Ένας στους τέσσερις απασχολουμένους αμείβεται με ποσό μέχρι 500 ευρώ

Όπως ση­μειώ­νει ο ΣΕΒ “έχου­με επι­ση­μά­νει κατ’ επα­νά­λη­ψιν τον τε­λευ­ταίο χρόνο ότι, εν μέσω διε­θνών τε­χνο­λο­γι­κών και πα­ρα­γω­γι­κών ανα­κα­τα­τά­ξε­ων, ο ση­μα­ντι­κό­τε­ρος κίν­δυ­νος για την Ελ­λά­δα είναι ο εγκλω­βι­σμός και η κα­θή­λω­ση της οι­κο­νο­μί­ας στις χώρες πε­ριο­ρι­σμέ­νης πα­ρα­γω­γι­κής βάσης, χα­μη­λής προ­στι­θέ­με­νης αξίας, χα­μη­λών ει­δι­κο­τή­των και χα­μη­λών μι­σθών. Ένα­ντι αυτού του κιν­δύ­νου έχου­με υπο­γραμ­μί­σει επί­σης την προ­τε­ραιό­τη­τα που πρέ­πει να δοθεί στους κλά­δους των διε­θνώς εμπο­ρεύ­σι­μων αγα­θών και υπη­ρε­σιών και ει­δι­κό­τε­ρα στην με­τα­ποί­η­ση και τις υπη­ρε­σί­ες τε­χνο­λο­γί­ας ώστε να απο­κτή­σει νόημα η αδή­ρι­τη ανά­γκη για τον πα­ρα­γω­γι­κό με­τα­σχη­μα­τι­σμό. Τα στοι­χεία που ανα­λύ­ο­νται στην πα­ρού­σα Ει­δι­κή Έκ­θε­ση επι­βε­βαιώ­νουν ότι την πε­ρί­ο­δο 2014-2017 η ελ­λη­νι­κή  αγορά ερ­γα­σί­ας εμ­φα­νί­ζει τα συμ­πτώ­μα­τα αυτής της κα­θή­λω­σης καθώς η πλειο­νό­τη­τα των νέων θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας που έχει δη­μιουρ­γη­θεί εντο­πί­ζε­ται σε χα­μη­λά αμοι­βό­με­νη απα­σχό­λη­ση στο εμπό­ριο και την εστί­α­ση.

Η ΤτΕ στα πλαί­σια της δια­δι­κα­σί­ας που έχει εκ­κι­νη­θεί για τον επα­να­κα­θο­ρι­σμό του κα­τώ­τα­του μι­σθού ζή­τη­σε από το Υπουρ­γείο Ερ­γα­σί­ας ανα­λυ­τι­κά στοι­χεία από το πλη­ρο­φο­ρια­κό σύ­στη­μα ΕΡ­ΓΑ­ΝΗ (τα οποία θα έπρε­πε ούτως ή άλλως να απο­τε­λούν δη­μό­σια δε­δο­μέ­να). Αυτά τα στοι­χεία τέ­θη­καν στη διά­θε­ση και των φο­ρέ­ων που συμ­με­τέ­χουν στη θε­σμο­θε­τη­μέ­νη δια­δι­κα­σία δια­βού­λευ­σης για τον κα­τώ­τα­το μισθό”.

Ο το­μέ­ας Απα­σχό­λη­σης και Αγο­ράς Ερ­γα­σί­ας του ΣΕΒ προ­χώ­ρη­σε (ανα­μέ­νο­ντας από το Υπουρ­γείο Ερ­γα­σί­ας και τα στοι­χεία για το 2018) σε ανά­λυ­ση των στοι­χεί­ων αυτών, από τα οποία προ­κύ­πτουν τα ακό­λου­θα συ­μπε­ρά­σμα­τα:

Πε­ρί­που ένας στους τέσ­σε­ρις απα­σχο­λου­μέ­νους το 2017 αμεί­βε­ται με ποσό μέχρι 500 ευρώ.

Οι κλά­δοι που βρί­σκο­νται στις τρεις πρώ­τες θέ­σεις απα­σχό­λη­σης με κα­τώ­τα­το και υπο­κα­τώ­τα­το μισθό (εστί­α­ση με 25,5% των απα­σχο­λού­με­νων με κα­τώ­τα­το και υπο­κα­τώ­τα­το μισθό, χον­δρι­κό και λια­νι­κό εμπό­ριο 22,71%) είναι οι κλά­δοι που εμ­φα­νί­ζο­νται και στην πρώτη δε­κά­δα των κλά­δων με τη με­γα­λύ­τε­ρη με­τα­βο­λή της συ­νο­λι­κής απα­σχό­λη­σης και αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 52% (89 χι­λιά­δες πε­ρί­που) των νέων θέ­σε­ων που αμεί­βο­νται με τον κα­τώ­τα­το μισθό την πε­ρί­ο­δο 2014-2017 (171 χιλ. νέες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας).

• Συ­νο­λι­κά, το 77,14% των ερ­γα­ζό­με­νων με κα­τώ­τα­το και υπο­κα­τώ­τα­το μισθό απα­σχο­λού­νται σε πολύ μι­κρές και μι­κρές επι­χει­ρή­σεις. Στις με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις ο λόγος αυτός γί­νε­ται 1 στους 2 και στις με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις 1 στους 10 ερ­γα­ζό­με­νους.
• Πα­ρα­τη­ρεί­ται τάση μεί­ω­σης τόσο του μέσου (€982,4  το 2017 αντί €1.011,2 το 2014) όσο και του διά­με­σου μι­σθού (€812,4  το 2017 αντί €854,7 το 2014) για την πε­ρί­ο­δο 2014-2017. Δη­λα­δή η ψα­λί­δα με­τα­ξύ κα­τώ­τα­του και διά­με­σου μι­σθού μειώ­νε­ται (κα­τώ­τα­τος ως πο­σο­στό 72% του διά­με­σου) γε­γο­νός που φέρ­νει πιο κοντά το μέσο ερ­γα­ζό­με­νο στο επί­πε­δο του κα­τώ­τα­του μι­σθού, που ση­μαί­νει ότι με­τα­βο­λές στον κα­τώ­τα­το μισθό επη­ρε­ά­ζουν άμεσα με­γα­λύ­τε­ρο αριθ­μό ερ­γα­ζο­μέ­νων.
• Αξιο­ση­μεί­ω­τη είναι η αύ­ξη­ση του μέσου (€1.502  το 2017 αντί €1.286,6 το 2014) αλλά και του διά­με­σου μι­σθού (€1.092  το 2017 αντί €887 το 2014) την εξε­τα­ζό­με­νη πε­ρί­ο­δο στον κλάδο της δη­μό­σιας διοί­κη­σης, για τον οποίο το σύ­στη­μα ΕΡ­ΓΑ­ΝΗ κα­τα­γρά­φει κυ­ρί­ως τους συμ­βα­σιού­χους και με­τα­κλη­τούς υπαλ­λή­λους.
• Οι μι­σθοί στη με­τα­ποί­η­ση (€1.111,4 ένα­ντι μέσου μι­σθού €982,4 στο σύ­νο­λο των κλά­δων) είναι υψη­λό­τε­ροι κατά 13% του μέσου όρου του συ­νό­λου των κλά­δων, ενώ στην εστί­α­ση (€366,8) είναι χα­μη­λό­τε­ροι κατά 63% και στο λια­νι­κό εμπό­ριο (€757,1) χα­μη­λό­τε­ροι κατά 23% του μέσου όρου. Η ίδια ει­κό­να πα­ρα­τη­ρεί­ται και στην πε­ρί­πτω­ση του δια­μέ­σου μι­σθού για την πε­ρί­ο­δο 2014-2017.
• Το με­γα­λύ­τε­ρο με­ρί­διο των απα­σχο­λου­μέ­νων (60% πε­ρί­που) συ­γκε­ντρώ­νε­ται στις ηλι­κί­ες 25-44 ετών, με­ρί­διο που όμως φαί­νε­ται να υπο­χω­ρεί. Αυτό προ­κύ­πτει καθώς πα­ρου­σιά­ζε­ται υψη­λό­τε­ρος ρυθ­μός αύ­ξη­σης της απα­σχό­λη­σης στις ηλι­κί­ες 44+ αλλά και στις ηλι­κί­ες κάτω των 24. Τα στοι­χεία αυτά επι­βε­βαιώ­νουν τις συ­νέ­πειες του brain drain στον οι­κο­νο­μι­κά ενερ­γό πλη­θυ­σμό της χώρας και κυ­ρί­ως στις ηλι­κί­ες 25-44 ετών.
• Ο κύ­ριος όγκος των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας που κα­τα­γρά­φει το ΕΡ­ΓΑ­ΝΗ αφορά το κα­θε­στώς πλή­ρους απα­σχό­λη­σης (67,7%), μέ­γε­θος που όμως υπο­χω­ρεί ελα­φρά τα τε­λευ­ταία δύο χρό­νια (2016-2017) ενώ το με­ρί­διο των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας με­ρι­κής απα­σχό­λη­σης αυ­ξά­νε­ται ελα­φρά και πλέον δια­μορ­φώ­νε­ται στο 28,4%.
• Κάθε θέση ερ­γα­σί­ας που δη­μιουρ­γεί­ται δεν ταυ­τί­ζε­ται με έναν μο­να­δι­κό απα­σχο­λού­με­νο, καθώς εν­δει­κτι­κά ένας ερ­γα­ζό­με­νος μπο­ρεί να δου­λεύ­ει σε 2 ή και 3 θέ­σεις με­ρι­κής απα­σχό­λη­σης. Έτσι δια­τη­ρεί­ται χα­μη­λός ο εθνι­κός δεί­κτης απα­σχό­λη­σης (55% ένα­ντι 69% στην Ε.Ε., Q2 2018). Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο παρά την αύ­ξη­ση του αριθ­μού των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας συ­νο­λι­κά ο αριθ­μός των ερ­γα­ζό­με­νων σύμ­φω­να με την ΕΛ­ΣΤΑΤ πα­ρα­μέ­νει κάτω από τα προ κρί­σης επί­πε­δα.
• Οι θέ­σεις πλή­ρους απα­σχό­λη­σης ση­μεί­ω­σαν αύ­ξη­ση (9,11%) στη με­τα­ποί­η­ση κατά την εξε­τα­ζό­με­νη πε­ρί­ο­δο ενώ στους κλά­δους εστί­α­ση-κα­τα­λύ­μα­τα εμ­φά­νι­σαν μικρή μο­νο­ψή­φια μεί­ω­ση. Αντι­θέ­τως, οι θέ­σεις με­ρι­κής απα­σχό­λη­σης ση­μεί­ω­σαν με­γά­λη αύ­ξη­ση στο εμπό­ριο (18,3%) και την εστί­α­ση (29,6%).
• Το 2014-2017 κα­τα­γρά­φε­ται υψηλή πο­σο­στιαία με­τα­βο­λή (+48,7%) στις θέ­σεις ερ­γα­σί­ας που αμεί­βο­νται με 501-600 ευρώ, μι­σθο­λο­γι­κή κλάση που πε­ρι­λαμ­βά­νει και τους αμει­βό­με­νους στον κα­τώ­τα­το και υπο­κα­τώ­τα­το μισθό. Σε από­λυ­τα με­γέ­θη την με­γα­λύ­τε­ρη με­τα­βο­λή (28,51%, αύ­ξη­ση κατά 108.227 ερ­γα­ζό­με­νους) ση­μειώ­νουν οι θέ­σεις ερ­γα­σί­ας στο μι­σθο­λο­γι­κό κλι­μά­κιο 0-500 ευρώ, το οποίο πε­ρι­λαμ­βά­νει και τις θέ­σεις ερ­γα­σί­ας με­ρι­κής και εκ πε­ρι­τρο­πής απα­σχό­λη­σης.

Τα στοι­χεία αυτά πρέ­πει να λη­φθούν υπόψη στο σχε­δια­σμό επα­να­κα­θο­ρι­σμού του κα­τώ­τα­του μι­σθού, καθώς κα­τα­γρά­φουν μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα σύμ­φω­να με την οποία η απα­σχό­λη­ση σε χα­μη­λούς μι­σθούς, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του κα­τώ­τα­του και του υπο­κα­τώ­τα­του, έχει αυ­ξη­θεί ση­μα­ντι­κά τα τε­λευ­ταία χρό­νια  και πλέον αγ­γί­ζει το 25% των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας που κα­τα­γρά­φο­νται στο ΠΣ ΕΡ­ΓΑ­ΝΗ. Μά­λι­στα, αυτή η αύ­ξη­ση επι­κε­ντρώ­νε­ται σε συ­ντρι­πτι­κό βαθμό σε μι­κρές και με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις και σε κλά­δους που έχουν αυ­ξη­μέ­νη έντα­ση χρή­σης και με­ρι­κής και εκ πε­ρι­τρο­πής απα­σχό­λη­σης αλλά και μια πα­ρά­δο­ση κα­τα­βο­λής χα­μη­λών απο­δο­χών (εμπό­ριο, εστί­α­ση).

Προ­κύ­πτει συ­νε­πώς ότι μια αύ­ξη­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού, ει­δι­κά αν είναι με­γά­λη, θα επη­ρε­ά­σει ση­μα­ντι­κό μέρος της αγο­ράς ερ­γα­σί­ας, και μά­λι­στα σε επι­χει­ρή­σεις που λόγω της εντα­τι­κής προ­σφυ­γής σε θέ­σεις ερ­γα­σί­ας με­ρι­κής και εκ πε­ρι­τρο­πής απα­σχό­λη­σης βρί­σκο­νται σε θέση να προ­χω­ρή­σουν σε εύ­κο­λη υπο­κα­τά­στα­ση πλή­ρους με με­ρι­κή ή εκ πε­ρι­τρο­πής απα­σχό­λη­ση ή και ημι­δη­λω­μέ­νη απα­σχό­λη­ση. Όπως επα­νει­λημ­μέ­να έχου­με το­νί­σει σε αυτό το ερ­γα­σια­κό και μι­σθο­λο­γι­κό πε­ρι­βάλ­λον απο­τε­λεί μεί­ζο­να προ­τε­ραιό­τη­τα η αύ­ξη­ση του δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος των ερ­γα­ζο­μέ­νων. Θα πε­ρι­μέ­να­με συ­νε­πώς να προ­στε­θεί ακόμη ένα άρθρο στο ν/σ που συ­ζη­τεί­ται αυτές τις μέρες στη Βουλή για τη μεί­ω­ση των ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών, με αντι­κεί­με­νο τη μεί­ω­ση ει­σφο­ρών και των μι­σθω­τών!