Κυβέρνηση και ΣΕΤΕ σε δύσκολο «τανγκό»

Η, σε υψηλούς τόνους, κριτική που άσκησε στην κυβέρ­νηση ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) Ανδρέας Ανδρε­ά­δης στη χθεσινή ομιλία του στο πλαίσιο του 14ου Συνε­δρίου του Συν­δέ­σμου προ­κά­λεσε έκπληξη μόνο σε όσους δεν παροι­κούν την του­ρι­στική Ιερου­σα­λήμ.

Η ολο­κλή­ρωση του συνε­δρίου, όμως, μετά και την τοπο­θέ­τηση του υπουρ­γού Οικο­νο­μίας, Ανά­πτυ­ξης και Του­ρι­σμού Γιώργου Σταθάκη επι­ση­μο­ποί­ησε πως κυβέρ­νηση και ΣΕΤΕ στρο­βι­λί­ζο­νται ήδη σ’ ένα δύσκολο τανγκό, όπου επι­στρα­τεύ­ο­νται ακόμα και εμφα­νείς φιγού­ρες… kick boxing.

Η εύφλε­κτη ύλη στις σχέσεις ΣΥΡΙΖΑ-ΣΕΤΕ είχε αρχίσει να συσ­σω­ρεύ­ε­ται πολύ πριν ανα­λά­βει κυβερ­νη­τι­κές ευθύνες ο ΣΥΡΙΖΑ.

Η «κόντρα» έλκει την κατα­γωγή της, σύμφωνα με όσα συζη­τού­σαν στα πηγα­δά­κια το συνε­δρίου παρά­γο­ντες του χώρου, από την εποχή που ο ΣΥΡΙΖΑ αμφι­σβη­τούσε ευθέως τη ρητο­ρική του πρώην πρω­θυ­πουρ­γού Αντώνη Σαμαρά για το «success story» του του­ρι­σμού. Φρα­σε­ο­λο­γία με την οποία εμφα­νι­ζό­ταν να ευθυ­γραμ­μί­ζε­ται πλήρως, σύμφωνα με παρά­γο­ντες του χώρου, ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ Α. Ανδρε­ά­δης.

Στον αντί­ποδα ο ΣΥΡΙΖΑ ανα­δεί­κνυε τις συν­θή­κες εργα­σια­κής ζού­γκλας που δια­μορ­φώ­νο­νταν στις του­ρι­στι­κές περιο­χές της χώρας, την ίδια στιγμή που επίσημη Πολι­τεία και ΣΕΤΕ έκαναν λόγο μόνο για τα ρεκόρ αφίξεων και εισπρά­ξεων.

Τα σύννεφα στις σχέσεις ΣΥΡΙΖΑ-ΣΕΤΕ πύκνω­σαν όταν παρου­σιά­στηκε το πρό­γραμμα του ΣΥΡΙΖΑ για τον του­ρι­σμό (πριν τις εκλογές του Ιανουα­ρίου), με το οποίο προ­δια­γρα­φό­ταν η αλλαγή του ανα­πτυ­ξια­κού μοντέ­λου του του­ρι­σμού, με περιο­ρι­σμό των μεγάλης κλί­μα­κας επεν­δύ­σεων και στροφή στην ενί­σχυση της μικρής και μεσαίας επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στον του­ρι­σμό.

Ποια είναι, όμως, τα θέματα που συγκρο­τούν την εύφλε­κτη «ταμπα­κέρα» στις σχέσεις κυβέρνησης-ΣΕΤΕ; Σύμφωνα με όσα προ­κύ­πτουν από τις τοπο­θε­τή­σεις του προ­έ­δρου του ΣΕΤΕ, αυτό στο οποίο αντι­δρούν οι (ισχυροί του­λά­χι­στον) επι­χει­ρη­μα­τίες του του­ρι­σμού είναι η αλλαγή του ανα­πτυ­ξια­κού μοντέ­λου που προωθεί η νέα κυβέρ­νηση.

Μια αλλαγή που αφήνει μετέ­ω­ρους τους σχε­δια­σμούς του ΣΕΤΕ που απο­τυ­πώ­νο­νται στο στρα­τη­γικό σχέδιο ανά­πτυ­ξης του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού μέχρι το 2020 (το είχε εκπο­νή­σει η McKinsey).

Επεν­δύ­σεις

Ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ δεν άφησε περι­θώ­ρια παρερ­μη­νειών όταν εκδή­λωσε τη δυσφο­ρία των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρη­μα­τιών για το γεγονός πως, το βράδυ της Δευ­τέ­ρας, ο Γ. Στα­θά­κης ανα­κοί­νωνε πως ο νέος ανα­πτυ­ξια­κός νόμος θα παρου­σια­στεί τον Δεκέμ­βριο.

Ο Α. Ανδρε­ά­δης σημεί­ωσε με έμφαση πως ο ίδιος υπουρ­γός είχε υπο­σχε­θεί από την ίδια υπουρ­γική θέση στην προη­γού­μενη κυβέρ­νηση ότι θα ήταν έτοιμος πριν το καλο­καίρι που πέρασε. Ένα σχέδιο που βασι­ζό­ταν στην προ­σέλ­κυση και υλο­ποί­ηση μεγάλης κλί­μα­κας επεν­δύ­σεων. Ένα σχέδιο που υπο­στη­ρί­χθηκε από Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Σχέδιο κι ένα πολυ­νο­μο­σχέ­διο που ευνο­ούσε κατά βάση τις μεγάλες επεν­δύ­σεις.

Από το 2013, όμως, άρχισε μια εντυ­πω­σιακή, πέραν του ανα­με­νο­μέ­νου, μεγέ­θυνση της του­ρι­στι­κής κίνησης προς Ελλάδα. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως το 2014 η του­ρι­στική κίνηση άγγιξε μεγέθη αφίξεων που (βάσει του στρα­τη­γι­κού σχεδίου) ανα­μέ­νο­νταν να επι­τευ­χθούν το 2017 ή 2018.

Από τότε ο ΣΕΤΕ άρχισε να πιέζει για επι­τά­χυνση των προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων επεν­δύ­σεων στον του­ρι­σμό, ώστε να υπο­στη­ρι­χθεί η ανοδική τάση. Αλλιώς, προει­δο­ποιούσε, τα ρεκόρ θα κιν­δύ­νευαν να μείνουν μετέωρα…

Ακριβώς τη στιγμή, δηλαδή, που θα λαμ­βά­νο­νταν οι κρί­σι­μες απο­φά­σεις για τις μεγάλες επεν­δύ­σεις, με πρώτη από αυτές την παρα­χώ­ρηση των 14 περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων, έγινε η κυβερ­νη­τική αλλαγή.

Έτσι, όχι μόνο μένει μετέωρο το πλάνο στο οποίο βασί­στηκε ο ΣΕΤΕ μέχρι το 2020 αλλά, όπως υπο­στη­ρί­ζουν οι ηγε­τι­κοί του παρά­γο­ντες, απει­λού­νται ακόμα και τα ρεκόρ που επι­τεύ­χθη­καν την τελευ­ταία τριετία.

Σε μια εποχή, μάλιστα, που οι ισχυροί επι­χει­ρη­μα­τίες του χώρου ανέ­με­ναν επι­τά­χυνση των μεγάλης κλί­μα­κας επεν­δύ­σεων, άκουσαν τον υπουργό Οικο­νο­μίας Γ. Σταθάκη να ανα­φέ­ρει πως θα πρέπει να αξιο­ποι­η­θεί χωρίς βιασύνη, με πολλή προσοχή και έμφαση στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, «το νησιω­τικό πλε­ο­νέ­κτημα της χώρας».

Το μπαράζ απο­φά­σεων της κυβέρ­νη­σης θεω­ρή­θηκε περίπου «εχθρι­κές» βολές από μερίδα ισχυρών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρη­μα­τιών. Η πρώτη τρο­χιο­δει­κτική βολή από την κυβέρ­νηση ήταν το πάγωμα του Ειδικού Χωρο­τα­ξι­κού Σχεδίου για τον Του­ρι­σμό. Κίνηση η οποία αφήνει μετέ­ω­ρες, μέχρι νεω­τέ­ρας του­λά­χι­στον, όλες τις μεγάλες επεν­δύ­σεις.

Η ένταση, ωστόσο, κλι­μα­κώ­θηκε ύστερα από την αύξηση του ΦΠΑ στον του­ρι­σμό αλλά και την απόφαση για στα­διακή κατάρ­γηση του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου. Απο­φά­σεις οι οποίες έφεραν πιο κοντά τους ισχυ­ρούς του χώρου με τους μικρό­τε­ρους επι­χει­ρη­μα­τίες και επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­σμού. Κι αυτό καθώς καθιστά το ελλη­νικό προϊόν ακρι­βό­τερο από τον αντα­γω­νι­σμό, με απο­τέ­λε­σμα οι επι­χει­ρη­μα­τίες να καλού­νται να απορ­ρο­φή­σουν μεγάλο μέρος του, αν δεν θέλουν να τεθούν εκτός αγοράς.

Ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά πως η Ελλάδα γίνεται ακρι­βό­τερη (με 7-8 μονάδες υψη­λό­τερο ΦΠΑ από το μέσο όρο του 10% των αντα­γω­νι­στών) σε μια εποχή που οι άλλοι προ­ο­ρι­σμοί κινού­νται στην ακριβώς αντί­θετη κατεύ­θυνση.

Ο Α. Ανδρε­ά­δης, μάλιστα, φρό­ντισε να κατα­στή­σει σαφές πως ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός αντέχει μόνο μια χρονιά την υπερ­φο­ρο­λό­γηση που έχει επι­βλη­θεί και πως το 2017 θα πρέπει να έχουμε επι­στρέ­ψει στο προη­γού­μενο, αντα­γω­νι­στικό καθε­στώς ΦΠΑ. Αλλιώς, είπε, ο του­ρι­σμός θα αρχίσει να υπο­χω­ρεί.

Το μοί­ρα­σμα της πίτας ενι­σχύ­σεων του ΕΣΠΑ φαί­νε­ται πως είναι ένα από τα βασικά «μέτωπα» αντι­πα­ρά­θε­σης της κυβέρ­νη­σης με τους του­ρι­στι­κούς επι­χει­ρη­μα­τίες.

Οι ισχυροί του κλάδου ανέ­με­ναν «γερό» μερίδιο της πίτας, αλλά ο υπουρ­γός Γ. Στα­θά­κης φρό­ντισε να δια­μη­νύ­σει ότι το νέο ΕΣΠΑ θα είναι πολύ δια­φο­ρε­τικό από το προη­γού­μενο. Κι αυτό καθώς θα επι­κε­ντρω­θεί στην ενί­σχυση μικρό­τε­ρων επι­χει­ρή­σεων. Παράλ­ληλα, ανέφερε ότι απαι­τεί­ται να υπάρχει ένα ισχυρό πρό­γραμμα ανα­βάθ­μι­σης υφι­στά­με­νων υπο­δο­μών.

Η γκρίζα οικο­νο­μία και τα κόκκινα δάνεια

Δύο ακόμα «μέτωπα» τρο­φο­δο­τούν την ένταση στις σχέσεις κυβέρνησης-ΣΕΤΕ.

Το πρώτο αφορά στην γκρίζα οικο­νο­μία στον του­ρι­σμό, για την οποία οι δύο πλευρές συμπί­πτουν μόνο εν μέρει. Ένα από αφορά τη, με κάποιο τρόπο, φορο­λό­γηση των επι­χει­ρή­σεων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στη λεγό­μενη οικο­νο­μία του δια­μοι­ρα­σμού (sharing economy).

Ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά πως του­λά­χι­στον 100.000 ακίνητα νοι­κιά­ζο­νται σε ταξι­διώ­τες, χωρίς οι ιδιο­κτή­τες τους να κατα­βάλ­λουν ούτε ένα ευρώ φόρο. Επι­κα­λού­με­νος, μάλιστα, πρό­σφατη έρευνα της Grant Thornton για λογα­ρια­σμό του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδας (ΞΕΕ) σημεί­ωσε πως το δημόσιο θα μπο­ρούσε να αντλή­σει του­λά­χι­στον 350 εκατ. ευρώ πρό­σθετα έσοδα κάθε χρόνο από τη φορο­λό­γηση της συγκε­κρι­μέ­νης δρα­στη­ριό­τη­τας.

Ο υπουρ­γός Οικο­νο­μίας Γ. Στα­θά­κης, ωστόσο, φρό­ντισε να ανοίξει τη βεντά­λια της «γκρίζας οικο­νο­μίας» στον του­ρι­σμό κάνο­ντας, μεταξύ άλλων, λόγο για εκτε­τα­μένη φορο­δια­φυγή και μαύρη εργασία. Ξεκα­θά­ρισε, μάλιστα, πως στόχος της κυβέρ­νη­σης δεν είναι μόνο η δια­σφά­λιση ενιαίων κανόνων αντα­γω­νι­σμού αλλά κι ένα εύλογο όφελος για τα δημόσια ταμεία.

Το πιο πρό­σφατο «μέτωπο» άνοιξε με αφορμή τα σενάρια που εξε­τά­ζει η κυβέρ­νηση ανα­φο­ρικά με τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα (κόκκινα) δάνεια, τα οποία υπο­λο­γί­ζε­ται ότι ανέρ­χο­νται σε 2,8 δισ. ευρώ στον χώρο του του­ρι­σμού και αφορούν σχεδόν απο­κλει­στικά ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις.

Ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ αντέ­δρασε έντονα στα σενάρια που θέλουν την κυβέρ­νηση να εξε­τά­ζει σοβαρά το ενδε­χό­μενο μετα­βί­βα­σης κόκ­κι­νων ξενο­δο­χεια­κών δανείων σε ξένα hedge funds έναντι πινα­κίου φακής, που αντι­στοι­χεί σε ποσοστό 15-20% του ύψους του δανείου. Έκανε λόγο για κατα­στρο­φική επιλογή αφού, πέραν των άλλων, θα δρο­μο­λο­γή­σει το κλεί­σιμο σε πρώτη φάση των συγκε­κρι­μέ­νων επι­χει­ρή­σεων, οι οποίες στη συνέ­χεια θα επα­να­λει­τουρ­γή­σουν χωρίς να μπορούν να δια­σφα­λι­στούν οι θέσεις και οι όροι απα­σχό­λη­σης.

Αντι­πρό­τεινε, μάλιστα, η ανα­χρη­μα­το­δό­τηση των δανείων να γίνει από τις τρά­πε­ζες σε ποσοστό που θα φθάνει το 50-60% του ποσού.

Οι πιέσεις που δέχεται ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ από το εσω­τε­ρικό του Συν­δέ­σμου δεν θα πρέπει να θεω­ρού­νται άσχετες με το ανέ­βα­σμα των τόνων από την πλευρά του προ­έ­δρου του ΣΕΤΕ.

Ο Α. Ανδρε­ά­δης δέχεται κριτική «εκ των έσω» όλο αυτό το διά­στημα για το γεγονός ότι επι­κε­ντρώ­νε­ται στα ρεκόρ που επι­τυγ­χά­νει ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός, χωρίς να ανα­δει­κνύει τα πολλά προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι περισ­σό­τε­ροι επι­χει­ρη­μα­τίες του χώρου σε όλη τη χώρα.

Γνωστός παρά­γο­ντας του ΣΕΤΕ ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά στο Euro2day.gr: «Δεν είναι δυνατόν να προχωρά σε εκτι­μή­σεις βασι­ζό­με­νος στην καλή πορεία του ομίλου του, όταν σε πολλές περιο­χές του Αιγαίου η κατά­σταση ήταν ιδιαί­τερα άσχημη».

euro2day.gr