Ιανός: Ανησυχούν οι επιστήμονες για την αύξηση των κυκλώνων

Το φαι­νό­με­νο του «Ιανού» ήταν ακραίο, κυ­ρί­ως όσον αφορά στα ύψη βρο­χής, ανα­φέ­ρουν οι επι­στή­μο­νες του meteo του Εθνι­κού Αστε­ρο­σκο­πεί­ου Αθη­νών (ΕΑΑ) Κ. Λα­γου­βάρ­δος, B. Κο­τρώ­νη και Σ. Ντά­φης σε σχε­τι­κή δη­μο­σί­ευ­ση τους στην ιστο­σε­λί­δα της υπη­ρε­σί­ας.

Εν­δει­κτι­κά, σύμ­φω­να με το δί­κτυο των με­τε­ω­ρο­λο­γι­κών σταθ­μών του ΕΑΑ/meteo.gr, στο Περ­τού­λι με­τρή­θη­καν 317 χι­λιο­στά βρο­χής, ενώ στην Καρ­δί­τσα και το Μου­ζά­κι με­τρή­θη­καν πε­ρισ­σό­τε­ρα από 200 χι­λιο­στά σε διά­στη­μα μι­κρό­τε­ρο των 24 ωρών. Συ­γκρι­τι­κά, όπως το­νί­ζουν, το μέσο ετή­σιο ύψος βρο­χό­πτω­σης στην Αθήνα δεν ξε­περ­νά τα 400 χι­λιο­στά. Επί­σης ση­μειώ­νουν τη με­γά­λη γε­ω­γρα­φι­κή έκτα­ση που δέ­χθη­κε με­γά­λα ύψη βρο­χής, με απο­τέ­λε­σμα την αυ­ξη­μέ­νη πι­θα­νό­τη­τα πλημ­μύ­ρας στις πε­ριο­χές αυτές.

Ακόμη ένα ακραίο στοι­χείο του Ιανού ήταν η με­γά­λη διάρ­κεια ζωής του με τρο­πι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά και η έντα­σή του, που τον κα­τα­τάσ­σουν ως έναν από τους πιο ισχυ­ρούς Με­σο­γεια­κούς Κυ­κλώ­νες που έχουν κα­τα­γρα­φεί από το 1969, από την αρχή δη­λα­δή των δο­ρυ­φο­ρι­κών πα­ρα­τη­ρή­σε­ων. 

Ο με­σο­γεια­κός κυ­κλώ­νας (medicane) είναι ένα βαθύ βα­ρο­με­τρι­κό χα­μη­λό, το οποίο αντλεί την ενέρ­γειά του μέσω της με­τα­φο­ράς θερ­μό­τη­τας από τα θερμά νερά της Με­σο­γεί­ου και της έκλυ­σης θερ­μό­τη­τας κατά τη διάρ­κεια κα­ται­γί­δων κοντά στο κέ­ντρο του. Μπο­ρεί να εμ­φα­νι­στεί ένα ανέ­φε­λο «μάτι» στο κέ­ντρο του, πα­ρό­μοιο με τους τυ­φώ­νες, ενώ τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά του είναι υβρι­δι­κά, πα­ρου­σιά­ζο­ντας ομοιό­τη­τες με τους τρο­πι­κούς και τους εξω­τρο­πι­κούς κυ­κλώ­νες.

Σύμ­φω­να με τους ερευ­νη­τές του ΕΑΑ-meteo, στη Με­σό­γειο τέ­τοιου εί­δους βα­ρο­με­τρι­κά συ­στή­μα­τα εμ­φα­νί­ζο­νται κατά μέσο όρο ενά­μι­σι φορές ανά έτος, δη­λα­δή ένας έως δύο Με­σο­γεια­κοί Κυ­κλώ­νες μέσα σε ένα έτος, ενώ άλλα έτη μπο­ρεί να μην δη­μιουρ­γη­θούν. Στην πε­ριο­χή της Ελ­λά­δας, από το 1982 έχουν κα­τα­γρα­φεί έξι Με­σο­γεια­κοί Κυ­κλώ­νες, εκ των οποί­ων οι τέσ­σε­ρις στο διά­στη­μα 2016 – 2020. Αν και δεν πρό­κει­ται για πρω­τό­γνω­ρο και­ρι­κό φαι­νό­με­νο στην πε­ριο­χή μας, ανη­συ­χία προ­κα­λεί η αυ­ξη­τι­κή τάση της εμ­φά­νι­σής τους κατά την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία, καθώς και η αύ­ξη­ση της έντα­σής τους.

Οι κα­ταρ­ρα­κτώ­δεις βρο­χές στη Θεσ­σα­λία και Ανατ. Στε­ρεά συν­δέ­ο­νταν άμεσα με τον Ιανό, κατά το meteo. Ο Ιανός λει­τούρ­γη­σε σαν μια αντλία εξα­γω­γής υδρα­τμών από τα θερμά νερά της Με­σο­γεί­ου, με­τα­φέ­ρο­ντας ακραί­ες πο­σό­τη­τες υδρα­τμών ψηλά στην ατμό­σφαι­ρα. Επήλ­θε έτσι κο­ρε­σμός της ατμό­σφαι­ρας σε υδρα­τμούς και ως απο­τέ­λε­σμα εκ­δη­λώ­θη­καν ρα­γδαί­ες βρο­χο­πτώ­σεις. Επι­προ­σθέ­τως, ο Ιανός, σε συν­δυα­σμό με τις υψη­λό­τε­ρες ατμο­σφαι­ρι­κές πιέ­σεις γύρω του στην Αν. Με­σό­γειο, αύ­ξη­σε ση­μα­ντι­κά την τα­χύ­τη­τα των ανέ­μων, ακόμη και μα­κριά από το κέ­ντρο του. 

Επι­προ­σθέ­τως, σύμ­φω­να με το ΑΠΕ, οι συ­γκλί­σεις των αε­ρί­ων μαζών που κι­νή­θη­καν με με­γά­λη τα­χύ­τη­τα πάνω στο ορει­νό ανά­γλυ­φο της κε­ντρι­κής ηπει­ρω­τι­κής χώρας, δη­μιούρ­γη­σαν τις συν­θή­κες για το σχη­μα­τι­σμό των βρο­χο­φό­ρων νεφών και της πα­ρα­μο­νής τους στις πε­ριο­χές αυτές για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα. Τέλος, η πα­ρα­τε­τα­μέ­νη διάρ­κεια των ισχυ­ρών βρο­χο­πτώ­σε­ων σε Θεσ­σα­λία και Στε­ρεά Ελ­λά­δα οφεί­λο­νται άμεσα στην αργή κί­νη­ση του Ιανού την Πα­ρα­σκευή και το Σάβ­βα­το.

Tο φαι­νό­με­νο ήταν προ­βλέ­ψι­μο σε με­γά­λο βαθμό, ανα­φέ­ρει το meteo, σύμ­φω­να με το οποίο «η μο­να­δι­κή αστο­χία της πρό­γνω­σης αφο­ρού­σε τις βρο­χο­πτώ­σεις της Αθή­νας το με­ση­μέ­ρι/από­γευ­μα της Πα­ρα­σκευ­ής 18/9, οι οποί­ες κα­θυ­στέ­ρη­σαν κατά ένα 12ωρο».

Για την κα­λύ­τε­ρη πα­ρα­κο­λού­θη­ση των έντο­νων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων όπως ο Ιανός, οι ερευ­νη­τές επι­ση­μαί­νουν πως υπάρ­χει τε­χνο­γνω­σία σε εθνι­κό επί­πε­δο, αλλά απαι­τεί­ται επέν­δυ­ση σε με­τρη­τι­κές υπο­δο­μές και ολο­κλή­ρω­σή τους σε συ­στή­μα­τα έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης. Επί­σης ανα­φέ­ρουν την «έλ­λει­ψη ενός εθνι­κού δι­κτύ­ου με­τε­ω­ρο­λο­γι­κών ρα­ντάρ για την λε­πτο­με­ρή πα­ρα­κο­λού­θη­ση των και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων, κάτι που θα βελ­τιώ­σει τον χρόνο αντί­δρα­σης και προει­δο­ποί­η­σης για ακραία φαι­νό­με­να. Επί­σης θα πρέ­πει να κα­λυ­φθούν αρ­κε­τές ακόμη πε­ριο­χές της χώρας μας με με­τε­ω­ρο­λο­γι­κούς σταθ­μούς».

Πηγή: tovima.gr