­μέ­νες πράξεις, μου θυμίζει εκείνον τον ανεκ­δι­ή­γητο «εθνι­κι­στή» που ήθελε να φάη τους Πακι­στα­νούς ωμούς –τους οποίους, μην ξεχνάμε, τους έφερε πρώτος στην Ελλάδα, καρα­βιές ολό­κλη­ρες, ο «εθνι­κι­στής» Πατακός- και συνάμα εισήγε από το Πακι­στάν τις μπλού­ζες της οργά­νω­σής του.

Από τέτοιο λοιπόν πατριω­τι­σμό της τσέπης χορ­τά­σαμε. Εγώ προτιμώ, αντί των κραυ­γα­λέων ωμο­φα­γι­κών δια­κη­ρύ­ξεων και των φαντα­σιώ­σεων (αρχαιο­ελ­λη­νι­κού) μεγα­λείου, την ήπια, ολι­γό­λογη, χαμηλών τόνων παράλ­ληλη προ­ώ­θηση στην πράξη των συμ­φε­ρό­ντων της σύγ­χρο­νης ελλη­νι­κής και ροδί­τι­κης κοι­νω­νίας, έστω και με πρό­σκαιρη απάρ­νηση ενός ελά­χι­στου ποσο­στού του άμεσου, βρα­χυ­πρό­θε­σμου ατο­μι­κού κέρδους, προς χάριν του μακρο­πρό­θε­σμου ατο­μι­κού και συλ­λο­γι­κού. Όπως έλεγε και κάποιος που τον έχουμε ξεχάσει: Στο­χά­σου κι αρκεί.

Χρίστος Δάλκος, φιλό­λο­γος