Ισραήλ-Η ζωή µετά το εµβόλιο-Γαβριήλ Χαρίτος: Ένα θέμα διόλου λήξαν

Ήταν πριν από περίπου δέκα ημέρες όταν δια­δι­κτυα­κός φίλος, μόνιμος κάτοι­κος Ισραήλ εδώ και κάποια χρόνια, πόσταρε στον λογα­ρια­σμό του στο Facebook ένα βίντεο που έκανε την καρδιά μου να σκιρ­τή­σει. Ήταν από παραλία του Εϊλάτ, μιας επαρ­χια­κής πόλης στα νότια, όπου εκα­το­ντά­δες άνθρω­ποι είχαν ξεχυθεί στη λιακάδα, έκαναν μπάνιο δίπλα δίπλα, δια­σκέ­δα­ζαν στο παρα­λιακό μπαρ, γελού­σαν, χαλά­ρω­ναν. «Dekel Beach, Eilat, ΤΩΡΑ» έγραφε η λεζάντα. «Οι ηλι­κιω­μέ­νοι, οι 50+, οι ευπα­θείς και όσοι άλλοι ήθελαν/ανη­συ­χού­σαν/κιν­δύ­νευαν έχουν ήδη εμβο­λια­στεί σε ποσοστά πάνω από 90%. Οι υπό­λοι­ποι, νέοι και υγιείς, δεν αισθά­νο­νται ότι κιν­δυ­νεύ­ουν. Και τότε τι μπορεί να τους κρα­τή­σει με τέτοια λιακάδα – και τους μεν και τους δε; Όλες οι γενιές είναι σήμερα εδώ, μετά από πάρα πολύ καιρό. Μήνυμα νίκης και ελευ­θε­ρίας από το ανοι­ξιά­τικο Εϊλάτ».

To πείραμα πετυ­χαί­νει

Κάτι που μοιάζει σαν αιω­νιό­τητα –η παν­δη­μία κορω­νοϊού που «έσκασε» στα χέρια του πλανήτη πριν από περίπου έναν χρόνο– και μια (επόμενη) ημέρα, αυτή του Ισραήλ. Την ώρα που στην Ελλάδα, αλλά και στις περισ­σό­τε­ρες χώρες του κόσμου, ζούμε ακόμη στιγμές «βαθέος» 2020, με λοκντά­ουν, χιλιά­δες κρού­σματα και επι­βά­ρυνση των συστη­μά­των υγείας, το Ισραήλ ζει μια διστα­κτική μεν, αλλά νέα αρχή, μια στα­διακή αλλά σταθερή επι­στροφή στην κανο­νι­κό­τητα. Για όλους εμάς απο­τε­λεί μια ματιά στο μέλλον, αυτό που ελπί­ζουμε ότι σύντομα μπορεί να ζήσουμε και εδώ. Στρέ­φουμε το βλέμμα μας προς τα εκεί, για να ελπί­σουμε ότι η επόμενη ημέρα είναι πια εφικτή και πλη­σιά­ζει. Πώς είναι όμως στην πραγ­μα­τι­κό­τητα αυτή η νέα φάση; Είναι τόσο αισιό­δοξη και φωτεινή όσο τη φαντα­ζό­μα­στε τόσο καιρό που την ανα­μέ­νουμε με αγωνία;

Τα νούμερα είναι ενθαρ­ρυ­ντικά. Μία εβδο­μάδα αφότου άνοιξε πλήρως η ισραη­λινή οικο­νο­μία, ο αριθμός των νέων μολύν­σεων Covid-19 συνέ­χιζε να μειώ­νε­ται.

Μόνο 773 νέα κρού­σματα ανα­φέρ­θη­καν το περα­σμένο Σάββατο – ο χαμη­λό­τε­ρος ημε­ρή­σιος αριθμός από τον Νοέμ­βριο, ενώ το ισραη­λινό Υπουρ­γείο Υγείας είχε ανα­κοι­νώ­σει από τα τέλη Φεβρουα­ρίου ότι ο εμβο­λια­σμός με δύο δόσεις του εμβο­λίου των Pfizer/BioNTech είναι 95,8% απο­τε­λε­σμα­τι­κός κατά της προ­σβο­λής από κορω­νοϊό. Το εβραϊκό κράτος άρχισε τη μεγάλη εκστρα­τεία εμβο­λια­σμού στις 19 Δεκεμ­βρίου και θεω­ρεί­ται από τις ταχύ­τε­ρες παγκο­σμίως, χάρη στη συμ­φω­νία που πέτυχε η ισραη­λινή κυβέρ­νηση με την Pfizer, η οποία επι­τρέ­πει στη χώρα να λαμ­βά­νει γρήγορα εκα­τομ­μύ­ρια δόσεις με αντάλ­λαγμα βιοϊ­α­τρικά δεδο­μένα για την επί­δραση του εμβο­λίου. Έως τώρα περίπου 5,5 εκα­τομ­μύ­ρια Ισραη­λι­νοί (από τα συνο­λικά 9 εκα­τομ­μύ­ρια πλη­θυ­σμού) έχουν λάβει του­λά­χι­στον την πρώτη δόση, ενώ σχεδόν 4,5 εκα­τομ­μύ­ρια έχουν ολο­κλη­ρώ­σει και τις δύο δόσεις. Το απο­τέ­λε­σμα είναι πως από τις 21 Φεβρουα­ρίου η χώρα ξεκί­νησε το στα­διακό άνοιγμα της οικο­νο­μίας της. Σήμερα τα κατα­στή­ματα πια είναι ανοιχτά για όλους. Πρό­σβαση σε κλει­στούς χώρους ανα­ψυ­χής, γυμνα­στή­ρια και θέατρα έχουν οι εμβο­λια­σμέ­νοι ή όσοι έχουν αναρ­ρώ­σει από τη νόσο και δια­θέ­τουν πλέον το Πράσινο Δια­βα­τή­ριο ή Πράσινο Πάσο, που χορη­γεί­ται μέσω εφαρ­μο­γής στα κινητά από το Υπουρ­γείο Υγείας. Την επόμενη εβδο­μάδα ανοί­γουν τα κλαμπ και τα νυχτε­ρινά κέντρα, πάντα για τους εμβο­λια­σμέ­νους. Το πρώτο παγκό­σμιο πείραμα φαί­νε­ται να δίνει μηνύ­ματα αισιο­δο­ξίας. Πώς νιώθουν όμως εκείνοι που το ζουν;

«Ζούμε στιγμές ελευ­θε­ρίας»

Ο Αχιλ­λέας Πεκλά­ρης, πρώην συνά­δελ­φος δημο­σιο­γρά­φος, που τα τελευ­ταία χρόνια ζει στο Ισραήλ, ήταν εκείνος ο «τυχερός» που μετέ­διδε από το Εϊλάτ τη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα. Τα τελευ­ταία χρόνια και μέχρι την εμφά­νιση του κορω­νοϊού είχε παρα­τή­σει τη δημο­σιο­γρα­φία, είχε φτιάξει μια μπάντα και έπαιζε ελλη­νική μουσική (η πιο δημο­φι­λής μουσική στο Ισραήλ) σε μαγαζιά αλλά και prive πάρτι. Ως εξαι­ρε­τι­κός μάγει­ρας σιγά σιγά άρχισε να προ­σφέ­ρει και φαγητό μαζί, παρα­δο­σιακά ελλη­νικά πιάτα, που γίνο­νταν ανάρ­πα­στα. «Οι Ισραη­λι­νοί λατρεύ­ουν την Ελλάδα, τη μουσική, το φαγητό μας. Ακούν το όνομά μου και ενθου­σιά­ζο­νται, μας αγαπούν πολύ, γι’ αυτό και πήγαινε πολύ καλά η δουλειά. Τον Μάρτιο του 2020 στο Τελ Αβίβ ήμασταν fully booked, είχαμε ήδη 12 κρα­τή­σεις και “διώ­χναμε” event για Απρίλιο-Μάιο. Μέχρι που εμφα­νί­στηκε η Covid και στα­μά­τη­σαν όλα. Το πρώτο λοκντά­ουν ήταν εξαι­ρε­τικά αυστηρό, ζούσαμε σκηνές Mad Max. Η αστυ­νο­μία παρα­κο­λου­θούσε με drones, με το που έβγαι­νες από το σπίτι, σε 5 λεπτά ερχόταν περι­πο­λικό και με μεγά­φωνα σε προει­δο­ποιούσε να επι­στρέ­ψεις. Τα επόμενα λοκντά­ουν, όμως, όπως αντί­στοιχα και στην Ελλάδα, δεν ήταν τόσο αυστηρά και άρα όχι και τόσο απο­τε­λε­σμα­τικά. Στο τέλος του χρόνου ήμασταν και εδώ με χιλιά­δες κρού­σματα». Μέχρι που ήρθε το εμβόλιο. «Εγώ εμβο­λιά­στηκα με την πρώτη δόση στις 8 Φεβρουα­ρίου και τη δεύτερη την 1η Μαρτίου. Πλέον είμαι ανο­σο­ποι­η­μέ­νος, έχω και το πάσο μου. Θεωρώ ότι είμαι πολύ ευνοη­μέ­νος. Ήταν τρομερή τύχη για μένα ότι βρέθηκα εδώ σε αυτή τη φάση. Γι’ αυτό όμως έπαιξαν ρόλο οι συγκυ­ρίες. Το γεγονός ότι έχουμε εκλογές σε λίγες ημέρες είναι κρίσιμο. Η ατζέντα τώρα είναι κορω­νο­ϊός, το Παλαι­στι­νιακό δεν υπάρχει εδώ και μήνες, έχουν στα­μα­τή­σει ακόμα και οι εχθρο­πρα­ξίες. Ο Νετα­νιά­χου δεν έχει αντί­παλο μετά από αυτό, τα πήγε εξαι­ρε­τικά καλά με τον εμβο­λια­σμό και φυσικά περι­μέ­νει να το καρ­πω­θεί. Εμείς, στο μεταξύ, ζούμε στιγμές ελευ­θε­ρίας που ονει­ρευό­μα­σταν εδώ και καιρό».

Και μετά τις εκλογές, τι; 

«Στην Ιερου­σα­λήμ η αλλαγή άρχισε να φαί­νε­ται κυρίως από τις 7 Μαρτίου, όταν άνοιξε η εστίαση, μια στιγμή που όλοι περι­μέ­ναμε», λέει στο «Κ» ο Γαβριήλ Χαρίτος, δόκτωρ διεθνών σχέσεων και ερευ­νη­τής που διδά­σκει ιστορία των Ελλη­νοϊσ­ραη­λι­νών Σχέσεων στο Πανε­πι­στή­μιο Μπεν Γκου­ριόν στα εβραϊκά και μέσω δια­δι­κτύου το ίδιο μάθημα στα ελλη­νικά στο Πανε­πι­στή­μιο Κύπρου, αλλά και στο Πανε­πι­στή­μιο Μακε­δο­νίας. «Υπο­τί­θε­ται ότι μόνο με το πάσο μας θα μπο­ρού­σαμε να μπαί­νουμε σε κλει­στούς δημό­σιους χώρους. Όμως, η εφαρ­μογή του μέτρου στην πράξη δεν είναι αυτή που περί­μενα. Εμένα δεν μου έχει τύχει ακόμη κάποιος έλεγχος, και αυτό με ανη­συ­χεί. Για την ώρα επα­φιό­μα­στε στην υπευ­θυ­νό­τητα των γύρω. Η κυβέρ­νηση θα έπρεπε να είναι πιο προ­σε­κτική, όμως φαί­νε­ται πως ενδια­φέ­ρε­ται περισ­σό­τερο για την ανύψωση του ηθικού των πολιτών, ενόψει και των εκλογών. Όμως, κάναμε πολλές θυσίες για να φτά­σουμε εδώ. Έτσι είναι μεν πολύ ωραίο το συναί­σθημα της “ελευ­θε­ρίας” και ότι επι­τέ­λους υπάρχει κάποιος λόγος να βγεις από το σπίτι και να δια­σκε­δά­σεις. Πολύ φοβάμαι όμως ότι θα έρθει σύντομα η στιγμή που αυτή την αίσθηση θα την πλη­ρώ­σουμε με ένα ακόμα λοκντά­ουν, ίσως μετά τις εκλογές της 23ης Μαρτίου».

Ο Χαΐμ Τεπε­λέ­νης ζει στο Τελ Αβίβ τα τελευ­ταία δέκα χρόνια. Είναι παντρε­μέ­νος και έχει δύο παιδιά, έξι ετών και έξι μηνών αντί­στοιχα. Όλα ήταν μια χαρά στη ζωή τους μέχρι που εμφα­νί­στηκε ο κορω­νο­ϊός. Η σύζυγός του ήταν ήδη έγκυος και γέννησε τον Σεπτέμ­βριο, την ημέρα που ξεκι­νούσε το δεύτερο λοκντά­ουν. Η μητέρα του που ζει στην Ελλάδα δεν έχει ακόμη γνω­ρί­σει από κοντά την εγγονή της. Ο ίδιος δου­λεύει στο digital marketing και από τις αρχές του περα­σμέ­νου Μαρτίου εργά­ζε­ται από το σπίτι. Μέχρι που την προη­γού­μενη εβδο­μάδα πήγε για πρώτη φορά στο γραφείο. «Τα συναι­σθή­ματα ήταν ανά­μει­κτα. Χαρά που έβλεπα επι­τέ­λους τους συνα­δέλ­φους, αλλά και άγχος. Η εστίαση άνοιξε, αλλά εμείς δεν έχουμε βγει ακόμη, παρότι και οι δύο εμβο­λια­σμέ­νοι. Χτες όμως πήγαμε στα γενέ­θλια ενός φίλου του γιου μας. Βρε­θή­καμε στο πάρκο με 2-3 οικο­γέ­νειες και περά­σαμε πολύ όμορφα. Κάτι τόσο απλό, που το ζούσαμε κάθε Σαβ­βα­το­κύ­ριακο, μας έκανε να αισθαν­θούμε πολύ έντονα συναι­σθή­ματα και να εκτι­μή­σουμε τις μικρές στιγμές της ζωής. Ο γιος μου ήταν πολύ ενθου­σια­σμέ­νος που μετά από μήνες γιορ­τά­σαμε με άλλα παι­δά­κια! Η πόλη έχει αρχίσει να βρίσκει τους ρυθμούς της, αλλά ακόμη είμαστε μακριά από την κατά­σταση πριν από δύο χρόνια. Αυτή την περίοδο η πόλη θα έπρεπε να είναι γεμάτη με του­ρί­στες. Καφε­τέ­ριες και μπα­ρά­κια έπρεπε να είναι γεμάτα νέους. Βέβαια, αυτή την περίοδο λέμε “παλι καλά”. Για πόσο ακόμα όμως; Θα έχουμε άλλο λοκντά­ουν; Προ­σω­πικά δεν νιώθω ότι τελεί­ωσε κάτι. Μπορεί να είμαστε εμβο­λια­σμέ­νοι, αλλά όσο κυκλο­φο­ρούμε με τις μάσκες πρέπει να είμαστε σε επι­φυ­λακή. Ο ιός και οι μεταλ­λά­ξεις βρί­σκο­νται ανάμεσά μας. Σύντομα το αερο­δρό­μιο θα ανοίξει κανο­νικά. Τι θα γίνει τότε;»

Ένα θέμα διόλου λήξαν

«Αν νιώ­θουμε μέρος ενός πει­ρά­μα­τος; Ναι, το πείραμα του μαζικού εμβο­λια­σμού το ζήσαμε και ναι, ήταν επι­τυ­χές», λέει ο κ. Χαρίτος. «Αλλά κανένας αυτή τη στιγμή δεν είναι σε θέση να γνω­ρί­ζει εάν αυτό απο­τε­λεί την αρχή του τέλους της παν­δη­μίας στο Ισραήλ. Η πλημ­με­λής εφαρ­μογή του μέτρου του “πρά­σι­νου πάσου” αφήνει πολλά ερω­τή­ματα, όπως και η μεγάλη διαφορά στα ποσοστά εμβο­λια­σθέ­ντων ανάμεσα στην αραβική, την υπε­ρορ­θό­δοξη εβραϊκή και τη λιγό­τερο θρη­σκευό­μενη κοι­νω­νία. Δεν ξέρω αν υπάρχει περη­φά­νια ή αίσθημα πρωτιάς, η σημα­ντι­κό­τερη “υπερ­κομ­μα­τική” αίσθηση που επι­κρα­τεί στο Ισραήλ μετά από όλη αυτή την περι­πέ­τεια είναι ότι ο μέσος Ισραη­λι­νός πολίτης έχει εμπι­στο­σύνη στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των κρα­τι­κών δομών. Και γι’ αυτό πήγε και εμβο­λιά­στηκε. Όσο για μένα, ναι αισθά­νο­μαι προ­νο­μιού­χος σε σχέση με τους συνο­μη­λί­κους μου στην Ελλάδα που δεν έχουν εμβο­λια­στεί. Αλλά αν θεωρώ ότι για μένα ο κορω­νο­ϊός είναι ένα θέμα που θεω­ρεί­ται λήξαν, όχι βέβαια! Δεν νομίζω ότι θα ξεμπερ­δέ­ψουμε έτσι εύκολα από αυτή την περι­πέ­τεια. Κλείνω τα μάτια στην όλη ευφορία που επι­κρα­τεί γύρω μου τις τελευ­ταίες δέκα ημέρες και περι­μένω υπο­μο­νε­τικά να δω τι θα έχει να πει το Υπουρ­γείο Υγείας μετά τις εκλογές. Τότε θα σας πω εάν θεωρώ τον εαυτό μου πραγ­μα­τικά προ­νο­μιούχο ή όχι».

Πηγή: kathimerini.gr

Μανίνα Ντάνου