Η Αμυγδαλέζα είναι ένα… Γκουαντάναμο αλά Ελληνικά-Συγκλονίζουν οι αφηγήσεις γιατρών

Αν­θρω­ποι μέσα στο κρύο χωρίς πα­πού­τσια, ρούχα και φάρ­μα­κα, κρα­τού­με­νοι χωρίς αιτία και χωρίς καμία ενη­μέ­ρω­ση για το μέλ­λον τους, ει­κό­νες με λύ­μα­τα να τρέ­χουν πάνω από τα κε­φά­λια των κρα­του­μέ­νων.

Συ­γκλο­νί­ζουν οι δι­η­γή­σεις για­τρών που επι­σκέ­φθη­καν το «άβατο» των κέ­ντρων κρά­τη­σης με­τα­να­στών. Αθλιες συν­θή­κες δια­βί­ω­σης, δια­λυ­μέ­νες υπο­δο­μές, πε­ρι­γρα­φές που πε­ρισ­σό­τε­ρο θυ­μί­ζουν στρα­τό­πε­δα συ­γκέ­ντρω­σης.

Ο τρί­τος θά­να­τος κρα­του­μέ­νου στην Αμυ­γδα­λέ­ζα από φυ­σι­κά αίτια και η αυ­το­κτο­νία που ακο­λού­θη­σε πυ­ρο­δό­τη­σαν πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις για την αλ­λα­γή του πλαι­σί­ου αντι­με­τώ­πι­σης του με­τα­να­στευ­τι­κού ζη­τή­μα­τος. Ηδη, με από­φα­ση του αν. υπουρ­γού Προ­στα­σί­ας του Πο­λί­τη, την Τρίτη θα απε­λευ­θε­ρω­θούν οι 30 πρώ­τοι με­τα­νά­στες, που θα κλη­θούν να δη­λώ­σουν μό­νι­μη κα­τοι­κία, ώστε να πα­ρου­σιά­ζο­νται στο Α.Τ. της πε­ριο­χής τους δύο φορές τον μήνα.

Η πο­λι­τι­κή από­φα­ση έχει λη­φθεί: η Αμυ­γδα­λέ­ζα σε 100 μέρες θα κλεί­σει. Ωστό­σο, πα­ρα­μέ­νουν ανοι­χτά τα κέ­ντρα κρά­τη­σης στην υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα, όπου οι συν­θή­κες είναι -σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις- ακόμη χει­ρό­τε­ρες.

«Πα­ρό­λο που και στο πα­ρελ­θόν εί­χα­με ζη­τή­σει να πάμε στην Αμυ­γδα­λέ­ζα, το αί­τη­μά μας δεν είχε γίνει δεκτό γιατί υπήρ­χαν για­τροί εκεί και ήταν “κα­λυμ­μέ­νοι”. Τε­λι­κά, πή­γα­με για πρώτη φορά την Τε­τάρ­τη, ύστε­ρα από πρό­σκλη­ση του υπουρ­γού Γ. Πα­νού­ση», λέει στο «Εθνος της Κυ­ρια­κής» ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας των «Για­τρών του Κό­σμου», Νι­κή­τας Κα­νά­κης. «Βρή­κα­με ένα ια­τρείο δια­λυ­μέ­νο, χωρίς κα­νέ­να ια­τρι­κό φά­κε­λο. Οι συν­θή­κες μου θύ­μι­σαν στρα­τό­πε­δο συ­γκέ­ντρω­σης, ένα Γκουα­ντά­να­μο αλά ελ­λη­νι­κά, χωρίς τους βα­σα­νι­σμούς – γιατί κάτι τέ­τοιο δεν μας ανα­φέρ­θη­κε. Οταν σε ένα μέρος δια­μέ­νουν 1.500 άτομα σε δύ­σκο­λες συν­θή­κες κρύου, χωρίς πα­πού­τσια, ρούχα και υπο­δο­μές, και δεν υπάρ­χει καν έλεγ­χος για φυ­μα­τί­ω­ση, δεν έχεις και πολλά να πεις», μας λέει.

Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση των «Για­τρών του Κό­σμου», επτά εξε­τα­ζό­με­νοι δή­λω­σαν ότι, ενώ είχαν ζη­τή­σει με­τα­φο­ρά σε νο­σο­κο­μείο, το αί­τη­μά τους δεν ικα­νο­ποι­ή­θη­κε. «Πολ­λοί δεν είχαν δεύ­τε­ρη φο­ρε­σιά ή χει­μω­νιά­τι­κα πα­πού­τσια. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι δεν ήξε­ραν γιατί και πόσο θα κρα­τη­θούν. Με πλη­σί­α­σε ένας νε­α­ρός Πα­κι­στα­νός που μι­λού­σε καλά ελ­λη­νι­κά και δού­λευε σε εται­ρεία με υπο­λο­γι­στές, ο οποί­ος μου είπε ότι πήγε σε Αστυ­νο­μι­κό Τμήμα για ένα έγ­γρα­φο για τη δου­λειά του και τον συ­νέ­λα­βαν. Ηταν εκεί ήδη 8 μήνες! Μου έκανε δε εντύ­πω­ση ότι ανά­με­σα στους κρα­τού­με­νους ήταν και ένας Ρου­μά­νος -δη­λα­δή Ευ­ρω­παί­ος- υπή­κο­ος! Τέσ­σε­ρις μήνες που κρα­τεί­το, κα­νείς δεν είχε επι­κοι­νω­νή­σει με την πρε­σβεία του», λέει ο Ν. Κα­νά­κης.

Σο­κα­ρι­στι­κές ει­κό­νες

Ο Πα­να­γιώ­της Τζιά­βας, ως μέλος του ια­τρι­κού τιμ της ορ­γά­νω­σης «Για­τροί Χωρίς Σύ­νο­ρα», βρέ­θη­κε σε τέσ­σε­ρα κέ­ντρα κρά­τη­σης με­τα­να­στών στη Βό­ρεια Ελ­λά­δα. Είδε από κοντά τους χώ­ρους που δια­μέ­νουν οι με­τα­νά­στες και μιλά στο «Εθνος της Κυ­ρια­κής» για τις ει­κό­νες ντρο­πής. «Οι συν­θή­κες ήταν σο­κα­ρι­στι­κές. Κάθε φορά έβλε­πα αν­θρώ­πους εξα­θλιω­μέ­νους, να στοι­βά­ζο­νται μέσα σε πολύ μι­κρούς χώ­ρους και ανύ­παρ­κτες υπο­δο­μές. Η ει­κό­να που με συ­νο­δεύ­ει από τις επι­σκέ­ψεις μου στα κέ­ντρα κρά­τη­σης είναι αυτή των νέων αν­θρώ­πων που ήταν σω­μα­τι­κά και ψυ­χο­λο­γι­κά κα­ταρ­ρα­κω­μέ­νοι και οι οποί­οι κά­πο­τε θύ­μι­ζαν… αν­θρώ­πους», λέει.

Αλλά η κα­τά­στα­ση που επι­κρα­τού­σε στο κέ­ντρο της Κο­μο­τη­νής ήταν αυτή που τον εξόρ­γι­σε πιο πολύ. «Υπήρ­χαν δυο – τρεις λει­τουρ­γι­κές τουα­λέ­τες για την εξυ­πη­ρέ­τη­ση 300 ατό­μων. Τα ντους δεν είχαν ζεστό νερό και λύ­μα­τα έτρε­χαν πάνω από τα κε­φά­λια τους. Η ει­κό­να με έκανε να νιώσω ντρο­πή. Δε μπο­ρού­σα να πι­στέ­ψω ότι έβλε­πα τέ­τοια ει­κό­να στην Ελ­λά­δα, που όμοιά της δεν είχα δει ούτε στις απο­στο­λές μου στις χώρες του Τρί­του Κό­σμου».

Από τις επι­σκέ­ψεις του στα κέ­ντρα κρά­τη­σης, δύο αν­θρώ­πι­νες ιστο­ρί­ες δεν θα ξε­χά­σει ποτέ. «Υπήρ­χε ένας πι­τσι­ρι­κάς, πε­ρί­που 20 ετών, ο οποί­ος είχε πέσει θύμα ρα­τσι­στι­κής βίας στο κέ­ντρο της Αθή­νας. Είχε υπο­στεί σο­βα­ρή κά­κω­ση στο σα­γό­νι και δεν μπο­ρού­σε να μι­λή­σει, να φάει, να κα­τα­πιεί. Υπέ­φε­ρε και ο πόνος δια­γρα­φό­ταν στο πρό­σω­πό του. Τον έβλε­πα να χάνει βάρος και μέρα με τη μέρα να “σβή­νει”. Τε­λι­κά, βρέ­θη­κε λύση και απε­λευ­θε­ρώ­θη­κε. Αυτή είναι μία γλυ­κιά ανά­μνη­ση», δη­λώ­νει στο «Εθνος της Κυ­ρια­κής».

Επί­σης, δεν θα ξε­χά­σει ένα ζευ­γά­ρι πε­ρί­που 60-65 ετών, που έβλε­πε κάθε μέρα στον Εβρο. «Το αν­δρό­γυ­νο ήταν χω­ρι­σμέ­νο. Είχαν μόνο μία ώρα την ημέρα για να βλέ­πο­νται. Βρι­σκό­ντου­σαν κατά τον προ­αυ­λι­σμό, πίσω από συρ­μα­το­πλέγ­μα­τα, όπου ένω­ναν τα δά­χτυ­λά τους. Μία δυ­να­τή ει­κό­να. Το ευ­χά­ρι­στο είναι ότι τους συ­νά­ντη­σα τυ­χαία μετά από καιρό. Περ­πα­τού­σαν αγκα­λια­σμέ­νοι και ήταν χα­μο­γε­λα­στοί. Με θυ­μή­θη­καν και με χαι­ρέ­τη­σαν».

Κάθε μέρα στα κέ­ντρα κρά­τη­σης με­τα­να­στών ήταν γε­μά­τη από ει­κό­νες και ιστο­ρί­ες πόνου, πί­κρας και εξα­θλί­ω­σης, λέει ο Π. Τζιά­βας. Ενας νε­α­ρός, που μι­λού­σε καλά αγ­γλι­κά και ήταν βοη­θός οδο­ντιά­τρου στη χώρα του, «ανά­γκα­σε» τον για­τρό να βάλει τον εαυτό του στη θέση του. «Σκέ­φτη­κα πώς θα ήταν αν μία μέρα ερ­χό­ντου­σαν στο ια­τρείο μου να με συλ­λά­βουν, αφού είχαν κάψει το σπίτι μου και κιν­δύ­νευε η γυ­ναί­κα μου και τα παι­διά μου. Αν είχα γεν­νη­θεί σε άλλη μεριά του πλα­νή­τη, θα μπο­ρού­σα να ήμουν εγώ στη θέση του…», εξη­γεί ο Π. Τζιά­βας, ο οποί­ος από το 2008 ως μέλος των «Για­τρών Χωρίς Σύ­νο­ρα» έχει βοη­θή­σει χι­λιά­δες με­τα­νά­στες.

Ομως, οι με­τα­νά­στες δεν έχουν ανά­γκη μόνο από ια­τρι­κή βο­ή­θεια για πα­θο­λο­γι­κά προ­βλή­μα­τα. Η ψυ­χο­λο­γι­κή τους υγεία είναι εξί­σου εύ­θραυ­στη και ίσως σε χει­ρό­τε­ρη κα­τά­στα­ση από τη σω­μα­τι­κή τους. Η ψυ­χο­λό­γος Αλίκη Μεϊ­μα­ρί­δου των «Για­τρών Χωρίς Σύ­νο­ρα» θυ­μά­ται την πρώτη φορά που μπήκε σε κέ­ντρο κρά­τη­σης: «Με­γά­λα κλου­βιά όπου άν­θρω­ποι στοι­βά­ζο­νταν κλει­δω­μέ­νοι όπως όπως, με μια μυ­ρω­διά που έφτα­νε στα ρου­θού­νια σου πολύ πριν από την εί­σο­δο».

«Δεν εί­μα­στε εγκλη­μα­τί­ες»

Η Αλ. Μεϊ­μα­ρί­δου μιλά για την άσχη­μη ψυ­χο­λο­γι­κή κα­τά­στα­ση των κρα­του­μέ­νων. «Πα­ρα­πο­νού­νταν συχνά ότι δεν μπο­ρούν να συ­γκε­ντρω­θούν, ότι ξε­χνά­νε ακόμη και το όνομα του δι­πλα­νού τους και ότι δεν μπο­ρούν πια να κοι­μη­θούν. Φο­βό­ντου­σαν ότι “χά­νουν το μυαλό του” και ότι δεν θα φύ­γουν ποτέ από κει. Μία μέρα με ει­δο­ποί­η­σαν ότι ένας ανή­λι­κος είχε να κοι­μη­θεί 3 μέρες. Οταν τον είδα, τα μάτια του ήταν κόκ­κι­να σαν το αίμα, δεν μπο­ρού­σε να συ­γκε­ντρω­θεί και έχανε επαφή με το πε­ρι­βάλ­λον», λέει. Αν και έχει να θυ­μά­ται πολ­λές προ­σω­πι­κές ιστο­ρί­ες και δύ­σκο­λα μπο­ρεί να ξε­χω­ρί­σει μόνο μία, δεν θα ξε­χά­σει ποτέ έναν ανή­λι­κο που είχε κάνει από­πει­ρα αυ­το­κτο­νί­ας. «Είχε σπά­σει και τους δυο αστρα­γά­λους του, όταν σε μια απέλ­πι­δα προ­σπά­θεια να ει­σα­κου­στεί το αί­τη­μά του για ανα­γνώ­ρι­ση ανη­λι­κό­τη­τας, είχε πη­δή­ξει από τη στέγη του κέ­ντρου. Για να πη­γαί­νει τουα­λέ­τα, οι συ­γκά­τοι­κοί του στο κελί πήραν μια πλα­στι­κή κα­ρέ­κλα και την έκο­ψαν ώστε να την το­πο­θε­τούν στην τουα­λέ­τα, για να κά­θε­ται και να κάνει την ανά­γκη του. Του συ­νέ­βαι­ναν δυ­σά­ρε­στα ατυ­χή­μα­τα, τα οποία μετά ανα­γκα­ζό­ταν να εξο­μο­λο­γη­θεί σε κά­ποιον ώστε να τον βοη­θή­σει να κα­θα­ρι­στεί»…

΄Ε­θνος