Αλεπού της Ρόδου – Aρθρο του Γ. Kυπραίου

Του Γεωρ­γίου Κυπραίου,

Προ­έ­δρου του Συλ­λό­γου

Φιλο­ζω­ι­κής Ρόδου

Με αφορμή περι­στα­τικά θανά­τω­σης αλε­πού­δων που έλαβαν χώρα στο νησί μας τον τελευ­ταίο μήνα και καταγ­γέλ­θη­καν, ευτυχώς άμεσα, στις δομές του Συλ­λό­γου Φιλο­ζω­ι­κής Ρόδου είναι χρήσιμο να γνω­ρί­σουμε και να αγα­πή­σουμε το είδος ανα­λο­γι­ζό­με­νοι ότι η έκλειψη οποιο­δή­ποτε άγριου ζώου προ­κα­λεί ανι­σορ­ρο­πία στην τοπική πανίδα δυσχε­ρώς επα­νορ­θώ­σιμη στην καλύ­τερη περί­πτωση, με απρό­βλε­πτα απο­τε­λέ­σματα, που επη­ρε­ά­ζουν άμεσα όλους μας.

Η κόκκινη αλεπού της Ρόδου (Vulpes vulpes) είναι θηλα­στικό της οικο­γέ­νειας των Κυνιδών και έχει συγ­γέ­νεια με τον σκύλο, το τσακάλι και τον λύκο. Ένα πανέ­μορφο ζώο που φέρει πυκνό και μαλακό τρίχωμα χρώ­μα­τος από σταχτί έως κόκκινο, με χαρα­κτη­ρι­στικά μαύρα στίγ­ματα στο πίσω μέρος των αυτιών και το μπρο­στινό μέρος των ποδιών της, ενώ το άκρο της πάντοτε φου­ντω­τής ουράς της είναι λευκό. Έχει επί­μη­κες σώμα, μικρό τρι­γω­νικό κεφάλι, μακρύ ρύγχος και αυτιά συνεχώς ανορ­θω­μένα. Ζυγίζει 7 με 10 κιλά, γεννάει 3 έως 8 μικρά και είναι ζώο παμφάγο αφού ανάλογα με την περιοχή που ζει τρέ­φε­ται με λαγούς, κου­νέ­λια, ερπετά, ψάρια, πτηνά και φρούτα.

Εξαι­τίας της συνή­θειας της αλεπούς να συχνά­ζει σε κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές χρη­σι­μο­ποιώ­ντας την ιδιαι­τέρα ανε­πτυγ­μένη ευφυΐα της (την οποία συχνά πλη­ρώ­νει ακριβά) προ­κει­μέ­νου να επι­βιώ­σει, γινόταν δια­χρο­νικά στόχος από τον άνθρωπο, ο οποίος δημιούρ­γησε ιστο­ρίες και παρα­μύ­θια προ­κει­μέ­νου να την δαι­μο­νο­ποι­ή­σει και να δικαιο­λο­γή­σει το ανε­λέ­ητο κυνήγι της, το οποίο στην πραγ­μα­τι­κό­τητα αφορά την εκμε­τάλ­λευση του πλού­σιου και εντυ­πω­σια­κού της τρι­χώ­μα­τος.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα και η αλεπού της Ρόδου η γούνα της οποίας απο­τέ­λεσε χαρα­κτη­ρι­στικό γνώ­ρι­σμα πλούτου των γνωστών και οικο­νο­μικά ισχυρών οικο­γε­νειών του νησιού μας στα μέσα του προη­γού­με­νου αιώνα. Η κατά­πτυ­στη αυτή παρά­δοση σε συν­δυα­σμό με την άσκοπη θανά­τωση της για λόγους προ­στα­σίας των τοπικών κοι­νο­τή­των οδήγησε, τον κατά γενική ομο­λο­γία μεγάλο αριθμό πλη­θυ­σμού της στην Ρόδο, σχεδόν σε αφα­νι­σμό με απο­κο­ρύ­φωμα την δεκα­ε­τία του 1990, οπού η αλεπού της Ρόδου θεω­ρού­ταν εξα­φα­νι­σμένο είδος της πανίδας μας, αφού δεν εντο­πί­ζο­νταν άτομα στο νησί μας.

Μετά από επίμονη και επίπονη προ­σπά­θεια των αρμο­δίων φορέων αλλά και των Φιλο­ζω­ι­κών σωμα­τείων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην περιοχή μας, είμαστε σήμερα στην ευχά­ρι­στη θέση να εντο­πί­ζουμε, όχι μόνο την ύπαρξη ατόμων του είδους, αλλά και τον εντυ­πω­σιακό πολ­λα­πλα­σια­σμό του πλη­θυ­σμού της αλεπούς στο νησί μας, παρότι θεω­ρεί­ται και σαφώς είναι ακόμα απει­λού­μενο είδος.

Παρόλα αυτά, η αύξηση αυτή του πλη­θυ­σμού της, επα­νέ­φερε και τον ανε­λέ­ητο διωγμό της αλεπούς αφού την κάνει ξανά ορατή, ευάλωτη και δήθεν σοβαρό πρό­βλημα των τοπικών κοι­νο­τή­των με απο­τέ­λε­σμα να γινό­μα­στε καθη­με­ρινά μάρ­τυ­ρες περι­στα­τι­κών τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των αλλά, κυρίως, και θανα­τώ­σεων (παγίδες, σίδερα, σύρματα, δηλη­τή­ριο κα) ή βασα­νι­σμών (κρέ­μα­σμα, γδάρ­σιμο κ.ά.). Αντι­με­τω­πί­ζουμε ξανά ως κοι­νω­νία την συστη­μα­τική εξό­ντωση της με πρό­σχημα τις δήθεν σοβαρές ζημίες που προ­κα­λεί σε καλ­λιερ­γή­σι­μες εκτά­σεις ή οικι­σμούς αλλά και της ανυ­πό­στα­της δικαιο­λο­γίας ότι η αλεπού είναι συχνά φορέας ασθε­νειών με κυρί­αρχη την λύσσα.

Πολλοί Ροδίτες συνε­χί­ζουν να κυνη­γούν και να εξο­λο­θρεύ­ουν συστη­μα­τικά και απε­νο­χο­ποι­η­μένα, ως κατά­λοιπο άλλων εποχών, τις αλε­πού­δες παρα­βλέ­πο­ντας την τερά­στια βλάβη που προ­κα­λούν στην πανίδα του οικο­συ­στή­μα­τος μας και τον ρόλο που γεμάτοι απάν­θρωπα συναι­σθή­ματα δια­δρα­μα­τί­ζουν κατά του αγώνα διά­σω­σης του είδους.

Για την δια­φύ­λαξη και επι­βί­ωση του είδους στο νησί μας, πέρα από την συστη­μα­τική και επι­στη­μο­νικά καταρ­τι­σμένη δράση των αρμο­δίων φορέων και των φιλο­ζω­ι­κών σωμα­τείων, απα­ραί­τητη κρί­νε­ται η κοι­νω­νική ευαι­σθη­το­ποί­ηση και η ανα­γνώ­ριση του πλούτου της πανίδας του νησιού μας, η οποία περι­λαμ­βά­νει άλλωστε εκτός από την αλεπού και άλλα σημα­ντι­κό­τατα απει­λού­μενα ενδη­μικά ή όχι είδη όπως το Πλατώνι (Dama Dama), ο Σπι­ζα­ε­τός της Ρόδου (Aquila Fasciata), το Πετρο­κού­ναβο (Martes Foina), ο ασβός (Meles meles Rhodius), o λαγός (lepus europaeus) η Μεσο­γειακή Φώκια (Monachus Monachus), η χελώνα (caretta caretta), το Γκιζάνι (Ladigesocypris Ghigii) και πολλά ακόμα, προ­ϋ­πο­θέ­σεις απα­ραί­τη­τες για να οδη­γή­σουν στην ενεργή συλ­λο­γική κοι­νω­νικά δράση για τον περιο­ρι­σμό των κιν­δύ­νων που απει­λούν καθη­με­ρινά την πανίδα μας.

Η Ρόδος ως δια­χρο­νικό Σταυ­ρο­δρόμι πολι­τι­σμών και λαών, οφείλει και μπορεί να απο­δεί­ξει για άλλη μια φορά την ικα­νό­τητα της να δια­τη­ρεί και να ανα­πτύσ­σει την πολι­τι­στική της κλη­ρο­νο­μία και μέσα από την συμπε­ρι­φορά της προς τα ζώα είτε αυτά είναι άγρια είτε συντρο­φιάς.