Κατατέθηκε ο προϋπολογισμός του 2023: Οι στόχοι, οι αβεβαιότητες και οι αστερίσκοι

Το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών κατέ­θεσε σήμερα, Δευτέρα 21 Νοεμ­βρίου 2022, προς συζή­τηση στη Βουλή των Ελλήνων τον Κρατικό Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του έτους 2023 με τις εκτι­μή­σεις για την ανά­πτυξη εφέτος να δια­μορ­φώ­νο­νται στο 5,6% και τον πλη­θω­ρι­σμό στο 9,7%. Για την ερχό­μενη χρονιά προ­βλέ­πε­ται ανά­πτυξη 1,8% και πλη­θω­ρι­σμός 5%.

Ακόμη, οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι που είχαν τεθεί στο Πρό­γραμμα Στα­θε­ρό­τη­τας, ανα­φο­ρικά για πρω­το­γε­νές έλλειμμα 2% του ΑΕΠ για το 2022 και πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 1,1% του ΑΕΠ για το 2023, ανα­θε­ω­ρού­νται σε έλλειμμα 1,6% του ΑΕΠ για το 2022 και πλε­ό­να­σμα 0,7% του ΑΕΠ για το 2023. Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, με αυτόν τον τρόπο δια­τη­ρεί­ται η δημο­σιο­νο­μική ισορ­ρο­πία για την εν λόγω περίοδο και διο­χε­τεύ­ο­νται οι απα­ραί­τη­τοι πόροι, έχοντας χτίσει με διο­ρα­τι­κό­τητα ασφαλή ταμειακά δια­θέ­σιμα, για την αντι­με­τώ­πιση των προ­κλή­σεων κατά το νέο έτος.

Υψηλή αβε­βαιό­τητα

Το ΥΠΟΙΚ σημειώ­νει πως ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του 2023 καταρ­τί­στηκε υπό συν­θή­κες υψηλής αβε­βαιό­τη­τας, ανα­φο­ρικά με τις γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις σε παγκό­σμιο επίπεδο. Καλεί­ται να συγκε­ρά­σει προ­κλή­σεις που αφορούν την ενερ­γειακή κρίση, την πλη­θω­ρι­στική πίεση στα νοι­κο­κυ­ριά και τις επι­χει­ρή­σεις, την υγειο­νο­μική κρίση που έχει οδη­γή­σει σε αυξη­μέ­νες δαπάνες στο σύστημα υγείας, αλλά και τις επι­πλέον, έναντι του 2019 και παρελ­θό­ντων ετών, δαπάνες για την ανα­γκαία αμυ­ντική θωρά­κιση της χώρας.

Την ίδια στιγμή καλεί­ται να δια­τη­ρή­σει τη δημο­σιο­νο­μική ισορ­ρο­πία και τους στόχους βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, σε χρονιά διε­θνούς επι­βρά­δυν­σης ή και ύφεσης, αλλά και να υπο­στη­ρί­ξει ένα ευρύ φάσμα μεταρ­ρυθ­μί­σεων για τη βελ­τί­ωση της ζωής και της ευη­με­ρίας όλων των πολιτών.

Είναι σαφές ότι οι κίν­δυ­νοι που περι­βάλ­λουν τις μακρο­οι­κο­νο­μι­κές προ­βλέ­ψεις, τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκό­σμιο επίπεδο για το 2023, είναι αυξη­μέ­νοι και συν­δέ­ο­νται κατά κύριο λόγο με τις γεω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις, την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρα­νία, τις συν­θή­κες εφο­δια­σμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο, τις τιμές της ενέρ­γειας και των καυ­σί­μων και την ευρω­παϊκή νομι­σμα­τική πολι­τική.

Ανά­πτυξη: 5,6% το 2022 – 1,8% το 2023

Ωστόσο, η ελλη­νική οικο­νο­μία έχει επι­δεί­ξει σημα­ντική ανθε­κτι­κό­τητα, υπο­στη­ρι­ζό­μενη από τα δημο­σιο­νο­μικά μέτρα της πολι­τείας. Ως απο­τέ­λε­σμα, για το 2022 προ­βλέ­πε­ται ρυθμός ανά­πτυ­ξης 5,6%, σχεδόν διπλά­σιος του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου, έναντι 5,3% που είχε προ­βλε­φθεί στο Προ­σχέ­διο του Κρα­τι­κού Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2023, 4,5% που είχε προ­βλε­φθεί στον Κρατικό Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2022 και 3,1% που είχε εκτι­μη­θεί στο Πρό­γραμμα Στα­θε­ρό­τη­τας του Απρι­λίου 2022, τη στιγμή που ο Εναρ­μο­νι­σμέ­νος Δείκτης Τιμών Κατα­να­λωτή εκτι­μά­ται να αυξηθεί κατά 9,7%, εν μέσω διεθνών πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων. Το ποσοστό ανερ­γίας ανα­μέ­νε­ται να συρ­ρι­κνω­θεί περαι­τέρω και να δια­μορ­φω­θεί σε 12,7%, έναντι 13,9% που προ­βλε­πό­ταν στο Πρό­γραμμα Στα­θε­ρό­τη­τας και 14,2% στον Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2022.

Το θετικό ανα­πτυ­ξιακό απο­τέ­λε­σμα υπο­στη­ρί­χθηκε εντός του 2022 από δημο­σιο­νο­μικά μέτρα ύψους 4,8 δισ. ευρώ για την αντι­με­τώ­πιση της ενερ­γεια­κής κρίσης, μέτρα ύψους 4,4 δισ. ευρώ για την αντι­με­τώ­πιση της υγειο­νο­μι­κής κρίσης, αλλά και μεταρ­ρυθ­μί­σεις προς όφελος των πολιτών, όπως ενδει­κτικά είναι η διπλή αύξηση του κατώ­τα­του μισθού κατά 9,7% συνο­λικά μέσα στο 2022, η μόνιμη και σημα­ντική μείωση του Ενιαίου Φόρου Ιδιο­κτη­σίας Ακι­νή­των (ΕΝΦΙΑ), η επέ­κταση της μείωσης των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών και της ειδικής εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης, η κατάρ­γηση του φόρου γονικών παροχών-δωρεών, η μείωση του τέλους κινητής τηλε­φω­νίας, η διπλή οικο­νο­μική ενί­σχυση ευά­λω­των κοι­νω­νι­κών ομάδων, η αύξηση του στε­γα­στι­κού φοι­τη­τι­κού επι­δό­μα­τος, η επέ­κταση του επι­δό­μα­τος μητρό­τη­τας στον ιδιω­τικό τομέα και τα σημα­ντικά κίνητρα για επέ­κταση της πλήρους απα­σχό­λη­σης.

Πλη­θω­ρι­σμός 5% το 2023

Για το 2023, υπό τις εξαι­ρε­τικά αβέ­βαιες συν­θή­κες δια­μόρ­φω­σης προ­βλέ­ψεων, ο Εναρ­μο­νι­σμέ­νος Δείκτης Τιμών Κατα­να­λωτή ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί κατά 5%, έναντι 6,1% της Ευρω­ζώ­νης και 7,0% του Ευρω­παϊ­κού μέσου όρου, ενώ η ανά­πτυξη ανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φω­θεί σε 1,8%, έναντι μόλις 0,3% που εκτι­μά­ται για τον μέσο όρο της Ευρω­ζώ­νης και των κρατών-μελών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, σύμφωνα με τις Φθι­νο­πω­ρι­νές Προ­βλέ­ψεις της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής.

Ο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του 2023 συνο­δεύ­ε­ται για δεύτερο έτος από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό Επι­δό­σεων, επε­κτεί­νο­ντας το πλαίσιο αξιο­λό­γη­σης των προ­γραμ­μά­των των φορέων μέσω επι­πλέον δεικτών μέτρη­σης (Key Performance Indicators) και δράσεων εξοι­κο­νό­μη­σης δαπανών, αλλά και επέ­κτα­σης της αξιο­λό­γη­σης του περι­βαλ­λο­ντο­λο­γι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος πολι­τι­κών των φορέων. Επι­πλέον, η λει­τουρ­γική ταξι­νό­μηση που εισήχθη πέρυσι σε πρώτο βαθμό, επε­κτεί­νε­ται στον δεύτερο βαθμό, ώστε να υπάρχει ανα­λυ­τική πλη­ρο­φό­ρηση της κατα­νο­μής των δαπανών ανά τομέα λει­τουρ­γίας του κράτους.

Δημο­σιο­νο­μι­κοί Στόχοι

Ο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του 2023 είναι ο πρώτος Κρα­τι­κός Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός τα τελευ­ταία δώδεκα έτη, που καταρ­τί­ζε­ται εκτός του πλαι­σίου μνη­μο­νια­κής επι­τή­ρη­σης ή ενι­σχυ­μέ­νης επο­πτείας. Συνεπώς πλέον, όλα τα δημο­σιο­νο­μικά μεγέθη απει­κο­νί­ζο­νται μόνο με την κοινή μεθο­δο­λο­γία του Ευρω­παϊ­κού Συστή­μα­τος Λογα­ρια­σμών (ESA) και παρα­λεί­πο­νται πλέον εκτι­μή­σεις κατά πρό­γραμμα.

Το γεγονός αυτό, ωστόσο, κατα­δει­κνύει την εθνική ευθύνη απέ­να­ντι στις θυσίες των πολιτών τα τελευ­ταία δώδεκα έτη, αλλά και στη νέα γενιά, να δια­τη­ρη­θεί η δημο­σιο­νο­μική ισορ­ρο­πία της χώρας, βασι­ζό­με­νοι σε ίδιες δυνά­μεις, ακόμη και σε περιό­δους αντί­ξοων διεθνών συγκυ­ριών, όπως αυτή που δια­νύ­ουμε.

Οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι που είχαν τεθεί στο Πρό­γραμμα Στα­θε­ρό­τη­τας, ανα­φο­ρικά με το πρω­το­γε­νές απο­τέ­λε­σμα γενικής κυβέρ­νη­σης, ήτοι ελλείμ­μα­τος 2% του ΑΕΠ για το 2022 και πλε­ο­νά­σμα­τος 1,1% του ΑΕΠ για το 2023, ανα­θε­ω­ρού­νται σε έλλειμμα 1,6% του ΑΕΠ για το 2022 και πλε­ό­να­σμα 0,7% του ΑΕΠ για το 2023. Με αυτόν τον τρόπο δια­τη­ρεί­ται η δημο­σιο­νο­μική ισορ­ρο­πία για την εν λόγω περίοδο και διο­χε­τεύ­ο­νται οι απα­ραί­τη­τοι πόροι, έχοντας χτίσει με διο­ρα­τι­κό­τητα ασφαλή ταμειακά δια­θέ­σιμα, για την αντι­με­τώ­πιση των προ­κλή­σεων κατά το νέο έτος.

Στο ανωτέρω απο­τέ­λε­σμα, για το 2023 έχει συμπε­ρι­λη­φθεί το σύνολο των δημο­σιο­νο­μι­κών μέτρων, ύψους 3,1 δισ. ευρώ από εθνι­κούς πόρους και 1,1 δισ. ευρώ από συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νους πόρους, που εξαγ­γέλ­θη­καν στη Διεθνή Έκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης και επι­πλέον 1 δισ. ευρώ για αυξη­μέ­νες δαπάνες αντι­με­τώ­πι­σης του αυξη­μέ­νου πλη­θω­ρι­σμού και της ενερ­γεια­κής κρίσης.

Επι­πλέον, για το έτος 2023 προ­βλέ­πε­ται η διάθεση πόρων ύψους 8,3 δισ. ευρώ από το Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων και 7 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας, εκ των οποίων 3,6 δισ. ευρώ από το σκέλος των επι­χο­ρη­γή­σεων, στο οποίο έως σήμερα έχουν εντα­χθεί 440 έργα και εμβλη­μα­τι­κές επεν­δύ­σεις ύψους 13,7 δισ. ευρώ.

«Όπως ανα­φέρ­θηκε, η αβε­βαιό­τητα γύρω από τις ευρύ­τε­ρες γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις, απο­τε­λεί τον σημα­ντι­κό­τερο παρά­γο­ντα που δυσχε­ραί­νει τη διε­νέρ­γεια ασφαλών προ­βλέ­ψεων παγκο­σμίως. Σε αυτό το πλαίσιο, το βασικό όπλο οικο­νο­μι­κής άμυνας της χώρας είναι η συνετή δημο­σιο­νο­μική δια­χεί­ριση, κατευ­θύ­νο­ντας τους πόρους που είναι δια­θέ­σι­μοι, στον μετρια­σμό των συνε­πειών της ενερ­γεια­κής κρίσης και του αυξη­μέ­νου πλη­θω­ρι­σμού στην ελλη­νική κοι­νω­νία και τον παρα­γω­γικό ιστό της χώρας. Παράλ­ληλα, η τήρηση των ρεα­λι­στι­κών δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων είναι το δια­βα­τή­ριο για την πρό­σβαση στις αγορές, τη δια­σφά­λιση της βιω­σι­μό­τη­τας του ελλη­νι­κού χρέους και την επί­τευξη επεν­δυ­τι­κής βαθ­μί­δας, έτσι ώστε να δια­τη­ρη­θεί η θετική οικο­νο­μική προ­ο­πτική της χώρας για τα επόμενα έτη», ανα­φέ­ρει στην ειση­γη­τική έκθεση ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, Χρήστος Σταϊ­κού­ρας.

Πηγή: moneyreview.gr