Κάνοντας τη διαφορά

Αν κάποιος ψάξει να βρει, ποιο ήταν το χαρα­κτη­ρι­στικό της προ­ε­κλο­γι­κής  παρου­σίας του κ. Γ Χατζη­μάρ­κου, στην προ­ε­κλο­γική του συγκέ­ντρωση, αυτό είναι η από στήθους ομιλία του. Φαι­νό­μενο, που σπάνια συνα­ντά­ται στις τάξεις των πολι­τι­κών, οι οποίοι δεν τολμούν να σηκώ­σουν τα μάτια τους από τα χαρτιά τους (λογο­γρά­φων τις περισ­σό­τε­ρες φορές), χρη­σι­μο­ποιώ­ντας τον γνωστό «ξύλινο» βαρετό λόγο, με τις χιλιοει­πω­μέ­νες ατάκες. Πολλοί θα πουν πως είναι χάρισμα. Δεν το πιστεύω. Πάθος είναι κυρίως. Πάθος γι’ αυτό που κάνεις, άρα το γνω­ρί­ζεις καλά, και δεν χρειά­ζε­σαι τυφλο­σούρτη για να το μετα­φέ­ρεις, πάθος να πείσεις τον ακροατή, με απλό και κατα­νοητό λόγο αλλά και συναι­σθή­ματα. Και η  πειθώ δεν έχει να κάνει μόνο με τη χρήση επι­χει­ρη­μά­των (λόγος) . Εχει να κάνει και με την προ­σω­πι­κό­τητα του ομιλητή (ήθος) συν το πάθος που κινη­το­ποιεί τα συναι­σθή­ματα του ακρο­α­τη­ρίου. Τα βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά της ρητο­ρι­κής τέχνης κατά Aριστοτέλη. η οποία τελικά ενι­σχύει την καλ­λιέ­πεια, την ευθυ­κρι­σία και την αυτο­πε­ποί­θηση. Και για να μην τα λέμε εμείς, ιδού του λόγου το αληθές από τον Αρι­στο­τέλη (Ρητο­ρική Α) :

“Ο ρητο­ρι­κός λόγος λει­τουρ­γεί πει­στικά με τρεις τρόπους: άλλοτε μέσω του χαρα­κτήρα του ρήτορα, άλλοτε μέσω της συγκε­κρι­μέ­νης διά­θε­σης που δημιουρ­γεί στην ψυχή του ακροατή και άλλοτε με τα απο­δει­κτικά επι­χει­ρή­ματα που περιέ­χει ο ίδιος. Με τον χαρα­κτήρα του ο ρήτορας πείθει όταν μιλάει με τέτοιον τρόπο ώστε ο λόγος του να τον κάνει αξιό­πι­στο· γιατί στους έντι­μους ανθρώ­πους χαρί­ζουμε σε μεγα­λύ­τερο βαθμό και με περισ­σό­τερη προ­θυ­μία την εμπι­στο­σύνη μας για όλα, βέβαια, εν γένει, τα θέματα, κατά τρόπο όμως απόλυτο για τα θέματα στα οποία δεν υπάρχει βεβαιό­τητα και μας αφήνουν περι­θώ­ρια αμφι­βο­λίας. Και αυτό όμως πρέπει να προ­κύ­πτει από τον λόγο και όχι να είναι το απο­τέ­λε­σμα μιας καλής ιδέας που έχουμε από πριν για τον ρήτορα: εγώ δεν δέχομαι, όπως το δέχο­νται κάποιοι συγ­γρα­φείς εγχει­ρι­δίων ρητο­ρι­κής, ότι η εντι­μό­τητα του ρήτορα δεν απο­τε­λεί στοι­χείο της ρητο­ρι­κής τέχνης, γιατί δήθεν δεν συντε­λεί καθόλου στο να πεισθεί ο ακρο­α­τής· ίσα ίσα θα έλεγα ότι ο χαρα­κτή­ρας του ρήτορα είναι σημα­ντι­κό­τατο μέσο πειθούς. Μέσω των ακρο­α­τών, πάλι, πείθει ο ρήτορας, όταν ο λόγος του τους κάνει να κυριευ­θούν από κάποιο πάθος· γιατί δεν παίρ­νουμε τις ίδιες απο­φά­σεις λυπη­μέ­νοι ή χαρού­με­νοι, κυριευ­μέ­νοι από αγάπη ή από μίσος, και αυτό, όπως είπαμε, είναι το μονα­δικό σημείο στο οποίο επι­χει­ρούν να συγκε­ντρώ­σουν την προσοχή τους οι σημε­ρι­νοί συγ­γρα­φείς εγχει­ρι­δίων ρητο­ρι­κής Τέλος οι ακρο­α­τές πεί­θο­νται από τον ίδιο τον λόγο, όταν τους δεί­ξουμε καθαρά την αλήθεα χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ό,τι είναι πει­στικό στην κάθε επι­μέ­ρους περί­πτωση.”

Υ. Γ. Κι αν… ζαλι­στή­κατε από την συνεχή κίνηση του κ Χατζη­μάρ­κου, που έκανε χιλιό­με­τρα μιλώ­ντας πάνω στη σκηνή, είναι ανα­πό­σπα­στο χαρα­κτη­ρι­στικό της γλώσσας του σώματος. Ενα ακίνητο σώμα είναι αδύνατο να μετα­δώ­σει δυνα­μι­σμό και να εμπνεύ­σει. Αντί­στοιχα ένα αφυ­πνι­σμένο, σώμα που πατάει γερά στη γη εκφρά­ζει αυτο­πε­ποί­θηση και εμπνέει εμπι­στο­σύνη. Εξάλλου, η μελέτη της γλώσσας του σώματος είναι τερά­στια επι­στήμη και οι ομι­λη­τές που τη γνω­ρί­ζουν αυξά­νουν την προ­σω­πική γοητεία και το κύρος τους πάνω στη σκηνή.