Νίκος Παραγιός: «Ασφαλής διάγνωση από τον “Ευαγγελισμό” μέχρι την Κάρπαθο από όπου κατάγομαι, μέσω τεχνητής νοημοσύνης»

Ο δια­κε­κρι­μέ­νος κα­θη­γη­τής Μα­θη­μα­τι­κών στη σχολή μη­χα­νι­κών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Paris-Saclay και ιδρυ­τής, πρό­ε­δρος και Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος της TheraPanacea, Νίκος Πα­ρα­γιός, πε­ρι­γρά­φει στην «Κ» τις δυ­να­τό­τη­τες της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης στην Ια­τρι­κή

Εδώ και αρ­κε­τά χρό­νια αλλά ακόμα πιο έντο­να την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία οι ερευ­νη­τές σε όλο τον κόσμο εξέ­τα­ζαν τον τρόπο με τον οποίο η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη μπο­ρεί να βελ­τιώ­σει τη Δη­μό­σια Υγεία.

Εκα­το­ντά­δες χρη­μα­το­δο­τού­με­να προ­γράμ­μα­τα και πολ­λές εν­δια­φέ­ρου­σες με­λέ­τες έδει­χναν τη «δύ­να­μη» του αλ­γο­ρίθ­μου πάνω στις ια­τρι­κές με­θό­δους.

Σή­με­ρα όμως όποιος ψά­χνει ακόμη τρό­πους για να βελ­τιώ­σει τη δη­μό­σια υγεία μέσω της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης, έχει μεί­νει αρ­κε­τά πίσω, καθώς υπάρ­χουν ήδη ερευ­νη­τές ανά τον κόσμο που γνω­ρί­ζουν με σα­φή­νεια τη δυ­να­μι­κή των αλ­γο­ρίθ­μων στην ια­τρι­κή και ήδη την εφαρ­μό­ζουν.

Για πα­ρά­δειγ­μα, η Ουγ­γα­ρία δια­θέ­τει ένα ισχυ­ρό πρό­γραμ­μα προ­συμ­πτω­μα­τι­κού ελέγ­χου για τον καρ­κί­νο του μα­στού και έναν από τους με­γα­λύ­τε­ρους χώ­ρους δο­κι­μών για την τε­χνο­λο­γία σε πραγ­μα­τι­κούς ασθε­νείς. Σε πέντε νο­σο­κο­μεία και κλι­νι­κές της χώρας πραγ­μα­το­ποιού­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες από 35.000 ακτι­νο­γρα­φί­ες ετη­σί­ως, καθώς τα συ­στή­μα­τα τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης ει­σή­χθη­σαν από το 2021 και τώρα βοη­θούν στον έλεγ­χο για ση­μεία καρ­κί­νου που μπο­ρεί να έχουν «ξε­φύ­γει» από τον ακτι­νο­λό­γο.

Από την άλλη το υπουρ­γείο Υγεί­ας της Νέας Υόρ­κης ενέ­κρι­νε μία νέα ψη­φια­κή πα­θο­λο­γι­κή δια­γνω­στι­κή εξέ­τα­ση για τον καρ­κί­νο του μα­στού που βα­σί­ζε­ται στην τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη. Οι αλ­γό­ριθ­μοι θα μπο­ρούν να «κα­τη­γο­ριο­ποιούν» με ακρί­βεια τον δι­η­θη­τι­κό καρ­κί­νο του μα­στού σε πρώ­ι­μο, χα­μη­λού και υψη­λού κιν­δύ­νου στά­διο, καθώς και να υπο­λο­γί­ζουν την πι­θα­νό­τη­τα υπο­τρο­πής εντός έξι ετών από την πρω­το­γε­νή διά­γνω­ση.

Είναι σαφές λοι­πόν πως η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη όχι μόνο μπο­ρεί να «διεισ­δύ­σει» στα ια­τρεία και τα νο­σο­κο­μεία πα­γκο­σμί­ως, καθώς ήδη το κάνει, αλλά μπο­ρεί να αλ­λά­ξει εντε­λώς τον τρόπο που γί­νε­ται η διά­γνω­ση των ασθε­νειών. Στο μέλ­λον μά­λι­στα ένας αλ­γό­ριθ­μος θα είναι ικα­νός να δεί­χνει ποιος ασθε­νής θα μπο­ρεί να κάνει μία συ­γκε­κρι­μέ­νη θε­ρα­πεία και τι πο­σο­στό επι­τυ­χί­ας θα έχει. Η ει­κό­να των νο­σο­κο­μεί­ων ανα­μέ­νε­ται να αλ­λά­ξει άρδην σε πέντε χρό­νια, αλλά μαζί με αυτό και οι αρ­μο­διό­τη­τες των για­τρών.

Ο δια­κε­κρι­μέ­νος κα­θη­γη­τής Μα­θη­μα­τι­κών στη σχολή μη­χα­νι­κών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Paris-Saclay και ιδρυ­τής, πρό­ε­δρος και Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος της TheraPanacea (ευ­ρω­παϊ­κό ερευ­νη­τι­κό κέ­ντρο), Νίκος Πα­ρα­γιός, πε­ρι­γρά­φει στην «Κ» τις δυ­να­τό­τη­τες της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης στην Ια­τρι­κή και μας δίνει μία πολλά υπο­σχό­με­νη και αι­σιό­δο­ξη ει­κό­να από το μέλ­λον ει­δι­κά όσον αφορά τη διά­γνω­ση και τη θε­ρα­πεία του καρ­κί­νου.

«Αυτό που μπο­ρού­με να πούμε με σι­γου­ριά πλέον είναι πως η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη χρη­σι­μεύ­ει σε τρεις δια­φο­ρε­τι­κούς το­μείς στην Ια­τρι­κή. Ο πρώ­τος το­μέ­ας είναι η διά­γνω­ση, ο δεύ­τε­ρος η θε­ρα­πεία και ο τρί­τος είναι η πρό­βλε­ψη της αντα­πό­κρι­σης που θα έχει ένας ασθε­νής σε μια θε­ρα­πεία», επι­ση­μαί­νει ο κ. Πα­ρα­γιός.

Η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη χρή­σι­μο ερ­γα­λείο στη διά­γνω­ση και τη θε­ρα­πεία

«Στον τομέα της διά­γνω­σης του καρ­κί­νου του μα­στού, η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη μπο­ρεί να επε­ξερ­γα­στεί εκα­τομ­μύ­ρια δε­δο­μέ­να από προη­γού­με­νες μα­στο­γρα­φί­ες των τε­λευ­ταί­ων δέκα ετών και να δη­μιουρ­γή­σει αλ­γο­ρίθ­μους και λο­γι­κές που ανα­πα­ρά­γουν τις κα­λύ­τε­ρες πρα­κτι­κές στον τομέα. Στό­χος είναι επο­μέ­νως μέσω της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης να έχου­με μία πολύ ασφα­λέ­στε­ρη και ακρι­βέ­στε­ρη διά­γνω­ση του ασθε­νούς, η οποία θα μπο­ρού­σε να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί και σε νο­σο­κο­μεία όπου δεν υπάρ­χει η απα­ραί­τη­τη ει­δί­κευ­ση», ανα­φέ­ρει ο κα­θη­γη­τής του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Paris-Saclay.

Ο δεύ­τε­ρος το­μέ­ας στον οποίο μπο­ρεί να βοη­θή­σει η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη είναι αυτός της θε­ρα­πεί­ας. Ας πά­ρου­με σαν πα­ρά­δειγ­μα τον καρ­κί­νο για την αντι­με­τώ­πι­ση του οποί­ου σή­με­ρα υπάρ­χουν τέσ­σε­ρις θε­ρα­πευ­τι­κές επι­λο­γές. Η πρώτη είναι να κάνει κά­ποιος χει­ρουρ­γείο, η δεύ­τε­ρη να υπο­βλη­θεί σε ακτι­νο­θε­ρα­πεία, η τρίτη σε χη­μειο­θε­ρα­πεία και η τέ­ταρ­τη σε ανο­σο­θε­ρα­πεία.

«Με τη βο­ή­θεια της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης μπο­ρού­με να στο­χεύ­σου­με κα­λύ­τε­ρα τα καρ­κι­νι­κά κύτ­τα­ρα και να απο­φύ­γου­με τα υγιή, ώστε να έχου­με την ελά­χι­στη κα­τα­στρο­φή των υγιών κυτ­τά­ρων που βρί­σκο­νται γύρω από τον καρ­κί­νο. Μέχρι σή­με­ρα η ακτι­νο­θε­ρα­πεία σε ασθε­νείς γί­νε­ται χει­ρο­κί­νη­τα από τον για­τρό μέσω επε­ξερ­γα­σί­ας της αξο­νι­κής το­μο­γρα­φί­ας. Πλέον όμως οι αλ­γό­ριθ­μοι μπο­ρούν να μας πουν με με­γα­λύ­τε­ρη ακρί­βεια πού θα πρέ­πει το ρο­μπότ να ρίξει ακρι­βώς την ακτί­να», ανα­φέ­ρει ο κ. Πα­ρα­γιός και προ­σθέ­τει πως «μια από τις εφαρ­μο­γές που δου­λεύ­ου­με στην TheraPanacea κάνει ακρι­βώς αυτό και σή­με­ρα είναι εγκα­τε­στη­μέ­νη σε πάνω από 100 νο­σο­κο­μεία στον κόσμο (συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του νο­σο­κο­μεί­ου «Αλε­ξάν­δρα» στην Ελ­λά­δα).

Ο τρί­τος το­μέ­ας είναι ο λίγο πιο μα­κρι­νός αλλά συ­νά­μα και ο πιο εν­δια­φέ­ρων, καθώς σχε­τί­ζε­ται με την πρό­γνω­ση πάνω στην ανο­σο­θε­ρα­πεία -ή σε οποια­δή­πο­τε άλλη θε­ρα­πεία.

Ένας αλ­γό­ριθ­μος θα μας λέει το πο­σο­στό επι­τυ­χί­ας για τις θε­ρα­πεί­ες κατά του καρ­κί­νου

«Σή­με­ρα το πρό­βλη­μα με την ανο­σο­θε­ρα­πεία είναι πως αφε­νός είναι πολύ ακρι­βή (100.000€ ανά ασθε­νή) και αφε­τέ­ρου το πο­σο­στό επι­τυ­χί­ας φτά­νει πε­ρί­που στο 20%. Φα­ντα­στεί­τε στο κο­ντι­νό μέλ­λον ένας αλ­γό­ριθ­μος να είναι ικα­νός να μας απα­ντά ποιος ασθε­νής θα μπο­ρεί να κάνει τη θε­ρα­πεία και αν αυτή θα είναι επι­τυ­χής. Έτσι και θα μειω­νό­ταν το κό­στος της θε­ρα­πεί­ας και θα γνω­ρί­ζα­με σε ποιους ασθε­νείς θα είχε αντα­πό­κρι­ση ενώ πα­ράλ­λη­λα θα διο­χε­τεύ­α­με τους υπό­λοι­πους σε εναλ­λα­κτι­κές θε­ρα­πεί­ες κερ­δί­ζο­ντας ση­μα­ντι­κό χρόνο -και στην κα­τα­πο­λέ­μη­ση του καρ­κί­νου ο πα­ρά­γο­ντας χρό­νος είναι πολύ ση­μα­ντι­κός», ανα­φέ­ρει ο επι­στή­μο­νας.

Από τα πα­ρα­πά­νω γί­νε­ται κα­τα­νοη­τό πως οι και­νο­το­μί­ες που θα φέρει η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη στα συ­στή­μα­τα υγεί­ας θα επη­ρε­ά­σουν τόσο τη διά­γνω­ση, όσο και τη θε­ρα­πεία του καρ­κί­νου, αλλά και τον ρόλο που θα έχει ο για­τρός στο μέλ­λον.

Ο ρόλος του για­τρού θα διο­χε­τευ­θεί στα πολύ βα­σι­κά

«Κάθε υπο­λο­γι­στι­κή λύση με AI μπο­ρεί να επε­ξερ­γα­στεί πολλά δε­δο­μέ­να από δια­φο­ρε­τι­κές κλι­νι­κές. Ένας για­τρός θα δει στη ζωή του πιο πε­ριο­ρι­σμέ­να ια­τρι­κά φαι­νό­με­να. Έτσι οδη­γού­μα­στε στο συ­μπέ­ρα­σμα πως μια υπο­λο­γι­στι­κή λύση που χρη­σι­μο­ποιεί τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη θα έχει πολλά πε­ρισ­σό­τε­ρα δε­δο­μέ­να από έναν για­τρό και ακόμα πιο εν­δια­φέ­ρον θα μπο­ρού­σε να είχε δε­δο­μέ­να και να δι­δα­χθεί από τις κα­λύ­τε­ρες πρα­κτι­κές και τα κα­λύ­τε­ρα πα­νε­πι­στη­μια­κά κέ­ντρα. Γι’ αυτό θεωρώ πως ο ρόλος του για­τρού θα διο­χε­τευ­θεί τα επό­με­να χρό­νια στα πολύ δύ­σκο­λα ή σπά­νια πε­ρι­στα­τι­κά όσον αφορά τη διά­γνω­ση. Ου­σια­στι­κά η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη σε πέντε χρό­νια θα φτά­σει να είναι στο επί­πε­δο ενός με­σαί­ου για­τρού», ανα­φέ­ρει ο κ. Πα­ρα­γιός και επι­ση­μαί­νει πως αυτή τη στιγ­μή στις ΗΠΑ 500 εφαρ­μο­γές έχουν πι­στο­ποι­η­θεί στην τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη.

Όσον αφορά το κομ­μά­τι της θε­ρα­πεί­ας, στο μέλ­λον θα έχου­με πολλά μι­κρο­ρο­μπότ που με τη βο­ή­θεια των για­τρών και των δε­δο­μέ­νων θα δί­νουν πιο ακρι­βή στό­χευ­ση και διεκ­πε­ραί­ω­ση στην θε­ρα­πεία.

Ωστό­σο, όπως επι­ση­μαί­νει ο κ. Πα­ρα­γιός, πα­ρό­λο που στην Αμε­ρι­κή υπάρ­χει ένας ση­μα­ντι­κός αριθ­μός επεν­δύ­σε­ων πάνω σε αυτόν τον τομέα, στην Ευ­ρώ­πη οι δια­δι­κα­σί­ες είναι πιο πο­λύ­πλο­κες.

«Στην Αμε­ρι­κή τα πράγ­μα­τα είναι πολύ πιο εύ­κο­λα. Αν έχου­με εκεί μία εφαρ­μο­γή που κάνει τη δου­λειά της είναι πολύ εύ­κο­λο να «βγει» από το ερ­γα­στή­ριο στην αγορά. Στην Ευ­ρώ­πη κάθε χώρα έχει τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της. Οπότε υπάρ­χουν εμπό­δια στη γρή­γο­ρη εξά­πλω­ση των μο­ντέ­λων στην ΕΕ. Παρά τη “γε­νι­κή ομπρέ­λα”, αυτή η ανο­μοιο­γέ­νεια στην Ευ­ρώ­πη βάζει ένα φρένο στην κυ­κλο­φο­ρία τέ­τοιων εφαρ­μο­γών», επι­ση­μαί­νει.

Σε ορί­ζο­ντα δε­κα­ε­τί­ας η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη στα ελ­λη­νι­κά νο­σο­κο­μεία

Όσον για την Ελ­λά­δα, η χρήση αυτών των εφαρ­μο­γών θα ήταν ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κή. Λόγω της ιδιό­τυ­πης κα­τα­νο­μής του πλη­θυ­σμού, όπως και της γε­ω­γρα­φί­ας καθώς και του με­γά­λου αριθ­μού των πε­ρι­φε­ρεια­κών νο­σο­κο­μεί­ων, οι εφαρ­μο­γές της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης μπο­ρούν να προ­σφέ­ρουν εξει­δι­κευ­μέ­νες δια­γνώ­σεις σε όλη την επι­κρά­τεια.

«Τα πα­νε­πι­στη­μια­κά νο­σο­κο­μεία θα μπο­ρού­σαν να φι­λο­ξε­νή­σουν στο μέλ­λον τέ­τοιες εφαρ­μο­γές, ώστε στη συ­νέ­χεια να εξα­πλω­θούν και στα υπό­λοι­πα.

Σκε­φτεί­τε μά­λι­στα πως μελ­λο­ντι­κά μέσω της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης ένας ασθε­νής θα μπο­ρού­σε να έχει μία εγ­γυ­η­μέ­νη και ασφα­λή διά­γνω­ση είτε βρι­σκό­ταν στο νο­σο­κο­μείο της ακρι­τι­κής Καρ­πά­θου από όπου κα­τά­γο­μαι, είτε στον Ευαγ­γε­λι­σμό», ανέ­φε­ρε ο κ. Πα­ρα­γιός.

Ωστό­σο, όπως επι­ση­μαί­νει, η υλο­ποί­η­ση τέ­τοιων λύ­σε­ων στη χώρα μας είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λη, καθώς απαι­τεί­ται ένα οι­κο­νο­μι­κό μο­ντέ­λο που αυτή τη στιγ­μή είναι δύ­σκο­λο να δια­τε­θεί, όταν υπάρ­χουν πολύ ση­μα­ντι­κό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα όσον αφορά τη χρη­μα­το­δό­τη­ση του συ­στή­μα­τος υγεί­ας.

«Θεωρώ ότι σε ορί­ζο­ντα δε­κα­ε­τί­ας η Ελ­λά­δα θα είναι έτοι­μη να υπο­δε­χτεί τέ­τοιες εφαρ­μο­γές και οι πόρ­τες των νο­σο­κο­μεί­ων να ανοί­ξουν για τις εφαρ­μο­γές τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης. Πι­στεύω πά­ντως πως αυτό θα γίνει αρ­κε­τά νω­ρί­τε­ρα στα νο­σο­κο­μεία της Γαλ­λί­ας, της Γερ­μα­νί­ας, της Ελ­βε­τί­ας, των βό­ρειων ευ­ρω­παϊ­κών και βαλ­τι­κών χωρών», κα­τα­λή­γει ο ίδιος.

Πηγή kathimerini.gr