ΥΠΠΟ: Υπαίθρια Γλυπτοθήκη, στην «Περβόλα», στους κήπους του παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου

Το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού υλο­ποιεί τον στρα­τη­γι­κό σχε­δια­σμό του για την ανά­δει­ξη του αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου των αρ­χαί­ων νε­ω­ρί­ων και των με­σαιω­νι­κών κήπων του Πα­λα­τιού του Με­γά­λου Μα­γί­στρου, με την έντα­ξη υπαί­θριας γλυ­πτο­θή­κης στην «Περ­βό­λα», στη Με­σαιω­νι­κή Πόλη της Ρόδου. Δη­μιουρ­γεί­ται ένας μο­να­δι­κός πε­ρί­πα­τος, ο οποί­ος συν­δυά­ζει τα αρ­χαιο­λο­γι­κά κα­τά­λοι­πα με έκ­θε­ση κι­νη­τών μνη­μεί­ων και ζώνες πρά­σι­νου. Ευ­ρή­μα­τα ατά­κτως κεί­με­να στο άνω τμήμα της Με­σαιω­νι­κής Πόλης τα­κτο­ποιού­νται, ορ­γα­νώ­νο­νται σε σύ­νο­λα και συν­δέ­ο­νται με τα αρ­χαία κα­τά­λοι­πα των νε­ω­ρί­ων και με τους κή­πους του Κυ­βερ­νή­τη, προ­σφέ­ρο­ντας, κατά την πε­ρι­ή­γη­ση, μια σαφή ει­κό­να της ιστο­ρί­ας και της αρ­χαιο­λο­γί­ας της Ρόδου από τους αρ­χαί­ους χρό­νους έως σή­με­ρα.

Η Υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού Λίνα Μεν­δώ­νη δή­λω­σε: «Το έργο, συ­νο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 4.500.000 ευρώ, χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού με πό­ρους του Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης, δια­μορ­φώ­νει και ανα­δει­κνύ­ει τον ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό, αλλά μη ανα­δε­δειγ­μέ­νο, μέχρι σή­με­ρα, αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο των αρ­χαί­ων νε­ω­ρί­ων, του ρω­μαϊ­κού Τε­τρά­πυ­λου και των κήπων του Κυ­βερ­νή­τη, γνω­στού ως “Περ­βό­λα”. Τεκ­μη­ριώ­νει την ιστο­ρία της Ρόδου στη με­γά­λη δια­χρο­νία, καθώς συ­νι­στού­σε νευ­ραλ­γι­κό ση­μείο της αρ­χαί­ας πόλης, ενώ ήταν ορ­γα­νι­κά συν­δε­δε­μέ­νος με το Πα­λά­τι του Με­γά­λου Μα­γί­στρου και εν χρή­σει την πε­ρί­ο­δο της Ιτα­λο­κρα­τί­ας. Ο νέος ενιαί­ος αρ­χαιο­λο­γι­κός χώρος λει­τουρ­γεί ως δια­χρο­νι­κός ιστο­ρι­κός φο­ρέ­ας της Με­σαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου, μνη­μεί­ου πα­γκό­σμιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO.

Οι πα­ρεμ­βά­σεις που υλο­ποιεί το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, δια της αρ­μό­δια Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου, σέ­βε­ται τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του χώρου και έχει στόχο να ανα­δεί­ξει τα υφι­στά­με­να αρ­χαιο­λο­γι­κά κα­τά­λοι­πα, μέσω χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών εκ­θε­μά­των, που συν­δέ­ο­νται με την αρ­χι­κή λει­τουρ­γία των μνη­μεί­ων, τα οποία με τη σειρά τους εκ­προ­σω­πούν ση­μα­ντι­κές πε­ριό­δους της αρ­χαί­ας πόλης, από τα ελ­λη­νι­στι­κά και τα ρω­μαϊ­κά χρό­νια έως την εποχή της Ιπ­πο­το­κρα­τί­ας. Η πο­ρεία του επι­σκέ­πτη αρ­θρώ­νε­ται γύρω από μία σειρά θε­μα­τι­κών ενο­τή­των, οι οποί­ες συ­νι­στούν εκ­θε­σια­κές νη­σί­δες, με πρω­τό­τυ­πα εκ­θέ­μα­τα και πλη­ρο­φο­ρια­κό υλικό, λει­τουρ­γώ­ντας ως στά­σεις του πε­ρι­πά­του. Οι θε­μα­τι­κές ενό­τη­τες και τα σχε­τι­ζό­με­να εκ­θέ­μα­τα εν­δύ­ο­νται τον ρόλο των αφη­γη­τών μι­κρών ιστο­ριών με χω­ρο­χρο­νι­κή συ­νά­φεια προς το πε­ρι­βάλ­λον, όπου εκτί­θε­νται. Στό­χος μας είναι αυτός ο αρ­χαιο­λο­γι­κός χώρος στην καρ­διά της πόλης –άνω των 20 στρεμ­μά­των- ο οποί­ος απο­τυ­πώ­νει τη μακρά ιστο­ρία της Ρόδου, με τα ση­μα­ντι­κά μνη­μεία, λει­τουρ­γι­κά ενο­ποι­η­μέ­νος, εφο­δια­σμέ­νος με σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές, και προ­σβά­σι­μος από ΑμεΑ και εμπο­δι­ζό­με­να άτομα, να απο­δο­θεί στην το­πι­κή κοι­νω­νία και στους επι­σκέ­πτες του νη­σιού».

Εκτός από την ανά­δει­ξη του αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου των αρ­χαί­ων νε­ω­ρί­ων και του ρω­μαϊ­κού Τε­τρά­πυ­λου, απο­κα­θί­στα­νται και ανα­βιώ­νουν οι κήποι του Πα­λα­τιού του Με­γά­λου Μα­γί­στρου, χώρου ανα­ψυ­χής που συν­δυά­ζει, κατά το ανα­γεν­νη­σια­κό πρό­τυ­πο, πλού­σια βλά­στη­ση, εξω­τι­κή πα­νί­δα και γλυ­πτά. Δη­μιουρ­γού­νται εκ­θε­σια­κές ενό­τη­τες από τα πο­λυά­ριθ­μα διά­σπαρ­τα αρ­χαία τα­φι­κά μνη­μεία και αρ­χι­τε­κτο­νι­κά μέλη, τα οποία προ­έρ­χο­νται από σω­στι­κές ανα­σκα­φές της Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των, τα τε­λευ­ταία 80 χρό­νια στην πόλη της Ρόδου και στην ύπαι­θρο του νη­σιού.

Η έκ­θε­ση ανα­πτύσ­σε­ται κλι­μα­κω­τά σε τρία δια­μορ­φω­μέ­να επί­πε­δα (στάθ­μες), που κα­τα­λαμ­βά­νουν έκτα­ση 18 στρεμ­μά­των, ξε­κι­νώ­ντας, στη χα­μη­λό­τε­ρη στάθ­μη, από το επί­πε­δο των αρ­χαί­ων νε­ω­ρί­ων και κα­τα­λή­γο­ντας στην υψη­λό­τε­ρη στάθ­μη, στους «Κή­πους του Κυ­βερ­νή­τη». Το πρώτο επί­πε­δο ανα­πτύσ­σε­ται στη ζώνη που ορί­ζε­ται από τον υπό δια­μόρ­φω­ση αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο των αρ­χαί­ων νε­ω­ρί­ων του πο­λε­μι­κού λι­μέ­νος της πόλης (ση­με­ρι­νό Μαν­δρά­κι) και του συ­γκρο­τή­μα­τος του ρω­μαϊ­κού Τε­τρά­πυ­λου. Στο δεύ­τε­ρο επί­πε­δο δεν χω­ρο­θε­τού­νται εκ­θε­σια­κές ενό­τη­τες. Εκτεί­νε­ται στο πλά­τω­μα που κα­τα­λαμ­βά­νει σή­με­ρα το επο­νο­μα­ζό­με­νο «γή­πε­δο τένις», το οποίο πι­θα­νόν κα­τα­σκευά­στη­κε την πε­ρί­ο­δο της Βρε­τα­νι­κής Στρα­τιω­τι­κής Διοί­κη­σης (1945-1947). Σε τρία επι­μέ­ρους επί­πε­δα -με μικρή υψο­με­τρι­κή δια­φο­ρά με­τα­ξύ τους- συν­δε­ό­με­να με χα­μη­λές κλί­μα­κες, ανα­πτύσ­σο­νται οι λε­γό­με­νοι Κήποι του Κυ­βερ­νή­τη, οι οποί­οι  ως σή­με­ρα δεν ήταν επι­σκέ­ψι­μοι. Η δια­μόρ­φω­ση τους πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε κατά τη διάρ­κεια της Ιτα­λο­κρα­τί­ας (1936-1940). Στό­χος της με­λέ­της είναι ο νέος αυτός αρ­χαιο­λο­γι­κός χώρος –έκτα­ση που στο σύ­νο­λό της συ­νι­στά τη με­γα­λύ­τε­ρη έκτα­ση πρα­σί­νου της Με­σαιω­νι­κής Πόλης- να κα­τα­στεί ένας ελ­κυ­στι­κός χώρος ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του επι­σκέ­πτη απέ­να­ντι στην αρ­χι­τε­κτο­νι­κή και φυ­σι­κή ση­μα­σία του μνη­μεί­ου και των εκ­θε­μά­των.

Η πε­ρι­ή­γη­ση πε­ρι­λαμ­βά­νει 18 θε­μα­τι­κές ενό­τη­τες. Οι αρχές, που υπα­γό­ρευ­σαν τον χω­ρι­κό-μου­σειο­γρα­φι­κό σχε­δια­σμό είναι ο σε­βα­σμός προς τον χώρο, η ασφά­λεια των εκ­θε­μά­των μέσω κα­τάλ­λη­λων εκ­θε­σια­κών κα­τα­σκευών, η κα­θο­λι­κή προ­σβα­σι­μό­τη­τα για όλες τις κα­τη­γο­ρί­ες επι­σκε­πτών, με ει­δι­κή μέ­ρι­μνα για συ­γκε­κρι­μέ­νες ομά­δες (παι­διά, εμπο­δι­ζό­με­να άτομα, επι­σκέ­πτες με δυ­σχέ­ρειες όρα­σης κ.ά.), ο ψυ­χα­γω­γι­κός, παι­δα­γω­γι­κός και ενη­με­ρω­τι­κός χα­ρα­κτή­ρας των εκ­θέ­σε­ων, ο σχε­δια­σμός μιας συ­νε­κτι­κής και ελ­κυ­στι­κής πο­ρεί­ας, η πλαι­σί­ω­ση των εκ­θε­μά­των με σύγ­χρο­να ερ­μη­νευ­τι­κά μέσα. Στις εκ­θέ­σεις πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται πε­ρί­που 700 αντι­κεί­με­να όλων των πε­ριό­δων, τα οποία προ­έρ­χο­νται ή συν­δέ­ο­νται με τα κατά χώρα αρ­χαιο­λο­γι­κά κα­τά­λοι­πα. Ει­δι­κή κα­τη­γο­ρία συ­νι­στούν οι λί­θι­νες σαρ­κο­φά­γοι και τα οι­κό­ση­μα από την πε­ρί­ο­δο της Ιτα­λο­κρα­τί­ας (1912-1943), όπως και οι χάλ­κι­νοι αν­δριά­ντες της ίδιας πε­ριό­δου, στη μορφή θω­ρα­κο­φό­ρων αυ­το­κρα­τό­ρων, που κο­σμού­σαν δη­μό­σιους χώ­ρους της πόλης.

Η φυ­σι­κή προ­σβα­σι­μό­τη­τα σε όλα τα ση­μεία του αρ­χαιο­λο­γι­κού πε­ρι­πά­του εξα­σφα­λί­ζε­ται με ήπιες ρά­μπες κατά μήκος της προ­τει­νό­με­νης πο­ρεί­ας πε­ρι­ή­γη­σης, δύο ανελ­κυ­στή­ρες και ένα ανα­βα­τό­ριο, που χω­ρο­θε­τού­νται σε ση­μεία με με­γά­λη υψο­με­τρι­κή δια­φο­ρά. Η αι­σθη­τη­ρια­κή προ­σβα­σι­μό­τη­τα της έκ­θε­σης δια­σφα­λί­ζε­ται με την αξιο­ποί­η­ση συ­γκε­κρι­μέ­νου αριθ­μού εκ­θε­μά­των ως απτι­κών και με την πρό­νοια για ηχη­τι­κό πε­ριε­χό­με­νο στις ενη­με­ρω­τι­κές πι­να­κί­δες της έκ­θε­σης μέσω της τε­χνο­λο­γί­ας QRCodes. Για τους επι­σκέ­πτες με δυ­σχέ­ρειες ακοής, το πλού­σιο επο­πτι­κό υλικό των πι­να­κί­δων και η ευ­κο­λία ανά­γνω­σης των κει­μέ­νων, τόσο σε έντυ­πη όσο και σε ψη­φια­κή μορφή, δια­σφα­λί­ζει το κατ’ ελά­χι­στον επί­πε­δο προ­σβα­σι­μό­τη­τας.